Chuyên đề 2 triết học

Con đường nghiên cứu ..

Chuyên đề 2 :” Phép biện chứng duy vật Mác Xít và vai trò của no

đối với nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng “

I) Biện chứng và sự phân loại biện chứng

1) Biện chứng và các bộ phận cấu thành của biện chứng

1.1) Khái niệm biện chứng

Biện chứng là khái niệm triết học dùng để chỉ toàn bộ các tính chất đặc điểm vốn có của sự vật hiện tượng; đó là các tính chất như tồn tại, liên kết, tương tác, biến đổi và chuyển hóa

1.2) Các bộ phận cấu thành của biện chứng

* Biện chứng khách quan

Biện chứng khách quan là biện chứng của thế giới vật chất, biện chứng của các sự vật hiện tượng tạo thành thế giới vật chất Đó là biện chứng tự than vốn có của quá trình tương tác biến đổi chuyển hóa của chính thế giới vật chất, chính các sự vật hiện tượng

* Biện chứng chủ quan

Biện chứng chủ quan là biện chứng của tư duy; biện chứng của quá trình nhận thức thế giới của con người

2) Sự phân loại biện chứng

2.1) Cơ sở lý luận và sự phân loại biện chứng

* Hai mặt của vấn đề cơ bản của triết học và quan hệ giữa biện chứng khách quan và biện chứng chủ quan

* Từ việc giải quyết hai mặt của vấn đề cơ bản của triết học và quan hệ giữa biện chứng khách quan và biện chứng chủ quan hình thành lập trường triết học về biện chứng và dẫn đến sự phân loại của biện chứng

2.2) Sự phân loại biện chứng

* Biện chứng duy vật và các hình thức của nó

Kn: Biện chứng duy vật là biện chứng đứng trên lập trường của chủ nghĩa duy vật thừa nhận và khẳng định

+ Biện chứng duy vật thời cổ đại có đặc điểm; tự phát trình độ thấp

+ Biện chứng thời hiện đại có đặc điểm tự giác trình độ cao

* Biện chứng duy tâm và các hình thức của nó

Kn : Biện chứng duy tâm là biện chứng đứng trên lập trường của chủ nghĩa duy tâm thừa nhận và khẳng định

+ Biện chứng duy tâm chủ quan biện chứng của tư duy của nhận thức; quyết định biện chứng khách quan

+ Biện chứng duy tâm khách quan biện chứng của ý niệm; ý niệm tuyệt đối; biện chứng của cảm giác của ý thức

II) Phép biện chứng duy vật Mác Xít và vai trò của no đối với nhận thức khoa học và đối với thực tiễn cách mạng

1) Khái niệm phép biện chứng duy vật; lập trường triết học; trình độ chất lượng của no

* Khái niệm phép biện chứng duy vật

Biện chứng duy vật là biện chứng đứng trên lập trường chủ nghĩa duy vật thừa nhận và khẳng định

+ Biện chứng khách quan ( biện chứng của chủ nghĩa vật chất, biện chứng của sự vật hiện tượng) quyết định biện chứng chủ quan

+ Biện chứng chủ quan tác động trở lại, ảnh hưởng trở lại biện chứng khách quan

* Lập trường phép biện chứng duy vật

+ Phép biện chứng duy vật có sự thống nhất hữu cơ giữa thế giới quan duy vật và phương pháp biện chứng

+ Phép biện chứng duy vật có sự thống nhất giữa biện chứng khách quan và biện chứng chủ quan

+ Phép biện chứng duy vật chỉ ra vai trò to lớn của tư duy lý luận tới hoạt động của con người

+ Phép biện chứng duy vật là hệ thống lý luận biện chứng mở, nó luôn luôn đảm nhận những thành tựu nghiên cứu của khoa học để khái quát thành phương pháp lý luận, luân đi sâu và mở đường cho khoa học tiếp tục khám phá thế giới *Trình độ chất lượng

2) Các bộ phận cấu thành của phép biện chứng duy vật Mác Xít

Với tư cách này phép biện chứng duy vật Mác xít là hệ thống các quan điểm khái quát toàn bộ bức tranh hình thành của thế giới Với tư cách này phép biện chứng duy vật Mác Xít bao gồm các bộ phận như sau

Biện chứng khách quan + Biện chứng của tự nhiên : là biện chứng của quá trình tồn tại liên hệ tương tác biến đổi và chuyển hóa của của giới tự nhiên nó gồm 2 nguyên lý, 6 cặp phạm trù và 3 quy luật

+ Biện chứng của xã hội : là biện chứng của quá trình tồn tại liên hệ tương tác biến đổi của xã hội gồm có những nguyên lý và quy luật của xã hội

Biện chứng chủ quan

Trong biện chứng của nhận thức và tư duy bao gồm

+ Logic học

+ Các phương pháp nhận thức khoa học

2.1) Biện chứng với tư cách là học thuyết lý luận gồm những yếu tố bộ phận nào

2.2) Biện chứng với tư cách là phương pháp luận nhận thức

+ Nguyên tắc toàn diện trong nhận thức và thực tiễn

+ Nguyên tắc phát triển trong nhận thức và thực tiễn

+ Nguyên tắc lịch sử cụ thể trong nhận thức và thực tiễn

3) Vai trò phương pháp luận của phép biện chứng duy vật Mác Xít

3.1) Đặc điểm của phép biện chứng duy vật Mác Xít

3.2) Những nội dung cơ bản của phép biện chứng duy vật Mác Xít

* Các nguyên lý của phép biện chứng duy vật Mác Xít

+ Khái quát bức tranh về mối liên hệ tổng thể của toàn bộ thế giới mối liên hệ giữa tự nhiên; xã hội; tư duy; và mối liên hệ trong tự nhiên trong xã hội và trong tư duy

+ Giải thích vai trò của mối liên hệ đối với sự tồn tại hay không tồn tại sự vận động của sự vật hiện tượng, giải thích điều kiện tồn tại hay không tồn tại; biến đổi hay không biến đổi của mọi sự vật hiện tượng, mọi sự vật hiện tượng tồn tại hay không tồn tại , tồn tại ntn luôn luôn phụ thuộc vào mối liên hệ

+ Khái quát khuynh hướng vận động của mọi sự vật hiện tượng với nội dung của sự phát triển của mọi sự vật hiện tượng, trình độ phát triển của … phát triển của mọi sự vật hiện tượng, phát triển là khuynh hướng phát triển chung của mọi sự vật hiện tượng nó là thuộc tính chứa đựng có sẵn trong mọi sự vật hiện tượng

* Các quy luật của phép biện chứng duy vật Mác Xít

+ Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Chỉ ra nguồn gốc động lực bên trong của mọi sự vận động, biến đổi của sự vật hiện tượng, đó là sự đấu tranh của các mặt các thuộc tính các yếu tố cá bộ phận có khuynh hướng đối lập nhau bên trong sự vật hiện tượng

+ Quy luật từ những biến đổi về lượng dẫn đến những biến đổi về chất và ngược lại

Chỉ ra cách thức của sự vận động sự biến đổi của sự vật hiện tượng cách thức đó là tích lũy về lượng đến một mức độ nhất định dẫn đến biến đổi về chất Sự thay đổi được thực hiện thong qua bước nhảy và các bước nhảy vô cùng phong phú đa dạng về tốc độ; quy mô; phạm vi; lĩnh vực

+ Quy luật phủ định của phủ định

Chỉ ra cách thức và khuynh hướng chung của mọi sự vận động cách thức đó là hình thức dạng thức tồn tại này phủ định thay thế hình thức dạng thức tồn tại kia chỉ ra đặc điểm hình thành của cái mới

* Các cặp phạm trù của phép biện chứng duy vật Mác Xít

+ Khái quát các mặt các hình thức liên hệ khác nhau của các yếu tố bộ phận tạo thành sự vật hiện tượng

+ Chỉ ra các nấc thang trình độ nhận thức thế giới ngay trong các khái niệm phạm trù, giá trị của chúng ngay trong hệ thống tri thức lý luận khoa học

3.3) Vai trò của phép biện chứng duy vật Mác Xít đối với nhận thức khoa học và thực tiễn

3.3.1) Đối với nhận thức khoa học

* Chức năng thế giới quan

Hình thành bức tranh khoa học về thế giới mường tích khái quát cao làm sáng tỏ mối quan hệ giữa nhân tố chủ quan và hình thức khách quan Giữa chủ thể nhận

thức và chủ thể nhận thức dẫn đến tính tích cực cho hoạt động cải tạo thế giới giáo dục con người

* Chức năng phép biện chứng

+ Phép biện chứng duy vật Mác Xít đóng vai trò như là khoa học khôn ngoan đưa lại sự hiểu biết đúng đắn về thế giới

+ Phép biện chứng duy vật Mác Xít là công cụ nhận thức khoa học và

phương pháp luận cho hoạt động thực tiễn

+ Phép biện chứng duy vật Mác Xít trở thành nguyên tắc công cụ và tác động cải tạo thế giới

* Tiếp cận các khoa học

+ Phép biện chứng duy vật Mác Xít là công cụ đúng đắn giúp các nhà khoa học và các khoa học định hướng đúng đắn nhất, nghiên cứu chuyên ngành của nó giúp các khoa học xác định được về đại thể Con đường nghiên cứu hướng đặt vấn đề cách giải quyết vấn đề tránh được những lầm lạc hay mò mẫm trong nghiên cứu của chúng

+ Phép biện chứng duy vật Mác Xít là cơ sở lý luận đúng đắn cho việc xác định các lý thuyết khoa học và giải thích thành tựu của các nghiên cứu khoa học, nó là tiền đề đúng đắn, cơ sở lý luận đúng đắn cho các khoa học trong việc xây dựng lý thuyết khoa học của mình

+ Phép biện chứng duy vật Mác Xít là cơ sở lý luận đúng đắn để giải quyết những vấn đề triết học nảy sinh trong quá trình nghiên cứu của các khoa học , nó cung cấp phương pháp luận đúng đắn cho các khoa học để tìm ra lời giải đáp bằng giải pháp đúng đắn để giải quyết các vấn đề chuyên ngành, nó gợi mở những vấn đề nghiên cứu cho các khoa học, bổ sung tri thức để các khoa học tìm ra con đường giải quyết những vấn đề chuyên môn và định hướng nhân văn cho các nghiên cứu khoa học

3.3.2) Đối với thực tiễn

* Phép biện chứng duy vật Mác Xít là cơ sở lý luận phương pháp luận cho việc nhận thức và hoạt động cách mạng, từ mặt nhận thức nó giúp loài người nhận thức và khái quát đúng tình hình thực trạng và xu hướng của điều kiện hoàn cảnh và tìm ra các biện pháp , giải pháp thích hợp để giải quyết các vấn đề nhiệm vụ mà đời sống con người đặt ra

* Phép biện chứng duy vật Mác Xít giúp con người nắm bắt sự vật hiện tượng trong tiến trình vận động của nó, nó là phương pháp luận chỉ đạo chủ thể xác định phương pháp khoa học đúng đắn, nó chỉ ra cho loài người thấy rõ sự bảo thủ trì trệ trong nhận thức của con người vì không nắm vững được biện chứng của sự vật hiện tượng

* Phép biện chứng duy vật Mác Xít thông qua hình thức tri thức lý luận và phương pháp khoa học của nó củng cố niềm tin ở con người vào tri thức đúng đắn được khái quát và chỉ ra các phương pháp hành động đúng đắn để giải quyết các vấn đề nhiệm vụ được thực tiễn đời sống đặt ra

3.4) Các nguyên tắc nhận thức của phép biện chứng duy vật Mác Xít

* Nguyên tắc liên hệ

Mọi sự vật hiện tượng, mọi yếu tố bộ phận, mọi giai đoạn quá trình đều có sự liên hệ đều ràng buộc quyết định phụ thuộc lẫn nhau, đều tác động qua lại ảnh hưởng lẫn nhau Muốn nhận thức đúng sự vật hiện tượng vì vậy phải đặt sự vật hiện tượng vào trong mối liên hệ của nó để nghiên cứu xem xét, không được tách sự vật hiện tượng ra khỏi các mối quan hệ của nó để nghiên cứu xem xét bởi vì nếu tách sự vật hiện tượng ra khỏi các mối quan hệ của nó thì đã sai lầm ngay từ đấu về mặt

phương pháp

* Nguyên tắc toàn diện

Có nhiều mối liên hệ khác nhau cùng tồn tại tác động và quy định sự tồn tại của sự vật hiện tượng vì vậy chủ thể nhận thức phải:

+ Nghiên cứu xem xét đầy đủ các mối liên hệ của sự vật hiện tượng

+ Phải có cái nhìn hệ thống cái nhìn khái quát sự vật hiện tượng

+ Phải tính đến tổng hòa của các mối quan hệ muôn vẻ của sự vật hiện tượng trong sự vật hiện tượng khác

* Nguyên tắc lịch sử cụ thể

Mọi sự vật hiện tượng không chỉ có một mối liên hệ mà có muôn vàn mối liên hệ và các mối liên hệ đó coa vị trí vai trò khác nhau cho nên phải có quan điểm lịch sử

cụ thể Quan điểm lịch sử cụ thể đòi hỏi chủ thể nhận thức phải :

+ Đặt sự vật hiện tượng vào trong hoàn cảnh khách quan cụ thể trong

không gian, thời gian cụ thể để nghiên cứu xem xét

+ Phải phân loại được và đánh giá được vị trí vai trò của từng mối liên hệ đối với sự tồn tại vận động của sự vật hiện tượng

* Nguyên tắc vận động

Mọi sự vật hiện tượng đều vận động biến đổi, đều chuyển hóa từ hình thức tồn tại này sang hình thức tồn tại khác Không có sự vật hiện tượng nào bất biến giữ nguyên tình trạng như nó là tất cả đều quá độ, đều tạm thời thoáng qua và tương đối, vì vậy muốn nhận thức đúng sự vật hiện tượng phải nhận thức chúng trong trạng thái vận động, biến đổi chứ không phải trong trạng thái bất biến tĩnh tại ngưng hệ

III) Kết Luận : từ các nguyên tắc liên hệ lĩnh vực hoạt động của bản than

Phần liên hệ cả nhà có thể tham khảo ở đây nha, e chỉ làm đc mỗi tnay thui ah, hic hic , có gì mọi người bổ sung cho đầy đủ ah

http://doan.edu.vn/do-an/de-tai-quan-niem-cua-chu-nghia-mac-lenin-ve- phep-bien-chung-duy-vat-y-nghia-cua-viec-van-dung-phep-bien-chung-duy-vat-38724/