Giao an van 9 ki 1 2017 2018

Giáo án đã sửa chuẩn 20172018 rất hay nhé chúng tôi đã công phu soạn và giảng dạy nhiều năm đạt kết quả tốt. Rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của các quý thầy cô. aaaaaaaaaaaaaaaaaaa aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

Trang 1

CHỦ ĐỀ:

* VĂN BẢN NHẬT DỤNG

* CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

* VĂN BẢN THUYẾT MINH _

* MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Hình thành cho học sinh những kiến thức cơ bản về văn bản nhật dụng Tiếp tục

củng cố những kiến thức cơ bản và nâng cao văn bản thuyết minh Biết cách sử dụng các

phương châm hội thoại, các trường hợp không tuân thủ các phương châm hội thoại

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng phân tích văn bản, kĩ năng làm văn thuyết minh

Rèn luyện kĩ năng: lựa chọn từ ngữ trong giao tiếp

3 Thái độ: Giáo dục học sinh có thái độ nghiêm túc và tinh thần tích cực trong học tập Nhận

biết những vấn đề quan trọng trong cuộc sống

4 Định hướng phát triển năng lực: Qua các tiết học trong chủ đề giáo viên lần lượt hình thành

cho học sinh những năng lực như: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, sử

dụng công nghệ thông tin, nghe, nói, đọc, viết

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC

1.Kiến thức :- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa

giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị

2.Kĩ năng :- Rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản nhật dụng

3.Thái độ:- Từ lòng kính yêu tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập, rèn

luyện theo gương Bác

4 Định hướng phát triển năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, sử

II CHUẨN BỊ

-GV: - Soạn GA , tranh ảnh về nơi ở của Bác trong khuôn viên Phủ Chủ tịch

- Chân dung Bác Hồ

-HS: Soạn bài theo hướng dẫn sgk.

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động khởi động

1 Kiểm tra :

GV kiểm tra vở soạn bài của HS.

2 Bài mới:

Giới thiệu bài: Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại mà còn là

danh nhân văn hóa thế giới Vẻ đẹp văn hóa chính là nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí

Minh Vậy vẻ đẹp văn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì?

Trường THCS Giao Thủy GV: Phạm Thị Thanh 1

Trang 2

Hoạt động hình thành kiến thức mới

?Qua phần chuẩn bị bài ở nhà, em hãy cho biết tác

giả và xuất xứ của văn bản?

G/v hướng dẫn h/sinh đọc: Giọng chậm rãi, bình

tĩnh, khúc triết

-.G/v đọc đoạn đầu H/sinh đọc đoạn tiếp đến hết

bài

-G/v gọi học sinh giải nghĩa các từ:

Phong cách ? Siêu phàm? Hiền triết ? Danh nho

Giải thích thêm:- Bất giác: một cách tự nhiên,

ngẫu nhiên không dự định trước

-Đạm bạc: sơ sài, giản dị, không cầu kỳ

?Văn bản được sáng tác theo thể loại nào?

? Phương thức biểu đạt chính của văn bản

? Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nêu ý chính

của mỗi phần

- Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “… hiện đại,, - Conđường

hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh

- Phần 2:Tiếp "hạ tắm ao" - Vẻ đẹp trong phong

cách Hồ Chí Minh

-Phần 3:Còn lại: Bình luận và khẳng định

phong cách văn hoá Hồ chí Minh

*H/sinh đọc lại đoạn 1

?Theo dõi đoạn văn và tìm trong đó những câu

văn tác giả sử dụng khái quát phong cách văn hóa HCM

-"ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân

tộc và nhân dân thế giới ,văn hoá thế giới sâu sắc như

Bác Hồ "

-"Một phong cách rất Việt Nam, một lối sống rất

bình dị, rấtViệt Nam, rất phương Đông ,nhưng đồng thời

rất mới , rất hiện đại "

GV:Phong cách đó không phải là trời cho, không

phải tự nhiên mà có được Nó có được là do sự học tập

và rèn luyện không ngừng trong suốt cuộc đời hoạt động

CM đầy gian truân của Người Vốn tri thức văn hóa của

Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức sâu rộng: ít có vị lãnh tụ

nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế

I Giới thiệu tác giả, tácphẩm:

- Tác giả: Lê Anh Trà

- Trích từ bài viết:

“Phong cách Hồ Chí Minh, cái

vĩ đại gắn với cái giản dị” trong

“Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam” của Lê Anh Trà.

II Đoc và tìm hiểu vănbản:

-Thể loại văn bản:Văn bảnnhật dụng

- Phương thức biểu đạt:

thuyết minh + lập luận

1, Con đường hình thànhphong cách văn hóa HCM

- Cách so sánh bao quát đểkhẳng định vốn tri thức văn hoácủa Chủ tịch Hồ Chí Minh hếtsức sâu rộng

Trang 3

giới, văn hóa thế giới sâu sắc như Bác Hồ.

?Nhận xét cách viết ?

? Làm thế nào Người có được vốn văn hóa ấy?

Người đã học tập và rèn luyện ntn?

-Trên con đường hoạt động cách mạng, Bác đi

nhiều, tiếp xúc với văn hoá nhiều nước, nhiều dân tộc,

nhiều vùng khác nhau trên thế giới :Châu Phi, châu á,

châu Mĩ Anh ,Pháp

- Nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn

ngữ :nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài: Pháp,

Anh, Hoa, Nga (Người đã từng làm thơ bằng chữ

Hán ,viết văn bằng tiếng Pháp )

-Học hỏi trong công việc, trong lao động, học hỏi

nghiêm túc.(đến đâu Người cũng cũng học hỏi ,tìm hiểu

văn hoá ,nghệ thuật đến mức khá uyên thâm)

*Chuyển:Nhưng đi nhiều, tiếp xúc nhiều, biết

nhiều ngoại ngữ đó mới chỉ là ĐK cần song chưa đủ để

mở mang hiểu biết, thu lượm tri thức

? Vậy HCM đã tận dụng những đk của mình ntn

để có được vốn văn hoá ấy?

-Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu

những ảnh hưởng quốc tế (tất cả những ảnh hưởng quốc

tế đã được nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không

gì lay chuyển được )

? Em hiểu " những ảnh hưởng quốc tế"và" cái gốc

văn hoá dân tộc "ở Bác ntn?

-Bác tiếp thu những giá trị văn hoá của nhân loại

-Bác giữ vững các giá trị văn

hoá nước nhà

? Cách tiếp xúc văn hóa như thế đã cho thấy vẻ

đẹp nào trong phong cách Hồ Chí Minh?

? Em hiểu ntn về "sự nhào nặn" của hai nguồn văn

hoá quốc tế và dân tộc ở Bác?

- Đó là sự đan xen, kết hợp, bổ sung, sáng tạo

hài hoà hai nguồn văn hoá nhân loại và dân tộc ,truyền

thống và hiện đại phương Đông và phương Tây trong tri

thức văn hoá HCM.Văn hoá của Bác mang đậm bản sắc

dân tộc

? Tác giả đã bình luận gì về những biểu

hiện văn hóa đó của Bác?

“Nhưng điều kỳ lạ là … hiện đại”

? Theo em điều kỳ lạ nhất trong phong cách Hồ

Chí Minh là gì?

?Để làm rõ đặc điểm phong cách văn hóa Hồ Chí

Minh, tác giả đã sử dụng những phương pháp thuyết

- Có nhu cầu cao về vănhóa -

- Có năng lực văn hóa

- Ham học hỏi, nghiêm túctrong tiếp cận văn hóa

- Có quan điểm rõ ràng vềvăn hóa,biết kế thừa và phát huycác giá trị văn hoá

=>Đó là kiểu mẫu của tưtưởng tiếp nhận văn hoá ở HCM

Trang 4

=>Đảm bảo tớnh khỏch quan cho nội dung được

trỡnh bày - Khơi gợi ở người đọc cảm xỳc tự hào , tin

tưởng

GV:Trong thực tế ,cỏc yếu tố dõn tộc và nhõn

loại ,truyền thống và hiện đại thường cú xu hướng loại

trừ nhau Yếu tố này trội lờn sẽ lấn ỏt yếu tố kia Sự kết

hợp hài hoà của cỏc yếu tố mang nhiều nột đối lập ấy

trong một phong cỏch quả là kỡ diệu, chỉ cú thể thực hiện

được bởi một yếu tố vượt lờn trờntất cả : đú là bản lĩnh, ý

chớ của một chiến sĩ cộng sản, là tỡnh cảm CM được

nung nấu bởi lũng yờunước, thương dõn vụ bờ bến và

tinh thần sẵn sàng quờn mỡnh vỡ sự nghiệp chung

? Ngoài sử dụng cỏc phương phỏp thuyết minh,

tỏc giả cũn sử dụng cỏc phương phỏp biểu đạt nào?

- Kết hợp, đan xen giữa những lời kể là lời bỡnh

luận “Cú thể núi … Hồ Chớ Minh”, “Quả như … trong

cổ tớch”.

*GV: Như vậy, ở đoạn văn này, t/g đó nờu lờn

tầm sõu rộng trong vốn tri thức văn hoỏ của HCM và quỏ

trỡnh tiếp thu văn hoỏ nhõn loại của Người bằng cỏch gợi

mở, dẫn dắt vấn đề rất tự nhiờn và hiệu quả Đú chớnh là

cụng của tỏc giả Lờ Anh Trà

* GV: Con đường hỡnh thành phong cỏch ăn hoỏ

Hồ Chớ Minh rất dài và gian khổ, với ý trớ nghị lực phi

thường, thể hiện tớnh kiờn trỡ, bền bỉ, chắt lọc tinh hoa

văn hoỏ nhõn loại của Bỏc

Hoạt động ứng dụng

? Em học tập đợc gì từ phong cách HCM?

- Học tập và rèn luyện theo p/c của Ngời: Cần hoà nhập với khu vực và quốc tế nhng cũng cần

phải giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc VN

? Theo em, thế nào là lối sống có văn hoá?

- HS thảo luận trả lời

1.Kiến thức :- Thấy được vẻ đẹp trong phong cỏch Hồ Chớ Minh là sự kết hợp hài hũa

giữa truyền thống và hiện đại, dõn tộc và nhõn loại, thanh cao và giản dị

2.Kĩ năng :- Rốn kĩ năng đọc - hiểu văn bản nhật dụng

3.Thỏi độ:- Từ lũng kớnh yờu tự hào về Bỏc, học sinh cú ý thức tu dưỡng, học tập, rốn

luyện theo gương Bỏc

4 Định hướng phỏt triển năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, sỏng tạo, tự quản lớ, giao tiếp, sử

dụng cụng nghệ thụng tin, nghe, núi, đọc, viết

II CHUẨN BỊ

Trang 5

-GV: - Tranh ảnh về nơi ở của Bác trong khuôn viên Phủ Chủ tịch.

- Chân dung Bác Hồ

-HS: - Soạn tiếp bài theo hướng dẫn sgk

1 Kiểm tra: kiểm tra miệng

? Con đường hình thành phong cách Hồ Chí Minh ntn?

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Tiết học trước các em đã được tìm hiểu phần 1 của văn bản, hôm nay chúng

ta tiếp tục tìm hiểu phần còn lại

Hoạt động hình thành kiến thức mới mới

*Học sinh đọc đoạn 2

? Tác giả đã thuyết minh phong cách sinh hoạt của

Bác Hồ trên những khía cạnh nào? Mỗi khía cạnh đó có

những biểu hiện cụ thể nào?

-Nơi ở và nơi làm việc: ngôi nhà sàn nhỏ bằng

gỗ, chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính

trị, làm việc và ngủ.đồ đạc mộc mạc, đơn sơ

-Trang phục hết sức giản dị:quần áo bà ba

nâu,chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp

2, Vẻ đẹp trong phongcách sống và làm việc của Bác

-Tư trang ít ỏi: chiếc va va li con với bộ quần

áo, vài vật kỷ niệm …”

-Ăn uống đạm bạc - Cá kho, rau luộc, dưa

ghém, cà muối, cháo hoa.(Những món ăn bình dị, quen

thuộc gần gũi với mọi người dân Việt Nam, những

món ăn giản dị thân thương, đậm hương sắc quê nhà

GV: Đó là nơi ở , nơi làm việc ,là trang phục, tư

trang ,là bữa ăn hàng ngày của Hồ Chí Minh - Một vị Chủ

tịch nước, một vị lãnh tụ tối cao

?Tất cả những biểu hiện đó được tác giả Lê Anh Trà kể

bằng giọng văn ntn? Thông qua những P 2 thuyết minh nào?

Tác dụng?

-Ngôn ngữ giản dị, , cách nói dân dã với những từ

chỉ số lượng ít ỏi,từ ngữ câu văn gợi hình xen kẽ lời nhận

xét,so sánh ý nhị cùng với phép liệt kê các biểu hiện cụ

thể, xác thực trong đời sống của Bác,tác giả đã dẫn dắt

người đọc vào thăm nơi ăn ,chốn ở của HCM như vào một

bảo tàng vừa bình dị ,vừa thiêng liêng

? Từ đó, vẻ đẹp nào trong cách sống của Bác được

Trang 6

thuyết minh cho cách sống bình dị ,trong sáng của Người? HCM

- " Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị

Màu quê hương bền bỉ, đậm đà"

-Nhớ ông cụ mắt sáng ngời

Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường

- Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

- Còn đôi dép cũ mòn quai gót

Bác vẫn thường đi giữa thế gian

- H/sinh theo dõi SGK: “Và Người … thể xác”

? Cho biết nếu ở phần trên t/g dùng P 2liệt kê thì ở

phần này tác giả giới thiệu lối sống của Bác bằng P 2 nào ?

-So sánh, liên tưởng:

- Cách sống của lãnh tụ Hồ Chí Minh với

lãnh tụ của các nước khác:"Tôi dám chắc như

vậy"

- Cách sống của Bác với các vị hiền triết xưa:"Ta

nghĩ đến Nguyễn Trãi tắm ao"

? P 2 đó thuyết minh đó mang lại hiệu quả như thế

nào cho đoạn văn?

(Cuộc sống gắn với thú quê đạm bạc mà thanh cao)

*HS đọc đoạn cuối

? Em hiểu thế nào là cách sống không tự thần

thánh hoá ,khác đời, hơn đời?

- Không xem mình nằm ngoài nhân loại như các

thánh nhân siêu phàm

- Không tự đề cao mình bởi sự khác mọi người ,hơn

mọi người

- Đạm bạc chứ không phải khắc khổ," đạm" đi với

"thanh" Sự bình dị gắn với thanh cao ,trong sạch Tâm

hồn không phải chịu đựng những toan tính , vụ lợi => Tâm

hồn được thanh cao, hạnh phúc

- Sống thanh bạch, giản dị, thể xác không phải gánh

chịu ham muốn, bệnh tật => thể xác được thanh cao, hạnh

phúc Cách sống giản dị,đạm bạc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

vô cùng thanh cao, sang trọng

? Và tác giả khẳng định rằng lối sống của Bác có

khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể

xác.Theo em ,vì sao có thể khẳng định được như vậy ?

? Từ đó, em nhận thức ntn về ý nghĩa cái đẹp trong

phong cách của Hồ Chí Minh?

? Để làm rõ và nổi bật những vẻ đẹp và phẩm chất

cao quý của phong cách Hồ Chí Minh, người viết đã dùng

những biện pháp nghệ thuật nào?

- Kết hợp giữa kể chuyện và phân tích, bình luận

Làm sáng tỏ cách sốngbình dị, trong sáng của Bác, thểhiện niềm cảm phục, tự hào củangười viết

3 Ý nghĩa phong cách

Hồ Chí Minh

- Là vẻ đẹp vốn có, tựnhiên, gần gũi, không xa lạ vớimọi người, mọi người đều cóthể học tập

- Đâythực sự là mộtcách sống có văn hóa, đã trởthành một quan niệm thẩm mỹ:

Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên

Vốn văn hoá sâu sắc,kếthợp dân tộc với hiện đại , cáchsống bình dị trong sáng, đó lànhững nội dung trong phongcách Hồ Chí Minh.Phong cách

ấy vừa mang vẻ đẹp của trítuệ ,vừa mang vẻ đẹp của đạođức

III.Tổng kết:

Trang 7

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu.

- So sánh với các bậc danh nho xưa, đối lập giữa

các phẩm chất, khái niệm:Vĩ nhân mà giản dị gần gũi,am

hiểu mọi nền văn hoá nhân loại mà hết sức dân tộc, hết sức

2.Trình bày những câu chuyện về lối sống giản dị

mà cao đẹp của Chủ tịch HCM mà em đã sưu tầm

Hãy phát biểu những suy nghĩ, cảm xúc của em Bác Hồ?

- Hs trả lời, gv nhận xét và khái quát

+ Là tấm gương sáng cho chúng em học tập noi theo

+ Tình cảm: yêu quý, biết ơn và tự hào

+ Hành động: tích cực học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước giàu đẹp

Hoạt động bổ sung

3 Củng cố, hướng đẫn về nhà

- Làm BT 4 tr 16, SBT trắc nghiệm

- Học thuộc lòng một đoạn văn mà em thích

- Đọc và tìm hiểu trước bài Các phương châm hội thoại

1.Kiến thức :- Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất

2.Kĩ năng :- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp

3.Thái độ: -Giáo dục ý thức giao tiếp

II CHUẨN BỊ

Trang 8

- GV:Bảng phụ có hai đoạn đối thoại ở mục (1),(2) phần I

- HS: Soạn bài theo câu hỏi sgk

1 Kiểm tra:

Kiểm tra vở soạn của học sinh

2.Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong giao tiếp có những quy định tuy không được nói ra thành lời

nhưng những người tham gia vào giao tiếp cần tuân thủ, nếu không thì dù câu nói không mắc

lỗi gì về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp, giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quy định

đó được thể hiện qua các phương châm hội thoại

mới

(H/sinh đọc VD 1.)

? Khi An hỏi “học bơi ở đâu” mà Ba trả

lời “ở dưới nước”, câu trả lời có đáp

ứng điều mà An muốn biết không

? Vậy, muốn giúp cho người nghe hiểu

thì người nói cần chú ý điều gì

(H/sinh đọc truyện “Lợn cưới, áo mới”)

? Vì sao câu chuyện lại gây cười

? Lẽ ra anh có “lợn cưới” và anh có “áo

mới” phải hỏi và trả lời thế nào để

người nghe đủ biết được điều cần hỏi và

- Các câu sau đây có đáp ứng phương

châm về lượng không ? Vì sao ? Hãy

chữa lại các câu đó

a- Nó đá bóng bằng chân

b- Nó nhìn tôi bằng đôi mắt

Các câu chưa đáp ứng phương châm

về lượng vì nói ít hơn những gì mà giao

tiếp đòi hỏi

Chữa lại:

I.Phương châm về lượng

1 Ví dụ:

- Câu trả lời của Ba không làm cho An thỏa mãn

vì nó mơ hồ về ý nghĩa An muốn biết Ba họcbơi ở đâu (tức là địa điểm học bơi) chứ khôngphaỉ An hỏi Ba bơi là gì ?

Vì cách hỏi đáp của 2 nhân vật trong truyện Cácnhân vật nói nhiều hơn những điều cần nói

-Trong giao tiếp, không nên nói nhiều hơnnhững gì cần nói

2.Ghi nhớ – SGK

Trang 9

- Nó đá bóng bằng chân trái.

- Nó nhìn tôi bằng đôi mắt chứa chan

yêu thương

? H/sinh đọc câu chuyện cười

? Truyện cười này phê phán điều gì?

Như vậy, trong giao tiếp có điêù gì cần

tránh

? Nếu không biết chắc một tuần nữa lớp

sẽ tổ chức cắm trại thì em có thông báo

điều đó “Tuần sau lớp em sẽ tổ chức

cắm trại” với các bạn cùng lớp không

(Không)

? Nếu không biết chắc vì sao bạn mình

nghỉ học thì em có trả lời với cô cô là

(h/sinh lên bảng làm bài tập

Gv cho hs đọc nội dung yêu cầu bài tập,

hướng dẫn cách làm

(h/sinh đứng tại chỗ làm.)

Gv cho hs đọc nội dung yêu cầu bài tập,

II Phương châm về chất

1 Ví dụ:

- Phê phán tính nói khoác

- Trong giao tiếp, không nên nói những điều màmình không tin là đúng sự thật

- Trong giao tiếp, đừng nói những điều mà mìnhkhông có bằng chứng xác thực

2.Ghi nhớ – SGKIII.Luyện tậpBài tập 1

Những câu được đưa ra đều mắc một loạilỗi: sử dụng từ ngữ trùng lặp, thêm từ ngữ màkhông thêm một phần nội dung nào

a- Câu này thừa cụm từ “nuôi ở nhà” bởi

vì từ “gia súc” đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi

=> Các câu trên đều có liên quan đến phương châm hội thoại về chất

Bài tập 3

Với câu hỏi “Rồi có nuôi được không ? ”, người

Trang 10

hướng dẫn cách làm.

(h/sinh lên bảng làm)

Gv cho hs đọc nội dung , xác định yêu

cầu của đề bài và làm bài

b Các từ ngữ : như tôi đã trình bày, như mọingười đã biết… sử dụng trong trường hợp ngườinói có ý thức tôn trọng phương châm về lượngnghĩa là không nhắc lại những điều đã được trìnhbày

Bài tập

- Ăn đơm nói đặt : vu khống, đặt điều, bịachuyện cho người khác

- Ăn ốc nói mò : nói không có căn cứ

- Ăn không nói có : vu khống, bịa đặt

- Cãi chày cãi cối : cố tranh cãi nhưng không

có lý lẽ gì cả

hoa,khoác lác, khoa trương

- Nói dơi nói chuột : nói lăng nhăng, linh tinh,không xác thực

- Hứa hươu hứa vượn : hứa để được lòngrồi không thực hiện lời hứa

Tất cả những thành ngữ trên đều chỉnhững cách nói, nội dung nói không tuân thủphương châm về chất Các thành ngữ này chỉnhững điều tối kỵ - Trong giao tiếp cần tránh

? Tạo dựng 1 đoạn hội thoại và phân tích cách vận dụng phương châm về lượng, về chất trong

đoạn hội thoại đó?

3- Củng cố, hướng dẫn về nhà

- Khái quát lại các phương châm hội thoại

- Về nhà học bài và chuẩn bị cho bài học tiếp theo

TUẦN 1

Trang 11

1.Kiến thức :- Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh làm cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn;

2.Kĩ năng :- Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

3.Thái độ:-Giáo dục tình cảm yêu mến tự hào về quê hương đất nước

II CHUẨN BỊ

- GV: - Bảng phụ tóm tắt về khái niệm, mục đích, các phương pháp thuyết minh

- HS: Soạn bài theo câu hỏi sgk

* Giới thiệu bài: Trong chương trình Ngữ văn lớp 8, các em đã được học văn bản

thuyết minh Lên lớp 9 các em lại tiếp tục với những yêu cầu cao hơn - Nội dung đó là gì ? Bài

học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu kĩ hơn

- Văn bản thuyết minh là gì ?

? Hãy kể ra các phương pháp thuyết

minh thường dùng đã học ?

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biệnpháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh:

1 Ôn tập văn bản thuyết minh:

- Văn bản thuyết minh là kiểu văn bảnthông dụng trong mọi lĩnh vực đời sốngnhằm cung cấp tri thức (kiến thức) kháchquan về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân,

… của các hiện tượng và sự vật trong tựnhiên, xã hội bằng phương thức trình bày,giới thiệu, giải thích

- Mục đích của văn bản thuyết minh:

cung cấp tri thức (hiểu biết) khách quan vềnhững sự vật, hiện tượng, vấn đề … đượcchọn làm đối tượng để thuyết minh

- Các phương pháp TM: định nghĩa,giải thích, nêu ví dụ, liệt kê, dùng số liệu,phân tích, phân loại, so sánh, …

2 Viết văn bản thuyết minh có sửdụng một số biện pháp nghệ thuật:

a Ví dụ: Văn bản: Hạ Long - Đá và

Trang 12

Học sinh đọc văn bản.

? Văn bản này thuyết minh đặc điểm

của đối tượng nào ?

? Văn bản này có cung cấp tri thức

khách quan về đối tượng không?

(Có)

? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh

bằng cách đo đếm, liệt kê không ?Vì sao?

=> Không dễ TM vì đối tượng TM rất

trừu tượng (giống như trí tuệ, tình cảm tâm

hồn)

*Ngoài việc TM về đối tượng, còn

phải truyền được cảm xúc và sự thích thú tới

người đọc

? Văn bản đã vận dụng phương pháp

thuyết minh nào là chủ yếu?

(Liệt kê, phân tích, so sánh)

? Ví dụ, nếu chỉ dùng P2 liệt kê:

Hạ Long có nhiều nước, nhiều đảo ,nhiều

hang động -thì đã nêu được" sự kì lạ"của Hạ

Long chưa ? Tác giả hiểu sự kì lạ đó là gì ?

Hãy gạch dưới câu văn nêu khái quát "sự kì

lạ "của Hạ Long ?

? Để giới thiệu sinh động, cụ thể, chi

tiết sự kì lạ của Hạ Long, ngoài những

phương pháp thuyết minh đã học, tác giả còn

sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào ?

Hãy chỉ rõ

? Các biện pháp nghệ thuật đó có tác

dụng gì với VB thuyết minh này?

? Muốn cho văn bản thuyết minh sinh

động cần chú ý điều gì ?

(Học sinh đọc ghi nhớ)

Hoạt động thực hành

nước"

-Nội dung VB: Thuyết minh về “sự

kỳ lạ"vô tận của Hạ Long do đá và nước tạonên-vẻ đẹp hấp dẫn kì diệu của Hạ Long

- Câu văn nêu khái quát sự kì lạ của

Hạ Long: “ Chính nước …có tâm hồn.,,

- So sánh:Chiếc thuyền mỏng mảnhnhư là lá tre, như bay trên các ngọn sóng,như một người bộ hành,như đang đi lại

-Nhân hoá:Gọi các đảo đá:"Thập loạichúng sinh","thế giới người","bọn ngườibằng đá hối hả trở về"

- Tưởng tượng, liên tưởng: Tưởngtượng những cuộc dạo chơi (Toàn bài dùng

9 chữ "có thể")

=> Giới thiệu vịnh Hạ Long khôngchỉ là đá và nước mà còn là một thế giớisống có hồn bài viết trở nên sinh động hấpdẫn giống như một bài thơ văn xuôi mời gọi

- Tính chất ấy thể hiện ở cácchi tiết giới thiệu loài ruồi rất có hệ thống :những tính chất chung về họ, giống loài, cáctập tính sinh sống, sinh sản, đặc điểm cơthể nhằm cung cấp các kiến thức chung

Trang 13

(H/sinh đọc truyện, trả lời câu hỏi.)

(H/sinh đọc văn bản - thảo luận nhóm

- đại diện trình bày.)

đáng tin cậy về loài ruồi, thức tỉnh ý thức giữgìn vệ sinh, phòng bệnh

+ “Con Ruồi xanh, thuộc họ côn trùng hai cánh, mắt lưới Họ hàng con rất đông, gồm ruồi trâu, …”

+ “Bên ngoài ruồi mang 6 triệu vi khuẩn … 19 triệu tỷ con ruồi …”

+ “… một mắt chứa ….

… không trượt chân …”

- Những phương pháp thuyếtminh đã được sử dụng:

+Định nghĩa :thuộc họ côntrùng

+Phân loại :các loại ruồi

+Liệt kê:mắt ,chân

+Số liệu : 6 triệu vi khuẩn, 28triệu vi khuẩn, 19 tỉ con ruồi

b) Bài thuyết minh này có một

- Nhờ các biện pháp nghệthuật mà văn bản gây hứng thú cho ngườiđọc và làm nổi bật nội dung cần thuyết minh

Bài tập 2

Đoạn văn này nhằm nói về tậptính của chim cú dưới dạng một ngộ nhận (địnhkiến) thời thơ ấu, sau lớn lên đi học mới có dịpnhận thức lại sự nhầm lẫn cũ Biện pháp nghệthuật ở đây chính là lấy ngộ nhận hồi nhỏ làmđầu mối câu ch

Trang 14

TUẦN 1

Ngày soạn :………

Ngày dạy: …………

Tiết 5

Bài 1: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1.Kiến thức : - Nắm vững hơn nữa về văn bản thuyết minh

2.Kĩ năng : -Biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào tạo lâp văn

bản thuyết minh

3.Thái độ: -Giáo dục tình cảm yêu mến tự hào về quê hương đất nước

II CHUẨN BỊ

- GV : Soạn giáo án

- HS: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của SGK

1 Kiểm tra :

- Kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà

2 Bài mới:

*Giới thiệu bài:Tiết trước các em đã tìm hiểu sử dụng các biện pháp nghệ thuật, hôm nay cô

và các em thực hành luyện tập tạo lập văn bản thuyết minh

mới

Hoạt động thực hành

Gv: Cần chú ý đưa biện pháp nghệ

thuật

VD1: Chiếc nón trắng Việt Nam

không phải chỉ dùng để che mưa che nắng

mà dường như nó còn là một phần không

thể thiếu để góp phần làm nên vẻ đẹp

duyên dáng cho người phụ nữ Việt

Nam Chiếc nón trắng từng đi vào

câu ca dao “Qua đình ngả nón trông đình

-Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy

nhiêu” Vì

I Yêu cầu về nội dung, hình thức

- Về nội dung: Văn bản thuyết minh phảinêu được công dụng, cấu tạo, chủng loại, lịch

sử của các đồ dùng nói trên

b Viết đoạn thân bài:

Trang 15

sao chiếc nón trắng lại được người

Việt Nam nói chung, phụ nữ Việt Nam nói

riêng yêu quý và trân trọng như vậy ? Xin

mời các bạn hãy cùng tôi tìm hiểu về lịch

sử, cấu tạo và công dụng của chiếc nón

trắng nhé

VD2: Chiếc nón có từ bao giờ? Mỗi

lần thấy bà, thấy mẹ đội nón , tôi cứ bâng

khuâng về câu hỏi

bài thơ xứ Nghệ mang hình bóng quê

hương, gửi vào đây trăm nhớ nghìn

thương”

Thịnh vào khoảng 2500-3000 năm về trước

- Từ xa xưa, nón đã hiện diện trong ĐSthường ngày của người VN,trong cuộcchiến tranh giữ nước

*Cấu tạo và quy trình làm nón:

- Nón gồm cókhung nón, vành nón,chóp nón, lá nón và quai nón

- Lá nón có thể làm từ lá dừa hoạc lácọ

- Lá được mua về phải được chọn lọc,phân loại rồi đem phơi dăm ba

ngày cho đến khi màu xanh của láchuyển dần sang màu trắng sau đó lá nón đượcmiết cho thật phẳng mà vẫn giữ được độ dẻo vàmềm

- Tre đem về chuốt thành những chiếcnan vành tròn trặn ,bóng bảy Những nan vànhđược uốn thành vòng tròn gọi vànhnón,với haiđầu tre được kết liền với nhau bằng một mốibuộcchỉ khéo léo

- Sau đó đến bước dựng khuôn, xếpvành, lợp lá và chằm nón .Lá xếp phải đềutay,thật khít để khi giơ nón lên soi trong nắngkhông có chỗ thưa,chỗ dày

- Công đoạn khó nhất để tạo ra dược mộtchiếc nón là công đoạn khâu nón (chằm nón)

Người ta khâu nón bằng sợi chỉ cước trongsuốt, sao cho ngườithợ phải thật kiên trì , khéoléo và tỉ mỉ vì chỉ cần sơ sẩy một chút là lá nón

bị nhăn và rách

- Khâu xong, người thợ phải hơ nónbằng hơi diêm để nón trở nên trắng và không bịmốc

- Cuối cùng,là quệt một lớp dầu mỏnglên nón giúp cho chiếc nón vừa sáng bóng vừabền đẹp

*Giá trị kinh tế, văn hoá, nghệ thuật củachiếc nón:

- Trên đất nước ta hiện nay có rất nhiềulàng truyền thống với nghề làm nón: làngChuông(Thanh Oai- Hà Tây), làng nón PhúCam (Huế), nón Tây Hồ (Hà Nội), làng nónThổ Ngoạ (Quảng Bình) Từ những làng nghềnày, chiếc nón trắng đã toả đi khắp nơi trên đấtnước, đặc biệt là chiếc nón đã có mặt tại thịtrường các nước: Nhật Bản, Trung Quốc, HànQuốc và nhiều nước châu Âu đem lại nguồn thunhập ổn định cho những người thợ làm nón

- Hơn tất cả, chiếc nón lá Việt Nam làmột phần cuộc sống của người VN Đó làngười bạn thuỷ chung của những con người laođộng một nắng hai sương.Trong nghệ thuật, tiếtmục múa nón của các cô gái với chiếc áo dàiduyên dáng thể hiệntính dịu dàng, mềm mại vàkín đáo của những phụ nữ VN

Chiếc nón lá chính là biểu tượng của VN

và là đồ vật truyền thống phổ biến trên mọimiền đất nước

………

Trang 16

c Kết bài:

"Quê hương là cầu tre nhỏ

Mẹ về nón lá nghiêng cheQuê hương là đêm trăng tỏHoa cau rụng trắng ngoài thềm"

Trên con đường phát triển, côngnghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước, ĐS vật chất

và tinh thần ND ta ngày một phát triểnhơn,sang trọng hơn nhưng những câu hát,bài ca

về hình ảnh quê hương với chiếc nón bình dịvẫn là sợi nhớ , sợi thương giăng mắc trong hồnngười man mác và bâng khuâng có bao giờvơi

- Đọc bài tiếp ; làm bài tập 4 - SBT

- Chuẩn bị bài tiếp theo

Giao Thủy, ngày ….tháng… năm 2017

Kí duyệt

Trần Thị Thanh Nịu

Trang 17

1.Kiến thức :- Hiểu được nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt

nhân đang đe dọa toàn bộ sự sống trên trái đất; nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là

ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hòa bình

2.Kĩ năng :- Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể xác thực, cách

so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

3.Thái độ:-Giáo dục tình yêu hòa bình

II CHUẨN BỊ

- GV:- Soạn giáo án

- HS: - Soạn bài theo hướng dẫn sgk

1 Kiểm tra: Kiểm tra miệng

? Qua tìm hiểu văn bản phong cách Hồ Chí Minh, em hiẻu như thế nào về phong cách

của Bác?( từ cách tiếp thu văn hoá nhân loại đến cách sống và làm việc của Người)

2 Bài mới

* Giới thiệu bài: Những ngày đầu tháng 8/1945 chỉ bằng 2 quả bom nguyên tử đầu tiên ném

xuống 2 thành phố Hi-rô-si-ma và Na-ga-sa-ki, đế quốc Mỹ đã làm 2 triệu người Nhật Bản

thiệt mạng và còn di họa đến bây giờ Thế kỷ XX, thế giới phát minh ra nguyên tử hạt nhân,

đồng thời cũng phát minh ra những vũ khí hủy diệt, giết người hàng loạt khủng khiếp Từ đó

đến nay và cả trong tương lai nguy cơ một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giới luôn

luôn tiềm ẩn và đe dọa nhân loại Đấu tranh vì một thế giới hòa bình luôn là một trong những

nhiệm vụ vẻ vang nhưng cũng khó khăn nhất của nhân dân các nước Hôm nay chúng ta nghe

tiếng nói của một nhà văn nổi tiếng Nam Mĩ (Cô-lôm-bi-a) giải thưởng Nô ben văn học, tác giả

của những tiểu thuyết hiện thực huyền ảo lừng danh: Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két

? Dựa vào phần chú thích em hãy giới

thiệu vài nét chính về tác giả

? Trình bày hiểu biết của em về tác

về việc chống chiến tranh hạt nhân , bảo vệhòa bình thế giới

Trang 18

? Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào

?

- G/v hướng dẫn học sinh: Văn bản đề

cập đến nhiều lĩnh vực quân sự, chính trị,

KH địa chất, với nhiều thuật ngữ, tên gọi các

loại vũ khí … nên khi đọc cần chú ý đọc

chính xác, rõ ràng với giọng dứt khoát, đanh

thép Chú ý các từ phiên âm,các từ viết tắt,

các con số, các thuật ngữ làm rõ từng luận

cứ của tác giả

- G/v đọc : Đầu "sống tốt đẹp hơn"2

học sinh đọc tiếp

- G/v cho học sinh giải nghĩa các từ:

Dịch hạch, FAO, kỉ địa chất, thanh gươm

Luận điểm chủ chốt mà tác giả nêu và

tìm cách giải quyết trong VB này là gì? Giải

thích tại sao em lại hiểu như vậy ?

GV đưa bảng phụ :

A Nguy cơ khủng khiếp của chiến

tranh hạt nhân đang đe doạ toàn TG

B Đấu tranh chống lại và xoá bỏ

nguy cơ này vì một TG hoà bình là nhiệm vụ

cấp bách của toàn thể nhân loại

C Kết hợp cả Avà B

? Để làm rõ luận điểm ,tác giả đã xây

dựng hệ thống luận cứ như thế nào ?

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ

toàn bộ sự sống trên trái đất

2 Việc bảo tồn sự sống trên trái đất ít

tốn kém hơn "dịch hạch" hạt nhân

3 Việc chạy đua vũ trang là đi ngược lại

lí trí của loài người, phản lại sự tiến

hoá tự nhiên

4 Hãy đấu tranh cho một thế giới hoà

bình

-VB nhật dụng - nghị luận chính trị xãhội

II Đọc và tìm hiểu văn bản:

2 -Tiếp …“xuất phát của nó.”: Chứng

lí cho sự nguy hiểm và phi lí của chiến tranhhạt nhân

3 -Còn lại: Nhiệm vụ của chúng ta và

đề nghị khiêm tốn của tác giả

* Tìm luận điểm và luận cứ:

(Không thể là A, mặc dù Ađược trìnhbày khá nhiều trong hầu khắp VB Cũngkhông chỉ là B, vì nếu chỉ có B thì sẽ thiếu cơ

sở thực tiễn Bởi vậy ,luận điểm cơ bản mà t/gnêu và giải quyết trong VB chính là AvàB;Alà nguyên nhân ,B là kết quả, mục đích.)

GV:Chiến tranh hạt nhân là một hiểmhoạ khủng khiếp đang đe doạ toàn thể loàingười và mọi sự sống trên trái đất.Vì vậy, đấutranh để loại bỏ nguy cơ ấy cho một TG hoàbình là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhânloại

=>Kho vũ khí hạt nhân đang được tàngtrữ có khả năng huỷ diệt cả trái đất và cáchành tinh khác trong hệ mặt trời

=>Cuộc chạy đua vũ trang ,đặc biệt làvũ

khí hạt nhân là vô cùng tốn kém và hétsức phi lí

=>Chiến tranh hạt nhân không chỉ đingược lại lí trí của loài người mà còn ngượcvới lí trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá

=>Vì vậy tất cả chúng ta phải có nhiệm

vụ ngăn chặn cuộc chến tranh hạt nhân, đấutranh cho một thế giới hoà bình

Trang 19

Học sinh đọc đọan 1.

? Nhận xét về cách mở đầu của tác

giả?

GV: Và trong câu trả lời của mình t/g

đã chỉ rõ nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe

doạ loài người và toàn bộ sự sống trên trái

đất

? Điều đó được tác giả chỉ ra cụ thể

bằng cách lập luận ntn? Thông qua những lí

nghĩa ntn với người đọc ,người nghe ?

? Theo em, cách đưa lí lẽ và chứng cớ

trong đoạn văn bản này có gì đặc biệt?

? Cùng với lí lẽ và chứng cớ, để lập

luận, t/g còn sử dụng NT so sánh nhằm gây

ấn tượng mạnh Hãy chỉ rõ ?(cái chết và sự

huỷ hoại có thể xảy ra bất cứ lúc nào )

? Em hiểu ntn về" Thanh gươm

Đa-mô-clét "và "dịch hạch"?

? Như vậy, em có nhận xét gì về lí lẽ ,

chứng cớ cũng như cách lập luận của tác

giả ? Ý nghĩa của nó trong đoạn mở đầu

này?

? Những điều đó khiến đoạn văn mở

đầu có sức tác động như thế nào đến người

đọc, người nghe?

=>Các luận cứ mạch lạc, chặt chẽ, sâu sắc Đó là bộ xương vững chắc của VB, tạo nên tính thuyết phục cơ bản của lập luận.

1 Hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân đe dọa sự sống trên trái đất:

-Mở đầu bằng một câu hỏi đầy ấntượng,thu hút sự chú ý của mọi người, rồi tựtrả lời câu hỏi ấy

=> Nâng cao nhận thức cho mọi người

về nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sự huỷdiệt khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân

-So sánh :Chiến tranh hạt nhân vớiđiển tích Hi Lạp : Thanh gươm Đa-mô-clét vàdịch hạch =>có sức ám ảnh mạnh mẽ

-Lặp từ và lặp cấu trúc ngữ pháp => cótác dụng nhấn mạnh

=>Lí lẽ kết hợp với chứng cớ cùng với

NT so sánh đã tác động vào nhận thức củangười đọc về sức mạnh ghê gớm của vũ khíhạt nhân, khơi gợi sự đồng tình với tác giả,làm cho tất cả những người đang sống và yêuquý sự sống không thể thờ ơ

Lí lẽ và chứng cớ đều dựa trên sự tínhtoán khoa học

Lí lẽ và chứng cớ kết hợp với sự bộc

lộ trực tiếp thái độ của tác giả

- Cách vào đề trực tiếp và bằng nhữngchứng cứ rất xác thực đã thu hút người đọc vàgây ấn tượng mạnh mẽ về tính chất hệ trọngcủa vấn đề đang được nói tới

Trang 20

? Qua cỏc phương tiện thụng tin đại

chỳng (đài, bỏo), em cú thờm chứng cớ nào

về nguy cơ chiến tranh hạt nhõn vẫn đe dọa

cuộc sống trỏi đất

- Thử bom nguyờn tử, lũ phản ứng hạt

nhõn, tờn lửa đạn đạo trờn thế giới, …

? Qua tỡm hiểu phần 1, tỏc giả muốn

núi với chỳng ta điều gỡ?

* Tiểu kết: Nguy cơ của chiến tranh hạtnhõn xảy ra bất cứ lỳc nào, đe doạ nền hoàbỡnh và an ninh thế giới, đe doạ sự sống cũncủa trỏi đất chỳng ta

? Qua các phơng tiện thông tin đại chúng, em có thêm chứng cứ nào về nguy cơ chiến tranh hạt

nhân vẫn đe doạ sự sống trên trái đất

VD: + Các cuộc thử bom nguyên tử

+ Các lò phản ứng hạt nhân

+ Tên lửa đạn đạo trên thế giới đã và đang diễn ra trên thế giới

GV: Chiến tranh hạt nhân thật khủng khiếp Nguy cơ chiến tranh hạt nhân luôn là vấn đề nóng

hổi và ngày càng gay gắt, nó vẫn diễn ra hàng ngày, ở nhiều nơi, nhiều khu vực trên thế giới mà

gần đây nhất là cuộc chiến tranh xâm lợc IRắc của Mỹ, Anh… chủ nghĩa khủng bố hoàng hành chủ nghĩa khủng bố hoàng hành

ở nhiều nơi Vì vậy, nhận thức đợc sự khủng khiếp về nguy cơ chiến tranh hạt nhân là một việc

không của riêng ai

3 Củng cố, hướng dẫn về nhà:

- Khỏi quỏt lại nghệ thuật, nội dung của phần 1 vừa tỡm hiểu

- Về nhà học bài và soạn tiếp phần văn bản cũn lại

1.Kiến thức :- Hiểu được nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt

nhõn đang đe dọa toàn bộ sự sống trờn trỏi đất; nhiệm vụ cấp bỏch của toàn thể nhõn loại là

ngăn chặn nguy cơ đú, là đấu tranh cho một thế giới hũa bỡnh

2.Kĩ năng :- Rốn kỹ năng đọc hiểu văn bản nhật dụng

3.Thỏi độ:- Thấy được nghệ thuật nghị luận của tỏc giả: chứng cứ cụ thể xỏc thực, cỏch

so sỏnh rừ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

4 Định hướng phỏt triển năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, sỏng tạo, tự quản lớ, giao tiếp, sử

dụng cụng nghệ thụng tin, nghe, núi, đọc, viết

II CHUẨN BỊ

- GV:- Soạn giỏo ỏn

- Tranh ảnh về chiến tranh và thảm hoạ của vũ khớ hạt nhõn

- HS: - Soạn tiếp phần bài cũn lại theo hướng dẫn sgk

III TIẾN TRèNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Kiểm tra: Kiểm tra miệng ? Trỡnh bày hiểu biết của em về tỏc giả và xuất xứ

VB "Đấu tranh cho một thế giới hoà bỡnh"?Nờu luận điểm và hệ thống luận cứ của VB?

Trang 21

2 Bài mới: Tiết học trước cô đã cùng các em đã tìm hiểu phần thứ nhất của văn bản Đấu tranh

cho một thế giới hoà bình của tác giả G Macsket

Tiết học hôm nay cô cùng các em tìm hiểu tiếp phần còn lại

? Để làm rõ luận cứ này tác giả đã

(Học sinh thảo luận nhóm – trình

bày) Giáo viên khái quát lại bằng cách sử

? Cách đưa dẫn chứng và so sánh của

t/g ntn?

? Cách lập luận của tác giả ở đây có

gì đặc biệt ?

? Tác dụng của cách lập luận này?

? Đoạn văn này gợi cho em cảm nghĩ

gì về chiến tranh hạt nhân

? Em có biết nhân loại đã tìm cách

nào để hạn chế chạy đua chiến tranh hạt

nhân?

- Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân

- Hạn chế số lượng đầu đạn hạt nhân

…

(Học sinh đọc đoạn :"Một nhà tiểu

thuyết điểm xuất phát của nó" )

? Phần văn bản này có 3 đoạn văn,

mỗi đoạn đều nói đến 2 chữ trái đất Em đọc

được cảm nghĩ của tác giả khi liên tục nhắc

- Cách đưa dẫn chứng toàn diện, cụ thể,đáng tin cậy trên nhiều lĩnh vực(y tế,lương thực,giáo dục) bằng những con số biết nói

- Dùng so sánh đối lập: Một bên chi phínhằm tạo ra sức mạnh hủy diệt tương đươngvới một bên dùng chi phí đó để cứu hàng trămtriệu trẻ em nghèo khổ, hàng tỷ người đượcphòng bệnh, hàng trăm triệu người thiếu dinhdưỡng

- Nghệ thuật lập luận của tác giả ở đoạnnày thật đơn giản mà có sức thuyết phục cao-Người đọc ngạc nhiên, bất ngờ trước những sựthật hiển nhiên mà rất phi lí

=> Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớmcủa cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân

=> Nêu bật sự vô nhân đạo đó

=>Gợi cảm xúc mỉa mai, châm biếm ởngười đọc

=> Cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân

là cực kỳ vô lí vì tốn kém nhất, đắt đỏ nhất, vônhân đạo nhất => Cuộc chạy đua vũ trangchuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân đã và đangcướp đi của thế giới nhiều điều kiện để cảithiện cuộc sống của con người, nhất là ở cácnước nghèo

- Cần loại bỏ chiến tranh hạt nhân vìcuộc sống hòa bình hạnh phúc trên thế giớinày

Trang 22

lại danh từ trái đất trong phần này.

? Theo tác giả, trái đất chỉ là một cái

làng nhỏ trong vũ trụ, nhưng lại là nơi độc

nhất có phép màu của sự sống trong hệ mặt

trời

Em hiểu như thế nào về ý nghĩ ấy ?

(Học sinh thảo luận nhóm)

GV: Trong vũ trụ, trái đất chỉ là một

hành tinh nhỏ, nhưng là hành tinh duy nhất

có sự sống

- Khoa học vũ trụ chưa khám phá

được sự sống ở nơi nào khác, ngoài trái đất

- Đó là sự thiêng liêng, kì diệu của

trái đất nhỏ bé của chúng ta

? Quá trình sống trên trái đất đã được

tác giả hình dung như thế nào?

? Những con số chỉ thời gian đó cho

em hiểu gì về sự sống trên trái đất?

? Từ đó em hiểu gì về lời bình luận

của tác giả: "Trong thời đại … xuất phát của

nó."(Thảo luận nhóm)

? Từ đó ta có nhận thức như thế nào

về tính chất phản tiến hóa, phản tự nhiên của

chiến tranh hạt nhân

GV: Nếu nổ ra, nó sẽ đẩy lùi sự tiến

hóa trở về điểm xuất phát ban đầu, tiêu hủy

mọi thành quả của quá trình tiến hóa của sự

sống trong tự nhiên.

(Học sinh đọc đoạn cuối.)

? Em hiểu thế nào về “bản đồng ca

của những người đòi hỏi một thế giới không

có vũ khí và một cuộc sống hòa bình, công

bằng”.

? Có ý kiến cho rằng : Sau khi đã chỉ

ra một cách hết sức rõ ràng về hiểm hoạ hạt

nhân đang đe doạ loài người và sự sống trên

trái đất, t/g không dẫn dắt người đọc đến sự

lo âu mang tính bi quan mà hướng tới một

thái độ tích cực Ý kiến của em ntn?

? Ý tưởng của tác giả về việc “mở ra

một nhà băng lưu trữ trí nhớ có thể tồn tại

được sau thảm họa hạt nhân” bao gồm

những thông điệp gì?Thông điệp ấy có ý

nghĩa ntn?

GV: Đây chính là luận cứ kết bài và

cũng là chủ đích của thông điệp mà t/g

muốn gửi tới mọi người

Chiến tranh hạt nhân là hành động cực

kì phi lí:

- Trái đất là thứ thiêng liêng cao quýhơn cả, đáng được chúng ta yêu quý trân trọng

Không được xâm phạm, hủy hoại trái đất

-380 triệu năm con bướm mới bay được

- 180 triệu năm bông hồng mới nở-Trải qua bốn kỉ địa chất con người mớihát được …

- Phải lâu dài lắm mới có được sự sốngtrên trái đất này Mọi vẻ đẹp trên thế giới nàykhông phải một sớm một chiều mà có được

- Đưa ra những chứng cứ từ khoa họcđịa chất và cổ sinh học về nguồn gốc và sự tiếnhóa trên trái đất

- Kết hợp lối biện luận tương phản vớicác hình ảnh sinh động

- Chiến tranh hạt nhân là hành động cực

kì phi lí, ngu ngốc, man rợ, đáng xấu hổ, là đingược lại lí trí

3, Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân :(Thông điệp của tác giả)

- Đó là tiếng nói của công luận thế giớichống chiến tranh

- Là tiếng nói yêu chuộng hòa bình trêntrái đất của nhân dân thế giới

=>Kêu gọi mọi người đoàn kết, xiếtchặt đội ngũ đấu tranh vì một TG hoà bình,phản đối, ngăn chặn chạy đua vũ trang, tàngtích vũ khí hạt nhân

- Thông điệp về một cuộc sống đã từngtồn tại trên trái đất

- Thông điệp về những kẻ đã xóa bỏcuộc sống trên trái đất bằng vũ khí hạt nhân

=>Thức tỉnh lương tri con người ,cảnhtỉnh,lên án những kẻ hiếu chiến

Trang 23

? Em hiểu gỡ về tỏc giả từ ý tưởng đú

của ụng?( Là người quan tõm sõu sắc đến

vấn đề vũ khớ hạt nhõn với niềm lo lắng và

cụng phẫn cao độ Vụ cựng yờu chuộng

cuộc sống trờn trỏi đất hũa bỡnh.)

? Nờn hiểu ý tưởng này của nhà văn

muốn nhấn mạnh điều gỡ?

? Em học tập được gỡ về cỏch viết

văn nghị luận từ văn bản?

? Những thụng điệp nào được gửi tới

chỳng ta từ văn bản “Đấu tranh cho một thế

2 Nội dung:

- Nguy cơ chiến tranh hạ nhõn đang đedoạ toàn thể nhõn loại

- Cuộc chạy đua vũ trag vụ cựng tố kếm

đó cướp đi nhiều điều kiện tốt của nhõn loại

- Chỳng ta phải đấu tranh cho hoà bỡnh

IV Luyện tập:

1 Theo em vỡ sao văn bản này

lại được đặt tờn là “Đấu tranh cho một thế giới hũa bỡnh”.

- Nội dung văn bản hướngtới một thế giới hũa bỡnh

2 Phỏt biểu cảm nghĩ của em saukhi học VB trờn

? Từ việc học VB, em cú suy nghĩ gỡ về tỡnh hỡnh thời sự về chiến tranh, xung đột và cuộc chạy

đua vũ trang trờn thế giới hiện nay?

- Vấn đề hạt nhõn hiện nay đang nổi cộm với những bức xỳc, nú đang diễn ra từng ngày, từng

giờ, những cuộc khủng bố vào cỏc địa điểm quõn sự, trường học, trung tõm thương mại…là

những vấn đề buộc mọi người phải quan tõm

(?) Em dự định làm gỡ để tham gia vào bản đồng ca của những người đũi hỏi 1 thế giới khụng

cú vũ khớ hạt nhõn?

- Học sinh tự bộc lộ ý kiến của mỡnh bằng thái độ, hành động như theo dừi thụng tin về vũ khớ

hạt nhõn, tham gia cỏc phong trào đấu tranh chống chiến tranh hạt nhõn…

3 Củng cố, hướng dẫn về nhà:

- Học thuộc bài

- Hoàn thành bài tập vào vở

- Làm bài tập trong sỏch bài tập và sỏch bài tập trắc nghiệm

- Chuẩn bị bài tiếp theo “ Tuyờn bố thế giới về sống cũn … của trẻ em”

-TUẦN 2

Trang 24

2.Kĩ năng :- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp.

3.Thái độ:-Giáo dục ý thức giao tiếp

II CHUẨN BỊ

- GV: Soạn giáo án

- HS : Soạn bài theo hướng dẫn SGK

1 Kiểm tra bài cũ:

- Thế nào là phương châm về lượng ? Phương châm về chất ?

- Làm BT 4, 5

2 Bài mới:

? Thành ngữ" Ông nói gà, bà nói

vịt."dùng để chỉ tình huống hội thoại như

thế nào?

? Thử tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu

xuất hiện những tình huống hội thoại như

cách nói như thế nào?

I Phương châm quan hệ:

- TN 1: nói năng dài dòng, rườm rà

- TN 2: nói năng ấp úng, không rành mạch,không thoát ý

Trang 25

? Những cách nói đó ảnh hưởng như thế

nào đến giao tiếp?Hậu quả của những

cách nói đó ?

? Qua đó, emcó thể rút ra bài học gì trong

giao tiếp?

VD2:Tôi đồng ý với những nhận địnhvề

truyện ngắn của ông ấy

? Có thể hiểu câu "Tôi đồng ý ông ấy"

theo mấy cách (2 cách)

C1: Nếu "ông ấy" bổ nghĩa cho "nhận

định" thì hiểu là: Tôi đồng ý với những

nhận định của ông ấy về truyện ngắn

C2: Nếu "ông ấy" bổ nghĩa cho "truyện

ngắn" thì hiểu là: Tôi đồng ý với những

nhận định về truyện ngắn của ông ấy (do

* Học sinh đọc truyện"Người ăn xin"

? Vì sao người ăn xin và cậu bé trong

truyện đều cảm thấy mình đã nhận được từ

người kia một cái gì đó?

Cả hai tuy đều không có của cải, tiền

bạcgì nhưng đều nhận được tình cảm mà

người kia dành cho mình, đặc biệt là tình

cảm của cậu bé đối với ông lão ăn xin

Đối với một người ở hoàn cảnh bần cùng,

cậu không hề tỏ ra khinh miệt, xa lánh mà

vẫn có thái độ và lời nói hết sức chân

thành, thể hiện sự tôn trọng và quan tâm

đến người khác

? Có thể rút ra bài học gì từ truyện này?

? Khi giao tiếp cần chú ý điều gì ?

( Học sinh đọc ghi nhớ.)

=>Người nghe không hiểu hoặc hiểu sai lạc ýcủa người nói Người nghe bị ức chế ,không cóthiện cảm với người nói

=>Trong giao tiếp,nói năng phải ngắn gọn, rõràng, rành mạch tạo được m.q.hệ tốt với ngườiđối thoại

- Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy

Trang 26

GV: cho học sinh nêu nội dung yêu cầu

GV: cho HS nhận xét và chuẩn kiến thức

ông khuyên dạy chúng ta:

- Suy nghĩ, lựa chọn ngôn ngữ khi giaotiếp

- Có thái độ tôn trọng, lịch sự với ngườiđối thoại

* Một số câu ca dao, tục ngữ có NDtương tự:

- Chó ba quanh mới nằm, người ba nămmới nói

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rangNgười khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

- Vàng thì thử lửa, thử thanChuông kêu thử tiếng, người ngoan thửlời

- Chẳng được miếng thịt, miếng xôiCũng được lời nói cho nguôi tấm lòng Bài tập 2 :

Phép tu từ từ vựng có liên quan trực tiếpvới phương châm lịch sự là phép nói giảm, nóitránh

VD: Bạn hát cũng không đến nỗi nào

Bài tập 3 :

a- Nói mát

d- Nói leob- Nói hớt

e- Nói ra đầu ra đũac- Nói móc

Các từ ngữ trên chỉ những cách nói liênquan đến phương châm lịch sự (a); (b); (c); (d)

và phương châm cách thức (e)

Bài tập 4 :

a- Khi người nói chuẩn bị hỏi về mộtvấn đề không đúng vào đề tài mà hai ngườiđang trao đổi, tránh để người nghe hiểu làmình không tuân thủ phương châm quan hệ,người nói dùng cách diễn đạt trên

b- Trong giao tiếp, đôi khi vì một lý donào đó, người nói phải nói một điều mà người

đó nghĩ là sẽ làm tổn thương thể diện củangười đối thoại Để giảm nhẹ ảnh hưởng, tức

là xuất phát từ việc chú ý tuân thủ phươngchâm lịch sự, người nói dùng những cách diễnđạt trên

c- Những cách nói này báo hiệu chongười đối thoại biết là người đó đã không tuânthủ phương châm lịch sự và phải chấm dứt sựkhông tuân thủ đó

Bài tập 5

-Nói băm nói bổ: nói bốp chát, xỉa xói,

Trang 27

GV : hướng dẫn về nhà làm bài thô bạo (phương châm lịch sự).

- Nói như đấm vào tai: nói mạnh, trái ýngười khác, khó tiếp thu (phương châm lịchsự)

- Điều nặng tiếng nhẹ: nói trách móc,chì chiết (phương châm lịch sự)

- Nửa úp nửa mở: nói mập mờ, ỡm ờ,không nói ra hết ý (phương châm cách thức)

- Mồm loa mép dải: lắm lời, đanh đá,nói át người khác (phương châm lịch sự)

- Đánh trống lảng: lảng ra, né tránhkhông muốn tham dự một việc nào đó, khôngmuốn đề cập đến một vấn đề nào đó mà ngườiđối thoại đang trao đổi (phương châm quanhệ)

- Nói như dùi đục chấm mắm cáy: nói khôngkhéo, thô tục, thiếu tế nhị (phương châm lịchsự)

? Kể tên và nêu đặc điểm của các phương châm hội thoại em đã học?

- HS trả lời, nhận xét

? Tạo dựng một đoạn hội thoại về vấn đề học tập, phân tích cách sử dụng các phương châm hội

thoại trong đoạn hội thoại đó?

- GV chia lớp thành 4 nhóm thực hiện, trả lời, nhận xét chéo

3 Củng cố, hướng dẫn về nhà :

- Làm bài tập vào vở

- Làm bài tập 6, 7 trong sách bài tập và bài tập sách bài tập trắc nghiệm

TUẦN 2

Ngày soạn :………

Ngày dạy: …………

Tiết 9 Bài 2: SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ

1.Kiến thức :Củng cố kiến thức về VB thuyết minh

2.Kĩ năng :Rèn kĩ năng miêu tả

3.Thái độ:Hiểu được văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thì văn

bản mới hấp dẫn sinh động

II CHUẨN BỊ

- GV : Soạn giáo án

Trang 28

- HS: Soạn bài theo hướng dsẫn SGK.

1 Kiểm tra :

Sử dụng các yếu tố nghệ thuật trong văn bản thuyết minh như thế nào ?

2.Bài mới:Hôm nay cô v các em tìm hi u v y u tó miêu t trong v n b n thuy t à các em tìm hiểu về yếu tó miêu tả trong văn bản thuyết ểu về yếu tó miêu tả trong văn bản thuyết ề yếu tó miêu tả trong văn bản thuyết ếu tó miêu tả trong văn bản thuyết ả trong văn bản thuyết ăn bản thuyết ả trong văn bản thuyết ếu tó miêu tả trong văn bản thuyết

minh

- Học sinh đọc văn bản

* Nhan đề của văn bản có ý nghĩa gì?

? Tìm những câu trong bài thuyết minh về

đặc điểm tiêu biểu của cây chuối

- Hầu như ở nông thôn chú lũ

- Người phụ nữ nào hoa quả

- Quả chuối hấp dẫn

- Mỗi cây chuối chuối chín

? Chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả

về cây chuối và cho biết tác dụng của yếu

tố miêu tả?

-Cây chuối thân mềm núi rừng

- Chuối xanh có vị chát,để sống món gỏi

? Theo yêu cầu của văn bản thuyết minh,

bài này có thể bổ sung những gì?

? Em hãy cho biết thêm công dụng của

thân cây chuối, lá chuối, nõn chuối, bắp

"Cây chuối trong đời sống Việt Nam."

* Nhan đề của văn bản nhấn mạnh:

- Vai trò của cây chuối đối với đời sống vậtchất và tinh

thần của người Việt Nam từ xưa tới nay

- Thái độ của con người trong việc nuôi trồng,chăm sóc

và sử dụng có hiệu quả các giá trị của câychuối

- Cây chuối thân mềm, toả ra vòm lá xanh, mátrượi,

-Chuối ưa nước, phát triển nhanh

- Chuối là thức ăn thông dụng từ thân đến lá, từhoa đến quả

=>Tác dụng : Làm nổi bật được đặc điểm của câychuối và gây ấn tượng

- Bổ sung thêm một số công dụng của câychuối,lá chuối ,hoa chuối

(GV lưu ý: đây là đoạn trích nên không thể TM toàn diện các mặt)

Có thể TM:

*Phân loại chuối: tây, hột, tiêu, ngự, rừng

*Cấu tạo:

- Thân chuối :gồm nhiều lớp bẹ

- Tàu chuối gồm các cuống lá và lá

- Nõn chuối :xanh non

- Hoa chuối: màu hồng tía, có nhiều lớp bẹ ,

Trang 29

? Em có thể cho biết thêm công dụng của

- Củ chuối có thể gọt vỏ để thấy một màu trắng

mỡ màng như màu củ đậu đã bóc vỏ

vị thuốc quý trong đông y

-Nõn chuối tây có thể ăn sống rất mát-Lá chuối tươi có thể dùng để gói bánh chưngbánh nếp

-Lá chuối khô có thể dùng để lót ổ trong mùađông, gói hàng, gói bánh gai

-Củ chuối gọt vỏ, thái thành sợi nhỏ luộc bỏnước chát sau đó có thể xào với thịt ếch, nấuvới cá chạch là những món ăn đặc sản

2 Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập:

Bài tập 1 Hoàn thiện các câu văn:

- Thân cây chuối có hình dáng thẳng,tròn như một cái cột trụ, gồm nhiều lớp bẹ,mọng nước gợi ra cảm giác mát mẻ, dễ chịu

- Lá chuối tươi xanh rờn cong cong dướiánh trăng, thỉnh thoảng lại vẫy lên phần phậtnhư mời gọi ai đó trong đêm khuya thanhvắng

- Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềm mại,vừa thoang thoảng mùi thơm dân dã cứ ám ảnhtâm trí những kẻ tha hương

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt, vừadậy lên một mùi thơm ngọt ngào quyến rũ

- Bắp chuối màu phơn phớt hồng đungđưa trong gió chiều nom giống như một cái búplửa của thiên nhiên kì diệu

- Nõn chuối màu xanh non cuốn trònnhư một bức thư còn phong kín đang đợi gió

mở ra

Bài tập 2 Chỉ ra yếu tố miêu tả trong đoạn văn:

-Tách là loại chén uống nước của Tây, nó có tai

-Chén của ta không có tai

Trang 30

HS đọc đầu bài ,đứng tại chỗ làm.

-Khi mời mà uống rất nóng

? Chỉ ra các yếu tố miêu tả em đã sử dụng trong các bài thuyết minh tiết 3 “Luyện tập sử dụng

các yếu tố NT trong VB thuyết minh”?

Bài 2: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ

1.Kiến thức :Rèn luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

2.Kĩ năng :Củng cố kiến thức về VB thuyết minh

3.Thái độ:Hiểu được văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thì văn

bản mới hay

II CHUẨN BỊ

- GV : - Soạn giáo án

- HS: - Soạn bài theo hướng dẫn SGK

Trang 31

? Phạm vi của đề bài?

? Đề yêu cầu trình bày vấn đề gì?

? Với vấn đề trên, cần trình bày những

ý gì?

? Phần mở bài như thế nào?

? Phần thân bài cần phát triển những ý

nào?

? Phần kết bài có nội dung như thế

nào?

* Giáo viên : Xây dựng đoạn mở bài

vừa có nội dung thuyết minh vừa có

yếu tố miêu tả con trâu ở làng quê

Việt Nam

? Nội dung cần thuyết minh trong mở

bài là gì?

? Yếu tố miêu tả cần sử dụng là gì?

*G/v: Thuyết minh trâu cày, bừa

ruộng, kéo xe, chở lúa, trục lúa

(Học sinh viết, giáo viên gọi trình bày,

2 Tìm ý:

- Con trâu là sức kéo chủ yếu

- Con trâu là tài sản lớn nhất

- Con trâu trong lễ hội, đình đám truyền thống

- Con trâu đối với tuổi thơ

- Con trâu đối với việc cung cấp thực phẩm và chếbiến đồ mỹ nghệ

- Con trâu trong lễ hội, đình đám: lễ hội đâm trâu

ở Tây Nguyên, lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn

- Con trâu: nguồn cung cấp thịt, da để thuộc, sừngtrâu dùng làm đồ mỹ nghệ

- Con trâu là tài sản lớn nhất của người nông dânViệt Nam

- Con trâu đối với tuổi thơ

c, Kết bài:

Con trâu trong tình cảm của người nông dânViệt Nam

II Viết bài:

1 Viết đoạn mở bài:

- VD: "Con trâu là đầu cơ nghiệp"

Bao đời nay, hình ảnh con trâu lầm lũi kéo càytrên đồng ruộng là hình ảnh rất quen thuộc, gầngũi đối với người nông dân Việt Nam.Vì thế,contrâu đã trở thành người bạn tâm tình của ngườinông dân:

Trâu ơi ta bảo trâu nàyTrâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta Cấy cày vốn nghiệp nông gia

Ta đây, trâu đấy ai mà quản công

2 Viết đoạn thân bài:

- Giới thiệu con trâu trong việc làm ruộng

- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn

VD : Chiều chiều, khi một ngày lao động đã tạmngừng, con trâu được tháo cày và đủng đỉnh bướctrên đường làng, miệng luôn" nhai trầu "bỏm bẻm.Khi ấy, cái dáng đi khoan thai chậm rãi của contrâu khiến cho người ta có cảm giác không khícủa làng quê Việt nam sao mà thanh bình và thânquen quá đỗi!

-Con trâu không chỉ kéo cày, kéo xe, trục lúa mà

Trang 32

sửa chữa, bổ sung.)

Hoạt động ứng dụng

* G/v: cảnh chăn trâu, con trâu ung

dung gặm cỏ là một hình ảnh đẹp của

cuộc sống thanh bình ở làng quê Việt

Nam Hình ảnh những con trâu cần cù

gặm cỏ

? Cần miêu tả hình ảnh gì?

? Kết thúc cần nêu ý gì?

còn là một trong những vật tế thần trong lễ hộiđâm trâu ở tây Nguyên; là "nhân vật"chính trong

lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn

Không có ai sinh ra và lớn lên ở các làng quê ViệtNam mà lại không có tuổi thơ gắn bó với contrâu Thuở nhỏ đưa cơm cho cha đi cày, mải mêngắm nhìn con trâu được thả lỏng đang say sưagặm cỏ một cách ngon lành Lớn lên một chút,nghễu nghện cười trên lưng trâu trong những buổichiều đi chăn trâu trở về.Cưỡi trâu ra đồng, cưỡitrâu lội xuống sông, cưỡi trâu thả diều Thú vịbiết bao ! Con trâu hiền lành ,ngoan ngoãn đã đểlại trong kí ức tuổi thơ của mỗi con người baonhiêu kỉ niệm ngọt ngào!

3 Viết đoạn kết bài:

3 Củng cố, hướng dãn về nhà:

- Làm hoàn thành bài văn vào vở

- Chuẩn bị viết bài thuyết minh 90 phút

Giao Thủy, ngày ….tháng… năm 2017

Kí duyệt

Trần Thị Thanh Nịu

Trang 33

1.Kiến thức :- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện

nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em

2.Kĩ năng :- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo

vệ, chăm sóc trẻ em

3.Thái độ:-Giáo dục ý thức bảo vệ trẻ em

II CHUẨN BỊ

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn của SGK

1 Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày khái quát hệ thống luận điểm, luận cứ của "Đấu tranh cho một TG hoà

bình"

Thông điệp mà tác giả Macket gửi gắm trong VB là gì?

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trẻ em Việt Nam cũng như trẻ em trên thế giới hiện nay đang đứng

trước những thuận lợi to lớn về sự chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục nhưng đồng thời cũng đang

gặp những thách thức, những cản trở không nhỏ ảnh hưởng xấu đến tương lai phát triển của

các em Một phần bản " Tuyên bố thế giới trẻ em." được trình bày tại cuộc họp ở Liên hợp

quốc (Mĩ) cách đây 16 năm (1990) đã nói lên tầm quan trọng của vấn đề này

- Dựa vào phần "chú thích" hãy trình

bày những nét khái quát về xuất xứ của VB?

?Căn cứ vào VB cho biết nó thuộc

kiểu VB nào?

* G/v hướng dẫn học sinh cách đọc:

Mạch lạc, rõ ràng, khúc triết từng mục

- G/v đọc 1 đoạn

I Giới thiệu tác giả ,tác phẩm:

- Trích "Tuyên bố của hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em" họp tại trụ sở Liên

hợp quốc (Mĩ) ngày 30/9/1990; in trong

"Việt Nam và các văn kiện quốc tế vềquyền trẻ em"

-VB này chỉ là phần đầu của bảntuyên bố

-VB nhật dụng-nghị luận chính trị xãhội

II Đọc và tìm hiểu văn bản:

Trang 34

? Nêu nội dung của từng phần.

(Học sinh đọc thầm 2 đoạn đầu.)

? Nêu nội dung và ý nghĩa của 2

đoạn vừa đọc

- Đọan 1 làm nhiệm vụ mở đầu, nêu

vấn đề, giới thiệu mục đích và nhiệm vụ của

hội nghị cấp cao thế giới

- Đoạn 2: khái quát những đặc điểm,

yêu cầu của trẻ em, khẳng định quyền được

sống, được phát triển trong hòa bình, hạnh

phúc Đó cũng chính là nguyên nhân, là

mục đích của vấn đề Làm thế nào để đạt

được điều ấy

? Mở đầu bản tuyên bố đã thể hiện

cách nhìn như thế nào về đặc điểm tâm sinh

lí trẻ em, về quyền sống của trẻ em?

? Em hiểu như thế nào về:

- Tâm lý dễ bị tổn thương và sống

phụ thuộc của trẻ em?

- Tương lai trẻ em phải được hình

thành trong sự hòa hợp và tương trợ?

- Cơ hội: Những điều kiện thuận lợi

để thực hiện nhiệm vụ quan trọng

- Nhiệm vụ: những nhiệm vụ cụ thể.

1, Lí do của bản tuyên bố:

- Đặc điểm tâm sinh lý trẻ em: trongtrắng, hiểu biết, ham hoạt động và đầy ướcvọng nhưng dễ bị tổn thương và còn phụthuộc

- Quyền sống của trẻ em:

+ Phải được sống trong vui tươithanh bình, được chơi, được học và pháttriển

+ Tương lai của chúng phải đượchình thành trong sự hòa hợp và tương trợ

- Dễ xúc động và yếu đuối trước sự bấthạnh

- Muốn có tương lai, trẻ em thế giớiphải được bình đẳng, không phân biệt vàchúng phải được giúp đỡ về mọi mặt

=> Đó là cách nhìn đầy tin yêu vàtrách nhiệm đối với tương lai của thế giới,đối với trẻ em

Nêu vấn đề: gọn và rõ, có tính chấtkhẳng định

Trang 35

1.Kiến thức :- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện

nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em

2.Kĩ năng :- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo

vệ, chăm sóc trẻ em

3.Thái độ:-Giáo dục ý thức bảo vệ trẻ em

II CHUẨN BỊ

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn của SGK

1 Kiểm tra :

? Nêu lí do của bản tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của

trẻ em?

2 Bài mới:Tiết học hôm nay , cô giúp các em tìm hiểu tiếp phần còn lại của bản tuyên bố

* Học sinh đọc thầm

? Tuyên bố cho rằng trong thực tế, trẻ

em phải chịu bao nhiêu nỗi bất hạnh Dựa

theo các mục 4, 5, 6 em hãy khái quát những

nỗi bất hạnh mà trẻ em thế giới phải chịu

Trang 36

? Theo hiểu biết của em, nỗi bất hạnh

nào là lớn nhất đối với trẻ em

(Học sinh bộc lộ.)

? Theo em những nỗi bất hạnh đó của

trẻ em có thể được giải thoát bằng cách nào

quốc đã có thái độ như thế nào trước những

nỗi bất hạnh của trẻ em trên thế giới?

(Học sinh đọc.)

? Hãy tóm tắt lại các điều kiện thuận

lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế hiện nay có

thể đẩy mạnh việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em

? Những cơ hội ấy xuất hiện ở Việt

Nam như thế nào để nước ta có thể tham gia

tích cực vào việc thực hiện tuyên bố về

quyền trẻ em?

(Thảo luận nhóm.)

? Em hãy đọc thầm và cho biết nội

dung của phần này

? Hãy tóm tắt các nội dung chính của

phần nêu nhiệm vụ cụ thể

- Tăng cường sức khỏe và chế độ dinh

dưỡng của trẻ em

- Quan tâm nhiều hơn đến trẻ em bị tàn

tật và có hoàn cảnh sống đặc biệt

- Các em gái phải được đối xử bình

- Loại bỏ chiến tranh, bạo lực

- Xóa đói nghèo,

- Thách thức: là những khó khăntrước mắt cần phải ý thức để vượt qua

- Các nhà lãnh đạo chính trị là nhữngngười ở cương vị lãnh đạo các quốc gia

- Các nhà lãnh đạo của các nước tạiLiên hợp quốc đặt quyết tâm vượt qua nhữngkhó khăn trong sự nghiệp vì trẻ em

=> Nhận thức rõ thực trạng đau khổtrong cuộc sống của trẻ em trên thế giới

- Quyết tâm giúp các em vượt quanhững nỗi bất hạnh này

3, Cơ hội:

- Sự liên kết lại của các quốc gia cùng

ý thức cao của cộng đồng quốc tế trên lĩnhvực này Đã có công ước về quyền trẻ emlàm cơ sở tạo ra một cơ hội mới

- Sự hợp tác và đoàn kết quốc tế ngàycàng có hiệu quả cụ thể trên nhiều lĩnh vực,phong trào giải trừ quân bị được đẩy mạnhtạo điều kiện cho một số tài nguyên to lớn cóthể được chuyển sang phục vụ các mục tiêukinh tế, tăng cường phúc lợi xã hội

- Nước ta có đủ phương tiện và kiếnthức (thông tin, y tế, trường học, ) để bảo

vệ sinh mệnh của trẻ em

- Trẻ em nước ta được chăm sóc và tôn

trọng (các lớp học mầm non, phổ cập tiểu học trên phạm vi cả nước, bệnh viện nhi, nhà văn hóa thiếu nhi, các chiến dịch tiêm phòng bệnh, )

- Chính trị ổn định, kinh tế tăngtrưởng đều, hợp tác quốc tế ngày càng mởrộng

Trang 37

như thế nào về tầm quan trọng của vấn đề

bảo vệ, chăm sóc trẻ em, về sự quan tâm của

cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này

(Học sinh đọc ghi nhớ.)

( Học sinh thảo luận nhóm - đại diện

trình bày.)

? Trẻ em Việt Nam đã được hưởng

những quyền lợi gì từ những nỗ lực của

Đảng và Nhà nước Thảo luận

nhóm.)

- Các nước cần đảm bảo đều đặn sựtăng trưởng kinh tế để có điều kiện vật chấtchăm lo đến đời sống trẻ em

- Tất cả các nước cần có những nỗ lựcliên tục và phối hợp trong hành động vì trẻem

- Quyền được học tập, chữa bệnh, vuichơi,

- Với các biểu hiện cụ thể

? Theo em những nỗi bất hạnh của trẻ em có thể được giải thoát bằng cách nào?

- HS thảo luận trả lời

- Định hướng:

+ Loại bỏ chiến tranh, bạo lực

+ Xóa bỏ đói nghèo

3 Củng cố, hướng dẫn về nhà :

- Làm bài tập trong sách bài tập và bài tập sách bài tập trắc nghiệm

- Chuẩn bị bài tiếp theo: “Người con gái Nam Xương"

Trang 38

1.Kiến thức :- Nắm được mối quan hệ chặt chẽ giữa phương châm hội thoại và tình

huống giao tiếp

2.Kĩ năng :-Rèn kĩ năng giao tiếp

3.Thái độ:- Hiểu được phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc

trong mọi tình huống giao tiếp; vì nhiều lí do khác nhau, các phương châm hội thoại có khi

không được tuân thủ

II CHUẨN BỊ

- GV: - Soạn giáo án

- HS: - Soạn bài theo hướng dẫn của SGK

? Câu hỏi của nhân vật chàng rể có

tuân thủ đúng phương châm lịch sự

không ? Tại sao ?

? Câu hỏi ấy có sử dụng đúng chỗ,

đúng lúc không ?

? Từ câu chuyện trên, em rút ra

được bài học gì trong giao tiếp?

I Quan hệ giữa phương châm hộithoại và tình huống giao tiếp:

1 Ví dụ: Truyện "Chào hỏi"

- Câu hỏi :"Bác làm việc có vất vả lắmkhông?"trong tình huống giao tiếp khác có thểcoi là tuân thủ phương châm lịch sự vì nó thểhiện sự quan tâm đến người khác

Nhưng trong tình huống này, ngườiđược hỏi bị chàng ngốc gọi từ trên cây cao lúc

mà người đó đang tập trung làm việc, phải vất

vả trèo xuống để trả lời

- Sử dụng không đúng chỗ, đúng lúc, Khi giao tiếp không những phải tuânthủ các phương châm hội thoại mà còn phảinắm được các đặc điểm của tình huống giaotiếp như: nói với ai ? nói khi nào ? nói ởđâu ? nói nhằm mục đích gì ?

(Vì một câu nói có thể thích hợp trongtình huống này nhưng không thích hợp với

Trang 39

Học sinh đọc ghi nhớ - SGK.

Em hãy lấy thêmVD về tình huống

giao tiếp mà lời hỏi thăm có dạng như

? Trong các bài học ấy, điểm lại

các VD đã được phân tích, cho biết những

tình huống nào phương châm hội thoại

không được tuân thủ?

(Học sinh đọc ví dụ 2.)

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng

được nhu cầu thông tin mà An mong

muốn hay không ?

? Trong tình huống này, phương

châm hội thoại nào không được tuân thủ?

? Vì sao Ba không tuân thủ phương

châm hội thoại đã nêu ?

HS thảo luận mục 3+4 (SGK):

? Giả sử, có một người mắc bệnh

ung thư đã đến giai đoạn cuối (có thể sắp

chết) thì sau khi khám bệnh, bác sỹ có nên

nói thật cho người ấy biết hay không ? Tại

sao ?

? Việc "nói dối" của bác sỹ có thể

chấp nhận được hay không ? Tại sao ?

? Việc nói tránh đi ấy, là bác sỹ

không tuân thủ phương châm hội thoại nào

?

? Em hãy nêu một số tình huống

mà người nói không nên tuân thủ phương

châm ấy một cách máy móc

? Khi nói "Tiền bạc chỉ là tiền bạc"

thì có phải người nói không tuân thủ

phương châm về lượng không?

? Theo em, nên hiểu ý nghĩa câu

nói này như thế nào ?

? Vậy, việc không tuân thủ các

- Không đáp ứng được yêu cầu củaAn

- Phương châm về lượng không đượctuân thủ

- Vì Ba không biết chiếc máy bayđầu tiên được chế tạo vào năm nào Để tuânthủ phương châm về chất (không nói điều

mà mình không có bằng chứng xác thực)nên Ba phải trả lời chung chung như vậy

- Không nên nói thật vì có thể sẽ khiếncho bệnh nhân hoảng sợ, tuyệt vọng

- Có thể chấp nhận được vì nó có lợicho bệnh nhân, giúp cho bệnh nhân lạc quantrong cuộc sống

- Không tuân thủ phương châm vềchất

- Khi nhận xét về hình thức và tuổitác của người đối thoại

- Khi đánh giá về học lực hoặc năngkhiếu của bạn bè

- Nếu xét về nghĩa hiển ngôn (bề mặtcủa câu chữ) thì cách nói này không tuânthủ phương châm về lượng

- Nếu xét về nghĩa hàm ẩn:(nghĩađược hiểu bằng vốn sống,quan hệ,tri thức)cách nói này vẫn tuân thủ phương châm vềlượng

Tiền bạc chỉ là phương tiện để sốngchứ không phải là mục đích cuối cùng củacon người Câu này muốn nhắc nhở conngười rằng ngoài tiền bạc để duy trì cuộcsống, con người còn có những mối quan hệthiêng liêng khác trong đời sống tinh thầnnhư quan hệ cha con , anh em, bạn bè, đồng

Trang 40

phương châm hội thoại bắt nguồn từ những

nguyên nhân nào ?

- Việc không tuân thủ ấy là vô lý vìkhách đến nhà ai phải chào hỏi chủ nhà rồimới nói chuyện; nhất là ở đây, thái độ và lờinói của các vị khách thật hồ đồ, chẳng cócăn cứ gì cả

- Làm bài tập trong sách bài tập và sách bài tập trắc nghiệm

1 Kiến thức: Viết được một văn bản thuyết minh trong đó có sử dụng yếu tố miêu tả và một

số biện pháp nghệ thuật, Tuy nhiên, yêu cầu thuyết minh khoa học, chính xác, mạch lạc vẫn là

chủ yếu

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng thu thập tài liệu, hệ thống, chọn lọc tài liệu, viết văn bản thuyết minh

có sử dụng yếu tố miêu tả gồm đủ ba phần; Mở bài, thân bài, kết luận

3.Thái độ : Biết trân trọng và bảo vệ sản phẩm của dân tộc

4 Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, viết

II CHUẨN BỊ

Định dạng
Số trang	161
Dung lượng	1,06 MB
File đính kèm	Giao_an_van_9_ki 1 2015 THANH time newroman.rar (254 KB)