Giáo án sử 7 tuần 6 10

Giới thiệu bài mới: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã khẳng định quyền tự chủ của nhân dân ta sau bao nhiêu năm thoát khỏi ách đô hộ của phong kiếnphương Bắc mở ra thời kì mớ

Trang 1

PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM

- GV: + Sơ đồ bộ máy nhà nước, bản đồ 12 sứ quân.

+ Tranh ảnh đền thờ vua Đinh, vua Lê

- HS: SGK, SBT

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định tổ chức lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Cơ sở kinh tế của XHPK là gì?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài mới: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã khẳng định

quyền tự chủ của nhân dân ta sau bao nhiêu năm thoát khỏi ách đô hộ của phong kiếnphương Bắc mở ra thời kì mới - thời kỳ độc lập tự chủ của dân tộc

b.Nội dung:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung chớnh

Hoạt động 1:

Gọi HS đọc mục 1 SGK

Nêu những việc làm của

Ngô Quyền sau chiến

- Năm 939 Ngô Quyền lênngôi vua, chọn Cổ Loalàm kinh đô

- Tổ chức bộ máy nhànước

+ Ở trung ương : Vuađứng đầu quyết định côngviệc chính trị ngoại giao,quân sự

+ Ở địa phương: cử các

Trang 2

chức nhà nước thời Ngô?

GV chuyển: Trong hoàn

cảnh đất nước lâm vào

- HS lắng nghe

- HS đọc phần chữ nhỏSGK

- HSYK tìm hiểu thông tinSGK trả lời

- Đinh Bộ Lĩnh liên kết vớiTrần Lãm, chiêu dụ quânPhạm Bạch Hổ, tiến đánhcác sứ quân

- Thống nhất đất nước, lậplại hoà bình…

tướng có công coi giữ cácchâu quan trọng

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô

- Năm 944 Ngô Quyềnmất, con còn trẻ không đủ

uy tín, sức mạnh giữ vữngchính quyền

- Dương Tam kha tiếmquyền xưng vương

- Nhiều phe phái nổi lênđất nước không ổn định:Loạn 12 sứ quân

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

- Đinh Bộ Lĩnh là ngườitài giỏi, thông minh, tháovát

- Đinh Bộ Lĩnh liên kếtvới Trần Lãm, chiêu dụquân Phạm Bạch Hổ, tiếnđánh các sứ quân

- Cuối năm 967 dẹp đượcloạn 12 sứ quân Đất nướctrở lại yên bình thống nhất

Trang 4

Tiết 12 Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

- Nhà Tống xâm lược nước ta, chúng đã bị quân, dân ta đánh bại

- Nhà Đinh và tiền Lê đã bước đầu xây dựng được nền kinh tế, văn hoá phát triển

- Em hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xâydựng đất nước

- Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước như thế nào?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài mới: Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước được thanh bình thống

nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế tiếp tục xây dựng một quốc gia vững mạnh màNgô Quyền đã đặt nền móng

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnhlên ngôi vua, đặt tên nước

là Đại Cồ Việt đóng đô tạiHoa Lư

- Ông phong vương cho cáccon, cử các tướng giỏi nắm

Trang 5

Việc nhà Đinh đặt tên

nước và không dùng niên

hiệu của hoàng đế Trung

Quốc nói lên điều gì?

Cuối năm 979 nội bộ triều

Đinh như thế nào?

Trước tình hình đó các

tướng lỉnh dưới triều Đinh

đã làm gì?

Vì sao các tướng lĩnh lại

suy tôn Lê Hoàn lên ngôi

vua?

Việc thái hậu Dương Vân

Nga trao áo bào cho Lê

Hoàn nói lên điều gì?

quyền thời Ngô?

Quân đội thời tiền Lê

là Tiền Lê

- HS suy nghĩ trả lời

- Thể hiện sự thông minh,quyết đoán đặt lợi ích củaquốc gia lên trên lợi íchcủa dòng họ, vượt lên trênquan niệm PK vì lợi íchdân tộc

- HS đọc phần chữ in nhỏ SGK

- Đổi niên hiệu lập lên nhàLê

- HS vẽ sơ đồ

- Chặt chẽ quy củ hơn so với thời Ngô

2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

- Cuối năm 979 Đinh TiênHoàng và con trai ĐinhLiễn bị ám hại Nội bộ lụcđục Nhà Tống âm mưuxâm lược nước ta Lê Hoànđược suy tôn lên làm vua

* Sơ đồ tổ chức chínhquyền:

a Trung ương:

b Địa phương:

- Xây dựng quân đội: 10đạo và hai bộ phận: cấmquân và quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

Trang 6

Nguyên nhân nào dẫn đến

quân Tống xâm lược nước

ta?

GV tường thuật diễn biến

cuộc kháng chiến chống

Tống

GV treo lược đồ yêu cầu

HS tường thuật lại diễn

biến cuộc kháng chiến

Ý nghĩa cuộc kháng chiến

- Cuối 979 nhà Đinh rốiloạn -> Quân Tống xâmlược

b Diễn biến:

- Cuối 981, quân địch doHầu Nhân Bảo chỉ huy theohai đường thủy bộ tiếnđánh nước ta

- Ta: Chặn quân thủy ởsông Bạch Đằng Diệt quân

bộ ở biên giới phía Bắc

c Ý nghĩa:

(SGK)

4 Củng cố:

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm bài học

- Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê?

Trang 7

Tiết 13 Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

II SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA

- Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê?

- Thuật lại cuộc kháng chiến chống Tống năm 981 ?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài mới: Sau khi ổn định tình hình chính trị, quân sự, nhà Tiền Lê bắt tay

vào công cuộc phát triển nền kinh tế tự chủ của dân tộc với những chính sách và biệnpháp cụ thể thế nào? Kết quả ra sao?

hình nông nghiệp thời

Đinh - Tiền Lê?

Vua Lê Đại Hành tổ chức

- Chú ý thủy lợi

-> Nền nông nghiệp ổnđịnh và bước đầu phát triển

b Thủ công nghiệp:

- Lập nhiều xưởng mới

Trang 8

thể hiện ở những mặt nào?

- GV giảng thêm

Hãy miêu tả lại cung điện

Hoa Lư để thấy sự phát

triển của nước ta thời Lê?

Thương nghiệp có gì đáng

chú ý?

Việc thiết lập quan hệ

bang giáo với nhà Tống có

Văn hoá của thời Đinh

-Tiền Lê có gì thay đổi?

Đời sống sinh hoạt của

người dân diễn ra như thế

nào?

+ Nghề cổ truyền PT

- HS lắng nghe

- Cột dát vàng bạc, có nhiều điện, đài lễ, chùa

- Củng cố độc lập dân tộc tạo điều kiện ngoại

- Nông dân, thợ thủ công

- Đạo phật truyền bá rộngcác nhà sư có học, giỏichữ Hán, trực tiếp dạy họclàm cố vấn ngoại giao…

c Thương nghiệp:

- Nhiều trung tâm buôn bán

và chợ làng quê được hìnhthành

- Nhân dân hai nước Tống thường qua lại traođổi hàng hoá ở vùng biêngiới

Viêt-2 Đời sống xã hội và văn hóa

a Xã hội:

- Chia thành ba tầng lớp :+ Tầng lớp thống trị: vua,quan văn võ (cùng một sốnhà sư)

+ Tầng lớp bị trị mà đa số

là nông dân tự do, càyruộng công làng xã

+ Tầng lớp nô tì (số lượngkhông nhiều)

4 Củng cố:

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm bài học qua bản đồ tư duy

- Nguyên nhân nào làm cho nền KT thời Đinh - Tiền Lê có bước phát triển?

- Đời sống xã hội và văn hoá nước Đại Cồ Việt có gì thay đổi? (HSYK trả lời)

Trang 9

- Cho biết công lao của Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn trong việc xây dựng đấtnước?

Trang 10

Tiết 14 Bài 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

Hãy nêu tình hình phát triển kinh tế nước ta thời Đinh - Tiền Lê?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài mới: Vào đầu TKXI nội bộ nhà tiền Lê lục đục, vua Lê không cai

quản được đất nước Nhà Lý lên thay

Sau khi Lê Long Đĩnh chết

quan lại trong triều tôn ai

- Năm 1054 đổi tên nước làĐại Việt

* Sơ đồ tổ chức chính quyềnnhà Lý

a Trung ương:

Vua

Trang 11

Tại sao Lý Công Uẩn lại

Bộ máy chính quyền địa

phương như thế nào?

Em có nhận xét gì về bộ

máy chính quyền thời Lý

so với thời Ngô Đinh

-tiền Lê

Hoạt động 2

- GV giới thiệu một số điều

luật trong bộ hình thư

Nêu nhiệm vụ của từng

loại quân

GV giải thích chính sách

"Ngụ binh ư nông"

Em có nhận xét gì về tổ

chức quân đội thời Lý?

Chính sách đối ngoại của

- Nội dung: Bảo vệ hoàngcung, bảo vệ trật tự xã hội vàsản xuất nông nghiệp

b Quân đội:

- Gồm cấm quân và quân địaphương

- Thi hành chính sách "Ngụbinh ư nông"

c Ngoại giao:

Quan hệ bình đẳng với cácnước láng giềng

4 Củng cố:

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm của bài học

- Nhà Lý được thành lập như thế nào ? (HSYK trả lời)

- Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương ra sao?:

Hương, xã

Trang 12

- Làm tiếp bài tập còn lại.

- Xem trước bài 11: “Cuộc kháng chiến chông quân xâm lược Tống” mục I

*********************************

Tiết 15 Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG

Trang 13

- Giáo dục HS lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước.

- Bồi dưỡng lòng dũng cảm, tinh thần nhân ái và tình đoàn kết dân tộc

- Nhà Lý được thành lập như thế nào?

- Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương ra sao?

+ Biên cương: Bị ngườiLiêu, Hạ quấy nhiễu

- Giải quyết khủng hoảngtrong nước

- HSYK tìm hiểu thông tin

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta

- Từ giữa thế kỉ XI nhàTống gặp nhiều khó khăn:+ Ngân khố cạn kiệt+ Nội bộ mâu thuẫn+ Nông dân khởi nghĩa+ Bị người Liêu, Hạ quấynhiễu

- Mục đích: Giải quyếtkhủng hoảng trong nước

- Nhà Tống xúi giục vuaChăm Pa đánh lên từ phíaNam, ngăn cản buôn bán ở

Trang 14

Nhà Tống ráo riết xâm

lược nước ta, LTK đã có

chủ trương như thế nào?

- GV thuật lại diễn biến

cuộc tiến công để phòng

vệ của LTK trên lược đồ

Mục đích của việc làm đó

là gì?

Tại sao nói đây là cuộc

tiến công để tự vệ mà

không phải là cuộc tiến

công xâm lược?

Yêu cầu HS giải thích câu

nói của LTK: “ ngồi yên

đợi giặc….chặn thế mạnh

của giặc”?

GV: thể hiện chủ trương

táo bạo nhằm giành thế

chủ động tiêu hao sinh lực

địch ngay từ lúc chúng

chưa tiến hành xâm lược

Việc chủ động tiến công

của nhà Lý có ý nghĩa như

- Tranh thủ sự ủng hộ củanhân dân TQ

- Vì ta chỉ tiến công vàocăn cứ quân sự và kholương thảo của địch

- HS lắng nghe

- Làm thay đổi và làmchậm lại cuộc XL của nhàTống

phía Bắc

2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ

b Chủ trương: “ Tiến công

trước để tự vệ”

c Diễn biến:

- Tháng 10- 1075 hơn 10vạn quân do Lý ThườngKiệt và Tông Đản chỉ huythoe đường thuỷ bộ đánhvào Ung Châu, Châu khâm,Châu Liêm

- Em hãy trình bày lại âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với Đại Việt? (HSYK trảlời)

- Vua tôi nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

* Hướng dẫn HS làm bài tập:

- Làm BT2 trang 30 (VBT lịch sử)

5 Dặn dò:

- Về nhà học kỹ bài

- Xem trước bài 11: “Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống” mục II

Tiết 16 Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG

Trang 15

- Giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước.

- Bồi dưỡng lòng dũng cảm, tinh thần nhân ái và tình đoàn kết dân tộc

3 Về kĩ năng:

- Rèn cho học sinh kỹ năng sử dụng lược đồ, phân tích đánh giá sự kiện lịch sử

II CHUẨN BỊ:

- GV: + Lược đồ phòng tuyến Như Nguyệt

+ Bài thơ Nam quốc sơn hà

- HS: SGK, SBT

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định tổ chức lớp:

- Tại sao nhà Tống âm mưu XL nước ta?

- Nhà Lý chủ động tiến công để tự vệ như thế nào?

Phòng tuyến sông cầu

được xây dựng như thế

nào ?

- HS đọc mục 1 SGK

- Hạ lệnh cho các địaphương chuẩn bị bốphòng

- Vị trí chặn ngay cáchướng -> của địch từQuảng Tây, QĐ ->

Thăng Long

- HS quan sát và lắngnghe

- HSYK tìm hiểu thôngtin SGK trả lời

1 Kháng chiến bùng nổ

a Chuẩn bị kháng chiến

- Quân thuỷ được bố tríchặn địch những nơi hiểmyếu

- Các địa phương ráo riếtchuẩn bị bố phòng,xâydựng các phòng tuyếnlớn

- Sông Như Nguyệt là một

vị trí lợi hại

- Đó là một chiến hào tựnhiên rất khó có thể vượtqua

Trang 16

Sau khi thất bại ở Ung

Châu nhà Tống đã làm gì?

GV tường thuật diễn biến

cuộc kháng chiến trên bản

đồ

GV dùng lược đồ trận

chiến tại phòng tuyến

Như Nguyệt để miêu tả

trận chiến đấu

GV đọc bài thơ “ Nam

quốc sơn hà” của Lý

Thường Kiệt

Bài thơ Thần của LTK ra

đời trong bối cảnh đó có ý

nghĩa như thế nào?

Tại sao Lý Thường Kiệt

không tiêu diệt quân Tống

mà thương lượng giảng

- HS đọc mục 2 SGK

- HS quan sát và lắngnghe

- HS lắng nghe

- Khích lệ tinh thần chiếnđấu của quân ta, làm chođịch hoang mang, khẳngđịnh nước Nam là nước

có chủ Đây được xem làbản tuyên ngôn độc lậpđầu tiên của nước ta

+ Cách tấn công: chủđộng, táo bạo

+ Kết thúc chiến tranh:

đang trong thế thắng lạigiảng hoà để giữ thể diệncho nhà Tống

+ Chiến thuật đánh vàolòng người “ chiến tranhtâm lí”

b Diễn biến: (SGK)

c Kết quả: Chặn đứng

quân Tống ở phòng tuyếnsông Như Nguyệt

2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt

a Diễn biến:

* Quân địch:

- Chờ mãi không thấy thủyquân đến Quách Quỳ choquân đóng bè vượt sôngđánh phòng tuyến của ta

* Quân ta:

- Cuối năm1077 LýThường Kiệt mở cuộc tấncông lớn vào trận tuyếnđịch

b Kết quả:

* Địch: 10 phần chết 5-6phần

* Ta: Thương lượng giảnghòa, địch chấp thuận rồi rútquân

c Ý nghĩa:

- Đánh bại hoàn toàn quânxâm lược Tống

- Bảo vệ nền độc lập, chủquyền của Đại Việt

- Nhà Tống từ bỏ âm mưuxâm lược Đại Việt

4 Củng cố:

- Làm BT 4,5 trang 31-32 (VBT lịch sử)

Trang 17

1 Tổ chức nhà nước thời Ngô, Đinh - Tiền Lê và thời Lý

Trang 18

ta thời Ngô, Đinh-Tiền Lê

và thời Lý có sự khác

nhau như thế nào

- Yêu cầu HS lên bảng

điền thông tin

Yêu cầu HS trình bày lại

diễn biến cuộc kháng

chiến chống Tống lần 1

(do Lê Hoàn chỉ huy) và

lần 2 (do Lý Thường Kiệt

tế, văn hoá nước ta thời

Đinh-Tiền Lê và thời Lý

- Yêu cầu HS thảo luận và

điền thông tin vào bảng

- HS lên bảng điềnthông tin

- HS lắng nghe

- HS đọc SGK và quansát lược đồ

- HS trình bày diễn biến

- Năm 944 Ngô Quyền mất,con còn trẻ không đủ uy tín,sức mạnh giữ vững chínhquyền

- Dương Tam kha tiếm quyềnxưng vương

- Nhiều phe phái nổi lên đấtnước không ổn định: Loạn 12

sứ quân

3 Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần 1 (năm 981) và lần 2 (1075- 1077)

- Diễn biến: (SGK)

4 Kinh tế, văn hoá thời Đinh-Tiền Lê và thời Lý

Lĩnhvực

ThờiĐinh-Tiền Lê

ThờiLý

1 Kinhtế

Trang 19

Yêu cầu HS trình bày,

nhận xét và bổ sung ý kiến

GV nhận xét và thống

nhất nội dung

Đại diện nhóm trìnhbày, nhận xét, bổ sung

- HS lắng nghe

2 Vănhoá3.Nhậnxét

- Giúp học sinh hệ thống lại toàn bộ kiến thức trọng tâm về LSTG trung đại và LS

VN từ sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đến năm 1077 Từ đó phân tích đánh giátổng hợp kiến thức một cách cụ thể, chính xác

Em có nhận xét gì về kinh tế nước ta thời Lý ?

Trang 20

Yêu cầu HS nghiên cứu

thông tin bài 7 SGK

Cơ sở kinh tế của XHPK

là gì?

XHPK gồm những giai

cấp nào? Quan hệ giữa

các giai cấp ấy ra sao?

Em hiểu thế nào là chế độ

quân chủ?

Yêu cầu HS nghiên cứu

thông tin ở bài 8, bài 9,

bài 11 để trả lời câu hỏi

Những biểu hiện về ý thức

tự chủ của Ngô Quyền

trong việc xây dựng đất

nước ?

Hãy mô tả lại bộ máy

chính quyền thời Tiền Lê?

Trình bày cuộc kháng

chiến chống Tống năm

981 do Lê Hoàn chỉ huy?

Nêu quá trình phát triển

kinh tế nước ta thời Đinh

-Tiền Lê ?

Yêu cầu HS thảo luận

nhóm

Em hãy trình bày DB cuộc

chiến đấu trên phòng

tuyến Như Nguyệt ? Nêu

nguyên nhân thắng lợi , ý

nghĩa lịch sử của chiến

- Dựa vào kiến thức đã ôn tập ở bài 8 để trả lời câu 1

- Dựa vào kiến thức bài 9 trả lời

II Lịch sử Việt Nam

- Năm 939 Ngô Quyền lênngôi vua, chọn Cổ Loa làmkinh đô

+ Bảo vệ nền độc lập, chủquyền của Đại Việt

+ Nhà Tống từ bỏ âm mưuxâm lược Đại Việt

4 Củng cố:

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm

- Xem lại các BT từ tiết 1->tiết15 ( VBT lịch sử)

5 Dặn dò

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	458,28 KB