Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể Kiểu câu Câu có một cụm C - V Câu có hai hoặc nhiều cụm C-V Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn Các cụm C-V không bao chứa nhau 2.Trình bày kết quả vào bảng sau
Trang 2Kiểu cấu tạo câu Câu
cụ thể Kiểu câu
Câu có một cụm C - V Câu có hai
hoặc nhiều
cụm C-V
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn Các cụm C-V không bao chứa nhau
2.Trình bày kết quả vào bảng sau:
1 Phân tích cấu tạo ngữ pháp của các câu sau:
a Hôm nay, trời rất lạnh.
b Cây xoài này quả rất sai.
c Nó học giỏi toán còn tôi học giỏi văn.
Thảo luận nhóm (4 phút)
3 Từ việc tìm hiểu ví dụ và dựa vào kiến thức đã học cho biết thế nào là câu ghép?
04:00 03:19 03:09 02:19 02:09 01:59 00:59 00:19 00:09
Bắt đầu
Trang 3Phân tích cấu tạo ngữ pháp các câu sau:
a Hôm nay, trời rất lạnh.
b Cây xoài này quả rất sai.
c Nó học giỏi toán còn tôi học giỏi văn.
TRN CN
VN
Kiểu cấu tạo câu Câu cụ
thể Kiểu câu
Câu có một cụm C - V
Câu có hai hoặc
nhiều cụm C-V Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
Các cụm C-V không bao
chứa nhau
a b c
Câu đơn
Câu mở rộng thành phần Câu ghép
Trang 4GHI NHỚ Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này
được gọi là một vế câu.
GHI NHỚ
Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này
được gọi là một vế câu.
Trang 5a Mây tan và mưa tạnh.
b.Vì trời mưa to nên tôi đến muộn
c Mọi người đóng góp bao nhiêu, tôi đóng góp bấy nhiêu
d.Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ.( Ngô Tất Tố)
e Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không bán đi một sào.( Nam Cao)
g.Ta đến viện K sẽ thấy rõ: bác sĩ viện trưởng cho biết trên 80% ung thư phổi là do thuốc lá.(Nguyễn Khắc Viện)
-> Nối bằng quan hệ từ : Và -> Nối bằng cặp quan hệ từ : Vì….nên
-> Nối bằng cặp đại từ hô ứng : Bao nhiêu….bấy nhiêu
-> Nối bằng : Dấu phẩy (,)
-> Nối bằng : Dấu chấm phẩy (;)
-> Nối bằng : Dấu hai chấm (:)
C1
C1
C1
C1
V1
V1
V1
V1
V1
V2
V2
V2
V2
V2
C2
C2
C2
Phân tích cấu tạo ngữ pháp của các câu sau và cho biết các vế
câu nối với nhau bằng cách nào?
C2
V2
C2
Trang 6Dùng từ loại có tác dụng nối Không dùng từ nối
Một
QHT: và,
nhưng,…
Một
QHT: và,
nhưng,…
Một cặp QHT:vì…
nên,nếu…
thì,…
Một cặp QHT:vì…
nên,nếu…
thì,…
Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ:
vừa…đã, bao nhiêu…bấy nhiêu, này…kia,
Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ:
vừa…đã, bao nhiêu…bấy nhiêu, này…kia,
Dấu phẩy
Dấu phẩy
Chấm phẩy
Chấm phẩy
Hai chấm
Hai chấm
Cách nối các vế của câu ghép Cách nối các vế của câu ghép
Trang 8
(3) U van Dần, u lạy Dần !
C1 V1 C2 V2
(5) Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần
C1 V1 C2 V2 C3 V3 (6) Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không
TN C1 V1 C2 V2
(7) Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây,
C1 V1 TN C2 V2
ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy
C3 V3
Trang 9(2) Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.C2
V1 C1
C3
V2 V3
Trang 10Bài tập 1: Xác định câu ghép và cách nối các vế của câu ghép.
a
3 U van Dần, u lạy Dần!
5 Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới
được về với Dần chứ!
6 Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế,
Dần có thương không
7 Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào
đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy
Nối bằng dấu phẩy
c
(2) Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng
thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay Dấu hai chấm,
dấu phẩy
Trang 11Nhóm cặp lẻ( 1-3-5)
Bài 2: Với mỗi cặp quan hệ từ
dưới đây, hãy đặt một câu ghép
a, Vì … nên …
b, Nếu … thì …
c, Tuy … nhưng …
Nhóm cặp chẵn 2-4-6:
Bài 4: Đặt câu ghép với mỗi cặp từ
hô ứng dưới đây
a, … vừa … đã …
b, … đâu … đấy
c, … càng … càng …
a Vì Thúy nói lỡ lời nên bạn Nga giận
b Nếu ta chiếm được điểm cao này
thì trận đánh sẽ rất thuận lợi
c Tuy gia đình rất khó khăn nhưng Lan vẫn vươn lên học giỏi
a Trời vừa hửng sáng, chúng tôi đã lên đường
b Lũ tràn đến đâu, nhà cửa trôi đến đấy
c Gió càng lớn, đám cháy càng mạnh
Thảo luận nhóm cặp( Thời gian: 3 phút)
03:00 02:47 02:46 02:44 02:42 02:41 02:40 02:37 02:36 02:34 02:32 02:31 02:30 02:17 02:16 02:14 02:12 02:11 02:10 01:49 01:29 01:19 01:09 00:47 00:46 00:44 00:42 00:41 00:40 00:37 00:36 00:34 00:32 00:31 00:30 00:17 00:16 00:14 00:12 00:11 00:10
Bắt đầu
Trang 12Bài tập 3 : Sgk/113
Chuyển những câu ghép em vừa đặt ở bài
tập 2 thành những câu ghép mới
bằng một trong hai cách sau :
a/ Bỏ bớt một quan hệ từ
b/ Đảo lại trật tự các vế câu
Trang 13* Bài tập 3:
Vì Hà chăm học nên bạn ấy đạt kết quả cao.
* Cách 1: + Hà chăm học nên bạn ấy đạt kết quả cao.
+ Vì Hà chăm học, bạn ấy đạt kết quả cao.
* Cách 2: Hà đạt kết quả cao vì bạn ấy chăm học.
Trang 14Bài 5: Viết một đoạn văn ngắn về một trong các đề tài sau( trong đoạn văn có sử dụng ít nhất là một câu ghép) a.Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông
b Tác dụng của việc lập dàn ý trước khi viết bài tập làm văn
Bài 5: Viết một đoạn văn ngắn về một trong các đề tài sau( trong đoạn văn có sử dụng ít nhất là một câu ghép) a.Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông
b Tác dụng của việc lập dàn ý trước khi viết bài tập làm văn
Trang 16HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1 Nắm đặc điểm của câu ghép, cách nối các
vế câu ghép.
2 Phân biệt câu ghép với câu đơn mở rộng thành phần.
3 Hoàn thành các bài tập ở phần luyện tập.
4 Soạn bài: “ Câu ghép ” ( tiếp theo)