Bài soạn TẬP HUẤN VỀ PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC CHO GV THPT HÈ 2010

Kiến thức - Mở rộng nâng cao nhận thức về D & HTC - Hiểu rõ khái niệm, mục đích, ý nghĩa, tác dụng, cách tiến hành của một số phương pháp và kĩ thuật D&HTC: Học theo góc; Học theo hợp đ

TẬP HUẤN VỀ PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC CHO GIÁO VIÊN THPT HÈ 2010

Điện Biên, tháng 8 năm 2010

I Mục tiêu của lớp tập huấn

1 Kiến thức

- Mở rộng nâng cao nhận thức về D & HTC

- Hiểu rõ khái niệm, mục đích, ý nghĩa, tác dụng, cách tiến hành của một số phương pháp và kĩ thuật D&HTC: Học theo góc; Học theo hợp đồng; Học theo dự án và các kĩ

thuật dạy học.

2 Kĩ năng

- Lựa chọn nội dung bài học phù hợp với các PP: Học theo góc; Học theo hợp đồng; Học theo dự án và các hoạt động phù hợp với các kĩ thuật dạy học.

- Thiết kế bài học áp dụng PPDH: Học theo góc; Học theo hợp đồng ; Học theo dự án và các kĩ thuật dạy học mang

I Mục tiêu của lớp tập huấn

3 Thái độ

- Tích cực tham gia các hoạt động tập huấn

- Nhiệt tình sáng tạo trong việc áp dụng đổi mới PPDH

-Có ý thức hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp áp dụng tại các cơ sở.

II Nội dung tập huấn :

* Một số vấn đề chung về D&HTC: Phong các học -

Phong cách dạy ; Học tập ở mức độ sâu; 5 yếu tố thúc đẩy DHTC

* Các kỹ thuật dạy học mang tính hợp tác: Khăn trải bàn; Các mảnh ghép; Sơ đồ tư duy

* Các phương pháp dạy học: Học theo góc; Học theo hợp đồng; Học theo dự án

Nội dung chính :

1 Học tập ở mức độ sâu( học sâu)

2 Phong cách học – phong cách dạy

3 Năm yếu tố thúc đẩy D& HTC

* Những yếu tố khác biệt giữa dạy học thụ động với dạy học

tích cực là gì?

I Dạy và học tích cực

1 Tại sao phải áp dụng D & HTC?

a) Sự khác biệt giữa dạy học thụ động với dạy và học tích cực

*Dạy học thụ động tập trung vào sự truyền đạt kiến thức một chiều của giáo viên

Người dạy Người học

Học tập ở mức nông cạn, hời hợt.

*Dạy & Học tích cực tập trung vào hoạt động của người học

Người dạy Người học Người dạy

Học tập ở mức độ sâu – Học độc lập

I Dạy và học tích cực

1 Tại sao phải áp dụng D & HTC?

b) Các biểu hiện thể hiện Học tích cực

● Tìm tòi, khám phá, làm thí nghiệm…

● So sánh, phân tích,tính toán, kiểm tra

● Thực hành, xây dựng…

● Giải thích, trình bày, thể hiện, hướng dẫn…

● Giúp đỡ, làm việc chung, liên lạc…

● Thử nghiệm, giải quyết vấn đề, phá bỏ…

● Học sâu, học độc lập,…

I Dạy và học tích cực

1 Tại sao phải áp dụng D & HTC?

b) Các biểu hiện thể hiện Học tích cực :

* Các biểu hiện thể hiện học độc lập

● HS được tạo điều kiện để sáng tạo học tập

● HS được khuyến khích đưa ra những giải pháp của mình

● HS có thể xây dựng con đường và quá trình học tập cho riêng mình

● HS có thể lựa chọn các chủ đề, bài tập, nhiệm vụ khác nhau ● HS có thể tự đánh giá

● HS được tự chủ trong các hoạt động học tập

I Dạy và học tích cực

2 Học sâu:

b) Các biểu hiện thể hiện học sâu :

* Cảm giác thoải mái:

▪ Vấn đề cần giải quyết có ý nghĩa với người học

▪ Vấn đề cần giải quyết kích thích HS muốn hành động

▪ Vấn đề cần giải quyết kích thích HS hoạt động quên thời gian

I Dạy và học tích cực

Kết luận:

Sự tham gia tích cực và cảm giác thoải mái là những điều kiện cơ bản của học tập ở mức độ sâu.

II Phong cách học- Phong cách dạy

HOẠT ĐỘNG

Trải nghiệm

QUAN SÁT Suy ngẫm về các hoạt động

đã thực hiện

ÁP DỤNG Hoạt động có hỗ trợ

PHÂN TÍCH Suy nghĩ

1 Phong cách học tập

II Phong cách học- Phong cách dạy

2 Các phong cách dạy :

Kích thích khả năng quan sát

Kích thích nhạy cảm phân tích và suy nghĩ

Kích thích năng lực áp dụng

Kích thích tính chủ động làm chủ

II Phong cách học-Phong cách dạy

3 Vai trò của giáo viên :

Học sinh/ người học

3 Vai trò của giáo viên :

a) Vai trò của GV :

b) Vai trò của GV trong việc tổ chức dạy học

● Có nhiều hình thức tổ chức lớp học

- Trong lớp học

- Ngoài lớp học, ngoài thiên nhiên…

● Có nhiều hình thức tổ chức bài tập/nhiệm vụ khác nhau

- Tất cả HS nhận được cùng bài tập/nhiệm vụ giống nhau

- Ở cùng thời điểm nhưng có nhiều bài tập khác nhau

* Kết luận về vai trò của GV:

● GV là yếu tố quan trọng trong chất lượng giáo dục

- Nhận thức được việc “tiên đoán theo cảm tính”

(Trách nhiệm và lương tâm của người thầy – có cảm nhận sư phạm)

▪ Có thái độ tích cực đối với HS

▪ Nhạy cảm

▪ Giáo dục theo khả năng/năng khiếu của HS

▪ Cần đáp ứng sự đa dạng theo phương pháp mới

▪ Hiểu biết về các phương pháp này

▪ Khả năng áp dụng các phương pháp này

▪ Luôn có thái độ coi trọng sự khác biệt

II Phong cách học-Phong cách dạy

III.5 yếu tố thúc đẩy dạy&học tích cực:

1.Không khí học tập và các mối quan hệ trong lớp/nhóm

Xây dựng môi trường học tập thân thiện, mang tính kích thích:

● Bố trí bàn ghế, trang trí trên tường, cách sắp xếp không gian lớp học

● Quan tâm tới sự thoải mái về tinh thần

● Hỗ trợ cá nhân một cách tích cực

● Tạo cơ hội để HS giao tiếp, thể hiện quan điểm, giá trị, mơ ước, chia sẻ

kinh nghiệm…và hợp tác trong các hoạt động học tập

● Tạo ra môi trường học tập thoải mái, không căng thẳng, không nặng nề,

không gây phiền nhiễu

● Cho phép có các hoạt động giải trí nhẹ nhàng, truyện vui, hài hước trong qua trình thực hiện nhiệm vụ

III.5 yếu tố thúc đẩy dạy&học tích cực:

2 Sự phù hợp với mức độ phát triển của HS

● Tính tới sự phân hóa về nhịp độ học tập giữa các đối tượng HS khác nhau ● Tính tới sự khác biệt về trình độ phát triển của HS

● Trình bày rõ ràng về những mong đợi của thầy đối với trò( nhất trí thỏa thuận)

● Đưa ra các yêu cầu rõ ràng, tránh mơ hồ, đa nghĩa

● Khuyến khích HS giúp đỡ lẫn nhau

● Quan sát HS học tập để tìm ra phong cách và sở thích học tập của từng HS ● Dành thời gian đặt các câu hỏi yêu cầu HS động não và hỗ trợ cá nhân

● Tạo điều kiện trao đổi với HS về nhiệm vụ học tập

III.5 yếu tố thúc đẩy dạy&học tích cực:

3 Sự gần gũi với thực tế

● Nỗ lực gắn nội dung/nhiệm vụ với các mối quan tâm của HS và với thế giới thực tại xung quanh

● Tận dụng mọi cơ hội có thể để tiếp xúc với vật thực/tình huống thực

● Sử dụng các công cụ dạy học hấp dẫn( trình chiếu, video, tranh ảnh….)

để đưa HS lại gần với cuộc sống thực tế

● Giao các nhiệm vụ vận dụng kiến thức/kĩ năng trong môn học có ý nghĩa với HS

● Khai thác những đề tài vượt ra ngoài giới hạn của các môn học riêng rẽ

III.5 yếu tố thúc đẩy dạy&học tích cực:

4 Mức độ và sự đa dạng của hoạt động :

● Hạn chế tối đa thời gian chết và thời gian chờ đợi

● Tạo ra các thời điểm hoạt động và trải nghiệm tích cực

● Tích hợp các hoạt động học mà chơi( các trò chơi giáo dục)

● Thay đổi xen kẽ các hoạt động và nhiệm vụ học tập

● Tăng cường các trải nghiệm

● Tăng cường sự tham gia tích cực

● Đảm bảo hỗ trợ đúng mức (HS hỗ trợ lẫn nhau và hỗ trợ từ GV)

● Đảm bảo đủ thời gian thực hành

III.5 yếu tố thúc đẩy dạy&học tích cực:

5 Phạm vi tự do sáng tạo

● HS có thường xuyên được lựa chọn hoạt động không?

● HS có được lên kế hoạch/đánhgiá bài học, thực hiện nhiệm vụ

và hoạt động không?

● Trong khuôn khổ một số nhiệm vụ nhất định, HS có được tự

do xác định qua trình thực hiện và xác định sản phẩm nào

không?

● HS có được giao nhiệm vụ trên cơ sở thực tiễn của nhà trường

và thực tế của nhóm không?

* GV cần:

● Động viên khuyến khích HS tự giải quyết vấn đề

● Đặt các câu hỏi mở, thay vì các câu hỏi đóng mang tính nhắc

lại (cho phép HS đào sâu suy nghĩ sáng tạo)

● Tạo điều kiện và cơ hội để HS tham gia

* Lợi ích của D & HTC

■ Học có hiệu quả hơn – bài học sinh động hơn

■ Quan hệ với HS tốt hơn

■ Hoạt động học tập phong phú hơn; HS hoạt động nhiều hơn ■ GV có nhiều cơ hội giúp đỡ HS hơn

■ Phát triển tính độc lập, sáng tạo của HS

■ ……

I Các lí do áp dụng kĩ thuật dạy học mang tính hợp tác:

● Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực của cả thầy và trò

● Tăng cường hiệu quả học tập

● Tăng cường trách nhiệm cá nhân

● Yêu cầu áp dụng nhiều năng lực khác nhau

● Tăng cường sự hợp tác, giao tiếp, chia sẻ kinh nghiệm

II.Một số kĩ thuât DH mang tính hợp tác

 Kĩ thuật “Khăn trải bàn”

 Kĩ thuật “Các mảnh ghép”

 Sơ đồ KWL và sơ đồ tư duy

II.Một số kĩ thuât DH mang tính hợp tác

1 Kĩ thuật “Khăn trải bàn” :

a) Thế nào là kĩ thuật “Khăn trải bàn”?

Là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa

hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm:

- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực của cá nhân HS

- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân HS

- Phát triển mô hình có sự tương tác giữa HS với HS

II.Một số kĩ thuât DH mang tính hợp tác

1 Kĩ thuật “Khăn trải bàn” :

b) Kĩ thuật “Khăn trải bàn”