tham luan hoi thao doi moi

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử thì trong những nguyên nhân làm làm chất lợng bộ môn cha cao thì phải kể đến nguyên nhân từ những ngời trực tiếp đứng lớp với những phơng

Sở Giáo dục và Đào tạo Lạng Sơn

Trờng THPT Văn Quan

Báo cáo tham luận

ứng dụng công nghệ thông tin

trong Dạy học môn Lịch sử

ở trờng THPT

Đơn vị công tác: THPT Văn Quan

Văn Quan, tháng 02năm 2009

Sở GD & ĐT LạNG SƠN

Trờng THpt văn quan

Văn Quan, ngày 16 tháng 2 năm 2009

Báo cáo tham luận

ứng dụng công nghệ thông tin trong Dạy học môn Lịch sử ở trờng THPT văn quan- lạng sơn

I Đặt vấn đề:

Tồn tại trong nhà trờng phổ thông là một bộ môn khoa học nhng môn lịch sử gần đây có sự quan tâm chú ý nhiều nhất của d luận nh điểm bình quân tốt nghiệp thấp nhất, môn có điểm thi vào Cao đẳng, Đại học thấp nhất trong các môn của khối C, số học sinh

có điểm 0 và 0.5 nhiều nhất Nh vậy, có thể nói kết quả học tập của

bộ môn Lịch sử trong cả nớc nói chung đã xa sút nghiêm trọng Nhiều nguyên nhân đợc đa ra nh: chơng trình quá nặng, coi môn lịch sử là môn phụ Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch

sử thì trong những nguyên nhân làm làm chất lợng bộ môn cha cao thì phải kể đến nguyên nhân từ những ngời trực tiếp đứng lớp với những phơng pháp giảng dạy còn mang tính chất giáo điều, nhàm chán làm cho học sinh không hứng thú, khó tiếp thu kiến thức.Vì vậy, việc đổi mới công tác dạy và học lịch sử trong nhà trờng phổ thông hiện nay là rất cần thiết để nâng cao chất lợng bộ môn

Hiện nay, một trong những biện pháp đợc coi là có hiệu quả

là ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

Đặc biệt, trong năm học này với chủ đề là ứng dụng CNTT trong dạy và học thì đây là một phần mà tất cả những ngời làm công tác giáo dục quan tâm

II Thực tiễn ứng dụng công nghệ thông tin tại trờng THPT Văn Quan

Hiện nay, công tác ứng dụng CNTT trong dạy và học của các trờng THPT nói chung và trờng THPT Văn Quan nói riêng đang có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác giảng dạy Cụ thể nh ở trờng ngày càng có nhiều giáo viên soạn, giảng GAĐT, sử dụng CNTT để phục vụ cho giảng dạy, trong

đó có môn Lịch Sử Trong năm học 2008- 2009 tính đến nay số giáo án điện tử nhóm lịch sử là 14 giáo án, số tiết thực dạy 18

Có đợc nh vậy là do giáo viên đã thấy đợc những u điểm to lớn của CNTT trong việc làm tăng hứng thú học tập của học sinh, chất lợng bài giảng đợc nâng cao Nhà trờng đã có phòng để giảng dạy GAĐT, trang bị máy tính cho các tổ chuyên môn

Căn cứ vào thực tiễn giảng dạy và quá trình tìm hiểu của bản thân thì ứng dụng CNTT trong dạy học Lịch sử là rất phong phú song chủ yếu là tập trung ở việc soạn và dạy GAĐT hoặc sử dụng máy tính, máy chiếu nh một phơng tiện hữu hiệu để cung cấp cho học sinh những hình ảnh, lợc đồ, phim t liệu có liên quan đến bài dạy hoặc xây dựng những dạng bài tập củng cố dới nhiều hình thức nhằm khắc sâu kiến thức, củng cố kiến thức hoặc cung cấp kiến

thức mới cho học sinh, giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn, hứng thú hơn trong học tập

Trớc kia, khi bản thân tôi cha tiếp cận nhiều vời CNTT và cha tiến hành ứng dụng trong giảng dạy thi tôi thấy cho dù đã có những

cố gắng sử dụng triệt để nhất đồ dùng trực quan hoặc tự làm thêm

đồ dùng dạy học song vẫn còn có những tồn tại sau: mất nhiều thời gian, tính sinh động cha cao, khó có đồ dùng cho tất cả các bài dạy, học sinh cha thực sự hứng thú.Ví dụ: nh với bài “Cách mạng tháng Mời Nga” (SGK 11) khi cha tiến hành ứng dụng CNTT tôi chỉ có thể khai thác 3 hình ảnh có trong SGK, tự vẽ lợc đồ “nớc Nga chống thù trong giặc ngoài” Dù có nhiều cố gắng song tiết dạy vẫn nặng nề, học sinh khó nắm bắt vì lợng kiến thức nhiều, giáo viên khó tập trung khai thác sâu nội dung trọng tâm của bài học

Trong khi đó, bộ mụn Lịch sử ở trường phổ thụng khụng phải là toàn bộ khoa học lịch sử mà chỉ bao gồm những kiến thức cơ sở của khoa học lịch sử

Bằng những nội dung được chọn lọc và cấu tạo theo yờu cầu của từng cấp học, bộ mụn Lịch sử khụi phục lại cho học sinh những kiến thức lịch sử, bức tranh lịch sử gần đỳng như nú đó từng tồn tại trong qỳa khứ Tớnh khoa học của bộ mụn đũi hỏi kiến thức lịch sử khụng chỉ cung cấp cho việc miờu tả vẻ bề ngoài của sự kiện, mà cũn phải giải thớch chỳng, chỉ ra bản chất của sự kiện, hiện tượng lịch sử Trờn cơ sở những sự kiện lịch sử cụ thể, bộ mụn lịch sử khỏi quỏt sự thật lịch sử để hỡnh thành cho học sinh cỏc khỏi niệm lịch sử, từ đú giỳp cỏc em ngày càng đi sõu hơn vào bản chất của sự kiện lịch sử, theo đỳng con đường nhận thức lịch sử

Tuy nhiờn, do đối tượng học tập của bộ mụn Lịch sử thuộc về quỏ khứ, cho nờn thời gian càng lựi xa thỡ việc nhận thức bản chất của sự kiện và hiểu sõu về sự kiện lịch sử càng khú Thờm vào đú, học sinh khụng thể trực tiếp quan sỏt (“trực quan sinh động”) đối tượng nghiờn cứu như cỏc mụn khoa học tự nhiờn Giỏo viờn cũng khụng thể tiến hành cỏc thớ nghiệm làm sống lại, xõy dựng lại cỏc nhõn vật lịch sử như đó từng tồn tại trong qỳa khứ Vỡ vậy, giỏo viờn đúng vai trũ vụ cựng quan trọng trong việc giỳp học sinh khụi

phục lại “bức tranh qỳa khứ”, lĩnh hội tri thức lịch sử và hiểu chỳng, vận dụng những kiến thức đó học được vào thực tiễn

Với đặc trưng trờn của bộ mụn, việc dạy học lịch sử với sự

hỗ trợ của CNTT tỏ ra khỏ hiệu quả và khả thi Nhờ sự hỗ trợ của CNTT với cỏc cụng cụ và phương tiện (multimedia) bao gồm văn bản, hỡnh ảnh, phim , õm thanh, người giỏo viờn cú thể thực hiện giỏo ỏn điện tử với đầy đủ cỏc kờnh chữ, kờnh hỡnh, õm thanh, qua

đú, học sinh khụng chỉ được rốn luyện cỏc khả năng đọc, nghe, viết núi mà cũn quan sỏt và cảm nhận được cỏc sự kiện Như vậy, bài giảng điện tử đem lại hiệu qủa đặc biệt trong việc giỳp học sinh hỡnh thành biểu tượng lịch sử thụng qua trực quan sinh động, nắm bắt và hỡnh dung được cỏc sự kiện lịch sử đó diễn ra trong quỏ khứ Những điều này góp phần nâng cao hiệu quả của bài giảng Cụ thể

nh với bài “Cách mạng tháng Mời Nga” khi soạn và giảng bằng GAĐT giáo viên có thể khai thác hệ thống kênh hình phong phú nh: chân dung Lênin, cuộc tấn công Cung điện Mùa Đông, sắc lệnh ruộng đất, sắc lệnh hoà bình, tạo ra lợc đồ động bằng các hiệu ứng, các bảng so sánh, thống kê…làm cho kiến thức trong bài họclàm cho kiến thức trong bài học phong phú, hấp dẫn hơn Đặc biệt là học sinh có thể tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn khi thấy kiến thức trong bài học gần gũi, dễ hình dung chứ không còn là những sự kiện khô khan Những u điểm và tiện ích của việc ứng dụng CNTT trong dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng là điều không thể phủ nhận

Song cũng phải thấy rằng không phải tiết dạy ứng dụng CNTT nào cũng đạt đợc hiệu quả tối đa Trong thực tế giảng dạy và tham khảo đồng nghiệp tôi thấy còn có những điểm tồn tại nh sau:

- Có giáo án điện tử chỉ đơn thuần là thay cho viết bảng

- Sử dụng kênh hình quá nhiều trong một bài dạy

- Sử dụng những Slide quá màu mè, phông chữ và nền cha hợp lí

Điều này làm phân tán sự tập trung của học sinh, khó nắm bắt

đợc kiến thức cơ bản

Hoặc có những kênh hình do sử dụng nhiều nên giáo viên cha khai thác đợc sâu những kênh hình cung cấp mà chỉ mang tính chất giới thiệu qua loa

Bản thân tôi luôn đa ra một công thức sử dụng kênh hình mà tôi cho là khá hiệu quả: Cho học sinh quan sát sau đó giáo viên tiến hành phát vấn bằng những câu hỏi nêu vấn đề, học sinh sẽ

trình bày những hiểu biết của mình rồi giáo viên chốt ý bằng cách miêu tả tờng thuật…làm cho kiến thức trong bài học để khắc sâu kiến thức cho học sinh

Điều đó nói nên rằng việc áp dụng CNTT trong dạy học nói chung và dạy học Lịch sử nói riêng vẫn không thể tách rời phơng pháp dạy học truyền thống mà cần phải kết hợp một cách nhuần nhuyễn và CNTT không thể thay thế hoàn toàn những phơng pháp truyền thống đặc biệt với đối tợng học sinh miền núi khi nhận thức của các em cha cao và cha nhanh VD thực tế là học sinh của trờng THPT Văn Quan từ những cấp học dơí các em thờng đợc tiếp nhạn kiến thức băng cách đọc chép nên khi những kiến thức đợc trình chiếu thì thậm chí cha biết ghi vào bài hoặc quá chăm chú xem hình ảnh mà chậm nghe giảng…làm cho kiến thức trong bài học

Vì thế, coi CNTT là một phơng tiện để cung cấp kiến thức để phục vụ bài dạy thì sẽ đạt đợc hiệu quả

III Kết luận:

Trớc những yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy và học của ngành và việc cần thiết cải thiện chất lợng bộ môn Lịch sử, là một giáo viên giảng dạy bộ môn tôi cùng các đồng nghiệp luôn cố gắng nâng cao trình độ chuyên môn, tích cực hơn nữa trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy kết hợp với những phơng pháp truyền thống để làm cho những giờ học Lịch sử trở nên hứng thú đối với học sinh, từ đó nâng cao kết qủa bộ môn của nhà trờng cũng nh của tỉnh