- Hiểu được đời sống của các nước châu Phi: Dân số tăng nhanh, tình trạng đói nghèo, dịch bệnh, chiến tranh là những khó khăn ảnh hưởng sâu sắc tới cuộc sống của người dân.. - Giải thích
Trang 1Tiết 5.
Bài 5 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ KHU VỰC
Tiết 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU PHI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức:
- Biết được châu Phi là châu lục giàu khoáng sản nhưng có nhiều khó khăn do
khí hậu khô nóng
- Hiểu được đời sống của các nước châu Phi: Dân số tăng nhanh, tình trạng đói
nghèo, dịch bệnh, chiến tranh là những khó khăn ảnh hưởng sâu sắc tới cuộc
sống của người dân
- Giải thích được vì sao nền kinh tế của đa số các nước châu Phi kém phát triển
2 Kĩ năng:
Rèn luyện kỹ năng phân tích lược đồ, bảng số liệu, và các thông tin
3 Thái độ:
Có thái độ cảm thông , chia sẻ với người dân châu Phi
II THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Hình 6.1 Các cảnh quan và khoáng sản ở châu Phi (phóng to theo SGK)
- Bảng 6.1 và 6.2 (phóng to theo SGK)
- Tranh ảnh về cảnh quan, con người và các hoạt động kinh tế ở châu Phi
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Vào bài mới:
Hoạt động 1: Cả lớp/ nhóm
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào hình 5.1
SGK, và vốn hiểu biết trả lời các câu hỏi:
- Nêu đặc điểm cảnh quan và khí hậu của
châu Phi?
- Nguyên nhân hình thành các hoang
mạc?
- Nhận xét sự phân bố và hiện trạng khai
thác khoáng sản ở châu Phi?
- Hiện trạng khai thác tài nguyên rừng ở
chau Phi? So sánh với Việt Nam
- Biện pháp khắc phục tình trạng khai thác
quá mức các nguồn tài nguyên trên?
Bước 2: Đại diện các nhóm trình bày kết
quả, GV chuẩn kiến thức
I Một số vấn đề về tự nhiên
- Các loại cảnh quan đa dạng : Rừng xích đạo và nhiệt đới ẩm, rừng cận nhiệt đới khô, xa van và xa van rừng, hoang mạc và bán hoang mạc
- Cảnh quan chiếm ưu thế: Hoang mạc, bán hoang mạc và xa van
- Khí hậu đặc trưng: Khô nóng
- Tài nguyên nổi bật:
+ Khoáng sản: Giàu kim loại đen, kim loại màu, đặc biệt là kim cương
+ Rừng chiếm diện tích khá lớn
- Hiện trạng: Sự khai thác tài nguyên quá mức, môi
trường bị tàn phá, hiện tượng hoang mạc hóa, nguồn lợi nằm trong tay Tư Bản nước ngoài
- Biện pháp:
+ Khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lí + Tăng cường thủy lợi hóa
+ Trồng rừng
Trang 2Hoạt động 2: Nhóm
Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu
cầu các nhóm dựa vào bảng 5.1, kênh chữ
và thông tin bổ sung sau bài học trong
SGK hãy:
- Nhóm 1: So sánh và nhận xét đặc điểm
dân cư của các nước châu Phi với thế giới,
rút ra kết luận
- Nhóm 2: Từ đặc điểm dân cư, hãy phân
tích những ảnh hưởng của nó
- Nhóm 3: So sánh và nhận xét đặc điểm
xã hội của các nước châu Phi với thế giới,
rút ra kết luận
- Nhóm 4: Từ đặc điểm xã hội, nêu những
ảnh hưởng tác động đến phát triển KT
-XH
Bước 2: Đại diện các nhóm lên trình bày,
GV chuẩn kiến thức
Hoạt động 3: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào bảng 5.2
và kênh chữ SGK hãy:
- Nhận xét về tình hình phát triển kinh tế
của châu Phi?
- So sánh tốc độ tăng trưởng kinh tế của
châu Phi so với thế giới
- Đóng góp vào GDP toàn cầu cao hay
thấp?
- Những nguyên nhân làm cho nền kinh tế
châu Phi kém phát triển?
- Châu Phi có những giải pháp nào để
tháo gở những khó khăn trên?
Bước 2: GV gọi một số HS lên trình bày,
các HS khác góp ý bổ sung, GV chuẩn
kiến thức
+ Liên kết các nước cùng hợp tác phát triển
II Một số vấn đề về dân cư và xã hội
1 Dân cư:
a Đặc điểm:
- Tỷ suất sinh cao.
- Tỷ suất tử cao
- Tỷ suất gia tăng dân số tự nhiên cao
- Tuổi thọ trung bình thấp
- Trình độ dân trí thấp
b Ảnh hưởng:
- Hạn chế đến phát triển kinh tế
- Giảm chất lượng cuộc sống
- Ô nhiễm môi trường
- Chất lượng nguồn lao động thấp
2 Xã hội:
a Đặc điểm:
- Nhiều hủ tục lạc hậu
- Xung đột sắc tộc
- Bệnh tật hoành hành: HIV, sốt rét
- Chỉ số HDI thấp
b Ảnh hưởng:
Gây tổn thất lớn đến sức người, sức của Làm chậm sự phát triển kinh tế - xã hội
III Một số vấn đề kinh tế:
1 Thành tựu:
Nền kinh tế phát triển theo hướng tích cực: Tốc độ tăng trưởng GDP cao, khá ổn định
2 Hạn chế:
- Nhìn chung nền khinh tế còn phát triển chậm:
+ Quy mô nền kinh tế nhỏ bé: Chiếm 1,9 % GDP toàn cầu, nhưng chiếm 13 % dân số
+ GDP/ người thấp
+ Năng suất lao động thấp
+ Cơ sở hạ tầng yếu kém
+ Giáo dục y tế kém phát triển
- Đa số các nước châu Phi thuộc nhóm nước kém phát triển nhất thế giới
3 Nguyên nhân:
- Tầng bị thực dân thống trị
- Xung đột sắc tộc
- Khả năng quản lí yếu kém của nhà nước
- Dân số tăng nhanh
IV CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ:
A Trắc nghiệm:
Trang 3Chọn câu trả lời đúng:
1 Tình trạng sa mạc hoá ở châu Phi chủ yếu là do:
a Cháy rừng
b Khai thác rừng quá mức
c Lượng mưa thấp
d Chiến tranh
2 Ý nào sau không phải là nguyên nhân làm cho nền kinh tế một số nước châu Phi kém phát triển:
a Bị cạnh tranh bởi các nước phát triển
b Xung đột sắc tộc
c Khả năng quản lí kém
d Từng bị thực dân thống trị
B Tự luận:
1 Hãy nêu những nét cơ bản về tự nhiên châu Phi?
2 Các nước châu Phi có những giải pháp gì để khắc phục khó khăn trong quá trình khai thác và bảo vệ tự nhiên?
V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:
Làm bài tập SGK