Tuần 28. Diễn đạt trong văn nghị luận

Mạnh mẽ, trang nghiêm D... BÀI HỌC ĐÃ KẾT THÚC, CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE.. CHÚC MỘT TUẦN MỚI TỐT LÀNH VÀ NHIỀU NIỀM VUI!!!.

SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ TỈNH HÀ GIANG

* Nội dung tiết 1:

I Cách sử dụng từ ngữ trong văn nghị luận

II Cách sử dụng kết hợp các kiểu câu trong văn nghị

luận

* Nội dung tiết 2:

III Xác định giọng điệu phù hợp trong văn nghị

luận

IV Luyện tập

DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

(TIẾT 2)

III XÁC ĐỊNH GIỌNG ĐIỆU PHÙ HỢP

TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

1 Bài tập 1 (Sgk/ 155 )

điệu có điểm

gì tương đồng?

Nét đặc trưng

riêng biệt từng

đoạn?

0 10

Nhãm 2:Nhãm 2:

b.Cơ sở chủ yếu tạo nên sự khác biệt về giọng điệu của những đoạn trích trên là gì?

Nhãm 3:Nhãm 3:c.Chỉ rõ cách sử dụng từ ngữ hoặc kết hợp các kiểu câu, phép tu từ từ vựng hoặc cú

pháp có vai trò

chủ yếu trong việc biểu hiện giọng

điệu từng đoạn?

NHÓM 1- ý a

* Đối tượng và nội dung 2 đoạn khác nhau:

- Đoạn 1: tố cáo tội ác thực dân Pháp đối với nhân dân ta

- Đoạn 2: nhận xét về giá trị tư tưởng của thơ Hàn Mặc Tử

* Điểm tương đồng về giọng điệu: hùng hồn,

1 Bài tập 1 (Sgk/ 155 )

* Nét đặc trưng riêng biệt của từng đoạn

ĐOẠN 1

- Thái độ căm thù trước

tội ác của thực dân

Pháp, thể hiện qua:

+ Cách xưng hô: bọn,

chúng

+ Sử dụng câu ngắn, kết

cấu giống nhau

+ Cách xưng hô thân mật: anh

1 Bài tập 1 (Sgk/ 155 )

NHÓM 2- ý b

Cơ sở tạo nên sự khác biệt về giọng điệu

-Quan hệ giữa người viết với đối tượng nghị

luận, nội dung nghị luận ( kẻ thù/ đồng nghiệp)

-Phương diện ngôn ngữ, cách dùng từ ( đặc biệt là cách xưng hô, các từ ngữ nêu nội dung đánh giá, nhận xét ), cách sử dụng kết hợp các kiểu

1 Bài tập 1 (Sgk/ 155 )

NHÓM 3- ý c

ĐOẠN 1:

- Sử dụng nhiều từ thuộc

lớp từ chính trị, xã

hội: tự do, bình đẳng,

bác ái, dân chủ,…

- Lặp cú pháp: chúng

thi hành…chúng lập

ba chế độ…chúng lập

ra nhà tù…chúng

thẳng tay chém giết…

- Phép liệt kê: chúng…

ĐOẠN 2:

- Sử dụng những từ ngữ thuộc lĩnh vực văn

chương cuộc đời: lời

thơ, ý thơ, thơ điên, thơ loạn, những bài thơ, sức sống, ham sống…

- Sử dụng kết hợp các kiểu câu, các biện

pháp tu từ: câu cảm

thán, lặp cú pháp…

1 Bài tập 1 (Sgk/ 155 )

2 Bài tập 2 (sgk/156 )

Nhận xét về giọng

điệu 2 đoạn trích

trên? Chỉ rõ những phương tiện từ ngữ, kiểu câu biểu hiện

giọng điệu đó?

Sự khác biệt về giọng điệu

Đoạn 1:

- Hùng hồn, thúc giục

- Dùng từ ngữ, câu văn

hô gọi, cầu khiến,

khẳng định mạnh

- Sử dụng câu ngắn kết

hợp câu dài, phép lặp

2 Bài tập 2 (sgk/156 )

Cơ sở tạo nên sự khác biệt về

giọng điệu trong từng đoạn văn?

Cơ sở tạo

nên sự khác

biệt về giọng

điệu

Đoạn 1: là lời nhiệt huyết kêu gọi của một lãnh tụ với quốc dân đồng bào

Đoạn 2: tình cam ngưỡng mộ đối với một tài thơ

2 Bài tập 2 (sgk/156 )

Từ mục 1,2 hãy xác định đặc điểm quan trọng nhất của giọng điệu trong văn nghị luận?

3 Đặc điểm của giọng điệu ngôn từ

trong văn nghị luận

Giọng điệu ngôn từ trong văn nghị luận về cơ ban là trang trọng, nghiêm túc Tuy nhiên mỗi phần trong bài văn có thể thay đổi sao cho thích hợp với nội dung cụ thể

KHÁI QUÁT LẠI KIẾN THỨC BẰNG NHỮNG

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Đọc đoạn văn sau và tra lời câu hỏi bên dưới:

Chúng ta nhất định làm được Những bãi ngô trại mía Khoái Châu, những vườn vải nõn nà bờ sông Đáy, những đồi chè Phú Thọ lấp loáng lá cọ xanh, những dòng suối len lỏi trong rừng núi Việt Bắc, những con đường đất đỏ, những cánh đồng cỏ may dãi nắng mỏi mắt ở Thái Nguyên, và những ruộng lúa chưa bao giờ đẹp như bây giờ, bát nước chè tươi bốc khói trên một chiếc chõng tre, cái quán nước nhỏ bên đường, chỏm tóc lất

Câu 1: Đoạn văn trên nói về nội dung gì?

A Giới thiệu, ngợi ca vẻ đẹp của quê hương đất

nước

B Khẳng định chủ quyền của một đất nước tươi

đẹp với những con người mộc mạc mà anh hùng

C Thể hiện quyết tâm chiến đấu vì quê hương đất

nước của những người chiến sĩ cách mạng

D Khẳng định cam hứng mới của người nghệ sĩ

chính là hiện thực đẹp đẽ và sôi động của đất nước

ĐÁP ÁN: D

Câu 2: Dòng nào sau đây nêu đúng về giọng điệu

của đoạn văn trên?

A Sôi nổi, hào hùng

B Sôi nổi, hào hứng

C Mạnh mẽ, trang nghiêm

D Chậm rãi, sâu lắng

ĐÁP ÁN: B

Câu 3: Giọng điệu của đoạn văn trên được tạo nên từ yếu

tố nào?

A Cách sử dụng các động từ giàu ý nghiã biểu cam

B Cách sử dụng rộng rãi các biện pháp tu từ

C Cách xây dựng hình anh đẹp, giàu ấn tượng

D Cách kết hợp câu văn ngắn, dài với nhiều mệnh đề

tiếp nối

ĐÁP ÁN: D

THẢO LUẬN Phân tích rõ những đặc điểm trong cách sử dụng từ ngữ, sử dụng kết hợp các kiểu câu, biểu hiện giọng điệu của lời văn trong các đoạn trích sgk/157

IV LUYỆN TẬP1.Bài tập 1: (sgk/157)

Bài tập 1

Đoạn 1:

- Từ ngữ chuẩn mực, trang trọng, dùng nhiều từ

ngữ chính trị: nổi dậy, chính quyền, thoái vị, đánh đổ, xiềng xích, gây dựng…

- Kiểu câu lặp cú pháp: sự thật là…dân ta lại…

- Giọng điệu: rắn rỏi, dứt khoát, mạnh mẽ và

cương quyết

Đoạn 2:

- Tác gia sử dụng những từ ngữ rất tài hoa: lưu

đăng hão huyền, con nhà nho khải, tâm hồn thêm chan hoà, lần hồi đắp đổi…

- Điệp cấu trúc: (đoạn đầu)

- Giọng điệu cởi mở, chân thành

Bài tập 1

Đoạn 3:

- Sử dụng từ ngữ có ý nghĩa tương phan:

+ Yếu đuối/ hùng mạnh + Tủi nhục/ vinh quang + Chịu đựng/ bất bình + Tiếng khóc/ tiếng cười

- Sử dụng cấu trúc câu ghép có mô hình “nếu… thì”

và phép lặp mô hình câu

- Giọng điệu luận thuyết vừa mang ý nghĩa phát hiện vừa mang ý nghĩa khẳng định

Bài tập 1

IV CỦNG CỐ - DẶN DO

BÀI HỌC ĐÃ KẾT THÚC, CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ

VÀ CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE

CHÚC MỘT TUẦN MỚI TỐT LÀNH VÀ

NHIỀU NIỀM VUI!!!