Tuần 16. Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

Bước 2: Chữa lại những đoạn văn ấy để nêu rõ luận điểm cần trình bày... b Không nêu được luận điểm khái quát, diễn đạt trùng lặp, không trình bày đúng bản chất của vấn đề Sửa chữa: cần

I LỖI LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC NÊU

LUẬN ĐIỂM

Bước 1: Tìm hiểu những đoạn văn trong sách

giáo khoa trang 194, xác định việc nêu luận điểm mắc lỗi gì ?

Bước 2: Chữa lại những đoạn văn ấy để nêu rõ

luận điểm cần trình bày.

a) Luận điểm chưa rõ, nội dung trùng lặp,

không có sự nhấn mạnh ý hay phát triển ý.

 Sửa chữa: cần phát triển các ý:

+ Cảnh vật…vắng vẻ

+ ngưng đọng, im lìm

+ cảnh sắc im ắng

b) Không nêu được luận điểm khái quát, diễn đạt trùng lặp, không trình bày đúng bản chất của vấn đề

Sửa chữa: cần làm rõ, nêu được:

+ Ý nghĩa của hai câu thơ trong bài

Thuật hoài

+ Ý nghĩa của nợ công danh theo quan

niệm riêng của Phạm Ngũ Lão là gì ?

c) Nêu quá nhiều luận điểm trong một đoạn văn nhưng không luận điểm nào được triển khai

đầy đủ; luận cứ không tương ứng với toàn bộ

những luận điểm đã trình bày.

Sửa chữa: bổ sung các luận cứ để tương ứng với luận điểm đã trình bày.

Bài học

Những thao tác khi nêu luận điểm:

- Xác định rõ luận điểm cần trình bày

- Dùng phương tiện ngôn ngữ phù hợp

- Sắp xếp các luận điểm cần chú ý đến tính lôgic, nhất quán của chúng

 Tránh nêu luận điểm trùng lặp, không rõ ràng, không phù hợp với bản chất của vấn đề

II LỖI LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC

NÊU LUẬN CỨ

 Bước 1: Chỉ rõ các lỗi nêu luận cứ trong các

đoạn văn trong sách giáo khoa trang 195

 Bước 2: Sửa các lỗi trong các đoạn văn trên.

a) Luận cứ mơ hồ, thiếu

chính xác

 Sửa chữa: cần nêu rõ luận cứ quan trọng liên quan đến đối tượng nghị luận của hai câu thơ:

sự tương đồng giữa hình tượng thiên nhiên và cảm xúc của nhà thơ – tâm trạng riêng của Huy Cận

Sửa luận cứ: Nắng xuống, trời lên sâu chót vót.

b) Luận cứ thiếu chính xác “Đất nước sau hơn hai thế kỉ… thắng lợi hoàn toàn”

(chỉ nêu dẫn chứng về Hai Bà Trưng)

Sửa chữa: cần bổ sung thêm luận cứ phù hợp với luận điểm:

“Dân tộc ta anh hùng hào kiệt thời

c) Luận cứ thiếu tính hệ thống, lôgic, luận cứ

không phù hợp với luận điểm

Sửa chữa: sửa lại luận cứ: “Ải Chi Lăng

… Cửa biển Bạch Đằng…”;

các địa đanh không phải là “tên tuổi”.

Bài học

- Để tạo một lập luận chặt chẽ cần nêu luận

cứ rõ ràng, xác đáng, các dẫn chứng cần có xuất xứ, nguồn gốc đáng tin cậy, phù hợp với luận điểm

 Tránh nêu luận cứ thiếu chính xác, thiếu

chân thực, không đầy đủ, không liên quan mật thiết đến luận điểm cần trình bày,

trùng lặp hoặc quá rườm rà

III LỖI VỀ CÁCH THỨC LẬP LUẬN

 Bước 1: Chỉ rõ các lỗi về cách thức lập luận

trong các đoạn văn trong sách giáo khoa trang

195, 196

 Bước 2: Sửa các lỗi trong các đoạn văn trên

a) Trình bày luận cứ thiếu tính lôgic,

hệ thống luận cứ không đủ làm sáng tỏ

cho luận điểm chính

 Sửa chữa: sắp xếp và bổ sung đảm bảo tính lôgic và làm sáng tỏ

b) Luận điểm không rõ ràng, luận cứ thiếu toàn diện

(chỉ mới tập trung vào “cái đói” trong tác phẩm

viết về nông thôn Việt Nam của Nam Cao)

 Sửa chữa: viết lại luận điểm sáng rõ hơn, bổ sung luận cứ tạo cái nhìn toàn diện về sáng tác của Nam Cao

c) Luận điểm không rõ ràng: phần gợi mở, dẫn dắt không giúp cho việc nêu bật luận điểm chính

Luận cứ dùng để mở rộng, tiếp tục phát triển đề tài không phù hợp với phạm vi đề tài được nêu

trong những câu trước

Sửa chữa: xây dựng lập luận phù hợp

(luận điểm và luận cứ phải rõ ràng, phù hợp)

Bài học

- Lập luận cần rõ ràng, lôgic, có sự

tương hợp giữa luận điểm và luận cứ.

 Tránh lập luận mâu thuẫn, luận cứ không phù hợp với luận điểm.

Củng cố

-Nắm các cách thức lập luận để tránh những lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm, nêu luận cứ, cách thức lập luận

-Thực hành luyện tập để có thể áp dụng vào bài văn nghị luận

 Dặn dò:

- Chuẩn bị:

+ Ai đã đặt tên cho dòng sông (trích) – Hoàng Phủ Ngọc Tường

+ Đọc thêm: Những ngày đầu của nước Việt Nam