dãy số thời gian và dự báo thống kê

Ch tiêu Liên hoàn nh g c MLH Bình quân2... Ph ng pháp bình quân tr t.

KHÁI NI M

CHUNG V DÃY

S TH I GIAN

II

CÁC CH TIÊU

PHÂN TÍCH DÃY

S TH I GIAN

III

CÁC PH NG PHÁP BI U DI N

XU H NG

BI N NG C A

HI N T NG

IV

D BÁO TH NG

KÊ NG N H N

CH NG V: DÃY S TH I GIAN

VÀ D BÁO TH NG KÊ

Khái ni m

1

Các lo i

3

Yêu c u

5

Tác d ng

4

Thành ph n c u t o

2

I Khái ni m chung v dãy s

th i gian

1 Khái ni m

Dãy s th i gian là m t dãy tr s c a ch tiêu

th ng kê đ c s p x p theo th t th i gian

2 Thành ph n c u t o

Th i gian : ngày, t háng, quý,n m,… dài

gi a hai th i gian là kho ng cách th i gian

Ch t iêu v hi n t ng ngh iên c u: t ên ch

t iêu, đ n v t ính và tr s ch t iêu yi ( i= 1,n ) là

m c đ c a dãy s th i gian

3 Các lo i

Dãy s tuy t đ i

 Dãy s t ng đ i

 Dãy s bình quân

Th i đi m

 Th i k

D S- TG

4 Tác d ng

 Nghiên c u các đ c đi m bi n đ ng c a hi n

t ng qua th i gian, xu h ng và tính quy lu t c a s

phát tri n

 Là c s d đoán th ng kê

5 Yêu c u chung khi xây d ng DSTG

m b o tính ch t có th so sánh đ c gi a các m c đ c a dãy s th i gian

 Th ng nh t v n i dung và ph ng pháp tính

 Th ng nh t v ph m vi

 Kho ng cách th i gian trong dãy s th i k

ph i b ng nhau

II Các ch tiêu phân tích dãy s th i gian

M c đ bình quân qua th i gian

1

T c đ phát tri n

3

Giá tr tuy t đ i c a 1% c a t c đ t ng (gi m )

5

T c đ t ng (gi m )

4

L ng t ng (gi m) tuy t đ i

2

1 M c đ bình quân qua th i gian

 Ý ngh a: M c đ bình quân theo th i gian ph n ánh

m c đ đ i bi u c a t t c các m c đ c adãy s

n

y n

y y y

y y

n

i

i n



  







 1 2 1 1

* Cách tính

+ i v i dãy s th i k :

1 M c đ bình quân qua th i gian

2

CK

DK y y

* Dãy s bi n đ ng đ u:

1 M c đ bình quân qua th i gian

1

2

1











n

y y

y

y

y

n n

* Dãy s bi n đ ng không đ u, có s li u t i th i

đi m có kho ng cách th i gian b ng nhau:

1 M c đ bình quân qua th i gian

i

i i

t

t

y y







* Dãy s bi n đ ng không đ u, có s li u t i th i

đi m có kho ng cách th i gian không b ng nhau:

Ch tiêu Liên hoàn nh g c MLH Bình quân

2 L ng t ng

(gi m) tuy t

đ i

3 T c đ phát

tri n

4 T c đ t ng

( gi m )

x

5 Giá tr tuy t

đ i c a 1% t c

1





 i  y i y1 





 i

i i i

2



1 1

1

1 2















 



n

y y n

n

n n n

i i





) 100 (

1





i

i i

y

y

1

y

y



 i

i i

T

2

1 1

1 1

2







n n

n

i i

y

y T

t t

) 100 ( 1 (%)

) 100 (

) 100 (

1 1 1

















i i i i i i i

t y y y y a



) 100 ( 1 (%)

) 100 (

) 100 (

1 1 1













i i

i i

T y

y y y A

) 100 ( 1

 t a

100 100

(%)

1

1











i

i i i i

i i

y y

a g

 



100 100

(%)

1

1

y y

A G

i i i

i i











Không tính

M r ng kho ng cách th i gian

1

Hàm xu th

3

S bình quân tr t

2

M r ng thêm kho ng cách th i gian b ng cách ghép m t s th i gian li n nhau vào

m t kho ng th i gian dài h n

Khi DSTG có

kho ng cách t ng

đ i ng n có quá

nhi u m c đ mà

ch a ph n ánh

đ c xu h ng

phát tri n c b n

c a hi n t ng

i u ki n

- M t đi nh

h ng c a nh ng nhân t c b n

- M t đi tính ch t

th i v c a hi n

t ng

1 M r ng kho ng cách th i gian

Dãy s đ c hình thành b i

các s bình quân tr t

s bình quân c ng c a m t

nhóm nh t đ nh các m c đ

đ c tính b ng cách l n l t

lo i tr d n m c đ đ u đ ng

th i thêm vào các m c đ ti p

theo sao cho s l ng các

m c đ tham gia tính s bình

quân là không đ i

S bình quân

2 Ph ng pháp bình quân tr t

3 2 1 2

y y y



3

1 2 1

n n n n

y y y

y  



2 Ph ng pháp bình quân tr t

Yi Bình quân tr t

:

Yn-1 n-1

-Hàm s bi u hi n các

m c đ c a hi n

t ng qua th i gian

hàm xu th

2 Xây d ng hàm xu th

i

i b b t

y ˆ  0  1

2 2 1

0

i

i

t

b b

0

ˆ  

) (

ˆi f ti

i b b

Hàm xu th tuy n tính

























2 1 0

1 0

.

.

i i

i i

i i

t b t b y t

t b b n y

i

y ˆ  0  1

2 1

.

t

y t ty

b







t b y

b0   1

n

t

t i

n

y

y  i

n

y t

ty  i i

2 2

2

2

2

) ( )

n

t n

t i i



D báo d a vào l ng t ng ( gi m ) tuy t đ i bình quân

1

D báo d a vào hàm xu th

3

D báo d a vào t c đ phát tri n bình quân

2

Khái ni m chung

• D báo th ng kê là xác đ nh m c đ c a hi n

t ng trong t ng lai b ng cách s d ng tài li u

th ng kê và áp d ng các ph ng pháp phù h p

• Tài li u th ng kê th ng đ c s d ng trong d đoán th ng kê là dãy s th igian

1 D báo d a vào l ng t ng ( gi m )

tuy t đ i bình quân

• Công th c: y ˆnh  yn   h

1 1

1

1 2



















n

y y n

n

n n n

i

i





Trong đó:

L ng t ng (gi m) tuy t đ i

bình quân

i u ki n áp d ng : Dãy s có các l ng t ng (gi m)

tuy t đ i liên hoàn x p x nhau

2 D báo d a vào t c đ phát tri n

bình quân

• Công th c: h

n h

Trong đó:

T c đ phát tri n bình quân

i u ki n áp d ng: Dãy s có các t c đ phát tri n

liên hoàn x p x nhau

1 1

1 1

2













n

i

i

y

y T

t t

3 D báo d a vào hàm xu th

) (

y 

• Mô hình d đoán:

Trong đó:

t i: th t th i gian

Tiêu chu n l a ch n mô hình d báo

min )

ˆ (  2 



 yi yi SSE

Mô hình t t nh t là mô hình có: