Tuần 4. Bài ca ngất ngưởng

Tuần 4. Bài ca ngất ngưởng tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực k...

Ngày ba bữa, vỗ bụng rau bình bịch, người quân tử

ăn chẳng cầu no,

Đêm năm canh, an giấc ngáy kho kho, đời thái bình cửa thường bỏ ngỏ.

Ấm trà góp lá bàng lá vối, pha mùi chát chát chua

NguyÔn C«ng Trø

Hành tẩu ở Quốc sử quán Tri huyện Đường Hào

(Hải Dương)

Tư nghiệp Quốc sử quán

Tham tán quân vụ, Binh bộ

Nhiều thăng trầm, đầy bản lĩnh,

ở cương vị nào cũng chu tất mọi việc

Thanh liêm, chính trực,

- Quân sự: dẹp giặc an dân ( Khởi nghĩa Phan

Bá Vành, Nông Văn Vân, giặc Khách, giặc Xiêm)

- Kinh tế: chiêu mộ dân nghèo, đắp đê lấn biển,

khai hoang lập ấp (huyện Kim Sơn – Ninh Bình, huyện Tiền Hải – Thái Bình)

cổ

tề cao”

(Trên đất dựng sinh từ, làng Đông Ấp trăm năm kỷ niệm, Giữa trời trơ cột đá, ngọn Hồng Sơn muôn thưở sánh cao)

- Quân sự: dẹp giặc an dân ( Khởi nghĩa Phan

Bá Vành, Nông Văn Vân, giặc Khách, giặc Xiêm)

- Kinh tế: chiêu mộ dân nghèo, đắp đê lấn biển,

khai hoang lập ấp (huyện Kim Sơn – Ninh Bình, huyện Tiền Hải – Thái Bình)

- Văn học: góp phần quan trọng vào việc phát

triển thể hát nói

 “ Cái thể ca trù nhờ phép thần của Nguyễn Công Trứ đã trở nên một thể cách hoàn toàn

thành một thể thơ hoàn chỉnh, linh hoạt,

đồng thời ông cũng có công mở rộng nội

dung của nó… Dưới bàn tay tài hoa của nhà thơ, thể hát nói từ giã các hành viện của ả đào để bước lên đài danh dự của những thể thơ truyền thống của dân tộc”

(Nguyễn Lộc )

Hát ca trù, xưa và nay

Hồng Hồng Tuyết Tuyết

Mới ngày nào còn chưa biết chi chi

Mười lăm năm thấm thoát có xa gì

Ngoảnh mặt lại đã tới kỳ tơ liễu

Khổ đầu ( 4 câu)

Khổ giữa ( 4 câu)

Hồng Hồng Tuyết Tuyết (Dương Khuê)

Ngã lãng du thời khanh thượng thiếu

Khanh kim hứa giá, ngã thành ông

Cười cười nói nói sượng sùng,

Mà bạch phát với hồng nhan chừng

ái ngại

Riêng một thú Thanh Sơn đi lại

Khéo ngây ngây dại dại với tình

Đàn ai một tiếng dương tranh?

Khổ cuối ( 3 câu)

Vũ trụ nội mạc phi phận sự

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng

Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông

Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng

Lúc Bình Tây cờ Đại tướng,

Có khi về Phủ Doãn Thừa Thiên.

Đô môn giải tổ chi niên,

Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng

Kìa núi nọ phau phau mây trắng,

Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi.

Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì,

Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng.

Được mất dương dương người thái thượng,

Khen chê phơi phới ngọn đông phong.

Khi ca, khi tửu, khi cắc, khi tùng,

Không Phật, không tiên, không vướng tục.

Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú,

Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung,

Trong triều ai ngất ngưởng như ông!

“Ngất ngưởng”

chốn quan trường

Vũ trụ nội mạc phi phận sự,

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng.

Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông, Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng.

Lúc bình Tây cờ đại tướng,

Có khi về Phủ doãn Thừa Thiên.

Đô môn giải tổ chi niên,

Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng.

Kìa núi nọ phau phau mây trắng, Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi.

Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì, Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng.

Được mất dương dương người thái thượng, Khen chê phơi phới ngọn đông phong.

Khi ca, khi tửu, khi cắc, khi tùng, Không Phật, không tiên, không vướng tục.

Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú, Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung.

Trong triều ai ngất ngưởng như ông!

“Ngất ngưởng”

chốn quan trường

Vũ trụ nội mạc phi phận sự Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng

Lúc bình Tây cờ đại tướng

Có khi về Phủ doãn Thừa Thiên.

Đô môn giải tổ chi niên,

Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng

Kìa núi nọ phau phau mây trắng Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng

Được mất dương dương người thái thượng Khen chê phơi phới ngọn đông phong

Khi ca, khi tửu, khi cắc, khi tùng Không Phật, không tiên, không vướng tục.

Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung

Trong triều ai ngất ngưởng như ông.

Bài ca

ngất

ngưởng

Vũ trụ nội mạc phi phận sự,

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng.

Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông, Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng.

Lúc bình Tây cờ đại tướng

Có khi về Phủ doãn Thừa Thiên.

Vũ trụ nội mạc phi phận sự

Vũ trụ chức phận nội

Đấng trượng phu một túi kinh luân. 

(Phận sự làm trai)

Vòng trời đất dọc ngang, ngang dọc.

Nợ tang bồng vay trả, trả vay.

Chí làm trai Nam, Bắc, Đông, Tây, Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể.

(Chí làm trai)

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng

Ông Hi Văn tài bộ đã vào lồng

Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông,

Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng.

Lúc Bình Tây cờ Đại tướng,

Có khi về Phủ Doãn Thừa Thiên.

- Thủ khoa: đỗ đầu Giải Nguyên kì thi Hương năm 1819

Thủ khoa Tham tán Tổng đốc Đại tướng Phủ doãn

học vị

chức tước

chiến tích

tay ngất ngưởng

Bình Tây

Cách Nguyễn Công Trứ khoe tài, khoe

danh vị có khiến cho người ta cảm thấy khó chịu không? Vì sao?

Từ bản tự thuật về cuộc đời “ngất ngưởng”

ở chốn quan trường của Nguyễn Công Trứ,

em rút ra bài học gì cho thanh niên hiện nay?