Cảnh ngày hè

Nhan đề: - Cảnh ngày hố – bài thơ thiờn về bức tranh thiờn nhiờn cuộc sống và vẻ đẹp tõm hồn Nguyễn Trói... - Các động từ mạnh: Đùn đùn, giương, phunthể hiện sức sống tràn đầy của cảnh

Trường THPT Chu Văn An Giáo án Ngữ Văn- chương trình chuẩn

Kính chào quý thầy cô

giáo và các em học sinh

1 Đọc thuộc lòng phần phiên âm và phần dịch thơ bài thơ “Tỏ lòng”- Phạm Ngũ Lão?

KIỂM TRA BÀI CŨ

2 Vẻ đẹp của hình tượng con người thời Trần được thể hiện như thế nào trong bài thơ?

( 1380- 1422 )

T¸c gi¶ NguyÔn Tr·i (1380-1442)

B¶o kÝnh c¶nh giíi, bµi 43

NguyÔn Tr·i

CẢNH NGÀY HÈ

1 Tập thơ Quốc âm thi tập

- Tập thơ Nôm: 254 bài, đánh dấu sự phát triển của thơ tiếng Việt

- Về nội dung: Vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi

- Về nghệ thuật: Thơ Nôm Đường luật với các câu thơ lục ngôn

Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi

( Bảo kính cảnh giới, bài 43 )

- Quốc âm thi tập gồm 4 phần: Vô đề, Môn thì lệnh, Môn hoa

mộc, Môn cầm thú

I ĐỌC HIỂU KHÁI QUÁT

Tiết 38: Đọc văn

2 Bài thơ Cảnh ngày hè

a Xuất xứ:

Bài thơ số 43 trong mục Bảo kính cảnh giới – phần Vô đề

- Bảo kớnh cảnh giới ( Gương bỏu răn mỡnh)- mang ý

nghĩa giỏo huấn nhưng đõy là một bài thơ trữ tỡnh

c Bố cục : Gồm 2 phần

d Đọc:

I ĐỌC HIỂU KHÁI QUÁT

b Nhan đề:

- Cảnh ngày hố – bài thơ thiờn về bức tranh thiờn nhiờn

cuộc sống và vẻ đẹp tõm hồn Nguyễn Trói

II §äc - hiÓu v¨n b¶n

1 Bøc tranh thiªn nhiªn, cuéc sèng

a Bøc tranh thiªn nhiªn:

+ Hình ảnh cây hoè cành lá xanh thẫm toả bóng mát cả một không gian, tạo cảm giác dễ chịu

+ Cây lựu bên hiên nhà trổ ra những bông hoa màu đỏ thắm

+ Hoa sen hồng dưới ao đanh toả ngát mùi hương, sức sống không dừng

lại

- Các động từ mạnh: Đùn đùn, giương, phunthể hiện sức sống tràn

đầy của cảnh vật

- §­êng nÐt, mµu s¾c :

Hoè lục đùn đùn tán rợp giương Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

I ĐỌC HIỂU KHÁI QUÁT

- Cách ngắt nhịp ¾:

 Không theo nhịp thơ Đường luật  gợi sự chú ý,

làm nổi bật bức tranh cảnh ngày hè

Thạch lựu hiên / còn phun thức đỏ Hồng liên trì / đã tiễn mùi hương

 Ba loại cây, ba dáng vẻ, ba mầu sắc Ba loại cây, ba dáng vẻ, ba mầu sắc Bức tranh hè sinh động ,đầy sức sống.

II Đọc - hiểu văn bản

1 Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống

a Bức tranh thiên nhiên sinh động

b Cuộc sống sinh hoạt:

- Lao xao chợ cỏ  Âm thanh đặc trưng của làng chài.

- Dắng dỏi cầm veÂm thanh đặc trưng của ngày hố.

 Bức tranh mựa hố sinh động và tràn đầy sức sống,cú

sự kết hợp giữa đường nột, màu sắc, õm thanh và cảnh vật.

 Hơi thở rộn ràng của cuộc sống ngày hố

Đảo ngữ

II §äc - hiÓu v¨n b¶n

1 Bøc tranh thiªn nhiªn, cuéc sèng.

2 Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi :

a Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:

- Hoàn cảnh của nhà thơ :

“ Rồi, hóng mát thuở ngày trường”

+ Rồi: Rảnh rỗi

+Thuở ngày trường: ngày dài.

Hoàn cảnh hiếm hoi,bất đắc dĩ của nhà thơ

- Tình yêu thiên nhiên tha thiết của Nguyễn Trãi:

+ Bức tranh ngày hè được đón nhận bằng nhiều giác

quan sự giao cảm mạnh mẽ nhưng rất tinh tế

+ Cảnh vật thanh bình, yên vui  tấm lòng tha thiết

yêu đời, yêu cuộc sống của người dân

 Phong thái nhàn nhã, thư thái

II §äc - hiÓu v¨n b¶n

1 Bøc tranh thiªn nhiªn, cuéc sèng

2 Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi :

a Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:

“Dẽ có ngu cầm đàn một tiếng”

 Điểm kết tụ của hồn thơ ỨcTrai không phải ở thiên nhiên

tạo vật mà chính là ở con người ở người dân Nguyễn Trãi mong cho dân được ấm no, hạnh phúc.

“Bui một tấc lòng ưu ái cũ Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông”

(Thuật hứng- bài 2)

“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”

(Cáo bình Ngô)

“Dân giàu đủ khắp đòi phương”

b Tấm lòng ưu ái với dân, với nước:

 Nguyễn Trãi mơ đến cây đàn của vua Thuấn để làm

cho dân giàu đủ ấm no

II §äc - hiÓu v¨n b¶n

1 Bøc tranh thiªn nhiªn, cuéc sèng

2 Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi :

III TỔNG KẾT:

- Bài thơ là bức tranh ngày hè đẹp,sinh động và đầy sức sống

- Qua bức tranh thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi

2.Nghệ thuật:

- Sử dụng câu thơ lục ngôn

- Bài thơ vừa mang nét trang trọng cổ điển vừa bình dị tự nhiên

1.Nội dung:

Câu hỏi trắc nghiệm:

1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì ?

a.Lòng yêu thiên nhiên

b Lòng yêu đời

c Khát vọng về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho dân

2 Những nghệ thuật chủ yếu tác giả sử dụng trong bài thơ ?

a.Nghệ thuật sử dụng từ ngữ

b.Nhịp điệu và tiết tấu giàu sức gợi tả

c Sử dụng nghê thuật nhân hoá

d Lòng yêu cuộc sống

d Đáp án a và b

c Khát vọng về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho dân

d Đáp án a và b