Vai trò của 18 FDG PETCT trong đánh giá khả năng sống của cơ tim ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA 18FDG PET/CT TRONG ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SỐNG CỦA CƠ TIM Ở BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM BS Mai Hồng Sơn, PGS.TS.. • Mô tả đặc điểm hình ảnh tưới máu và chuyển hóa 18-FDG

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA 18FDG PET/CT TRONG ĐÁNH GIÁ KHẢ

NĂNG SỐNG CỦA CƠ TIM Ở BỆNH NHÂN NHỒI MÁU CƠ TIM

BS Mai Hồng Sơn, PGS.TS Lê Ngọc Hà, BS Nguyễn Thanh Hướng

VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y – DƯỢC LÂM SÀNG 108

KHOA Y HỌC HẠT NHÂN

ĐẶT VẤN ĐỀ

Mozaffarian et al Heart disease and stroke statistics 2015 update

ĐẶT VẤN ĐỀ

Cơ tim hoại tử, xơ – sẹo

Multicenter Postinfarction Trial (1983) and TIMI II trial (1991)

Bonow RO J Nucl Cardiol 1994;1:280-91

Chức năng thất trái & tỷ lệ tử vong

Sơ đồ chẩn đoán & chiến thuật điều trị BN suy tim do bệnh động mạch vành

Beller GA et al Ischemic cardiomyopathy: ACC Curr J Rev 2001; Vol 10: 45 - 58

- Rahimtoola (1989): khái niệm “Cơ tim đông miên”

- Cơ tim đông miên (myocardial hibernation): giảm nặng, mất chức

năng co bóp thường xuyên do thiếu máu kéo dài, có thể hồi phục sau can thiệp tái tưới máu

Cơ tim đông miên (Myocardial hibernation)

Stunning, Hibernation and Assessment of Viability, Circulation 2008; 117: 103 – 114

Hibernating myocardium 2005, J Nucl Cardiology Vol 12, No 1; 104 – 119

Current Problems in Cardiology 2007

CƠ TIM SỐNG VÀ CAN THIỆP TÁI TƯỚI MÁU

0 0.2 0.4 0.6 0.8 1

Chi-square = 4.60

p = 0.03

DiCarli MF et al Am J Cardiol 1994;73:527-533

Cumulative survival of patients, by presence or absence of PET mismatch and mode of treatment (I.e.,

medical therapy or revascularization)

Cơ tim đông miên Cơ tim hoạt tử

Current Problems in Cardiology 2007, Vol 2, pp 14 - 39

Current Problems in Cardiology 2007, Vol 2, pp 14 - 39

• Mô tả đặc điểm hình ảnh tưới máu và chuyển hóa 18-FDG ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim

• Đánh giá mối liên hệ giữa diện cơ tim đông miên, các chỉ số

chức năng thất trái và khả năng phục hồi ở bệnh nhân sau can thiệp tái tưới máu động mạch vành

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

• Đối tượng: 30 bệnh nhân, viện Tim mạch quân đội, Bệnh viện TƯQĐ 108

• Thời gian: từ 10/2012 – 3/2015

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân:

mạn tính

Tc99m-sestamibi hoặc khuyết xạ diện vừa – rộng, mức độ nặng, giảm

nặng/mất vận động thành trên xạ hình tưới máu cơ tim

Tc99m-sestamibi pha nghỉ

• Bệnh nhân đồng ý tham gia nghiên cứu và theo dõi

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

1

• Khám lâm sàng

• Siêu âm, Điện tim

2

• Chụp xạ hình SPECT tưới máu cơ tim

• Chụp FDG PET/CT đánh giá khả năng sống của cơ tim

SPECT Tc99m-sestamibi tưới máu cơ tim

Hướng dẫn thực hành tim mạch hạt nhân ACC/AHA/ASNC 2010

• Tương ứng chi phối nhánh ĐMLTT (LAD): 1, 2, 7, 8, 9, 13, 14, 17

• Tương ứng chi phối nhánh ĐM mũ (LCx): 5, 6, 11, 12, 16

• Tương ứng chi phối nhánh ĐMV phải (RCA): 4, 9, 10, 15

ASNC imaging guidelines for nuclear cardiology procedures 2009

Qui trình chụp FDG PET

20 g Glucose / 200ml nước

Glucose máu > 130 mg/dl

Insuline

Hướng dẫn thực hành Chụp PET tưới máu và chuyển hóa tim ACC/AHA/ASNC 2009

PHƯƠNG PHÁP

- 3D Recon Method: iterative (Vue point) 20 subsets, 20 iterlations,

- 3D filterbutterworth cutoff: 15mm

- Hiệu chỉnh hiệu ứng suy giảm với CT

- Tái xử lý, trình bày FDG PET theo trục Short axis, Vetical long axis, Horizontal long axis và với phần mềm Vue Cardiac

- Tái xử lý hình ảnh FDG PET với Tc99m – MIBI SPECT pha nghỉ hoặc pha gắng sức theo các trục Short axis, Vetical long axis, Horizol long axis với ECT toolbox hoặc QPS/QGS

• Dạng “mismatch” không tương đồng tưới máu – chuyển hóa: cơ tim đông miên (có khả năng sống và có khả năng hồi phục sau can thiệp tái tưới máu)

chuyển hóa có nghĩa là sẹo nhồi máu cơ tim, không hồi phục nếu như tiến hành can thiệp tái tưới máu

PHƯƠNG PHÁP

Hướng dẫn thực hành tim mạch hạt nhân ACC/AHA/ASNC 2010

Đánh giá bán định lượng trên xạ hình tưới máu cơ tim

0= tưới máu bình thường

Đánh giá định lượng trên hình ảnh FDG-PET

• Rộng: >20% diện cơ tim thất trái

PHƯƠNG PHÁP

Beanlands et al PET and Recovery Following Revascularization (PARR-1)

KẾT QUẢ & BÀN LUẬN

Số bệnh nhân 30

Tuổi (mean ± SD) 64,9 ± 11,45 Tiền sử hút thuốc 20 (66,6%)

BMI > 23 (Kg/m2) 20 (66,6%)

Giới tính (nam, nữ) 27(96,7%), 3(3,3%) Tăng huyết áp 21 (70%)

Điều trị nội khoa 10 (33,3%)

Can thiệp tái tưới máu 20 (66,7%)

Đặc điểm chung của số bệnh nhân trong nghiên cứu

Đặc điểm hình ảnh trên xạ hình SPECT tưới máu

KẾT QUẢ & BÀN LUẬN

Hình ảnh khuyết xạ cố định sau nhồi máu cơ tim trên SPECT

Khuyết xạ phù hợp (sẹo nhồi máu) 10 (33.3%) Khuyết xạ không phù hợp (cơ tim đông miên) 12 (40%) Khuyết xạ hỗn hợp (sẹo nhồi máu và cơ tim đông miên) 8 (26.7%) Diện cơ tim đông miên < 10% 6 (20%) Diện cơ tim đông miên 10-20% 15 (50%) Diện cơ tim đông miên > 20% 9 (30%)

Đặc điểm hình ảnh chuyển hóa FDG PET/CT

KẾT QUẢ & BÀN LUẬN

Beanlands, R S., et al (2002), (PARR-1): 71% bệnh nhân có cơ tim đông miên Bax JJ, Eur Heart (2004): Tỷ lệ cơ tim đông miên và sẹo ảnh hưởng quan trọng đến tiên lượng bệnh

Hình ảnh cơ tim đông miên (myocardial hibernation)

FDG PET

FDG PET

FDG PET

FDG PET

SPECT

SPECT

SPECT SPECT

Tổn thương dạng tương đồng tưới máu và chuyển hóa

(perfusion-metabolic match)

FDG PET Tc99m-sestamibi

BN nam, 62 tuổi, nhồi máu cơ tim vùng dưới và dưới - bên.Diện khuyết xạ trên hình ảnh xạ hình tưới máu

cơ tim khoảng 24,4% Diện tích cơ tim đông miên ở thành dưới 10%

KẾT QUẢ & BÀN LUẬN

Mối liên quan giữa diện cơ tim đông miên và sẹo NMCT với chức năng thất trái

Rizzello V và cs Circulation (2004): diện tích cơ tim đông miên tăng, chức năng thất trái giảm

KẾT QUẢ & BÀN LUẬN

Biến đổi của EF% sau nhồi máu cơ tim sau 12 tháng

Nhóm I: tái tưới máu Nhóm II: điều trị nội khoa

Acampa W và cs (Eur J Nucl Med Mol Imaging; 2005): can thiệp tái tưới máu ở BN cơ tim còn sống làm tăng

thời gian sống thêm và cải thiện chức năng tâm thu thất trái

KẾT QUẢ & BÀN LUẬN

0102030405060

Mối liên quan giữa tỷ lệ % cơ tim đông miên và EF sau can thiệp 12 tháng

Triantafyllou A và cs (Clinical Research in Cardiology ; 2009): bệnh nhân % cơ tim đông miên > 20% có sự cải thiện EF% rõ rệt sau can thiệp

Xin chân thành cảm ơn