bài 8: Xenlulozo

mantozơ, glucozơ C.glucozơ, etyl axetat D.ancol etylic,anđehit axetic 3/ Nhóm mà tất cả các chất đều tác dụng với H2O khi có mặt chất xúc tác trong điều kiện thích hợp là : A.saccaroz

KIỂM TRA BÀI CŨ

1/Để phân biệt: hồ tinh bột,dd glucozơ,dd KI có thể dùng

một thuốc thử là

A O3 B O2

C.dd iot D.dd AgNO3/NH3

2/ Cho sơ đồ chuyển hóa sau :

Tinh bột  X  Y  Axit axetic X, Y lần lượt là :

A glucozơ, ancol etylic B mantozơ, glucozơ

C.glucozơ, etyl axetat D.ancol etylic,anđehit axetic

3/ Nhóm mà tất cả các chất đều tác dụng với H2O (khi có

mặt chất xúc tác trong điều kiện thích hợp) là :

A.saccarozơ, CH3COOCH3, benzen.

B.C2H6, CH3COOCH3, tinh bột.

C.C2H4, CH4, C2H2.

D.tinh bột, C H , C H

A O3

A glucozơ, ancol etylic

D.tinh bột, C2H4, C2H2.

Vật dụng gia đình

Giấy

Bao bì

Vật liệu xây dựng

Vải

Chiếu

XENLULOZO

QUAN SÁT MỘT SỐ HÌNH ẢNH

Bài 8

XENLULOZƠ

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Tính chất vật lí và trạng thái tự nhiên

II Cấu trúc phân tử

III.Tính chất hóa học

1 Phản ứng thủy phân

2 Phản ứng của ancol đa chức

IV Ứng dụng

V Củng cố bài tập – Dặn dò

I Tính chất vật lí và trạng thái tự nhiên

Bông (95% - 98%)

G (40 – 50%) ỗ

Tre,

n a, ứ đay, gai … (50 – 80%)

Xenlulozơ có nhiều trong các loại thực vật nào?

Hàm lượng của nó là bao

nhiêu?

Hình sợi

Màu trắng

không tan

trong nước,

dung môi

thông thường,

tan trong

dung dịch Svayde

Cho biết tính

chất vật lí của

xenlulozơ ?

II Cấu trúc phân tử

O H

O

O

H H

OH H

OH

CH2OH H

O H

H

CH2OH H

OH H

HO H

O H

O

O

H H

OH H

OH

HOH2C

H

O H

H

O

CH2OH

OH H

HO H

Xenlulozơ có phân tử khối như thế nào?

M = 1 000 000 → 2 400 000

Xenlulozơ có cấu trúc mạch như thế nào?

Mạch không nhánh,

không xoắn

Do các mắt xích nào tạo thành? Liên kết gì?

β - glucozơ

Liên kết β - 1,4

- glicozit

Mỗi mắt xích C6H10O5 có bao nhiêu nhóm OH tự do?

Có 3 nhóm OH

tự do

4

1

1

1

1

4

4

4

Xoắn Nhánh

Không xoắn, không nhánh

-1,6-glicozit

α -1,4-glicozit

β -1,4-glicozit

Củng cố lý thuyết 1

-Cấu trúc phân tử của xenlulozơ khác tinh bột

ở những đặc điểm quan trọng nào?

III Tính chất hóa học

2 tính chất hóa học

phản ứng

của

polisaccarit

phản ứng

của

ancol

đa chức

Thí nghiệm: (SGK)

Phản ứng nào xảy ra trong thí nghiệm trên?





 →

 H2SO4,t0

(CTại sao trâu, bò 6 H 10 O 5 ) n + nH 2 O n C 6 H 12 O 6

ăn cỏ lại sống lâu

được?

Nhờ enzim xenlulaza tham gia

phản ứng thủy phân xenlulozơ

tạo glucozơ xảy ra ở một số

động vật nhai lại như: trâu, bò

…

2 Phản ứng của ancol đa chức

 Phản ứng với HNO3 đặc có H2SO4 đặc làm xúc tác

Tác dụng với anhiđrit axetic (CH3CO)2O

Visco là gì ? Quá trình sản xuất tơ visco?

Xenlulozơ tương tác hóa học với Cu(OH)2

và dung dịch [Cu(NH3)4](OH)2

 Phản ứng với HNO3 đặc có H2SO4 đặc làm xt

[ C 6 H 7 O 2 (OH) 3 ] n + nH ONO 2  H2SO4,t0 →

[C 6 H 7 O 2 ( ONO 2 )(OH) 2 ] n + n H OH

ONO2 OH

xenlulozơ trinitrat

Xenlulozơ trinitrat dễ cháy và nổ mạnh

→ làm thuốc súng

Xenlulozơ mononitrat

[C 6 H 7 O 2 (OH) 3 ] n

+

[C 6 H 7 O 2 (ONO 2 ) 3 ] n

[C 6 H 7 O 2 (OH)(ONO 2 ) 2 ] n

+

+

3nH ONO 2

2nH ONO 2

3n H OH

2n H OH

H 2 SO 4 ,t o

H 2 SO 4 ,t o

+

xenlulozơ đinitrat

[C 6 H 7 O 2 (OH) 3 ] n

Xenluloz mononitrat, ơ xenluloz đinitrat, xenluloz ơ ơ nitrat có tính ch t đ c bi t ấ ặ ệ gì? ng d ng c a tính ch t Ứ ụ ủ ấ

này?

 Phản ứng với Anhidric Axetic: (có H 2 SO 4 đặc làm xt)

[C 6 H 7 O 2 (OH) 3 ] n

[C 6 H 7 O 2 (OCOCH 3 ) 3 ] n

3n (CH 3 CO) 2 O

2n (CH 3 CO) 2 O +

[C 6 H 7 O 2 (OH) 3 ] n

H 2 SO 4 ,t o

H 2 SO 4 ,t o

2n CH 3 COOH [C 6 H 7 O 2 (OH)(OCOCH 3 ) 2 ] n

3n CH 3COOH

xenlulozơ điaxetat

xenlulozơ triaxetat

+

+

+

Xenlulozơ triaxetat có tính chất gì đặc biệt?

Ứng dụng của tính

chất này?

Xenlulozơ triaxetat là chất dẻo dễ kéo thành tơ sợi

Sản phẩm của phản ứng giữa xenlulozo

với CS2 (cacbon disunfua) và NaOH là 1 dd rất nhớt gọi là visco.

Khi bơm dd nhớt này qua những lỗ rất nhỏ (đường

kính 0,1 mm ) và ngâm trong dd H2SO4 loãng,

xenlulozo được giải phóng ra dưới dạng những sợi dài và mảnh, óng mượt như tơ gọi là tơ visco.

Xenlulozơ không phản ứng với Cu(OH)2 nhưng tan trong dung dịch [Cu(NH3)4](OH)2

Tính chất hóa học của xenlulozơ và tinh bột

giống và khác nhau như thế nào?

 Giống nhau: Đều cho phản ứng thủy phân với xúc tác của axit hoặc enzim

(C 6 H 10 O 5 ) n + nH 2 O H 2 SO 4 ,t o

nC 6 H 12 O 6

 Khác nhau

• Cho phản ứng màu

với iot

• Không cho phản ứng màu với iot

Củng cố lý thuyết 2

IV Ứng dụng:

o Các vật liệu có chứa nhiều xenlulozơ thường được dùng làm vật liệu xây dựng, đồ dùng gia đình …

o Xenlulozơ nguyên chất và gần nguyên chất được

chế thành sợi, tơ, giấy viết, giấy làm bao bì, làm thuốc súng (xenlulozơ trinitrat), … Thủy phân xenlulozơ được glucozơ làm nguyên liệu sản xuất etanol

V Củng cố – Dặn dò:

1.Củng cố :

2.Dặn dò: làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 6 trang

49, 50 sgk

Chúc các em học tốt