canh ngay he

-Vẻ đẹp tâm hồn của NT yêu thiên nhiên,yêu đời,yêu đất nước nhân dân.. a/bức tranh ngày hè qua cảm nhận của thi nhân *Thời gian:cuối ngày “lầu tịch dương” *Đường nét,màu sắc: câu 2 ->h/ả

I/ Tìm hiểu chung

1/ Tác giả:

-Nguyễn Trãi(NT)là a/h dân tộc,nhà văn hóa lớn

-Ông để lại nhiều di sản phong phú về mặt

chính trị,quân sự, văn hóa

2/Tác phẩm:

a/xuất xứ:

-Bài thơ thứ 43 trong chùm thơ Bảo kính cảnh giới của NT

-Viết lúc NT về ở ẩn ở Côn Sơn-khoảng đầu he.ø

CẢNH NGÀY HÈ

Rồi bóng mát thuở ngày trường, Hòe lục đùn đùn tán rợp giương Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tiễn mùi hương Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương Dẽ có ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương

b/chủ đề:

-Ghi lại bức tranh thiên nhiên trong cảnh ngày hè

-Vẻ đẹp tâm hồn của NT yêu thiên nhiên,yêu đời,yêu đất nước nhân dân

c/ thể thơ:

-thất ngôn bát cú xen lục ngôn

d/bố cục :

- gồm:2 phần

+6 câu đầu:bức tranh thiên nhiên cuộc sống

+2 câu cuối:tấm lòng ưu ái với nước với dân

II/Đọc hiểu văn bản:

1/Vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên,cuộc sống

ngày hè

a/bức tranh ngày hè qua cảm nhận của thi nhân

*Thời gian:cuối ngày “lầu tịch dương”

*Đường nét,màu sắc: câu 2

->h/ả cây hòe cành lá xanh thẫm tỏa bóng mát cả một không gian,tạo cảm giác dễ chịu

*Đường nét,màu sắc: câu 3

->cây lựu bên hiên nhà trổ ra những bông hoa màu đỏ thẫm

*Màu sắc và hương thơm:

->hoa sen hồng dưới ao đang tỏa ngát mùi hương -màu săc tươi tắn hài hòa,đầy sức sống

-cách ngắt nhịp 3/4

->không theo nhịp thơ đường luật,gợi sự chú

ý,làm nổi bật bức tranh

-có sự vận dụng kết hợp giá trị b/c của các đ/từ => Qua cảm nhận của TN cảnh vật trở nên sinh động đáng yêu đầy sức sống.Tuy ở vào thời điểm cuối ngày nhưng sự sống không bao giờ ngừng lại

b/bức tranh của cuộc sống sinh hoạt:

-âm thanh vọng lại từ phía chợ cá của làng chài ->âm thanh đặc trưng của cuộc sống bình dị mà vui tươi,thanh bình no ấm

-nghệ thuật đảo ngữ đưa từ láy:câu thơ làm nổi bật không khí nhôn nhịp nơi làng quê

Nhận xét:

NT đã miêu tả màu hè sinh động và tràn đầy sức sống.Bức tranh có sự kết hợp đường nét màu sắc cảm thanh con người và cuộc sống

2/Vẻ đẹp tâm hồn của NT

a/tâm hồn yêu đời yêu thiên nhiên cuộc sống:

-hoàn cảnh tâm trạng của nhà thơ:câu 1

+Rồi:rảnh rỗi,hóng mát dạo chơi tâm hồn thanh thản:

->câu thơ 6 chữ giới thiệu khá đầy đủ về chủ

thể tâm trạng của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh đặc biệt,nhịp thơ 1/2/3(phá cách)kết hợp thanh bằng cuối câu thơ làm câu thơ mang

nhiều tâm trạng

->tuy nhiên,nổi bật là sự ung dung thư thái say mê cảnh đẹp

-nhà thơ thân nhàn nhưng tâm không nhàn,nhưng dù hoàn cảnh nào thì tâm hồn vẫn

luôn tinh tế rộng mở để giao cảm với đời

+đón nhận bức tranh ngày hè bằng nhiều giác quan(thị giác,khướu,giác thính giac)->liên tưởng +cảm nhận đầy đủ rõ nét sự yên vui,thanh bình

của cảnh vật

->điều này chứng tỏ NT có tình yêu thiên nhiên

tha thiết,tấm lòng tha thiết yêu đời,yêu người,

gắn bó với cuộc sống của nhân dân

b/Tấm lòng ưu ái với dân với nước:câu 7,87,8

-Câu 7: NT mơ đến cây đàn kì diệu của vua Ngu Thuấn ngày xưa để gảy lên khúc đàn nói lên niềm mong mỏi lớn nhất của NT làm cho dân giàu đủ ấm no hơn

-Câu 8:câu kết ngắn gọn ngắt nhịp 2/2/2thể hiện sự dồn nén cảm xúc của cả bài

Nhận xét:Điều kết tụ của tâm hồn Ức trai không phải ở thiên nhiên mà là ở con người,ở người dân,NT mong cho tất cả mọi người,ở mọi nơi đều giàu có no đủ

->Bài thơ đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị

thẩm mĩ và nhân văn sâu sắc