Giáo án Sinh học 8

MỤC TIÊU : 1.Kiến thức : Giúp học sinh - Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo của đại não người , đặc biệt là vỏ đại não thể hiện sự tiến hoá so với động vật thuộc lớp thú.. - Xác định được c

Ngày soạn: 25/2/2009

Tuần: 25

Tiết: 49

I MỤC TIÊU :

1.Kiến thức : Giúp học sinh

- Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo của đại não người , đặc biệt là vỏ đại não ( thể hiện sự tiến hoá so với động vật thuộc lớp thú )

- Xác định được các vùng chức năng của vỏ đại não người

2.Kỷ năng :

- Rèn kỷ năng quan sát và phân tích hình

- Rèn kỷ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ bộ não : Đội mũ bảo hiểm , không để đầu quá nóng,

quá lạnh , không để tổn thương đại não

II.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1.Chuẩn bị của giáo viên:

- Tranh phóng to các hình từ 47.2  47.4 SGK

- Tranh câm hình 47.4 SGK, mô hình não bộ

- Bảng phụ bài tập điền từ trang 148 SGK

2.Chuẩn bị của học sinh:

- Xem trước bài 47 SGK

- Học bài 46

- Xem lại hình dạng ngoài của não th

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

1.Ổn định lớp Kiểm tra sĩ số

2/Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 1 học sinh

a/Câu hỏi: Não bộ người có những thành phần nào ? Nêu chức năng từng thành phần? b/Phương án trả lời:

- Kể 4 thành phần của não bộ : Trụ não, tiểu não , não trung gian và đại não

- Não trung gian điều hoà quá trình trao đổi chất và thân nhiệt

- Trụ não điều khiển các hoạt động sống quan trọng như tuần hoàn ,tiêu hoá, hô hấp

- Tiểu não điều hoà , phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể

3.Giảng bài mới :

a)Vào bài: GV hỏi : Điều gì sẽ xảy ra đối với một số người bị chấn thương sọ não do

bị tai nạn giao thông hay tai nạn lao động , những người bị tai biến mạch máu não do xơ vữa động mạch , do huyết áp cao gây nên ? ( HS trả lời )

GV: Chắc chắn tất cả các trường hợp kể trên đều có liên quan đến não , do não bị tổn thương hay bị máu chèn ép làm ảnh hưởng đến chức năng của não Trong đó trực tiếp bị

ảnh hưởng là đại não Vậy hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu đại não có cấu tạo như thế nào ? Chức năng của đại não là gì ? qua bài 47 : Đại não

b)Tiến hành bài dạy:

TL HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC

SINH

NỘI DUNG

18’

Hoạt động1: Tìm hiểu cấu

tạo của đại não

Mục tiêu: HS trình bày được

đặc điểm cấu tạo ngoài và cấu

tạo trong của đại não Nêu

được sự tiến hoá so với thú

GV: cho học sinh quan sát mô

hình

GV nêu vấn đề :

Qua mô hình hãy xác định vị

trí và kích thước của đại não

trong não bộ ?

GV chốt và ghi bài

GV thông báo tìm hiểu về cấu

tạo ngoài của đại não

GV treo tranh 47.147.3 và

giới thiệu tổng quát

GV: treo bảng phụ, yêu cầu

dùng các thuật ngữ thích hợp

có trên hình để điền vào các

chỗ trống

GV :cho học sinh trả lời từng

vị trí

GV : gọi 1 học sinh đọc toàn

bộ thông tin trong bài tập

GV yêu cầu học sinh quan sát

tranh 47.1,47.2 và trình bày

cấu tạo ngoài của đại não ?

GV nêu vấn đề :

- Em có nhận xét gì về cấu

tạo bề mặt của vỏ đại não ?

- Các khe và rãnh đó do đâu

tạo thành ?

Hoạt động1: Tìm hiểu cấu tạo của đại não

Mục tiêu: HS trình bày được

đặc điểm cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của đại não Nêu được sự tiến hoá so với thú

HS quan sát mô hình

HS dựa vào mô hình mô tả :

- Vị trí :nằm trên cùng

- Kích thước : rất phát triển

HS ghi nhận thông tin

HS quan sát tranh và ghi nhận thông tin

HS tự đọc thông tin trong bài tập và thực hiện theo yêu cầu giáo viên

HS thứ tự trả lời từng vị trí

HS đọc đoạn thông tin

HS quan sát tranh 47.1,47.2 và trình bày cấu tạo ngoài của đại não

HS dựa vào tranh nhận xét : Có nhiều khe và rãnh

HS trả lời :

I/ Cấu tạo của đại não :

Đại não là phần não phát triển nhất ở người

1/ Hình dáng cấu tạo ngoài :

Có ý nghĩa gì đối với vỏ não ?

GV : Trên vỏ não có những

rãnh nào và chia thành những

thùy nào ?

GV cho nhận xét bổ sung

GV giới thiệu chi tiết trên

tranh về khe , rãnh , thùy ……

GV nêu vấn đề :

Vậy đại não có hình dạng

cấu tạo ngoài như thế nào ?

GV cho nhận xét bổ sung

Chốt kiến thức

GV thông báo nội dung thứ 2

cần tìm hiểu

GV: yêu cầu quan sát kỹ hình

47.3

GV nêu vấn đề :

Chất xám tạo thành những bộ

phận nào của đại não ?

GV thông báo : người bị chấn

thương sọ não để di chứng

ngớ ngẩn quên những phản xạ

đã hình thành trong cuộc sống

Vậy chất xám là trung tâm

các phản xạ có điều kiện

GV nêu vấn đề :

Chất xám có cấu tạo như thế

nào ?

GV cho nhận xét bổ sung

Chốt kiến thức

- Do vỏ não có sự gấp nếp  nhiều khúc cuộn , thùy

- Làm tăng diện tích bề mặt vỏ não

HS dựa vào tranh nêu :

- Rãnh đỉnh chia thùy trán, thuỳ đỉnh

- Rãnh thái dương …

- Rãnh liên bán cầu

HS nhận xét, bổ sung

HS ghi nhận thông tin

HS tổng hợp trả lời

HS nhận xét, bổ sung

HS quan sát kỹ hình 47.3

HS trả lời : Tạo thành vỏ đại não

HS ghi nhận thông tin

HS trả lời :

HS nhận xét, bổ sung

Vỏ não có sự gấp nếp tạo ra các rãnh và khe chia vỏ não thành các thùy và tạo các khúc cuộn, làm tăng diện tích bề mặt của vỏ não 2/ Cấu tạo trong :

GV : cho đọc thông tin chất

trắng

Yêu cầu quan sát chất trắng

trong hình

GV nêu vị trí chất trắng , nêu

thành phần chất trắng

- Nêu chức năng các dây thần

kinh ?

GV cho nhận xét bổ sung

GV giới thiệu đường dẫn

truyền của đường thần kinh

trong tranh vẽ

GV chốt kiến thức

GV nêu vấn đề :

Như vậy xét về cấu tạo đại

não người tiến hoá hơn động

vật như thế nào ?

GV cho nhận xét bổ sung

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự

phân vùng chức năng của đại

não

Mục tiêu: HS biết được các

vùng chức năng trên vỏ não

và thấy được sự tiến hoá so

với thú

GV: cho đọc thông tin

HS đọc thông tin

HS quan sát hình 47.3

HS dựa vào tranh và thông tin nêu :

- Nằm trong chất xám

- Có nhân nền và đường thần kinh

Hs dựa vào thông tin trả lời

HS nhận xét, bổ sung

HS ghi nhận thông tin

Hs so sánh nét tiến hoá

- Khối lượng não lớn

- Vỏ não nhiều khe và rãnh

 chất xám lớn tăng bề mặt chứa nơron

HS nhận xét, bổ sung

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phân vùng chức năng của đại não

Mục tiêu: HS biết được các

vùng chức năng trên vỏ não và thấy được sự tiến hoá so với thú

- Chất xám tạo thành vỏ não là trung tâm các phản xạ có điều kiện

Chất trắng nằm dưới vỏ não , có nhân nền và các đường thần kinh nối các phần của vỏ não với nhau và vỏ não với các phần dưới của hệ thần kinh

II/ Sự phân vùng chức năng của đại não :

Treo tranh 47.4

Treo bảng phụ

GV yêu cầu thảo luận nhóm

hoán thành bài tập

GV cho trả lời

GV gọi nhóm lên xác định các

vùng chức năng

GV nêu vấn đề :

Ở người có những vùng chức

năng nào mà ở động vật

không có ? Như vậy về chức

năng tiến hoá hơn thú như thế

nào ?

GV cho nhận xét bổ sung

GV liên hệ giáo dục ý thức

bảo vệ bộ não

HS đọc thông tin Quan sát tranh Thảo luận nhóm hoàn thành bài tập

Đại diện nhóm trả lời Đại diện nhóm lên xác định các vùng chức năng

HS trả lời :

- Vùng hiểu tiếng nói chữ viết

- Vùng vận động, ngôn ngữ

HS nêu tiến hoá

HS nhận xét, bổ sung

Vỏ não có vùng cảm giác và vận động , đặc biệt vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói và chữ viết

4 Củng cố :

a) GV treo tranh câm về cấu tạo và sự phân vùng chức năng đại não

- Yêu cầu học sinh lên gắn vị trí hình dạng ngoài và các vùng chức năng của vỏ não b) Cấu tạo trong của đại não như thế nào ?

c) Nêu đặc điểm cấu tạo và chức năng tiến hoá hơn thú ?

5 Dặn dò:

- Học bài

- Xem trước bài 48

- Xem lại bài 43 và 45

- Tập vẽ sơ đồ đại não nhìn từ bên ngoài

- Kẽ bảng sau vào vở bài tập

Cấu tạo

Chức năng

Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh

dưỡng -T/ ương

-Ngoại biên