...Đỗ Thị Đào.pdf

...Đỗ Thị Đào.pdf tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, k...

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐỖ THỊ ĐÀO

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ Ô NHIỄM HỮU CƠ TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC Ở MỘT SỐ HỒ TẠI HÀ NỘI

Hà Nội, năm 2015

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐỖ THỊ ĐÀO

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ Ô NHIỄM HỮU CƠ TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC Ở MỘT SỐ HỒ TẠI HÀ NỘI

Chuyên ngành: Công nghệ kỹ thuật môi trường

Mã ngành: 52510406

Người hướng dẫn: TS Lê Thị Phương Quỳnh Giáo viên hướng dẫn: ThS Phạm Phương Thảo

Hà Nội, năm 2015

LỜI CẢM ƠN

L ời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS Lê Thị Phương

Qu ỳnh, phòng Hóa môi trường – CTC, Viện Hóa học các Hợp chất thiên nhiênđã

quan tâm, t ận tình giúp đỡ và nhiệt tình hướng dẫn em trong suốt quá trình làm đồ

án, t ạo điều kiện cho em hoàn thành báo cáo đồ án này

Hóa h ọc các Hợp chất thiên nhiênđã tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, và

t ận tình giúp đỡ em trong suốt thời gian làm đồ án tại đây

V ới lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn cô Phạm Phương Thảo đã

quan tâm, ch ỉ bảo và giúp đỡ cho em trong suốt quá trình thực hiện báo cáo

Em c ũng xin gửi lời cảm ơn tới ban giám hiệu trường Đại học Tài nguyên và

Môi tr ường Hà Nội cùng toàn thể các thầy cô giáo trong trường đã nhiệt tình dạy

b ảo em trong suốt thời gian học tập tại trường

Xin bày t ỏ sự cảm ơn sâu sắc đến bạn bè đã có những ý kiến đóng góp cho em

trong quá trình th ực hiện đồ án

Cu ối cùng, em xin cảm ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình luôn động viên, cổ vũ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho em trong quá trình học tập!

Hà Nội, ngày … tháng … năm 2015

Sinh viên

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Tổng quan về ô nhiễm hữu cơ 3

1.1.1 Giới thiệu chung 3

1.1.2 Nguyên nhân gây ô nhiễm hữu cơ 4

1.1.3 Một số yếu tố ảnh hưởng 5

1.1.4 Ảnh hưởng của ô nhiễm hữu cơ 5

1.2 Hiện trạng ô nhiễm hữu cơ ở các hồ trên thế giới và Việt Nam 6

1.2.1 Tình hình ô nhiễm hữu cơ ở các hồ trên thế giới 6

1.2.2 Tình hình ô nhiễm hữu cơ ở các hồ Việt Nam 7

1.2.3 Tình hình ô nhiễm hữu cơ ở các hồ Hà Nội 9

1.3 Phân loại ô nhiễm hữu cơ của môi trường nước hồ trên thế giới 10

1.4 Đối tượng nghiên cứu 13

1.4.1 Hồ Ba Mẫu 13

1.4.2 Hồ Ngọc Khánh 13

1.4.3 Hồ Thành Công 14

1.4.4 Hồ Trúc Bạch 15

CHƯƠNG 2 THỰC NGHIỆM 17

2.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin 17

2.2 Phương pháp thực nghiệm 17

2.2.1 Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu 17

2.2.2 Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm 19

2.3 Phương pháp xử lý số liệu 22

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 23

3.1 Kết quả phân tích mẫu nước hồ 23

3.1.1 Các chỉ tiêu hóa lý 23

3.1.2 Các chất dinh dưỡng 26

3.1.3 Các chất hữu cơ 28

3.2 Đánh giá mức độ ô nhiễm nước hồ Hà Nội 31

3.2.1 Đánh giá, so sánh với chất lượng hồ Hà Nội mùa mưa (tháng 7, 8) năm 2014 31

3.2.2 Phân loại mức độ ô nhiễm chất hữu cơ của các hồ quan trắc 44

3.3 Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm 46

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 48

TÀI LIỆU THAM KHẢO 50

Phụ lục một số hình ảnh thu được trong quá trình làm đồ án 3

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BOD: Nhu cầu oxy hóa sinh học

BTNMT: Bộ Tài Nguyên và Môi Trường

COD: Nhu cầu oxy hóa hóa học

cs: Cộng sự

DO: Oxy hòa tan

DOC: Cacbon hữu cơ hòa tan

JICA: Cơ quan Hợp tác Quốc Tế Nhật Bản

NDIR: Máy dò tia hồng ngoại không tán sắc

PAHs Hydrocacbon đa vòng ngưng tụ

PCBs: Polychloro biphenyl

PCPs: Polychlorophenol

PGS: Phó giáo sư

POC: Cacbon hữu cơ không tan

QCVN: Quy chuẩn Việt Nam

TC: Tổng cacbon

TCVN: Tiêu chuẩn Việt Nam

TDS: Tổng chất rắn hòa tan

ThS: Thạc sĩ

TIC: Tổng cacbon vô cơ

TOC: Tổng cacbon hữu cơ

TP.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh

TS: Tiến sĩ

TSS: Tổng chất rắn lơ lửng

UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Phân loại chất lượng nước mặt tại Đức (IWAC, 2001)[15] 11

Bảng 1.2.Một số thông số (chỉ thị tổng ô nhiễm hữu cơ) được sử dụng phân loại chất lượng nước mặt 12

Bảng 1.3 Phân loại chất lượng nước hồ phú dưỡng 12

Bảng 2.1 Kết quả quan trắc hồ Hà Nội, tác giả Lê Thu Hà 17

Bảng 2.2 Vị trí lấy mẫu 18

Bảng 2.3: Ký hiệu mẫu 18

Bảng 3.1 Kết quả chỉ tiêu hóa lý tháng 2,3 (mùa khô) 23

Bảng 3.2 Kết quả phân tích P tổng, N tổng tháng 2,3 (mùa khô) 26

Bảng 3.3 Kết quả phân tích các chất hữu cơ hồ Hà Nội mùa khô 28

Bảng 3.4: Giá trị các chỉ tiêu hóa lý nước hồ Hà Nội mùa mưa 32

Bảng 3.5 Hàm lượng P tổng, N tổng nước hồ Hà Nội mùa mưa 36

Bảng 3.6 Hàm lượng các chất hữu cơ trong nước hồ Hà Nội mùa mưa 38

Bảng 3.7 Hàm lượng trung bình của một số thông số chỉ tiêu môi trường ở các hồ Hà Nội mùa khô (tháng 2, 3 năm 2015) 44

Bảng 3.8 Xếp loại chất lượng nước hồ Hà Nội theo Forstner và Wittmann 45

Bảng 3.9 Xếp loại chất lượng nước hồ Hà Nội theo Jorgensen (1980) 46

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Giá trị COD, BOD5 trong mùa khô và mùa mưa tại một số hồ của thành

phố Hà Nội 10

Hình 1.2 Một góc hồ Ba Mẫu 13

Hình 1.3 Toàn cảnh hồ Ngọc Khánh 14

Hình 1.4 Một góc hồ Thành Công 15

Hình 1.5 Một góc hồ Trúc Bạch giáp với đường Thanh Niên 16

Hình 3.1 Giá trị pH của 4 hồ Hà Nội mùa khô 23

Hình 3.2 Giá trị nhiệt độ của 4 hồ Hà Nội mùa khô 24

Hình 3.3.Giá trị TDS của 4 hồ Hà Nội mùa khô 24

Hình 3.4 Giá trị SS của 4 hồ Hà Nội mùa khô 25

Hình 3.5 Giá trị DO của 4 hồ Hà Nội mùa khô 25

Hình 3.6 Hàm lượng P tổng của 4 hồ Hà Nội mùa khô 26

Hình 3.7 Hàm lượng N tổng của 4 hồ Hà Nội mùa khô 27

Hình 3.8 Hàm lượng COD của 4 hồ Hà Nội mùa khô 28

Hình 3.9 Hàm lượng BOD5 của 4 hồ Hà Nội mùa khô 29

Hình 3.10 Hàm lượng DOC của 4 hồ Hà Nội mùa khô 29

Hình 3.11 Hàm lượng POC của 4 hồ Hà Nội mùa khô 30

Hình 3.12 Hàm lượng TOC của 4 hồ Hà Nội mùa khô 31

Hình 3.12 Giá trị pH của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 32

Hình 3.13 Giá trị nhiệt độ của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 33

Hình 3.14.Giá trị TDS của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 34

Hình 3.15 Giá trị SS của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 34

Hình 3.16 Giá trị DO của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 35

Hình 3.17 Hàm lượng P tổng của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 36

Hình 3.18 Hàm lượng N tổng của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 37

Hình 3.19 Hàm lượng COD của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 38

Hình 3.20 Hàm lượng BOD5 của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 39

Hình 3.21 Hàm lượng DOC của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 40

Hình 3.22 Hàm lượng POC của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 40

Hình 3.23 Hàm lượng TOC của 4 hồ Hà Nội mùa mưa và mùa khô 41

LỜI MỞ ĐẦU

Nước là tài sản chung của nhân loại, là một trong bốn nhân tố tạo nên môi trường Tài nguyên nước là thành phần chủ yếu của môi trường sống, quyết định sự thành công trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế

- xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia Nước có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự sống của con người và sinh vật, là môi trường cũng là đầu vào cho các hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp

Lượng nước chứa trong thủy quyển, theo tính toán là 1388.106 km3 (100%), trong đó lượng nước ngọt chiếm 35.106 km3 (2,5%), nước mặn chiếm 1351.106 km3 (97,5%) Tuy nhiên, trong số 2,5% lượng nước ngọt ít ỏi lại chỉ

có khoảng 30% ở dạng lỏng, còn lại xấp xỉ 70% là dạng rắn (băng, tuyết) Cũng trong lượng nước ngọt dưới dạng lỏng rất nhỏ bé này, có tới 98% lại ở dưới dạng nước ngầm và chỉ còn khoảng 2% tồn tại dưới dạng nước trong các sông

và hồ chứa hình thành nên tài nguyên nước quan trọng nhất có tác động trực tiếp tới đời sống con người [7]

Trong sáu quận nội thành Hà Nội, có 120 hồ, ao, đầm, thủy vực lớn nhỏ nằm rải rác Hệ thống hồ ở Hà Nội có một bề dầy lịch sử và đã trở thành biểu tượng, niềm tự hào của thành phố, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng về giá trị tài nguyên như: điều hòa môi trường, giải trí, văn hóa

và du lịch, Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội không theo quy hoạch nhất quán, nhiều hồ trong nội đô đã và đang dần biến mất hoặc không còn giữ được vai trò của mình Đa phần các hồ ở Hà Nội, thay vì là cảnh quan, trở thành những điểm nóng về môi trường Tình hình ô nhiễm các hồ nội thành

là vấn đề bức xúc được các nhà quản lý và dư luận xã hội đặc biệt quan tâm Môi trường nước hồ ô nhiễm không chỉ làm ảnh hưởng trực tiếp tới các loài động vật thủy sinh sinh sống trong hồ mà còn ảnh hưởng tới các hộ dân sinh sống trong khu vực lân cận, ảnh hưởng tới mỹ quan đô thị và việc phát triển du lịch của thành phố Môi trường nước hồ ô nhiễm là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới hàng loạt các vấn đề môi trường bức xúc thời gian gần đây như: hiện tượng

cá chết hàng loạt, gây mùi hôi thối và mất mỹ quan đô thị, nước hồ có nổi váng đen và bốc mùi Một trong những nguyên nhân chính đẫn đến tình trạng trên

là do nước thải chưa được xử lý một cách thích hợp trước khi xả vào hồ Ngoài

ra, còn có các nguyên nhân khác gây ô nhiễm môi trường nước mặt như rác thải

xả trực tiếp xuống lòng hồ, kinh doanh nuôi thả cá trong hồ không có sự kiểm soát về số lượng, chủng loại cá và loại thức ăn sử dụng để nuôi cá…

Để đánh giá mức độ ô nhiễm của hồ Hà Nội, đặc biệt là ô nhiễm hữu cơ,

em thực hiện đề tài: ”Bước đầu đánh giá ô nhiễm hữu cơ trong môi trường

n ước ở một số hồ tại Hà Nội” Các kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần

đánhgiá chất lượng nước mặt thành phố Hà Nội cũng như tạo cơ sở khoa học cho việc bảo vệ và quản lý nguồn nước có hiệu quả ở Việt Nam

Nội dung nghiên cứu:

Xác định hàm lượng COD, BOD5, DOC, POC, TOC, P tổng, N tổng trong các hồ: Ngọc Khánh, Trúc Bạch, Bảy Mẫu, Thành Công

Đánh giá hiện trạng nước hồ theo QCVN 08:2008/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt

Luận giải các nguyên nhân gây ô nhiễm hữu cơ ở các hồ quan trắc

Xếp loại mức độ ô nhiễm hữu cơ cho các hồ quan trắc theo cách phân loại trên thế giới

Mục đích nghiên cứu

Đánh giá hiện trạng ô nhiễm hữu cơ trong môi trường nước các hồ Ngọc Khánh, Trúc Bạch, Thành Công, Ba Mẫu ở Hà Nội Từ đó, tạo cơ sở khoa học cho việc đưa ra các giải pháp nhằm bảo vệ và quản lý nguồn nước có hiệu quả cho các

hồ ở Hà Nội