ĐẠI SỐ (T30 - T34)

-Hiểu tập nghiệm của phương trình bậc nhất hai ẩn và biểu diễn hình học tập nghiệm.. 2.Kĩ năng: -Tìm và biểu diễn tập nghiệm của phương trình bậc nhất hai ẩn.. Tìm hiểu khái niệm phương

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày dạy: Bài soạn số 30 - Tiết thứ 30

Chương III HỆ HAI PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN

§ 1 PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN

I MỤC TIÊU BÀI DẠY

1 Kiến thức:

-Học sinh nắm được khái niệm phương trình bậc nhất hai ẩn và nghiệm của nó

-Hiểu tập nghiệm của phương trình bậc nhất hai ẩn và biểu diễn hình học tập nghiệm -Biết cách tìm công thức nghiệm tổng quát

2.Kĩ năng:

-Tìm và biểu diễn tập nghiệm của phương trình bậc nhất hai ẩn

3.Thái độ:

-Có thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích bộ môn gắn với thực tiễn

II CHUẨN BỊ

1.Thầy: - Sgk, sgv, sbt, bảng phụ (nội dung bài toán đầu chương, bảng ?3.

2.Trò: - Sgk, sbt, vở ghi, thước thẳng.

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

Hoạt động 1 Giới thiệu chương

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG

-Treo bảng phụ ghi nội

dung bài tập

H1.Bài toán này trước đây

chúng ta đã giải như thế

nào?

-Giới thiệu cách làm mới

(như sgk)

-Giới thiệu sơ lược nội

dung của chương (như

sgk)

-Nêu cách giải bài toán đã biết

-Theo dõi

Hoạt động 2 Tìm hiểu khái niệm phương trình bậc nhất hai ẩn

-Những phương trình có

được ở ví dụ nêu trên là

phương trình bậc nhất hai

ẩn

H1.Đọc nội dung khái

niệm trang 5Sgk

-Ghi tóm tắt nội dung k/n

H2.Hãy cho ví dụ về

ẩn

-Đọc -Theo dõi và ghi bài

-Nêu ví dụ

1.Khái niệm phương trình bậc nhất hai ẩn

* Dạng ax + by = c (a2 + b2 ≠ 0)

Ví dụ: x + 3y = 5; 2x – y = 1; 0x + 3y = 2; 1

2x + 0y = 3; …

Trang 2

H3.Trong các phương trình

sau, phương trình nào là

ẩn (chỉ rõ các hệ số)

a) 3x – y = 0

b) x + 5y = 1

c) x2 – 3y = 2

d) 2x + 1

3y = -5 e) 1

x + y = 4

f) – 3x – y2 = 1

H4.Nghiên cứu nội dung

sgk và cho biết thế nào là

nghiệm của phương trình

bậc nhất hai ẩn

-Ghi tóm tắt khái niệm và

ví dụ

-Giới thiệu cách biểu diễn

nghiệm trên mặt phẳng tọa

độ

H5.Làm ?1, 2

H6.Tìm hiểu và nêu nội

dung còn lại của mục 1

- ……

+Các pt c, e, f không là ptbn hai ẩn vì không có dạng ax + by = c

-Nêu -Theo dõi, ghi bài

-Theo dõi, ghi bài

-Làm và trình bày bảng

-Tìm hiểu và nêu

*Cặp số (x0; y0) là một nghiệm của pt ax + by = c nếu ax0 + by0 = c

Ví dụ:

Cặp số (1; 2) là một nghiệm của pt 3x – y = 1

*Trên mptđ Oxy mỗi nghiệm được biểu diễn bởi một điểm (x0; y0)

Hoạt động 3 Tìm hiểu về tập nghiệm và biểu diễn hình học của nó

-Giới thiệu đề bài và treo

bảng phụ ?3

H1.Tìm hiểu nội dung sgk

và cho biết:

+Cách viết tập nghiệm

+Cách viết nghiệm tổn

quát

+Cách biểu diễn tập

nghiệm

-Ghi tóm tắt nội dung lên

bảng

-Theo dõi, tính toán và điền kết quả vào bảng

-Tìm hiểu và nêu

-Theo dõi và ghi bài

2.Tập nghiệm của phương trình bậc nhất hai ẩn

Xét pt 2x – y = 1

 y = 2x – 1

x -1 0 0,5 1 2 2,5

Tập nghiệm:

S (x;2x 1) / x R  Nghiệm tổng quát:

(x; 2x -1)  x R

Hoặc x R

y 2x 1







 Trong mptđ tập nghiệm của pt 2x – y = 1 là đt y = 2x – 1

Trang 3

-Giới thiệu về các phương

trình 0x + 2y = 4; 4x + 0y

= 6 và cách biểu diễn tập

nghiệm của nó trên mptđ

-Theo dõi

-Đọc nội dung phần tổng quát trang 7sgk

*Tổng quát: (sgk/7)

Hoạt động 4 Hướng dẫn về nhà

-Học: Khái niệm phương trình, nghiệm, tập nghiệm, cách biểu diễn tập nghiệm.

-Làm: +Bài tập 1-3/7sgk; 1-4/4sbt.

+Đọc mục “Có thể em chưa biết”

-Chuẩn bị: +Nghiên cứu nội dung kiến thức cơ bản trong học kì 1 cả đại số và hình

học

+Chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ để kiểm tra học kì

IV RÚT KINH NGHIỆM BÀI DẠY

- The end

-Ngày soạn:

Ngày dạy: Bài soạn số 31 - Tiết thứ 31+32

KIỂM TRA HỌC KỲ I

-giúp học sinh nhớ lại và khắc sâu những nội dung kiến thức cơ bản của học kì 1: Căn bậc hai, hàm số bậc nhất, hệ thức lượng trong tam giác vuông, đường tròn

2.Kĩ năng:

-Biến đổi các biểu thức chứa căn bậc hai

-Lập hàm số, vẽ đồ thị hàm số bậc nhất, vị trí của các đường thẳng

-Sử dụng hệ thức lượng, các hệ thức trong đường tròn vào bài tập

-Trình bày bài một cách khoa học, lập luận có căn cứ

3.Thái độ:

-Nghiêm túc, tỉ mỉ, cẩn trọng và linh hoạt trong công việc

-Xây dựng ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập

-Nhận biết được cái đẹp của toán học và yêu thích môn học

II CHUẨN BỊ

1.Thầy: - Đề bài, đáp án, biểu điểm.

2.Trò: - Đồ dùng, dụng cụ học tập, nội dung kiến thức cơ bản.

Hoạt động 1 Kiểm tra

Trang 4

-Phát đề bài cho học sinh.

-Quan sát, nhắc nhở ý thức

học sinh khi làm bài

-Thu bài khi hết giờ

-Nhận đề bài và tiến hành làm

Đề bài: Thi theo đề của Phòng GD&ĐT

-Học: Xem lại những nội dung kiến thức của học kì 1 (những phần còn yếu khi làm

bài kiểm tra)

-Làm: Làm lại các bài tập trong bài kiểm tra (các bài tương tự)

-Chuẩn bị: +Nghiên cứu lời giải ví dụ mở đầu.

+Đọc và chuẩn bị theo nội dung § 2

- The end

-Ngày soạn:

§ 2 HỆ HAI PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN

-Học sinh nắm được khái niệm: hệ hai pt bậc nhất hai ẩn, nghiệm của hệ, hệ phương trình tương đương

-Học sinh biết cách minh họa hình học tập nghiệm của hệ

2.Kĩ năng:

-Kiểm tra cặp số (x0; y0) có là nghiệm của hệ hay không

-Minh họa hình học tập nghiệm của hệ

3.Thái độ:

-Nghiêm túc, tỉ mỉ trong công việc Yêu thích việc minh họa đồ thị gắn với thực tế

II CHUẨN BỊ

1.Thầy: - Sgk, sgv, sbt, thước thẳng, bảng phụ vẽ minh họa số nghiệm của hệ pt 2.Trò: - Sgk, sbt, vở ghi, thước thẳng.

Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ, tạo tình huống vào bài

H1.Tìm nghiệm tổng quát

và biểu diễn các tập

Trang 5

nghiệm của các pt sau trên

cùng mptđ

H2.Cặp số (2; -1) là

nghiệm của những pt nào

sau đây: 2x + y = 3; x + y

= 3; x – 2y = 4

-Đánh giá, uốn nắn

-Đặt vấn đề vào bài mới

-Trình bày bảng (2HS)

-Nhận xét, bổ sung

Hoạt động 2 Tìm hiểu khái niệm hệ hai pt bậc nhất hai ẩn

-Ghi đề mục và giới thiệu

trang 9sgk và cho biết:

+Thế nào là hệ …

+Số nghiệm của hệ

-Giới thiệu thêm về hệ, cách

viết, hiểu về hệ, nghiệm của

hệ

H2.Lấy ví dụ về hệ hai ptbn

hai ẩn

H3.Trong các hệ pt sau đây

đâu là hệ hai ptbn hai ẩn

2

x y 0

1

x 2y 2

2



-Lấy ví dụ (3 – 4HS)

-Suy nghĩ và trả lời

1.Khái niệm hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn

*Cặp số (2; -1) là nghiệm chung của 2 pt 2x + y = 3

và x – 2y = 4

Ta nói: cặp số (2; -1) là nghiệm của hệ pt 2x y 3

x 2y 4







*Hệ hai ptbn hai ẩn

ax by c

a 'x b'y c'





 -Nghiệm của hệ là nghiệm chung của hai pt

-Giải hệ pt là tìm tất cả các nghiệm (tập nghiệm) của nó

Hoạt động 3 Tìm hiểu cách tìm nghiệm bằng pp minh họa đồ thị

HOẠT ĐỘNG CỦA

THẦY

HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG

2.Minh họa hình học tập

Trang 6

H1.Thực hiện yêu cầu ?2

trang 9sgk

H2.Dựa vào kiến thức đã

học theo em tập nghiệm

của hệ khi biểu diễn trên

mptđ được biểu diễn ntn

-Chốt nội dung kiến thức

và lấy ví dụ

H3.Tìm nghiệm của hệ

sau

-Treo bảng phụ vẽ hình

minh họa

ví dụ 3 trang 10sgk

H5.Em có kết luận gì về

số nghiệm của một hệ hai

ẩn

H6.Như vậy để đoán

nhận số nghiệm của một

hệ hai ptbn hai ẩn ta làm

ntn

H7.Nêu nhận xét của em

về giá trị của nghiệm tìm

được bằng cách trên

-Và để nghiệm tìm được

có tính chính xác chúng

ta cùng nhau nghiên cứu

…

-Thực hiện yêu cầu của ? 2

-Nêu cách biểu diễn

-Làm và nêu kết quả

-Nghiên cứu ví dụ

-Nêu nhận xét về số nghiệm của hệ

-Đọc nội dung phần tổng quát trang 10sgk

+… ta xét vị trí tương đối giữa hai đt biểu diễn tập nghiệm của hai pt trong hệ

+… thiếu chính xác

nghiệm của hệ pt

Ví dụ 1 Xét hệ 2x y 3

x 2y 4







1

2





 



 (hình vẽ bài KTBC)

Hệ có 1 nghiệm duy nhất (2; -1) vì hai đt cắt nhau tại 1 điểm

Ví dụ 2.Xét hệ

2







 (Hình vẽ ở bảng phụ)

Hệ vô nghiệm vì hai đường thẳng song song

Hoạt động 4 Tìm hiểu khái niệm hệ phương trình tương đương

HOẠT ĐỘNG CỦA

THẦY

HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG

Trang 7

H1.Tìm hiểu và cho biết

thế nào là hệ pt tương

đương?

-Chốt kiến thức và cho ví

dụ

-Nội dung này chúng ta

sẽ nghiên cứu cụ thể hơn

trong những giờ sau

-Tìm hiểu nội dung sgk

và nêu

3.Hệ pt tương đương Xét hai hệ pt

 

1

2

a x b y c

a 'x b 'y c '

a x b y c

a 'x b 'y c '













 I   II nếu S1 = S2

Ví dụ:



Vì đều có tập nghiệm

S  1;1  Hoạt động 5 Hướng dẫn về nhà -Học: Nắm vững nội dung các khái niệm trong bài, cách đoán nhận số nghiệm của hệ hai ptbn hai ẩn -Làm: Bài tập 4-9/11,12sgk -Chuẩn bị: +Cách giải pt bậc nhất 1 ẩn. +Đọc và chuẩn bị theo nội dung § 3 IV RÚT KINH NGHIỆM BÀI DẠY

- The end

-Ngày soạn:

§ 3 GIẢI HỆ PHƯƠNG TRÌNH BẰNG PP THẾ

-Học sinh hiểu cách biến đổi hệ pt bằng pp thế thực chất là biểu diễn biến này qua biến kia

-Học sinh nắm vững phương pháp thế, cùng các trường hợp đặc biệt: vô nghiệm, vô

số nghiệm

2.Kĩ năng:

-Biến đổi hệ pt theo quy tắc thế

-Nhận biết và kết luận về hệ vô nghiệm, vô số nghiệm

3.Thái độ:

Trang 8

-Linh hoạt trong công việc, có ý thức tự chủ trong các hoạt động của bản thân.

II CHUẨN BỊ

1.Thầy: - Sgk, sgv, sbt.

2.Trò: - Sgk, sbt, vở ghi, các phép biến đổi pt bậc nhất 1 ẩn.

Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ, tạo tình huống vào bài

H1.Thế nào là nghiệm của

hệ hai ptbn hai ẩn? Kiểm

tra xem cặp số (-13; -5) có

là nghiệm của hệ

x 3y 2

2x 5y 1







H2.Một hệ hai ptbn hai ẩn

có thể có bao nhiêu

nghiệm? Đoán nhận số

nghiệm của các hệ sau

x y 2

3x 3y 2

x y 1

2x 2y 2













-Đánh giá, uốn nắn

*Trong bài hôm nay chúng

ta cùng nhau nghiên cứu

một trong những cách tìm

nghiệm của hệ

-Trình bày bảng (1HS)

-Nêu và giải thích (1HS) -Nhận xét, bổ sung

*Thay x = -13; y = -5 vào từng pt ta được

- 13 – 3.(-5) = 2 đúng -2.(-13) + 5.(-5) = 1 đúng Vậy ……

Hoạt động 2 Tìm hiểu quy tắc thế

trang 13sgk và cho biết thế

nào là quy tắc thế, tác

dụng của quy tắc thế và

các bước?

-Chốt nội dung kiến thức

và lấy ví dụ

H2.Từ (1) hãy biểu diễn x

theo y

H3.Thế x vào (2) kết quả

là gì?

-Giới thiệu về hệ mới

H4.Hệ mới và hệ đã cho có

-Nêu

-Nêu ý kiến theo hướng dẫn của giáo viên

1.Quy tắc thế

Ví dụ: Xét hệ

 I : x 3y 2 (1)

2x 5y 1 (2)





 -Từ (1), suy ra: x = 2 + 3y -Thay vào (2) ta được: -2.(2 + 3y) + 5y = 1 -Ta có hệ mới tương đương với hệ đã cho

x 2 3y

2 2 3y 5y 1

 







Trang 9

quan hệ ntn?

-Giới thiệu các bước làm

tiếp theo

-Giới thiệu phương pháp

thế giải hệ hai ptbn hai ẩn

(Chú ý có thể biểu diễn y

theo x)

-Theo dõi và ghi bài x 2 3yy 5

 



 









 



 Vậy hệ có nghiệm (-13; -5)

Hoạt động 3 Vận dụng giải hệ

-Giới thiệu cách trình bày

bài giải

H1.Giải các hệ sau

-Nhận xét, uốn nắn, bổ

sung, chốt

H2.Trả lời ?3

-Theo dõi

-Nghiên cứu thêm ví dụ 2 trang 14sgk

-Trình bày bảng (3hs) lần lượt từng phần

-Nhận xét, bổ sung

+… tập nghiệm của hai pt

là hai đt song song

2.Áp dụng Giải hệ phương trình

3x y 16







……

x 7

y 5





 



 Vậy hệ có nghiệm (7; 5) b) 4x 2y 6

2x y 3







…

y 3 2x 0x 0

 







Vậy hệ có vô số nghiệm Nghiệm tổng quát là

x R

y 3 2x







 

 c) 4x y 2

8x 2y 1







…

y 2 4x

 



 



Vậy hệ vô nghiệm

Trang 10

H3.Tóm lại giải hệ bằng

pp thế là làm như thế nào?

-Chốt nội dung quy tắc và

cách trình bày bài giải

bằng pp thế

-Nêu và đọc nội dung tóm tắt trang 15sgk

-Học: Quy tắc thế, cách trình bày lời giải bằng pp thế.

-Làm: Bài tập 12-18/16sgk

-Chuẩn bị: Lập bảng hệ thống tóm tắt những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong

học kỳ 1 để ôn tập

- The end

Tiêu đề	Đại số (T30 - T34)
Tác giả	Phạm Ngọc Điền
Trường học	Trường THCS Vĩnh Phong Vĩnh Bảo Hải Phòng
Chuyên ngành	Toán
Thể loại	Bài soạn

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	178,5 KB