3. CACH KHAM SIEU AM BUNG

u Cách khám siêu âm bụng: bệnh nhân nằm sấp... u Cách khám siêu âm bụng: bệnh nhân nằm sấp... u Cách khám siêu âm bụng: bệnh nhân nằm sấp... May 14, 2016 9 QUI ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HÌNH

Trang 1

May 14, 2016 1

CÁCH KHÁM SIÊU ÂM

BỤNG

Trang 2

May 14, 2016 2

DÀN BÀI

u   Đại cương:

âm

dùng cho các mặt cắt vùng

bụng trên

u   Cách khám siêu âm bụng:

(bệnh nhân nằm sấp)

hai bên

Trang 3

May 14, 2016 3

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 4

May 14, 2016 4

ĐẠI CƯƠNG

HỎI BỆNH SỬ VÀ KHÁM LÂM SÀNG

u   Việc khám Siêu âm mà không hỏi

bệnh sử cũng như khám lâm sàng có thể đưa đến những chẩn đoán sai lầm không thể sửa chữa được

u   Ví dụ chẩn đoán u nang buồng trứng mà không hỏi về kinh nguyệt của

bệnh nhân,có thể là một chẩn đoán

sai khi bệnh nhân chưa hề có kinh

Trang 5

May 14, 2016 5

ĐẠI CƯƠNG

u   Cấu trúc dạng nang thấy được ở vùng hạ vị trong trường hợp này thường là

do Ứ máu trong âm đạo do màng trinh không có lỗ thông (hematocolpos)

u   Vấn đề là cách điều trị trong hai bệnh lý này hoàn toàn khác nhau (U nang buồng trứng có khi cần phải mổ

bụng,trong khi ứ máu trong âm đạo ta chỉ cần rạch tạo lỗ thông là đã giải

quyết được bệnh)

Trang 6

May 14, 2016 6

ĐẠI CƯƠNG

u   Phản ứng thành bụng điển hình khiến cho BS siêu âm phải đi tìm kỹ các

dấu hiệu của bụng ngoại khoa

u   Aán đau tại điểm Murphy cùng với

hình ảnh phù nề vách túi mật trên

siêu âm có thể góp phần chẩn đoán Viêm túi mật

u  Aán đau và đè ép không xẹp ruột thừa giúp chẩn đoán Viêm ruột thừa cấp…

Trang 7

May 14, 2016 7

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 8

May 14, 2016 8

QUI ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HÌNH SIÊU ÂM

-Ở lát cắt ngang thì bên (T) của màn hình là bên (P) của bệnh nhân và ngược lại bên (P) của màn hình là bên (T) của bệnh nhân

-Phía trên của màn hình là phía trước của bệnh nhân còn phía dưới của màn hình là phía sau của bệnh nhân

Trang 9

May 14, 2016 9

QUI ƯỚC QUỐC TẾ VỀ HÌNH SIÊU ÂM

-Ở lát cắt dọc thì bên (T) của màn hình là phía đầu của bệnh nhân và ngược lại bên (P) của màn hình là phía chân của bệnh nhân

-Phía trên của màn hình là phía trước của bệnh nhân còn phía dưới của màn hình là phía sau của bệnh nhân

Trang 10

May 14, 2016 10

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 11

May 14, 2016 11

CÁC MỐC MẠCH MÁU VÀ HỆ MẬT DÙNG CHO CÁC

MẶT CẮT VÙNG BỤNG TRÊN

TM chủ dưới các TM trên gan

Động mạch chủ bụng

TM thận (T)

Động mạch vành vị

Động mạch thân tạng

Động mạch gan chung

Động mạch lách

Động mạch MTTT Động mạch thận (T)

Trang 12

May 14, 2016 12

Trang 13

May 14, 2016 13

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 14

May 14, 2016 14

CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNG

CÁCH ĐẶT VÀ XOAY ĐẦU DÒ

u   Bôi gel lên đầu dò

u  Đặt đầu dò ở vùng thượng vị,song

song với bẹ sườn (P).Bảo bệnh nhân phình bụng,nín thở

u   Tiến hành cắt các mặt cắt số I,II,III

u   Để lấy mặt cắt số IV ta đặt đầu dò ở vùng thượng vị,chếch lên trên 15 0

hướng về bên (T) so với đường ngang bụng

Trang 15

May 14, 2016 15

Matthias Hofer et al Ultrasound Teaching Manual.Thieme.1999

Trang 16

May 14, 2016 16

Trang 17

May 14, 2016 17

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 19

May 14, 2016 19

MẶT CẮT SỐ I

Rumack CM Diagnostic Ultrasound 2nd ed 1998

Trang 20

May 14, 2016 20

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 21

Mặt cắt số 2

u   - 2 nhánh P và T của TMC làm chuẩn

u  - Thấy đuợc 7 hạ phân thùy gan

nhưng ko thấy được hạ phân thùy 8

Trang 22

May 14, 2016 22

MẶT CẮT SỐ II

Trang 23

May 14, 2016 23

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 24

Mặt cắt số 3

u   - Lấy túi mật làm chuẩn

u  - Ngoài ra còn có thể thấy: TMC, ống mật chủ, động mạch gan

Trang 25

May 14, 2016 25

MẶT CẮT SỐ III

Trang 26

May 14, 2016 26

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 27

Mặt cắt số 4

u   - Lấy TM lách (có hình dạng giống

con nòng nọc) làm chuẩn

u  - Phía trước TM lách là tụy

u  - Phía sau TM lách là: ĐM mạc treo

tràng trên và ĐM chủ bụng

Trang 28

May 14, 2016 28

MẶT CẮT SỐ IV

Trang 29

May 14, 2016 29

u   Bảo bệnh nhân nằm nghiêng qua (T)

(bên (P) cao) để cắt mặt cắt liên sườn (P)

u   Bảo bệnh nhân nằm nghiêng qua (P)

(bên (T) cao) để cắt mặt cắt liên sườn (T)

u  Để đo chiều cao gan ta đặt đầu dò dọc theo đường trung đòn (P)

u  Khi cần khảo sát OMC thì ta đặt đầu dò theo hướng vai (P)-rốn

Trang 30

May 14, 2016 30

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 31

Mặt cắt liên sườn P

u   - Đặt đầu dò ở các kẽ liên sườn cuối

và quy ước hình giống như mặt cắt

dọc

u   - Dùng phát hiện các bệnh lý nằm

sát vòm hoành P: TDMP, ap xe dưới hoành P, áp xe gan…

u  - Khảo sát thận P

Trang 32

May 14, 2016 32

MẶT CẮT LIÊN SƯỜN PHẢI

Trang 33

May 14, 2016 33

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 34

Mặt cắt liên sườn T

u   - Đặt đầu dò ở các kẽ liên sườn cuối

và quy ước hình giống như mặt cắt

Trang 35

May 14, 2016 35

MẶT CẮT LIÊN SƯỜN TRÁI

Trang 36

May 14, 2016 36

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 37

Mặt cắt trên đuờng trung đòn P

u   - Dùng đo chiều cao thùy P gan

u  - Cho thấy các cấu trúc giống mặt

cắt liên sườn P

u  - Đôi khi thấy túi mật và 1 phần thận

P

Trang 38

May 14, 2016 38

MẶT CẮT TRÊN ĐƯỜNG TRUNG ĐÒN PHẢI

Trang 39

May 14, 2016 39

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 40

Mặt cắt vai phải-rốn

u   - Đầu dò đặt chếch trên đường tưởng tượng nối mấu đầu vai P và rốn và

quy ước giống mặt cắt dọc

u   - Phát hiện bất thường đường mật

ngòai gan và TM cửa

Trang 41

May 14, 2016 41

MẶT CẮT VAI PHẢI-RỐN

Trang 42

May 14, 2016 42

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 43

Các mặt cắt dọc và ngang thận

u   - BN nằm sấp (có gối kê dưới bụng)

u  - Khảo sát kỹ càng thận theo 2 mặt cắt dọc và ngang

Trang 44

May 14, 2016 44

CÁC MẶT CẮT THEO TRỤC DỌC &NGANG THẬN

Frank Netter Interactive Atlas of Clinical Anatomy 1998

Trang 45

May 14, 2016 45

MẶT CẮT THEO TRỤC DỌC THẬN

Trang 46

May 14, 2016 46

MẶT CẮT THEO TRỤC NGANG THẬN

Trang 47

May 14, 2016 47

u   Thực hiện các mặt cắt dọc và ngang theo TMCD và ĐMCB

u  Cắt dọc và ngang vùng hạ vị với bàng quang đầy nước tiểu nhằm tạo cửa sổ âm để khảo sát tốt TLT ở nam giới,TC và hai phần phụ ở nữ giới

Trang 48

May 14, 2016 48

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 50

Mặt cắt cận giữa T

u   - Lấy ĐM chủ bụng làm chuẩn

u  - Nên thực hiền thường quy trên bn lớn tuổi để phát hiện phình hay bóc tách ĐM chủ khi chưa có triệu chứng

Trang 51

May 14, 2016 51

MẶT CẮT CẬN GIỮA TRÁI

Trang 53

May 14, 2016 53

MẶT CẮT CẬN GIỮA PHẢI

Trang 54

May 14, 2016 54

CÁC MẶT CẮT VÙNG HẠ VỊ

Trang 55

May 14, 2016 55

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 56

Mặt cắt vùng hạ vị nam

u   - Mặt cắt ngang: bàng quang phía

trứơc, tiền liệt tuyến phía sau

u  - Mặt cắt dọc: Bàng quang phía bên trái màn ảnh, tiền liệt tuyến phía bên phải và dưới

Trang 57

May 14, 2016 57

CÁC MẶT CẮT VÙNG HẠ VỊ - NAM

Trang 58

May 14, 2016 58

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 59

Mặt cắt vùng hạ vị nữ

u   - Mặt cắt ngang: tử cung nằm trên

đuờng giữa cùng buồng trứng 2 bên

u  - Mặt cắt dọc: từ trái qua phải gồm đáy, thân, cổ tử cung và âm đạo

u   - Nội mạc tử cung ở khoảng giữa

nằm song song thành truớc và sau tử cung

Trang 60

May 14, 2016 60

CÁC MẶT CẮT VÙNG HẠ VỊ - NỮ

Trang 61

May 14, 2016 61

u   Đặt đầu dò ngang 2 bên hạ sườn kéo dài xuống hố chậu 2 bên để khảo sát các bất thường ở ống tiêu hóa

u   Cho bệnh nhân nằm sấp nếu cần,để

thực hiện các mặt cắt dọc và ngang

theo trục của hai thận

Trang 62

May 14, 2016 62

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 63

Mặt cắt ngang bụng 2 bên

u   - Khảo sát thêm đại tràng lên và

xuống cũng như vùng hố chậu 2 bên

Trang 64

May 14, 2016 64

CÁC MẶT CẮT NGANG VÙNG BỤNG HAI BÊN

Trang 65

May 14, 2016 65

DÀN BÀI

âm

bụng trên

hai bên

Trang 66

May 14, 2016 66

BIỆN LUẬN VÀ KẾT LUẬN

u   Sau khi khám toàn bộ ổ bụng như

trên,ta nên khám kỹ lại vùng bệnh

nhân thấy đau nhất

u   Nếu cần thiết có thể thay đổi tần số

đầu dò hoặc đổi đầu dò từ 3,75MHz

sang 5MHz hay 7,5MHz

u  Phân tích rồi tổng hợp với các triệu

chứng lâm sàng cũng như bệnh sử để

đi đến kết luận

Trang 67

May 14, 2016 67

CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý THEO DÕI CỦA QUÝ BÁC SĨ

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	22,02 MB