Kiến thức: - Giải thích được trình trạng bùng nổ dân số ở các nước đang phát triển và già hoá dân số ở các nước phát triển.. - Biết và giải thích được đặc điểm dân số của thế giới, của n
Trang 1Tiết 3 Bài 3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức:
- Giải thích được trình trạng bùng nổ dân số ở các nước đang phát triển và già
hoá dân số ở các nước phát triển
- Biết và giải thích được đặc điểm dân số của thế giới, của nhóm nước phát
triển, nhóm nước đang phát triển và hệ quả của nó
- Trình bày được một số biểu hiện, nguyên nhân ô nhiễm môi trường; phân tích
được hậu quả của ô nhiễm môi trường; nhận thức được sự cần thiết phải bảo vệ
môi trường
2 Kĩ năng:
- Phân tích bảng 4, rút ra nhận xét về đặc điểm dân số thế giới
- Phân tích hình 4 để biết được một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm biển
và hậu quả của nó
3 Thái độ:
Nhận thức được để giải quyết các vấn đề toàn cầu cần phải có sự hợp tác và
đoàn kết của toàn nhân loại
II THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Một số tranh ảnh về ô nhiễm môi trường trên thế giới và Việt Nam
- Bảng 4 Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên thời kì 1960- 2005 (phóng to theo
SGK)
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Vào bài mới:
Hoạt động 1: Nhóm
Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm, giao
nhiệm vụ cho từng nhóm:
- Nhóm 1, 2: Tham khảo thông tin ở mục
1 và phân tích bảng 4, trả lời các câu hỏi:
+ So sánh tỉ suất gia tăng dân số tự
nhiên của nhóm nước phát triển với
nhóm nước đang phát triển và toàn thế
giới?
+ Dân số tăng nhanh dẫn đến những hậu
quả gì về mặt kinh tế- xã hội?
- Nhóm 3, 4: Tham khảo thông tin ở mục
2 trả lời các câu hỏi:
+ Dân số thế giới ngày càng già đi biểu
hiện ở những mặt nào?
+ Già hoá dân số chủ yếu ở nhóm nước
nào?
+ Dân số già dẫn tới những hậu quả gì về
I Dân số
1 Bùng nổ dân số:
- Dân số thế giới tăng nhanh dẫn tưói bùng nổ dân số.
Năm 2005: 6477 triệu người
- Bùng nổ dân số diễn ra chủ yếu ở các nước đang phát triển
- Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên qua các thời kì giảm nhanh ở nhóm nước phát triển và giảm chậm ở nhóm nước đang phát triển
- Chênh lệch về tỉ lệ gia tăng tự nhiên giữa 2 nhóm nước ngày càng lớn
- Dân số nhóm nước đang phát triển vẫn tiếp tục tăng nhanh, nhóm nước phát triển có xu hướng chựng lại
- Hậu quả: Dân số tăng nhanh gây sức ép nặng nề đối
với phát triển kinh tế, tài nguyên, môi trường, và chất lượng cộc sống
2 Già hoá dân số:
- Dân số thế giới ngày càng già đi:
Trang 2mặt kinh tế- xã hội?
Bước 2: Đại diện các nhóm lên trình
bày, các nhóm còn lại theo dõi, trao đổi,
chất vấn, bổ sung
Bước 3: GV kết luận về đặc điểm của
bùng nổ dân số, già hoá dân số và hệ quả
của chúng, liên hệ với Việt Nam
Hoạt động 2: Nhóm
Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm, phát
phiếu học tập, giao nhiệm vụ điền các
thông tin:
- Nhóm 1: nghiên cứu vấn đề biến đổi
khí hậu toàn cầu
- Nhóm 2: Nghiên cứu vấn đề suy giảm
tầng ô -dôn
- Nhóm 3: Nghiên cứu vấn đề ô nhiễm
nguồn nước ngọt và đại dương
- Nhóm 4: Nghiên cứu vấn đề suy giảm
đa dạng sinh học
Bước 2: Đại diện các nhóm trình bày,
GV chuẩn kiến thức bổ sung thông tin
Hoạt động 3: Cả lớp
Bước 1: GV dùng phương pháp đàm
thoại gợi mở:
- Các em hiểu biết gì vấn đề: Xung đột
tôn giáo, sắc tộc, khủng bố quốc tế, các
bệnh dịch hiểm nghèo?
- Nạn khủng bố gây ra những hậu quả
nghiêm trọnggì đối với hoà bình và ổn
định của thế giới?
Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức
+ Tuổi thọ trung bình ngày càng tăng
+ Tỉ lệ nhóm tuổi dưới 15 tuổi ngáy càng giảm, tỉ lệ nhóm trên 65 tuổi ngày càng tăng
- Sự già hoá dân số chủ yếu ở nhóm nước phát triển: + Tỉ suất gia tăng tự nhiên thấp, giảm nhanh
+ Cơ cấu dân số già
- Hậu quả:
+ Thiếu lao động bổ sung + Chi phí phúc lợi xã hội cho người già lớn
II Môi trường:
(Phiếu học tập - Thông tin phản hồi)
1 Biến đổi khí hậu toàn cầu và suy giảm tầng ôdôn
2 Ô nhiễm nguồn nước ngọt, biển và đại dương
3 Suy giảm đa dạng sinh học
III Một số vấn đề khác:
- Xung đột tôn giáo, sắc tộc
- Xuất hiện nạn khủng bố, bạo lực, chiến tranh biên giới
- Các bệnh dịch hiểm nghèo
IV CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ:
A Trắc nghiệm:
Chọn câu trả lời đúng:
1 Dân số thế giới hiện nay:
a.Đang tăng
b Không tăng không giảm
c Đang giảm
d Đang dần ổn định
2 Bùng nổ dân số trong mọi thời kì đều bắt nguồn từ:
Trang 3a Các nước phát triển
b Các nước đang phát triển
c Đồng thời ở các nước phát triển và đang phát triển
d Cả nhóm nước phát triển và đang phát triển nhưng không cùng thời điểm
3 Trái đất nóng lên là do:
a Mưa axít ở nhiều nơi trên thế giới
b Tầng ôdôn bị thủng
c Lượng CO2tăng nhiều trong khí quyển
d Băng tan ở 2 cực
B Tự luận:
1 Chứng minh trên thế giới, sự bùng nổ dân số diễn ra chủ yếu ở nhóm nước
đang phát triển, sự già hóa dân số diễn ra chủ yếu ở nhóm nước phát triển
2 Kể tên các vấn đè môi trường toàn cầu Nêu nguyên nhân và đề xuất biện
pháp giải quyết
V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:
- Làm bài tập 3 trong SGK
- Sưu tâm các tư liệu liên quan đến các vấn đề về môi trường toàn cầu
VI PHỤ LỤC:
Vấn đề môi
Biến đổi khí hậu
toàn cầu - Nhiệt độ khíquyển tăng
- Mưa axít
- Thải khí CO2 tăng gây hiệu ứng nhà kính
- Chủ yếu từ ngành sản xuất điện và các ngành công nghiệp sử dụng than đốt
- Băng tan
- Mực nước biển tăng
- Ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt và sản xuất
Cắt giảm lượng CO2,
SO2, NO2, CH4
trong sản xuất và sinh hoạt
Suy giảm tầng
ôdôn Tầng ô-dôn bịthủng, kích
thước lỗ thủng ngày càng lớn
Hoạt động công nghiệp và sinh hoạt thải khí CFCs,SO2…
Ảnh hưởng đến sức khoẻ, mùa màng, sinh vật thuỷ sinh
Cắt giảm lượng CFCs trong sinh hoạt và sản xuất
Ô nhiễm nguồn
nước ngọt và
đại dương
- Ô nhiễm nguồn nước ngọt nghiêm trọng
- Ô nhiễm nguồn nước biển
- Chất thải công nghiệp, nông nghiệp
và sinh hoạt -Việc vận chuyển dầu
và các sản phẩm từ dầu mỏ
- Thiếu nguồn nước sạch
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người
- Ảnh hưởng đến sinh vật thuỷ sinh
- Tăng cường xây dựng các nhà máy
xử lí chất thải
- Đảm bảo an toàn hàng hải
Suy giảm đa
dạng sinh học Nhiều loài sinhvật bị tuyệt
chủng hoặc đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng, nhiều hệ sinh thái bị biết mất
Khai thác thiên nhiên quá mức, thiếu hiểu biết trong sử dụng tự nhiên
- Mất đi nhiều loài sinh vật, nguồn thực phẩm, nguồn thuốc chữa bệnh, nguồn nguyên liệu
- Mất cân bằng sinh thái
- Xây dựng các khu bảo tồn tự nhiên
- Có ý thức bảo vệ
tự nhiên
- Khai thác sử dụng hợp lí