Trong số đó, không thể nào không kể đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc thiết kế bài dạy “ Thiết kế bài dạy trên máy vi tính” là công việc hầu hết không còn xa lạ nữa mà có vẻ
Trang 1PHÒNG GD- ĐT LỘC HÀ
TRƯỜNG THCS MỸ CHÂU
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
THAM LUẬN
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC
Họ và tên: Nguyễn Hữu Tuấn
Chức vụ: Tổ trưởng tổ Toán Lý Trường THCS Mỹ Châu
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong 7 năm thực hiện chương trình thay SGK, chúng ta đã có rất nhiều cố gắng trong việc đổi mới giáo dục Đổi mới từ nội dung lẫn hình thức và cả cách dạy, cách học khác nhau sao cho phù hợp với quá trình hiện đại hoá - công nghiệp hoá đất nước Ngay cả đội ngũ giáo viên cũng thế, chúng ta cũng không ngừng học tập, trau dồi chuyên môn và cả áp dụng kỹ thuật hiện đại Trong số đó, không thể nào không kể đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào việc thiết kế bài dạy “ Thiết kế bài dạy trên máy vi tính” là công việc hầu hết không còn xa lạ nữa mà có
vẻ như rất quen thuộc và gần gủi với giáo viên chúng ta
II NHỮNG ƯU ĐIỂM KHI THIẾT KẾ BÀI DẠY:
Áp dụng phương pháp này sẽ giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian cho việc tô, vẽ tranh hay ghi chép nhiều trên giấy, thẻ từ hay dùng bảng phụ mà chỉ cần một thao tác nhỏ là san những bức hình, đánh chữ vào máy là ta có một bức tranh như ý muốn Thậm chí ta có thể chỉnh sửa, thêm bớt, cắt bỏ hay chuyển thành một đoạn phim ngắn đều có thể được
Bài học có nhiều hình ảnh thật sinh động và thực tế gắn liền với cuộc sống, hằng ngày xung quanh các em thông qua việc truy cập internet và các trang web
Ngoài việc trình chiếu thông thường, ta còn có thể dùng hiệu ứng như xoay, bay, ẩn, hiện nhanh, chậm, xuất hiện từ trên xuống, từ dưới lên hay từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong đều được nhằm gây sự thích thú, chú ý của học sinh
Bài học có nhiều hình ảnh, chi tiết mới lạ nên dễ dàng lôi kéo được sự tham gia của học sinh, tạo cho các em một sự kích thích hào hứng Từ đó, tiết học sẽ sinh động hơn
Mặt khác, ta có thể lồng những bài hát, bản nhạc, đoạn phim vào việc trình chiếu ấy nhằm đạt được chính xác mục tiêu bài học
Giáo viên lên tiết nhẹ nhàng, không phải ôm đồm nhiều đồ dùng dạy học lình kình, chi tiết
Những thí nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng nhiều kênh: Kênh hình, kênh chữ, âm thanh sống động làm cho học sinh dễ dàng thấy, dễ tiếp thu và bằng suy
Trang 2luận có lý, học sinh có thể có những dự đoán về các tính chất, những quy luật mới Đây là công dụng lớn của công nghệ thông tin và truyền thông trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học Có thể khẳng định rằng, môi trường công nghệ thông tin và truyền thông chắc chắn sẽ có tác động tích cực tới sự phát triển trí tuệ của học sinh và điều này làm nảy sinh những lý thuyết học tập mới
Công nghệ thông tin mở ra triển vọng lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức dạy học Những phương pháp dạy học theo cách tiếp cận kiến tạo, phương pháp dạy học theo dự án, dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề càng
có nhiều điều kiện để ứng dụng rộng rãi Các hình thức dạy học như dạy học đồng loạt, dạy học theo nhóm, dạy cá nhân cũng có những đổi mới trong môi trường công nghệ thông tin và truyền thông Chẳng hạn, cá nhân làm việc tự lực với máy tính, với internet, dạy học theo hình thức lớp học phân tán quan mạng, dạy học qua cầu truyền hình Nếu trước kia người ta thường quan tâm nhiều đến khả năng ghi nhớ kiến thức và thực hành kỷ năng vận dụng, thì nay chú trọng đặc biệt đến phát triển năng lực sáng tạo của học sinh Như vậy, việc chuyển từ “ lấy giáo viên làm trung tâm ” sang “lấy học sinh làm trung tâm” sẽ dễ dàng hơn
III NHỮNG KHÓ KHĂN:
Tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc dạy học, nhưng trong một mức độ nào đó thì công cụ hiện đại này cũng không thể hỗ trợ giáo viên hoàn toàn trong các bài giảng của họ Nó chỉ thực sự hiệu quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do nhiều nguyên nhân, mà cụ thể là với những bài học có nội dung ngắn không nhiều kiến thức mới Thì việc dạy học theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho học sinh, vì giáo viên sẽ ghi nội dung bài học đỏ đủ trên mặt bảng và như vậy sẽ dễ dàng cũng cố bài học từ đầu đến cuối mà không cần phải lật lại các slide như khi dạy trên máy tính điện tử
Bên cạnh đó, kiến thức, kỷ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn hạn chế chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn né tránh Mặt khác, phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi,
sự uy quyền, áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong một thời gian tới
Việc sử dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học chưa được nghiên cứu kỷ, dẫn đến việc ứng dụng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi lạm dụng nó
Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin còn lúng túng, chưa xác định hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Trang 3Giỏo viờn cần mạnh dạn khụng ngại khú, tự thiết kế và sử dụng bài giảng điện tử của mỡnh sẽ giỳp cho giỏo viờn rốn luyện kỹ năng và phối hợp tốt cỏc phương phỏp dạy học tớch cực khỏc
Khi thiết kế bài giảng điện tử cần chuẩn bị trước kịch bản, tư liệu ( video, hỡnh ảnh, bản đồ…) chọn giải phỏp cho sử dụng cụng nghệ, sau đú mới bắt tay vào soạn giảng
Nội dung bài giảng điện tử cần cụ động, sỳc tớch, hỡnh ảnh, cỏc mụ phỏng cần xỏc định chủ đề ( trong slide khụng nờn cú nhiều hỡnh hay nhiều chữ), những nội dung học sinh ghi bài cần cú quy ước ( cú thể dựng khung hay màu nền) sẽ khắc phục được việc ghi bài của học sinh
Khụng lạm dụng cụng nghệ nếu chỳng khụng tỏc động tớch cực đến quỏ trỡnh dạy học và sự phỏt triển của học sinh Cụng nghệ mụ phỏng nếu khụng phản ỏnh đỳng nội dung, giỏ trị nghệ thuật và thực tế thỡ khụng nờn sử dụng
Giỏo viờn cần học, tập huấn cỏc lớp soạn, giảng bài giảng điện tử
Trang bị thờm phũng đa năng và đầu tư đồng bộ như: mỏy chiếu, mỏy quay, mỏy chụp ảnh, nối mạng
Thạch Chõu, ngày 25 thỏng 02 năm 2009
NGƯỜI VIẾT
Nguyễn Hữu Tuấn
Tham luận ứng dụng Công Nghệ Thông Tin trong dạy học
Họ và tên: Ngô Minh Sơn
Chức vụ: Phó Hiệu trởng Trờng THCS Mỹ Châu
Dạy học nói chung, đổi mới phơng pháp dạy học nói riêng Giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lợng dạy học Và trong những năm qua cùng với ngành, đội ngũ giáo viên trờng THCS Mỹ Châu đã không ngừng học tập trau dồi chuyên môn, áp dụng kỷ thuật hiện đại, đổi mới từ nội dung lẫn hình thức và cả
Trang 4những cách dạy học khác nhau, sao cho phù hợp với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc
Năm học 2008- 2009 Bộ GD&ĐT đã quyết định lấy chủ đề năm học là “ Năm học ứng dụng công nghệ thông tin” Chỉ thị số 47/2008/CT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về năm học 2008- 2009 cũng nêu rõ: “ Đẩy mạnh một cách hợp lý việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phơng pháp dạy học và dạy học ở từng cấp học”
Để thực hiện tốt chỉ thị này, cùng với các cấp học, trờng THCS Mỹ Châu đã tích cực triển khai ngay từ đầu năm học: Trờng đã đa nội dung, kế hoạch và biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào kế hoạch công tác, kế hoạch giảng dạy, gắn tiêu chí cho cá nhân, nhóm, tổ chuyên môn
Về quan điểm chỉ đạo: Trớc hết các giáo viên phải biết tin học Năm học 2002- 2003 trờng đã đợc cấp 14 bộ máy vi tính, từ đó nhà trờng đã động viên cán
bộ giáo viên tham gia các lớp học tin học ở các trung tâm đào tạo tin học, kêu gọi
và tích cực vận động giáo viên sử dụng công nghệ thông tin vào đổi mới dạy học
Đến năm học 2007- 2008 trờng tiếp tục tạo điều kiện về mặt cơ sở vật chất- thời gian cho cán bộ giáo viên tiếp tục học các lớp tin học do phòng GD Lộc Hà và các trờng bạn mở lớp học tin học một cách có hiệu quả Trờng đã kết hợp với các trờng bạn mời giáo viên có trình độ chuyên môn tin học hớng dẫn giáo viên sử dụng các phần mềm tin học trong việc soạn giáo án điện tử, giáo án vi tính Trờng đã đầu t cơ sở vật chất nh: nối mạng Internet, mạng LAN ở các phòng chức năng- phòng tin học nhằm khai thác thông tin phục vụ quá trình dạy và học
Kết quả việc quản lý và dạy học đã có chất lợng tốt, việc đổi mới phơng pháp dạy học đã có nhiều khởi sắc, công nghệ thông tin đã tạo ra bớc chuyển mới về nhận thức lý luận giáo dục hiện đại
Qua tìm hiểu, nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và dạy học, xét theo phơng diện ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, chúng tôi thấy:
* Cần tăng cờng chỉ đạo, động viên tạo mọi điều kiện để cán bộ giáo viên tích cực nghiên cứu tìm hiểu về vai trò, tầm quan trọng, xu thế tất yếu của công nghệ thông tin trong dạy học hiện nay
* Về lý luận dạy học cấn làm rõ vấn đề đang đặt ra, còn nhiều tranh cải: Việc sử dụng CNTT vào dạy học có phải là một “phơng pháp dạy học hiện
đại” hay chỉ là “phơng tiện dạy học” hoặc là “biện pháp kỷ thuật hỗ trợ cho đổi mới phơng pháp dạy học” ….? Nếu có câu trả lời rõ ràng, khoa học thì mới có lý.? Nếu có câu trả lời rõ ràng, khoa học thì mới có lý luận soi đờng cho đổi mới phơng pháp dạy học trên cơ sở áp dụng CNTT, tránh tình trạng vừa làm, vứa rút kinh nghiệm
Để giải đáp phần nào câu hỏi trên chúng tôi căn cứ vào 2 u điểm chính của CNTT đó là u điểm về mặt kỷ thuật và tiềm năng về mặt s phạm Hơn nữa cần lu ý việc ứng dụng CNTT và dạy học phải quán triệt các quản điểm sau:
Trang 5- Căn cứ vào bản chất của phơng pháp dạy học: “Thầy tổ chức - trò hành
động”
- Căn cứ vào bản chất của sự học( học là hình thành các phạn xạ có điều kiện; học là tiếp cận và xữ lý thông tin….? Nếu có câu trả lời rõ ràng, khoa học thì mới có lý)
* Đối với đặc thù của các bộ môn việc ứng dụng CNTT cho học sinh ngoài cung cấp, truyền thụ kiến thức, kỷ năng, phơng pháp hành động thực tiễn, còn phải trang bị cho học sinh kiến thức về chính khoa học CNTT
* Vì CNTT đòi hỏi phải có đầu t lớn, việc soạn giáo án điện tử, trình chiếu powerpoint vừa tốn nhiều thời gian, vừa mất nhiều công sức của giáo viên, hơn nữa
có nhiều môn mang tính đặc thù lý luận hoặc có tính trừu tợng cao nên gặp nhiều khó khăn trong việc ứng dụng CNTT vào dạy học Những khó khăn, rào cản có nhiều nguyên nhân, từ nhiều phía: Ngời dạy, ngời học, ngời quản lý, điều kiện cơ
sở vật chất, môi trờng xã hội, ….? Nếu có câu trả lời rõ ràng, khoa học thì mới có lý Cho nên việc đẩy mạnh áp dụng CNTT trong dạy học phải tiến hành đồng bộ, trong một hệ thống của quá trình dạy học chặt chẽ, có
lộ trình, mục tiêu kiểm tra đánh giá, khoả sát hiệu quả thực tế rõ ràng, tránh kiểu phong trào, hình thức
* Cần khẩn trơng đẩy mạnh, nâng cao chất lợng đào tạo và nguyên cứu khoa học về phát triển - ứng dụng CNTT trong các trờng học mà chú trọng đến việc đào tạo cán bộ giáo viên ở các trờng Đại học, Cao đẳng
Qua phân tích ở trên và từ thực tiễn chúng tôi thấy nảy sinh mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng ứng dụng CNTT với nội dung dạy học còn lạc hậu, cha đáp ứng nhu cầu xã hội Do đó việc thay đổi nội dung, phơng pháp theo hớng đáp ứng nhu cầu xã hội đang đặt ra cấp thiết có tính lý luận và thực tiễn
Thạch Châu, ngày 25 tháng 02 năm 2009
Ngời viết
Ngô Minh Sơn