Tuần 12. Tiếng hát con tàu

Tiết 13-14 tự chọn nâng cao Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên - Thơ Chế Lan Viên mang vẻ đẹp trí tuệ, song không tách rời tình cảm và gắn bó với con người, cuộc đời thể hiện qua v

Trang 1

Tiết 13-14 tự chọn nâng cao

TIẾNG HÁT CON TÀU

- Chế Lan

Trang 2

Viên- I/Tìm hiểu chung :

(1920- 1989)



thơ nổi tiếng từ phong

trào thơ Mới và là một

trong những nhà thơ hàng

từ sau cách mạng tháng

Tám.

Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên

Trang 3

Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên

- Thơ Chế Lan Viên

mang vẻ đẹp trí tuệ,

song không tách rời

tình cảm và gắn bó

với con người, cuộc

đời thể hiện qua việc khai thác hình ảnh

mới lạ,tầng tầng,

lớp lớp cùng với

những tương quan đối lập giữa các sự vật , hiện tượng.

hiện tượng

Trang 4

Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên

 2/Hòan cảnh sáng tác và xuất xứ

của bàithơ:

 -Bài thơ “Tiếng hát con tàu” được

sáng tác vào năm 1960 Bài thơ được lấy cảm hứng từ một sự kiện kinh tế – xã hội trong những năm 1958- 1960 : phong trào vận động người miền xuôi

biệt là vùng núi Tây Bắc) Nhưng khơng dừng lại ở đĩ , bài thơ cịn là khúc hát về lịng biết ơn,tình yêu sự gắn bĩ với nhân dân, đất nước của một tâm hồn thơ đã tìm thấy ngọn nguồn nuơi dưỡng và chân trời nghệ thuật mới của mình ở nhân dân và đất nước

 -Bài thơ được in trong tập “Aùnh sáng

Trang 5

mang ý nghĩa biểu tượng :

tả khát vọng lên đường.

thành tiếng , nhân lên thành nhạc, là

hành khúc lên đường say mê, giục giã.

thơ thành biểu tượng sinh động cho cảm

xúc chủ đạo của tác giả :Khát vọng lên đường đến với nhân dân, đất nước và

Trang 6

 a2 Bốn câu đề từ :

 - Bốn câu thơ chứa đựng hai hình ảnh :

 Tổ quốc và nhân dân

 + Tổ quốc được thể hiện qua một

miền đất cụ thể “Tây Bắc”; nhưng lại ẩn dụ cho Tổ quốc bao la, rộng lớn.

 +Nhân dân được thể hiện qua hai lần hóa thân kỳ diệu “ Khi lòng ta…”,

con người với Tổ quốc – con người mang khát vọng mãnh liệt như con tàu hối

hả lăn bánh về phía đất nước, nhân

Trang 7

 Như vậy, nhan đề và đề từ bài thơ có hai ý nghĩa :

 + Thứ nhất là bày tỏ tình yêu và khát vọng hòa nhập, cống hiến

cho Tổ quốc, nhân dân của nhà

thơ

 + Thứ hai là sự thể hiện khát vọng của một công dân (“ta”) gắn với khát vọng của người nghệ sĩ tìm

về Tổ quốc như tìm về với ngọn

nguồn sáng tạo nghệ thuật chân

chính

Trang 8

 b.Bố cục bài thơ :

 - Bài thơ có thể chia làm 3 khúc

hát :

 + Khúc hát 1 ( 2 khổ thơ đầu) :

sự trăn trở, mời gọi của con tàu tâm hồn.

 + Khúc hát 2 ( 9 khổ thơ giữa) :

khúc hát hoài niệm của con tàu tâm hồn khi trở về Tây Bắc.

 + Khúc hát 3 ( 4 khổ cuối ): khúc hát lên đường sôi nổi , say mê

của con tàu tâm hồn

Trang 9

 II/ Đọc hiểu bài thơ :

 1/ Khúc hát 1: Sự trăn trở và lời mời gọi của con tàu tâm hồn.

Trang 10

nhà thơ tự tách đôi dòng cảm xúc

của mình) bằng cách tự vấn qua hàng lọat câu hỏi :

đói …vầng trăng”, “đời anh nhỏ hẹp

lập giữa phê phán với mời gọi.

tâm lý, chuẩn bị trí tuệ, ý chí khởi

động cảm xúc cho con tàu tâm hồn

trước giờ “lăn bánh” vào cuộc hành

Trang 11

khổ giữa)

cuộc kháng chiến và con người:

h/ả thơ gợi tả về một mảnh đất đau thương anh dũng trong k/c nay đang được

hồi sinh.

Trang 12

đường.Một ngọn lửa cháy rực trong 10

năm nhưng kì diệu thay có sức tỏa sáng đến nghìn năm sau.

Trang 13

*/ Về nhân dân :

nai về suối cũ

cỏ

đón giêng hai

chim én gặp mùa

đứa trẻ thơ …gặp

=> h/ả so sánh gần gũi,

giàu ý nghĩa biểu cảm Từ

mạnh mẽ của nhà thơ khi

được trở về sống trong vòng tay yêu thương của nhân dân.

Trang 14

*/ Về nhân dân :

nai về suối cũ

cỏ

đón giêng hai

chim én gặp mùa

đứa trẻ thơ …gặp

=> h/ả so sánh gần gũi,

giàu ý nghĩa biểu cảm Từ

mạnh mẽ của nhà thơ khi

được trở về sống trong vòng tay yêu thương của nhân dân.

Trang 15

Trang 16

Trang 17

Tiết 13-14 tự chọn nâng cao

hùng

dị…

…

khứ với tấm lòng biết ơn sâu nặng…

Trang 18

Tiết 13-14 tự chọn nâng cao

tưởng :

triết lý – những triết lý được rút ra từ những cảm xúc và h/ả cùng với cách diễn đạt giản

dị, cô đúc nên không rơi vào khô khan mà tạo ấn tượng mạnh trong cảm xúc người đọc.

người, tình cảm có một sức mạnh kỳ lạ : nó biến cái xa xôi thành gần gũi, biến cái vô tri thành vật có linh hồn

Trang 19

 Tiết 13-14 tự chọn nâng cao

hạnh phúc, lòng biết ơn sâu

nặng của tác giả với Tây Bắc

Bắc , với nhân dân như tìm về

phúc lớn lao và đó cũng chính là cội nguồn của sự sáng tạo

Trang 20

 Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên

 3/ Khúc hát 3 : Khúc hát lên đường

tâm hồn ở nhà thơ được thể hiện như

hỏi tu từ- tiếng gọi của đất nước hòa nhập với tiếng gọi bên trong tâm hồn của nhà thơ : thôi thúc, giục giã lên

đường

 - Tiếng song ca ấy tạo nên lời thơ mời

gọi gấp gáp ( Tình em…mong, tình mẹ…

chờ… ) để biểu đạt niềm khao khát say mê, cháy bỏng được về Tây Bắc của

nhà thơ

Trang 21

em…”

nước, nhân dân, là cội nguồn của sáng

tàu tâm hồn của nhà thơ đã tới đích.

vọng đi tới cuộc sống mới đang rộng mở- là tiếng gọi đến với nhân dân đậm tình

Trang 22

sức sống lâu bền bởi bài thơ không

chỉ thể hiện : khát vọng lớn về với

nhân dân, với đất nước mà còn ở sự gặp gỡ tuyệt diệu giữa tiếng gọi của đất nước với ý thức tự giác đóng góp để dựng xây đất nước của nhà thơ.

cách nghệ thuật độc đáo của Chế Lan Viên qua sự sáng tạo hệ thống hình ảnh mới lạ, biến hóa tầng lớp cùng sự

kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp cảm xúc với vẻ đẹp trí tuệ

Trang 23

 */ Hướng dẫn học bài:

 - Nắm vững những kiến thức cơ

bản về tác giả và mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ

 - Biết phân tích một đọan thơ, bài

thơ để làm rõ được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của

bài thơ, đọan thơ.

 - Học thuộc những câu thơ, đọan thơ tiêu biểu

 */ Hướng dẫn sọan bài : “ Các vị La

: nét chính về tác giả, hòan cảnh sáng tác, cảm xúc chủ đạo, bố

cục và nội dung-nghệ thuật trong

từng phần của bài thơ.

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	250 KB