bai 23 lop 11 cb

Khi nam châm, vòng dây đứng yên : → Kim điện kế chỉ O → Không có dòng điện trong vòng dây Khi có sự chuyển động tương đối giữa nam châm và vòng dây : → Số đường sức xuyên qua vòng dây bi

Chương V:CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

I Từ Thông:

1 Định nghĩa:

Xét một mặt phẳng diện tích S đặt trong từ trường đều B.

α là góc hợp bởi B và n

N S

Khi nam châm, vòng dây đứng yên :

→ Kim điện kế chỉ O

→ Không có dòng điện trong vòng dây

Khi có sự chuyển động tương đối giữa nam châm và vòng dây :

→ Số đường sức xuyên qua vòng dây biến

đổi

→ Kim điện kế lệch

→ Có dòng điện cảm ứng trong vòng dây

Nhận xét

Nhận xét

Khi chưa cho dòng điện chạy qua ống dây

→ Kim điện kế chỉ O

→ Không có dòng điện trong ống dây

Khi cho dòng điện chạy qua ống dây :

→ Số đường sức xuyên qua vòng dây biến

đổi

→ Kim điện kế lệch

→ Có dòng điện cảm ứng trong ống dây

Khi số đường sức xuyên qua vòng dây biến đổi thì trong vòng dây xuất hiện dòng điện

2 Kết luận:

- Khi một trong các đại lượng B,S và thay đổi thì

từ thông thay đổi

- Mỗi khi từ thông qua mạch kín ( C ) biến thiên thì trong mạch kín ( C) xuất hiện 1 dòng điện gọi là

dòng điện cảm ứng Hiện tượng xuất hiện dòng

điện cảm ứng trong ( C ) gọi là hiện tượng cảm

ứng điện từ.

- Hiện tượng cảm ứng điện từ chỉ tồn tại trong

khoảng thời gian từ thông qua mạch kín biến thiên.

α

III.ĐỊNH LUẬT LEN – XƠ VỀ CHIỀU DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG

N S

0

B

N S

B 

c

B

c

Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong mạch kín có chiều sao cho từ trường cảm ứng có tác dụng chống lại sự biến thiên của từ thông ban đầu qua mạch kín.

Phát biểu đó là nội dung của định luật Len - xơ

* Trường hợp từ thông qua ( C ) biến thiên do

chuyển động

B 

Dạng khác của định luật Len – Xơ: Khi từ thông qua ( C ) biến thiên do kết quả của

1 chuyển động nào đó thì từ trường cảm ứng có tác dụng chống lại chuyển động nói trên

IV DÒNG ĐIỆN FU - CÔ

1 Thí nghiệm

+ khi có dòng điện đi vào nam châm điện, khi thả

ra, khối kim loại quay chậm và bị hãm dừng lại

3 Giải thích:

Bánh xe và khối kim loại chuyển động trong từ

trường thì trong thể tích của chúng xuất hiện

dòng điện cảm ứng – những dòng Fu-cô.

Theo định luật Len-xơ, những dòng điện cảm ứng này luôn có tác dụng chống lại sự chuyển dời, nên bánh xe và khối kim loại xuất hiện những lực từ có tác dụng cản trở chuyển động, những lực ấy gọi là lực hãm điện từ

4 Tính chất và công dụng của

dòng điện Fu-cô

- Ứng dụng trong các bộ phanh điện từ của những ô tô hạng nặng

- Gây ra hiệu ứng toả nhiệt Jun – Len-xơ

- Ứng dụng trong 1 số lò tôi kim loại

Củng cố

Mạch kín ( C ) không biến dạng trong từ trường

đều B Hỏi trường hợp nào dưới đây, từ

thông qua mạch biến thiên ?

a ( C ) chuyển động tịnh tiến

b ( C ) chuyển động quay xung quanh 1 trục

cố định vuông góc với mặt phẳng chứa

mạch

c ( C ) chuyển động trong 1 mặt phẳng vuông

góc với B

d ( C ) quay xung quanh 1 trục cố định nằm

trong mặt phẳng chứa mạch và trục này

không song song với đường sức từ