Bài 25: Bàn Luận Về Phép Học

I - Động đất là gì?Động đất hay địa chấn là một sự rung chuyển hay chuyển động lung lay của mặt đất.. Những trận động đất xảy ra tại ranh giới được gọi là động đất xuyên đĩa và những trậ

Người thực hiện:

Lê Kim Hoàng Nguyễn Huệ My Bùi Như Huỳnh

I - Động đất là gì?

Động đất hay địa chấn là một sự

rung chuyển hay chuyển động lung lay của mặt đất Động đất thường là kết quả của sự chuyển động của các

phay (geologic fault) hay những bộ

phận đứt gãy trên vỏ của Trái Đất

hay các hành tinh cấu tạo chủ yếu

từ chất rắn như đất đá

Tuy rất chậm, mặt đất vẫn luôn chuyển động và động đất xảy

ra khi ứng suất cao hơn sức

chịu đựng của thể chất trái đất Hầu hết mọi sự kiện động đất xảy ra tại các đường ranh giới của các đĩa kiến tạo chia ra

quyển đá của trái đất

(các nhà khoa học thường dùng

dữ kiện về vị trí các trận động đất để tìm ra những ranh giới này) Những trận động đất xảy

ra tại ranh giới được gọi là

động đất xuyên đĩa và những trận động đất xảy ra trong một đĩa (hiếm hơn) được gọi là

động đất trong đĩa

Nhận biết cấp độ động đất : Trong thang cấp độ chấn

động 1-12, cấp 7 trở xuống

là không đáng lo ngại, chỉ

làm những ngôi nhà cấp 3, cấp 4 bị rung hoặc nứt,

nhưng không gây sụp đổ.

Cấp 6 chỉ gây rung nhẹ và làm dịch chuyển một số vật nặng, các cấp dưới nữa thì hầu như

không thể nhận ra.

Từ cấp 8 (có cường độ từ 6,8 độ Richter trở lên) đến cấp

6,7-12 là ở mức nguy hiểm

•Động đất luôn là mối

đe dọa của loài

người, nguyên nhân

gây động đất là do

một phần ở vỏ trái đất

có sự nứt gãy.

Sự tác động của động đất

Nguyên nhân:

Nội sinh: liên quan đến vận động

phun trào núi lửa, vận động kiến tạo ở các đới hút chìm, các hoạt động đứt gãy.

Ngoại sinh : Thiên thạch va chạm

vào Trái Đất, các vụ trượt lở đất

đá với khối lượng lớn.

Nhân sinh: Hoạt động làm thay đổi ứng suất đá gần bề mặt hoặc áp

suất chất lỏng, đặc biệt

là các vụ thử hạt nhân

dưới lòng đất.

Ngoài ra còn phải kể đến hoạt động âm học, đặc biệt là kỹ thuật âm

thanh địa chấn.

Tâm chấn động đất toàn cầu

Các vụ động đất lớn ở Nhật:

Vụ động đất gần đây, đêm thứ tư ngày 23/7/2008, hơn 90 người bị thương sau khi một trận động đất mạnh 6,8 độ Richter xảy ra tại hòn

đảo Honshu, phía nam Nhật.

Tâm chấn nằm sâu trong lòng đất tại quận Iwate nhưng cũng gây

chấn động các toà nhà ở Tokyo

.

• cách đó 500 km về phía nam

Nhiều tòa nhà bị hư hại và

khoảng 10.000 gia đình bị mất

điện Lở đất và các cơn dư

chấn sau đó còn chôn vùi các

ôtô và gây ra các vụ cháy

• Nhật Bản không phát lệnh cảnh báo sóng thần, nhưng trận động đất đã gây ảnh hưởng nghiêm

trọng đến hoạt động giao thông,

• khiến các đường cao tốc

phải đóng cửa và đường sắt ngừng hoạt động Có khoảng

90 người được chuyển đến

bệnh viện, trong đó có 9 nạn nhân bị thương nặng và

hàng trăm người mắc kẹt

trên các chuyến tàu

Thành phố sau động đất

Một con đường bị phá nát gần đập Aratozawa ở Kurihara

phố Kashiwazaki và gây ra sự

cố rò rỉ chất phóng xạ

Một ngôi nhà bị sập sau cơn động

đất ở Kashiwazaki

đống đổ nát tại một ngôi nhà ở

• Một ngôi đền bị sập

Một tuyến cao tốc ở Nagaoka, tây bắc Nhật Bản, bị cắt đứt sau trận động đất

• Khói đen bốc lên từ nhà máy điện nguyên tử

Kashiwazaki-Kariwa sau trận động đất Một lượng nhỏ nước chứa chất phóng xạ đã bị tràn ra biển sau sự

kiện này

Vụ động đất thiệt hại lớn :

Trận đại động đất Awaji, mạnh 7,2 độ, xảy ra vào 5h46 phút sáng 17

Hanshin-tháng giêng năm 1995 tại

khu vực phía nam tỉnh

Hyogo

với con số thiệt mạng là 6.427

người, hơn 40.000 người bị

thương và gần 400.000 ngôi nhà

bị sập hoặc hư hại Đây là trận

động đất đầu tiên có số người

chết và thương vong lớn kể từ vụ động đất Fukui năm 1948, mạnh 7,1 độ, làm 3.848 người chết

Phần lớn cây cầu dài 95 mét này đã bị sập

Những chiếc bia mộ bị sập đổ ngổn ngang trong một nghĩa trang ở Kurikoma

Các vụ động đất lớn ở Nhật Bản

thường xảy ra trên các bề mặt tiếp giáp các địa tầng nhưng riêng vụ động đất này là do chuyển động

của một vết đứt gãy đang hoạt

động, chạy dưới thành phố Kobe Đây cũng được coi là một trong

những vụ động đất tàn phá

nghiêm trọng nhất trong lịch sử

Lý do khiến có nhiều động đất tại

Nhật Bản như vậy là Quần đảo Nhật Bản nằm trên địa tầng Bắc Mỹ và

địa tầng Âu Á Bị vặn ép bên dưới

các địa tầng này là địa tầng Thái

Bình Dương và địa tầng biển

Philippin, khiến cho mặt đất không

ổn định, gây ra nhiều vụ động đất

II – Tác động:

Lớp trên của khu vực đứt gãy này

bị lệch so với lớp dưới khoảng 6m

về hướng đông và 3m về hướng

nam Kiểu chuyển động như vậy

xảy ra trong hầu hết các vụ động

đất dọc bờ biển Thái Bình Dương của Nhật Bản

Ngoài khơi bờ biển Sanriku ở

vùng Tohoku cũng là nơi đang

được chú ý rất nhiều vì địa tầng Thái Bình Dương bên dưới quần đảo Nhật Bản đang trong quá

trình bị biến dạng Cũng có khả năng có thể có sóng thần nếu

một vụ động đất xảy ra tại khu

vực giáp biển này.

Tuy Nhật Bản có nhiều kinh

nghiệm về động đất, lại được hỗ

trợ với kỹ thuật hiện đại, đây là

hiện tượng thiên nhiên rất khó

kiểm soát nên người Nhật không

có cách lựa chọn nào khác là phải sống cùng với động đất và luôn đề phòng khả năng xảy ra các trận

động đất lớn

• đất nứt, sóng thần, nước triều

giả, đê vỡ, và hỏa hoạn Tuy

nhiên, trong hầu hết các trận

động đất, sự chuyển động của mặt đất gây ra nhiều thiệt hại

nhất Phần lớn các động đất

được nhiều trận động đất nhỏ

hơn đi trước hay sau lần động đất chính; những trận này được gọi là dư chấn

• Năng lực của động đất được

trải dài trong một diện tích lớn,

và trong các trận động đất lớn

có thể trải hết toàn cầu Các

nhà khoa học thường có thể

định được điểm mà các sóng

địa chấn được bắt đầu Điểm

này được gọi là tiêu điểm

Phóng điểm trên mặt đất từ

• Nhiều động đất, đặc biệt là những trận xảy ra dưới đáy biển, có thể gây ra sóng thần, có thể vì đáy

biển bị biến thể hay vì đất lở dưới đáy biển gây ra.

• Có bốn loại sóng địa chấn được

tạo ra cùng lúc Tuy nhiên, chúng

có vận tốc khác nhau và có thể

cảm nhận được theo thứ tự sau: sóng P, sóng S, sóng Love, và

cuối cùng là sóng Rayleigh.

Thiệt hại sau trận đại động đất

Nhiều người chết….

IV – Khắc phục:

Vì Nhật Bản là một nước có

nhiều trận động đất nhất trên trái đất nên binh sĩ, lính cứu hỏa và cảnh sát cùng tham gia vào bài

tập được thiết kế theo kịch bản

một trận động đất 7,3 độ Richter vào giờ cao điểm buổi sáng

Các trường học cũng tham gia cuộc diễn tập Học sinh tiểu học phải tập tìm chỗ

trú ẩn bên dưới bàn ghế.

Cách để an toàn khi xảy ra

động đất :

• Trước động đất: Những vật dụng

trong nhà nên được đứng vững

chắc Những thứ như tivi, gương,

máy tính, v.v nên được dán chặt vào tường để khi lung lay cũng không rớt xuống đất gây ra thương tích Tranh, gương, v.v nên được đặt xa giường ngủ.

• Đặt các đồ đạc nặng trong nhà như

kệ sách, tủ chén, v.v xa khỏi các

cửa và những nơi thường lui tới để khi chúng ngả vẫn không làm

chướng ngại lối ra Chúng cũng

nên được dính chặt vào tường.

• Vật dụng nhà bếp nên được dính

chặt vào mặt đất, tường, hay mặt

bàn.

•

• Những vật nặng hay dễ bể nên để gần mặt đất.

• Tại một nơi dễ đến, dự trữ nước

uống, đồ ăn đóng hộp, đèn pin,

pin, rađiô, băng, thuốc men Thay đổi chúng thường xuyên khi hết

hạn.

• Chọn một nơi tụ họp gia đình nếu mọi người không ở cùng nơi khi

động đất xảy ra.

• Trong lúc động đất:

• Nếu động đất xảy ra trong lúc

trong nhà, chui xuống một gầm

bàn lớn hay giường nếu nó có thể chịu được nhiều vật rớt Như thế khi nhà sập vẫn có khí thở Nếu

bàn chuyển động, đi theo bàn.Nếu không có gầm bàn thì tìm góc

phòng hay cửa mà đứng Tránh

cửa kính.Tránh xa những vật có

thể rơi xuống.

• Che mặt và đầu để khỏi bị các

mảnh vụn trúng.

• Nếu điện cúp, dùng đèn pin Đừng dùng nến hay diêm vì chúng có thể gây hỏa hoạn.

• Nếu động đất xảy ra trong lúc ở

ngoài đường, tránh xa các tòa nhà

• Tuyệt đối không được dùng

thang máy vì khi có động đất

thì hay kèm theo mất điện và

nếu dùng thang máy thì sẽ bị

kẹt

• Cũng nên tránh xa các khu vực

có cửa kính, đèn điện treo

• Nghiên cứu cho thấy có khả

năng nhiều người bị thương

• Sau động đất :

• Kiểm tra thử có ai bị thương

không Đừng di chuyển người

bị thương trừ khi họ ở gần dây điện hay những nguy hiểm

khác Gọi cấp cứu nếu có

người tắt thở Nếu bị nhà sập, gây tiếng động để kêu cứu

• Chuẩn bị cho các trận dư chấn,

những trận động đất gây ra bởi

trận động đất vừa xảy ra Tuy

chúng nhỏ hơn, chúng vẫn có thể gây ra thương tích.

• Mở rađiô để xem có tin tức khẩn cấp không.

Động đất có thể làm đứt dây

điện, gas, hay nước Nếu ngửi

thấy có mùi hôi, mở cửa sổ và

tắt đường gas, đừng tắt mở máy nào hết, và ra ngoài Thông báo các nhà chức trách.

Đến nơi đã chọn để tụ họp và

tính đầy đủ.

…những …nỗi thương tâm…

của… người dân…

ở …Nhật Bản…

…một điều mà …họ… không muốn …xảy ra

…với …người thân… và…

…kể cả… chính… bản

thân… họ…

…đó… là …1… sự mất

mát… … …rất

lớn…

Cảm ơn

nghe

•PHẦN THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM

EM ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT!

•XIN CẢM ƠN CÔ VÀ

CÁC BẠN ĐÃ LẮNG

NGHE!