GIÁO ÁN LỊCH SỬ T14 - 33

Lịch sử : CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN I- MỤC TIÊU : Học xong bài này, HS biết : - Dưới thời nhà Trần, ba lần quân Mông - Nguyên sang xâm lược nước ta.. CÁC HOẠT Đ

Lịch sử : NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần.

- Về cơ bản, nhà Trần cũng giống nhà Lý về tổ chức nhà nước, luật pháp và quân đội Đặc biệt là mối quan hệ giữa vua với quan, vua với dân rất gần gũi nhau.

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Phiếu học tập của HS

- TRÒ : SGK Lịch sử 4

III- CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1/ BÀI CŨ + Dựa vào lược đồ, em hãy

tường thuật lại cuộc chiến đấu bảo vệ phòng tuyến trên bờ phía Nam sông Như Nguyệt của nước ta ?

+ Nêu kết quả của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ hai ?

* GV nhận xét cho điểm

+ Hoàn cảnh nước ta cuối thế

kỉ XII như thế nào ?

+ Trong hoàn cảnh đó, nhà Trần đã thay thế nhà Lý như thế nào ?

* GV kết luận :

- Tổ chức cho HS làm việc cá nhân để hoàn thành phiếu học tập

+ 1 HS đọc

+ Cuối TK XII, Nhà Lý suy yếu, nội bộ triều đình lục đục, đời sống nhân dân khổ cực Giặc ngoại xâm lăm le xâm lược nước ta Vua Lý phải dựa vào thế lực của nhà Trần ( TTĐộ ) để giữ ngai vàng

+ Lý Huệ Tông thành lập

- HS đọc SGK hoàn thành phiếu

-3 HS báo cáo kết quả

- HS cả lớp nhận xét

PHIẾU HỌC TẬP Họ và tên :

1 Điền thông tin còn thiếu vào ô trống:

Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần từ trung ương đến địa phương

2.Đánh dấu X vào  trước ý trả lời đúng nhất cho mỗi câu hỏi dưới đây:

a) Nhà Trần đã làm gì để xây dựng quân đội ?

 Tuyển tất cả trai tráng từ 16 đên 30 tuổi vào quân đội

 Tất cả các trai tráng khỏe mạnh đều được tuyển vào quân đội sống tập trung trong doanh trại để tập luyện hàng ngày

 Trai tráng khỏe mạnh được tuyển vào quân đội , thời bình thì ở làng sản xuất, lúc có chiến tranh thì tham gia chiến đấu

b) Nhà Trần làm gì để phát triển công nghiệp ?

 Đặt thêm chức quan Hà đê sứ để trông coi đê điều

 Đặt thêm chức quan Khuyến nông sứ để khuyến khích nông dân sản xuất

 Đặt thêm chức quan Đồn điền sứ để tuyển mộ người đi khẩn hoang

 Tất cả các ý trên

+Hãy tìm những sự việc cho thấy dưới thời Trần, quan hệ giữa vua và quan, giữa vua vàdân chưa quá cách xa ?

* GV kết luận về những việc nhà Trần đã làm để xây dựng đất nước

+ Vua cho đặt chuông hát

ca vui vẻ

3/ CỦNG CỐ,

DẶN DÒ

+ Đọc ghi nhớ

* Tổng kết giờ học

+ 1 HS

- Chuẩn bị : “ Nhà Trần và việc đắp đê”

Châu, huyện

Lịch sử : NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ

I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê.

- Đắp đê giúp cho nông nghiệp phát triển và là cơ sở xây dựng khối đoàn kết dân tộc.

- Có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ lụt.

* Bảo vệ môi trường thiên nhiên

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Tranh : Cảnh đắp đê dưới thời Trần ( phóng to )

* GV nhận xét cho điểm

+ Kể tóm tắt về một cảnh lụtlội mà em đã chứng kiến hoặcđược biết qua các phương tiệnthông tin ?( Hoặc một câuchuyện về việc chống thiêntai , lụt lội )

* GV kết luận

Sông ngòi tạo nhiều thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp nhưng cũng gây ra lụt lội ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp

*LH : Bảo vệ môi trường thiên

- Cá nhân trao đổi trả lời+ Gây lụt lội ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp+ Vài HS

* GV tổng kết, nhận xét :

Nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê phòng chống lũ lụt :

Đặt chức quan Hà đê sứ để trông coi việc đắp đê

Đặt ra lệ mọi người đều phải tham gia đắp đê

Hàng năm con trai từ 18 tuổi trở lên phải dành một số ngày tham gia đắp đê

Có lúc Vua Trần cũng tự mình trông coi việc đắp đê

- Đọc SGK trả lời :+ Nhà Trần đã thu được kết quả như thế nào trong công cuộc đắp đê ?

* GV KL :

“ Đến thời Trần nông nghiệp phát triển” Công cuộc đắp đê trị thủy cũng làm cho nhân dân

ta thêm đoàn kết

- Làm việc cả lớp+ Ở địa phương em, nhân dân đã làm gì để chống lũ lụt ?

- Chia 4 nhóm+ 2 nhóm tiếp nối trả lời trên bảng

- Cả lớp nhận xét bổ sung

- Cá nhân trả lời+ Hệ thống đê dọc theo những con sông chính được xây đắp, nông nghiệp được phát triển

- HS phát biểu+ Trồng rừng, chống phá rừng, xây dựng các trạm bơm nước , củng cố đê điều

3/ CỦNG CỐ,

DẶN DÒ

+ Đọc ghi nhớ

* Tổng kết giờ học - VN : Học lại bài- CB : “Cuộc kháng chién

chống quân xâm lược Mông Nguyên”

Lịch sử : CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN

XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN

I- MỤC TIÊU :

Học xong bài này, HS biết :

- Dưới thời nhà Trần, ba lần quân Mông - Nguyên sang xâm lược nước ta.

- Quân dân nhà Trần: nam nữ, già trẻ đều đồng lòng đánh giặc bảo vệ Tổ quốc.

- Trân trọng truyền thống yêu nước và giữ nước của cha ông nói chung và quân dân nhà Trần nói riêng.

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Hình trong SGK phóng to ( nếu có điều kiện ).

Phiếu học tập của HS.

- TRÒ : SGK Lịch sử 4.

III- CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1/ BÀI CŨ + Nhà Trần đã có biện pháp

gì và thu được kết quả như thếnào trong việc đắp đê ?

+ Ở địa phương em nhân dân đã làm gì để phòng chống lũ lụt ?

* GV nhận xét cho điểm

“ Đầu thần đừng lo”

+ Điên Diên Hồng vang lên tiếng hô đồng thanhcủa các bô lão : “ ”

+ Trong bài Hịch tướng sĩ Có câu : “ phơi ngoài nội cỏ,

gói trong da ngựa, ta cũng cam lòng”

+ Các chiến sĩ tự thích vào cánh tay hai chữ : “ ”

- Dựa vào SGK và kết quả làm việc phiếu HT, trả lời :

- HS làm việc cá nhân, dựa vào SGK điền vào chỗ ( ) cho đúng câu nói

* GV nhận xét chốt ý+ Đọc đoạn : “ Cả ba lần

xâm lược nước ta nữa”

- Thảo luận nhóm:

+ Việc quân dân nhà Trần ba lần rút khỏi Thăng Long là đúng hay sai ? Vì sao ?

* GV nhận xét

- GV tổ chức kể những câu chuyện về tầm gương quyết tâm đánh giặc của Trần Quốc Toản

* Liên hệ

+ 1 HS trả lời

- Các HS khác nhận xét+ 1 HS

- Nhóm 2, thảo luận trả lời

- Các nhóm trình bày+ đúng, vì lúc đầu thế của giặc mạnh hơn ta, ta rút để kéo dài thời gian, giặc sẽ yếudần đi vì xa hậu phương : vũ khí, lương thực của chúng sẽ ngày càng thiếu

- Các nhóm khác nhận xét

- HS kể( Nếu HS kể không được GV kể)

3/ CỦNG CỐ,

DĂN DÒ

+ Đọc ghi nhớ+ Trả lời câu hỏi cuối bài SGK

* Tổng kết giờ học

+ 1 HS+ HS trả lời

- VN học thuộc bài

- CB : “ Ôn tập”

Lịch sử : ÔN TẬP

I- MỤC TIÊU :

Ôn tập học kì I

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Câu hỏi ôn tập, Phiếu câu hỏi

- TRÒ : SGK Lịch sử 4

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1/ BÀI CŨ + Ý chí quyết tâm tiêu diệt quân

xâm lược Mông - Nguyên của quân dân nhà Trần được thể hiện như thế nào ?

+ Khi giặc Mông - Nguyên vào Thăng Long, vua tôi nhà Trần đã dùng kế gì để đánh giặc ?

* GV nhận xét ghi điểm

* Câu hỏi ôn tập :

+ Nhà nước đầu tiên trong lịch sử nước ta ra đời vào thời gian nào ? Đứng đầu nhà nước là ai?

+ Thành tựu đặc sắc về quốc phòng của người dân Âu Lạc là

gì ?

+ Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng diễn ra như thế nào và kết quả ra sao ?

- Chia 7 nhóm, thảo luận, trình bày

- Các nhóm khác nhận xét

* Câu trả lời :

+ Nhà nước đầu tiên tronglịch sử nước Văn Lang ra đờivào khoảng 700 năm TCN.Đứng đầu nhà nước là vuagọi là Hùng Vương Kinh đôđóng ở Phong Châu (PhúThọ)

+ Thành tựu đặc sắc về quốc phòng của người dân Âu Lạc là: kĩ thuật chế tạo ra nỏ bắn được nhiều mũi tên và việc xây thành Cổ Loa

+ Mùa xuân năm 40, tại cửasông Hát (Hát Môn, Hà Tây),Hai Bà Trưng phất cờ khởinghĩa Nghĩa quân nhanhchóng làm chủ Mê Linh TừMê Linh nghĩa quân tiếnxuống đánh chiếm Cổ Loa(Đông Anh, Hà Nội) ; rồi từCổ Loa tấn công Luy Lâu

+ Chiến Thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo có ý nghĩa như thế nào đối với nước

ta thời bấy giờ ?

+ Vì sao Lý Thái Tổ chọn Đại

La làm kinh đô ?

+ Ai là người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai ?

+ Nhà Trần đã có biện pháp gì và thu được kết quả như thế nào trong việc đắp đê ?

(Thuận Thành, Bắc Ninh)trung tâm của chính quyền đôhộ Bị đòn bất ngờ, quân Hánkhông dám chống cự, bỏ hếtcủa cải, vũ khí, lo chạy thoátthân Tô Định sợ hãi đã cắttóc, cạo râu, mặc giả thườngdân trốn về Trung Quốc.+ Ý nghĩa của chiến thắngBạch Đằng : chiến thắngBạch Đằng đã chấm dứt hoàntoàn thời kì hơn một nghìnnăm dân ta sống dưới ách đôhộ của phong kiến phưiơngBắc và mở ra thời kì độc lậplâu dài cho dân tộc

+ Lý Thái Tổ chọn Đại Lalàm kinh đô vì vua thấy Đại

La là vùng đất trung tâm củađất nước, đất rộng lại bằngphẳng, dân cư không khổ vìngập lụt, muôn vật phong phútốt tươi Con cháu đời sau sẽ

xy dựng được cuộc sống ấmno

+ Người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai là Lý Thường Kiệt.

+ Nhà Trần đã lập Hà Đê Sứ để trông coi việc đắp và bảo vệ đê Năm 1248, nhân dân cả nước được lệnh đắp đê suốt từ đầu nguồn các con sông lớn ra đến biển Hằng năm, tất cả mọi người không phân biệt giàu nghèo, trai gái đều phải tham gia bảo về đê Hệ thống đê điều đã làm cho nền kinh tế nông nghiệp phát triển, đời sống nhân dân ấm no.

I- MỤC TIÊU :

Học xong bài này, HS biết :

- Các biểu hiện suy yếu của nhà Trần vào giữa thế kỉ XIV.

- Vì sao nhà Hồ thay nhà Trần.

- GD tinh thần đoàn kết

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Phiếu học tập của HS.

- TRÒ : SGK Lịch sử 4

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1/ BÀI CŨ + Ý chí quyết tâm tiêu diệt

quân xâm lược Mông- Nguyên của quân dân nhà Trần được thể hiện như thế nào ?

+ Khi giặc Mông- Nguyên vào Thăng Long, vua tôi nhà Trần đã dùng kế gì để đánh giặc ?

* GV nhận xét cho điểm

- Tổ chức HĐ theo nhóm

- Phát phiếu học tập

* GV KL

- Nhóm 4

- Thảo luận, hoàn thành phiếu HT

- Các nhóm nhận xét

- Các nhóm khác nhận xét bổ sung

PHIẾU HỌC TẬP NHÓM :

1 Viết tiếp vào chỗ chấm trong các câu sau cho đủ ý

*Tình hình nước ta cuối thời Trần :

- Vua quan (a)

- Những kẻ có quyền thế (b) của nhân dân để làm giàu

- Đời sống của nhân dân ( c)

Thái độ của nhân dân :

- Bất bình, phẩn nộ trước thói xa hoa , sự bóc lột của vua quan, nông dân và nô

tì đã ( d )

- Một số quan lại cũng bất bình ( e) dâng sớ xin chém 7 tên quan đã lấn át quyền vua, coi thường phép nước

* Nạn ngoại xâm :

- Phía Nam, quân ( g) luôn quấy nhiễu phía Bắc

( h ) hạch sách đủ điều

2 Trả lời câu hỏi : Theo em nhà Trần có đủ sức gánh vác công việc trị vì nước

ta nữa hay không ?

* Đáp án :1 a- ăn chơi sa đọa e- Chu Văn An

b- ngang nhiên vơ vét g- Chăm pa

c- vô cùng cực khổ h- nhà Minh

d- nổi dậy đấu tranh

2 không còn đủ sức gánh vác công việc trị vì đất nước, cần có một triều đại khác thay thế nhà Trần

+ Triều Trần chấm dứt năm nào ? Nối tiếp nhà Trần là triều đại nào ?

+ Hồ Quý Ly đã tiến hànhnhững cải cách gì để đưa nước

ta thoát khỏi tình hình khó khăn ?

+ Theo em, việc Hồ Quý Lytruất ngôi vua Trần và tự xưnglàm vua là đún hay sai ? Vìsao?

+ Vì sao nhà Hồ lại khôngchống lại được quân xâm lượcnhà Minh ?( * Lhệ tinh thầnđoàn kết )

* GV KL + Đọc ghi nhớ

+ 1 HS đọc, cả lớp theo dõi

+ quan đại thần có tài của nhà Trần

+ Năm 1400, nhà Hồ do Hồ Quý Ly đứng đầu, xây thành Tây Đô

+Thay thế quan cao cấp của nhà Trần bằng những người thức sự có tài, đặt lệ các quanphải thường xuyên xuống thăm dân

+ là đúng

+ / nhà Hồ chỉ dựa vào quân đội chưa đủ thời gian thu phục lòng dân

* Tổng kết tiết học

+ HS trả lời

- Học thuộc bài_ CB : “ Chiến thắng Chi Lăng”

Lịch sử : CHIẾN THẮNG CHI LĂNG

I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Thuật lại diễn biến trận Chi Lăng.

-Ýù nghĩa quyết định của trận Chi Lăng đối với thắng lợi của KN Lam Sơn.

- Cảm phục sự thông minh, sáng tạo trong cách đánh giặc của ông cha ta qua trận Chi Lăng.

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Hình trong SGK phóng to ( nếu có điều kiện ).

Phiếu học tập của HS.

* GV nhận xét cho điểm

- Làm việc cả lớp

- GV trình bày hoàn cảnh dẫn tới trận Chi Lăng :

- HS lắng nghe

Cuối năm 1406, quân Minh xâm lược nước ta Nhà Hồ không đoàn kết đượctoàn dân nên cuộc kháng chiến thất bại ( 1407 ) Dưới ách đô hộ của nhà Minh, nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta đã nổ ra, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi khởi xướng

Năm 1418, từ vùng núi Lam Sơn ( Thanh Hóa), cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ngày càng lan Rộng ra cả nước Năm

1426, quân Minh bị quân khởi nghĩa bao vây ở Đông Quan ( Thăng Long) Vương Thông tướng chỉ huy quân Minh hoảng sợ, một mặt xin hòa, mặt khác bí mật sai người về nước xin quân cứu viện Liễu Thăng chỉ huy 10 vạn quân kéo vào nước ta theo đường Lạng Sơn

+ Thung lũng Chi Lăng ở tỉnh nào nước ta ?

+ Thung lũng có hình như thế nào ? + Hai bên thung lũng là gì ?

+ Lòng thung lũng có gì đặc biệt ?

+ Theo em , với địa thế như trên, Chi Lăng có lợi ích gì cho quân ta và có hại gì cho quân địch ?

* GV tổng kết về địa thế Ải Chi Lăng

- HS q/s trả lời + Lạng Sơn

+ hẹp có hình bầu dục + Phía Tây là dãy núi đá hiểm trở, phía Đông là dãy núi đất trùng trùng điệp điệp

+ có sông ngòi lại có 5 ngọn núi nhỏ là Quỷ Môn Quan, Ma Sẳn, Phượng Hoàng, Mã Yên, Cai Kinh + tiện cho quân ta mai phục đánh giặc, còn giặc đã lọt vào Chi Lăng khó có đường mà ra

- Nhóm 4, hoạt dộng

* GV chốt ý + Chiến thắng Chi Lăng có ý nghĩa như thế nào đối với lịch sử dân tộc

ta ?

- Các nhóm trình bày + mai phục chờ địch ở hai bên sườn núi và lòng khe

+ nghênh chiến rồi quay đầu giả vờ thua để nhử Liễu Thăng cùng đám kị binh vào ải

+ ham đuổi nên bỏ xa hàng vạn quân bộ ở phía sau đang lũ lượt chạy

+ Khi kị binh giặc đang bì bõm lội qua đầm lầy thì một loạt pháo hiệu nổ vang như sấm dậy Lập tức hai bên sướn núi, những chùm tên và những mũi lao vun vút phóng xuống Liễu Thăng và đám kị binh tối tăm mặt mũi Liễu Thăng bị giết tại trận

+ cũng gặp phải mai phục của quân ta, lại nghe tin LT chết thì hoảng sợ Phần đông chúng bị giết, số còn lại bỏ chạy thoát thân

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

+ Nước ta hoàn toàn độc lập, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, mở đầu thời Hậu Lê

3/ CỦNG CỐ,

DẶN DÒ

- CB : “ Nhà Hậu Lê và việc tổ chức quản lí đất nước”

Lịch sử : NHÀ HẬU LÊVÀ VIỆC TỔ CHỨC

QUẢN LÍ ĐẤT NƯỚC

I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Nhà Hậu Lê ra đời trong hoàn cảnh nào.

- Nhà Hậu Lê đã tổ chức được một bộ máy nhà nước quy củ và quản lí đất nước tương đối chặt chẽ.

- Nhận thức bước đầu về vai trò của pháp luật.

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Sơ đồ về nhà nước thời Hậu Lê ( để gắn lên bảng ).

Một số điểm của Bộ luật Hồng Đức.

Phiếu học tập của HS.

- TRÒ : SGK Lịch sử 4.

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1/ BÀI CŨ + Tại sao quân ta chọn Ải Chi

Lăng làm trận địa đánh địch ? + Kể lại trận phục kích của quân ta tại Ải Chi Lăng ?

+ Chiến thắng Chi Lăng có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược của nghĩa quân Lam Sơn ?

* GV nhận xét cho điểm

+ Vì sao triều đại này gọi là triều Hậu Lê ?

+ Việc quản lý đất nước dưới thời Hậu Lê như thế nào ?

* GV : Cụ thể như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu qua sơ đồ GV treo sơ đồvẽ sẵn và giảng

- HS đọc thầm, lần lượt trả lời+ được Lê Lợi hình thành vào năm 1428, lấy tên nước là Đại Việt, đóng đô ở ThăngLong

+ để phân biệt với triều Lê

do Lê Hoàn lập ra từ thế kĩ thứ 10

+ ngày càng được củng cố và đạt tới đỉnh cao vào đời vua Lê Thánh Tông

- HS q/s

TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC THỜI HẬU LÊ

uy quyền tối cao ?

- Yêu cầu HS đọc SGK và hỏi :+ Để quản lí đất nước vua LTTông đã làm gì ?

+ Em có biết vì sao bản đồ đầutiên và bộ luật đầu tiên củanước ta đều có tên là Hồng Đức ?

* GVKL : vì chúng đều ra

đời dưới thời vua Lê ThánhTông, lúc ở ngôi, nhà vua đặtniên hiệu là Hồng Đức ( 1470-1497)

+ Nêu những nội dung chínhcủa bộ luật Hồng Đức ?

+ Theo em với những nội dung

cơ bản như trên, Bộ luật HồngĐức đã có tác dụng như thế

+ Vua là người đứng đầu nhànước , có quyền tuyệt đối,mọi quyền lực đều tập trungvào tay vua, vua trực tiếp chỉhuy quân dội

+ cho vẽ bản đồ đất nước ,gọi là bản đồ Hồng Đức vàban hành bộ luật Hồng Đức,đây là bộ luật hoàn chỉnh đầutiên của nước ta

+ HS trả lời theo hiểu biết

+ HS đọc SGK và nêu

+ là công cụ giúp vua Lêcai quản đất nước Nó củngcố chế độ phong kiến tập

Viện

VUA ( Thiên tử)

Các bộ

Đạo Phủ

Huyện

Xã

nào trong việc cai quản đấtnước ?

+ Luật Hồng Đức có điểm nàotiến bộ ?

* GV KL :

nhớ ơn vua nhân dân có câu :

Đời vua Thái Tổ, Thái Tông Thóc lúa đầy đồng trâu chẳng buồn ăn

quyền, phát triển kinh tế vàổn định xã hội

+ đề cao ý thức bảo vệ độclập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổvà phần nào tôn trọng quyềnlợi và địa vị của người phụ nữ

3/ CỦNG CỐ,

DẶN DÒ

* Tổng kết giờ học - Học thuộc bài

- CB : “Trường học thời Hậu Lê”

LỊCH SỬ : TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LÊ

I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Nhà Hậu Lê rất quan tâm tới giáo dục; tổ chức dạy học, thi cử, nội dung dạy học dưới thời Hậu Lê

- Tổ chức giáo dục thời Hậu Lê có quy củ, nền nếp hơn

- Coi trọng sự tự học

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Tranh Vinh quy bái tổ và Lễ xướng danh.

Phiếu học tập của HS

- TRÒ : SGK Lịch sử 4.

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1/ BÀI CŨ + Những sự việc nào trong bài

thể hiện quyến tối cao của nhà vua ?

+ Bộ luật Hồng Đức có những nội dung cơ bản nào ?

* GV nhận xét cho điểm

- Đại diện nhóm trình bày

- Mỗi nhóm trình bày 1 ý

- Các nhóm khác bổ sung

PHIẾU THẢO LUẬN Nhóm :

1 Nhà Hậu Lê đã tổ chức trường học như thế nào ?

 Dựng lại Quốc Tử Giám, xây dựng nhà Thái Học

 Xây dựng chỗ ở cho học sinh trong trường

 Mở thư viện chung cho toàn Quốc

 Mở trường công ở các Đạo

 Phát triển hệ thống trường của các thầy đồ

2 Dưới thời Lê những ai được vào học trong trường Quốc Tử Giám

 Tất cả mọi người có tiền đều được vào học

 Chỉ con cháu vua, quan mới được vào học

 Trường thu nhận con cháu vua quan và cả con dân thường nếu học giỏi

3 Nội dung học tập và thi cử dưới thời Lê là gì ?

 Là giáo lý Đạo Giáo  Là giáo lý đạo Phật  Là giáo lý Nho giáo

4 Nền nếp thi cử dưới thời Hậu Lê được qui định như thế nào ?

 Cứ 5 năm có một kì thi Hương ở các địa phương và thi Hội ở kinh thành

 Tất cả những người có học đều được tham gia ba kì thi : thi Hương, thi Hội, thi Đình

 Cứ ba năm có một kì thi Hương ở các địa phương và thi Hội ở kinh thành Những người đỗ kì thi Hội được dự thi Đình để chọn Tiến sĩ

- Yêu cầu HS đọc SGK và hỏi :

+ Nhà Hậu Lê đã làm gì để khuyến khích việc học tập ?

* GVKL : Nhà Hậu Lê rất quan tâm đến việc học tập Sự phát triển của GD đã góp phần quan trọng không chỉ đối với việc xây dựng nhà nước, mà còn nâng cao trình độ dân trí và văn hóa người Việt

- HS dọc thầm SGK, nối tiếp phát biểu

+ Tổ chức Lễ xướng danh+ tổ chức Lễ vinh quy+ Khắc tên tuổi người đỗ đạt cao( tiến sĩ) vào bia đá dựng

ở Văn Miếu để tôn vinh người có tài

+ Ngoài ra nhà Hậu Lê còn Kiểm tra định kì trình độ của quan lại để các quan phải thường xuyên học tập

3/ CỦNG CỐ,

DẶN DÒ

- Tổ chức cho HS giới thiệu cácthông tin sưu tầm được về Văn Miếu- Quốc Tử Giám, về các mẩu chuyện học hành thời xưa+ Qua bài học lịch sử này, em có suy nghĩ gì về GD thời Hậu Lê ?

* Tổng kết giờ học

- HS báo cáo theo nhóm

+ Vài HS phát biểu

- Học thuộc bài

- CB : “ Văn học và khoa học thời Hậu Lê”

LỊCH SỬ : VĂN HỌC VÀ KHOA HỌC THỜI HẬU LÊ I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Các tác phẩm thơ văn, công trình khoa học của những tác giả tiêu biểu dưới thời Hậu Lê, nhất là Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông Nội dung khái quát của các tác phẩm, các công trình đó

- Đến thời Hậu Lê, văn học và khoa học phát triển hơn các giai đoạn trước

- Dưới thời Hậu Lê, văn học và khoa học được phát triển rực rỡ

II- ĐỒ DÙNG

- THẦY : Hình trong SGK được phóng to ( nếu có điều kiện ).

Một vài đoạn thơ văn tiêu biểu của một số tác phẩm tiêu biểu

Phiếu học tập của HS

- TRÒ : SGK Lịch sử 4

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1/ BÀI CŨ + Em hãy mô tả tổ chức giáo dục

thời Hậu Lê ? + Nhà Hậu Lê đã làm gì để khuyến khích việc học tập ?

* GV nhận xét cho điểm

+ Nhóm 4, nhận phiếu thảo luận để hoàn thành

PHIẾU THẢO LUẬN

Nhóm :

Các tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu thời Hậu Lê

Nguyễn Trãi Bình Ngô Đại Cáo Phản ánh khí phách anh hùng và niềm tự

hào chân chính của dân tộc Vua Lê Thánh Tông

Hội Tao đàn

Các tác phẩm thơ Ca ngợi nhà Hậu Lê, đề cao và ca ngợi

công đức của nhà vua Nguyễn Trãi Ức Trai thi tập Nói lên tâm sự của những người

Lý tử Tấn

Nguyễn Húc Các bài thơ muốn đem tài năng, trí tuệ ra giúp ích cho đất nước, cho dân nhưng lại bị quan

lại ghen ghét, vùi dập

- GV theo dõi các nhóm làm việc và giúp đỡ các nhóm gặp khó khăn

* GV nhận xét kết quả làm việc của các nhóm

- HS làm việc theo nhóm

- Các nhóm báo cáo kết quả

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

* GV : Các tác giả, tác phẩm văn

học thời kì này đã cho ta thấy cuộc sống của xã hội thời Hậu Lê

- Hoạt động nhóm, phát phiếu + Đọc SGK hoàn thành bảng thống kê về các tác giả, tác phẩm tkhoa học thời Hậu Lê

+ chữ Hán và chữ Nôm

+ HS nối tiếp kể + HS nối tiếp phát biểu

+ Nhóm 4, nhận phiếu thảo luận để hoàn thành

PHIẾU THẢO LUẬN

Nhóm :

Các tác giả, tác phẩm khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê

Ngô Sĩ Liên Đại Việt sử kí toàn thư Ghi lại lịch sử nước ta từ thời Hùng Vương đến đầu thời Hậu LêNguyễn Trãi Lam Sơn thực lục Ghi lại diễn biến của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

Xác định rõ ràng lãnh thổ quốc gia, nêu lên những tài nguyên, sản phẩm phong phú của đất nước

Và một số phong tục tập quán của nhân dân ta

Lương Thế Vinh Đại thành toán pháp Kiến thức toán học

- GV theo dõi các nhóm làm việc và giúp đỡ các nhóm gặp khó khăn

* GV nhận xét kết quả làm việc của các nhóm

+ Kể tên các lĩnh vực khoa học đã được các tác giả quan tâm nghiên cứu trong thời kì Hậu Lê ?

+ Hãy kể tên các tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong mỗi lĩnh vực trên ?

* GV : Dưới thời Hậu Lê văn học và

khoa học nước ta phát triển rực rỡ hơn hẳn các thời kì trước

+ Qua nội dung tìm hiểu, em thấy những tác giả nào là tác giả tiêu biểu cho thời kì này ?

- HS làm việc theo nhóm

- Các nhóm báo cáo kết quả

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

+ lịch sử, địa lí, toán học, y học + HS nối tiếp phát biểu

+ Nguyễn Trãi và Lê Thánh Tông

3/ CỦNG CỐ, + Đọc ghi nhớ - Học thuộc bài

DẶN DÒ * Tổng kết giờ học - CB : “ Ôn tập”

Lịch sử : ÔN TẬP

I- MỤC TIÊU

Học xong bài này, HS biết :

- Nội dung từ bài 7 đến bài 19 trình bày bốn giai đoạn : buổi đầu độc lập, nước Đại Việt thời Lý, nước Đại Việt thời Trần và nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê

- Kể tên các sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai đoạn và trình bày tóm tắc các sự kiện đó bằng ngôn ngữ của mình

II ĐỒ DÙNG

- THẦY : Băng thời gian ( trong SGK ) phóng to.

Một số tranh, ảnh lấy từ bài 7 đến bài 19

- TRÒ : SGK Lịch sử 4

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1/ BÀI CŨ + Hãy kể tên các tác phẩm và tác giả

tiêu biểu của văn học thời Hậu Lê ? + Em hãy nêu tên các công trình khoa học tiêu biểu và tác giả của các công trình đó ơ thời Hậu Lê ?

+ Vì sao có thể coi Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông là những nhà văn hóa tiêu biểu cho giai đoạn này ?

* GV nhận xét cho điểm

- Cả lớp theo dõi, bổ sung

PHIẾU HỌC TẬP

Họ và tên :

1 Em hãy ghi tên các giai đoạn Lịch sử đã được họctừ bài 7 đến bài 19 vào băng thời gian dưới đây :

Năm 938 1009 1226 1400 Thế kỉ XV

Các

giai

đoạn

Buổi đầu độc

lập Nước Đại Việt thời Lý Nước Đại Việt thời Trần buổi đầu thời Hậu Nước Đại Việt

Lê