Tiết 86 - Câu cảm thán

Kiểm tra bài cũNgữ văn *Em hãy nêu đặc điểm chức năng chính của câu cầu khiến?. Đặc điểm hình thức và chức năng 1.. Câu nào thể hiện cảm xúc của nhân vật ông giáo khi nghe lão Hạc?. Câu

C©u c¶m th¸n

Kiểm tra bài cũ

Ngữ văn

*Em hãy nêu đặc điểm chức năng chính của câu cầu khiến? Nêu ví dụ.

TuÇn 24 TiÕt 86 TiÕng ViÖt

C©u c¶m th¸n

Ng÷ v¨n

Caõu naứo trong ủoaùn trớch theồ hieọn caỷm xuực cuỷa oõng giaựo khi nghú veà laừo Haùc?

Hỡi ơi lão Hạc ! Tiết 86

I Đặc điểm hình thức và chức năng

1 Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi

a Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết Một người như thế ấy! Một ngư

ời đã khóc vì trót lừa một con chó! Một người nhịn ăn

để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn

? Câu nào thể hiện cảm xúc của nhân vật ông giáo khi nghe lão Hạc ? Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết được điều đó

Ngữ văn

I Đặc điểm hình thức và chức năng

- Than oõi ! Thụứi oanh lieọt nay coứn ủaõu ?

1 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi :

b Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới ?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội, Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt ?

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?

- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu ?

? Câu nào thể hiện cảm xúc của con hổ? Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết điều đó?

I §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng :

- Cã tõ c¶m th¸n

¤i, than «i, trêi ¬i, biÕt chõng nµo

- Cuèi c©u kÕt thóc b»ng dÊu chÊm

than

1 H×nh thøc nhËn biÕt c©u

c¶m th¸n :

Tiết 86 :

* Tác giả:

- Câu cảm thán dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của

người nói ( viết)

I Đặc điểm hình thức và chức năng:

1 Hình thức nhận biết câu cảm thán:

2 Chức năng :

Ngữ văn

I Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán :

1 Hình thức nhận biết :

2 Chức năng :

? Khi trình bày kết quả của một bài toán, hoặc khi

viết đơn, báo cáo có thể dùng câu cảm thán được

không?

Những văn bản hành chính, văn bản khoa học chỉ sử dụng ngôn ngữ khoa học , chính xác, tư duy lô-gíc chứ không sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

- câu cảm thán thường xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hàng ngày hoặc trong văn chương

* Ghi nhí SGK / 48

I §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng cña c©u c¶m th¸n

1 H×nh thøc nhËn biÕt c©u c¶m th¸n :

2 Chøc n¨ng :

Nhìn tranh và đặt câu cảm thán

I §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng cña c©u c¶m th¸n

1 H×nh thøc nhËn biÕt c©u c¶m th¸n :

2 Chøc n¨ng cña c©u c¶m th¸n :

II luyÖn tËp :

Bµi tËp 1

Bµi tËp 2

Bµi tËp 3

Bài tập 1:

Tìm câu cảm thán và giải thích tại sao

Bài tập 2: Phân tích tình cảm, cảm xúc được thể hiện trong các câu văn Có thể xếp các câu văn đó vào câu cảm thán được không? vì sao?

B i tập 3: à

B i tập 3: à Đặt 2 câu cảm thán Trong đó:

a Trước tình cảm của một người thân dành cho

mình.

b Khi nhìn thấy mặt trời mọc.

- c¸c c©u cßn l¹i cã dÊu chÊm than nh­ng

kh«ng cã tõ c¶m th¸n nªn kh«ng ph¶i lµ

c©u c¶m th¸n

1 Bµi tËp 1

a “ Than «i ! …lo thay ! nguy thay! … ”

b “ Hìi c¶nh rõng … cña ta ôi !

c.“ Chao «i, cña mình th«i ”

2 Bài tập 2.

a Là lời than của người nông dân xưa

b Là lời than của người chinh phụ xưa

c Tâm trạng bế tắc của thi nhân trước Cách mạng tháng 8 - 1945

d Nỗi ân hận của Dế Mèn trước cái chết tức tư

ởi của Dế Choắt.

Tất cả đều bộc lộ cảm xúc nhưng không có

Câu cảm thán :

- Có từ cảm thán

Ôi, than ôi, trời ơi, biết chừng nào

- Cuối câu kết thúc bằng dấu chấm than

( ! ) _ Dùng để bộc lộ cảm xúc của người nói hoặc viết

Dùng trong lời nói hằng ngày

và trong ngôn ngữ văn chương

Văn chương - Nghi vấn

Văn chương - Khẳng định

nói - Bộc lộ cảm xúc

Ví dụ : 1.Trời ơi ! Bạn nói to thế thì em bé thức giấc đấy.

2 Quê hương ơi ! lòng tôi cũng như sông.

3 Bác ơi ! Tim Bác mênh mông thế !

Các chức năng khác:

cầu khiến để khẳng

định, phủ định, nghi vấn…

a Dùng để yêu cầu

b Dùng để hỏi

d Dùng để miêu tả

Câu cảm thán có chức năng

Kính chúc thầy cô và các

em sức khoẻ và thành

đạt