trang 31 - 46 tài liệu Siêu 5S dành cho tất cả mọi người
Trang 1Kế hoạch thực hiện siêu 5S trong thời gian hai năm từ / / đến / /
Chuẩn bị Đi sâu và nâng cao Duy trì và cải tiến Bước Chương trình siêu 5S
1 Chuẩn bị:
- Lãnh đạo hiểu rõ triết lý vì lợi ích của siêu 5S
- Lãnh đạo thăm quan các công ty điển hình về siêu
5S
- Lãnh đạo cam kết áp dụng siêu 5S
- Thành lập ban chỉ đạo siêu 5S
- Bổ nhiệm điều phối viên siêu 5S
- Đào tạo điều phối viên và cán bộ nòng cốt về siêu
5S
2 Thông báo chính thức của lãnh đạo:
- Lãnh đạo thông báo chính thức áp dụng siêu 5S
trong 2 năm
- Lãnh đạo giải thích mục tiêu của chương trình siêu
5S cho mọi đồng nghiệp
- Củng cố sơ đồ tổ chức và quy định các khu vực
- Quảng bá siêu 5S bằng các biểu ngữ, áp phích, tờ
gấp
- Đào tạo siêu 5S cho mọi người
3 Tổng vệ sinh:
- Tổ chức ngày tổng vệ sinh 2 lần/ năm
- Tổ chức tiến hành các nhóm nhỏ và chỉ định người
chịu trách nhiệm từng khu vực
- Cung cấp đủ thiết bị và dụng cụ vệ sinh
- Thực hiện tổng vệ sinh trong một ngày
- Tổng vệ sinh bao gồm việc loại bỏ những thứ không
cần thiết và phổ biến
4 Thực hiện Seiri:
- Xây dựng tiêu chuẩn huỷ bỏ những thứ không cần
thiết
- Tổ chức một ngày seiri, 2 lần/năm
- Mọi người tập trung xác định và phân loại các vật
không cần thiết để loại bỏ
- Các vật không cần thiết mà chi phí lớn cần được
đánh giá đề phòng xảy ra lãng phí
5 Thực hiện Seiri, Seiton và Seiso hàng ngày:
- Seiri: loại bỏ những thứ không cần thiết và không
dùng đến
- Seiton: cải tiến địa điểm và phương pháp lưu đồ tổi
thiểu hóa thời gian tìm kiếm
- Seiso: lập lịch vệ sinh hàng ngày để tạo một môi
trường lành mạnh, thuận tiện
- Huy động mọi người tích cực cải tiến
6 Đánh giá định kỳ siêu 5S:
- Xây dựng kế hoạch khuyến khích và đánh giá viên
- Thường xuyên tiến hành đánh giá 5S bởi các đánh
giá viên
- Tạo sự cạnh tranh 5S giữa các phòng ban
- Trao thưởng cho nhóm và cá nhân về đóng góp của
họ
- Tổ chức các đợt tham quan các công ty khác đang
áp dụng siêu 5S
- Tạo sự cạnh tranh về siêu 5S giữa các công ty
Bảng tiến trình siêu 5S đối với kế hoạch thực hiện 2 năm giới thiệu ở trên mô tả các chương trình cơ bản theo các bước, giai đoạn, tháng và được thiết kế để theo dõi hồ sơ tiến độ hàng tháng Các cột theo 24 tháng được nhóm thành 3 giai đoạn
Giai đoạn đầu (3 tháng): Chuẩn bị
Giai đoạn hai (9 tháng): Đi sâu và nâng cao
Giai đoạn ba (12 tháng): Duy trì và nâng cấp
Các hoạt động được nhấn mạnh vào giai đoạn đầu gồm hiểu biết triết lý và lợi ích của siêu 5S cho lãnh đạo thực hiện, cam kết của lãnh đạo đối với việc thực hiện siêu 5S, tổ chức một Ban chỉ đạo công tác về siêu 5S, đào tạo cán bộ theo siêu 5S và người thừa hành do các chuyên gia đảm nhận
và chuẩn bị kế hoạch thực hiện siêu 5S bởi Uỷ ban công tác
Các hoạt động chính tập trung vào giai đoạn hai gồm việc lãnh đạo thông báo chính thức việc thực hiện siêu 5S, hoạt động quảng bá siêu 5S, toàn thể cán bộ làm vệ sinh công ty, bắt đầu Seiri, thực hiện hàng ngày Seiri, Seiton và Seiso và đánh giá siêu 5S
Các hoạt động nhấn mạnh vào giai đoạn ba bao gồm tổng vệ sinh toàn công ty thực hiện định kỳ Seiri, hàng ngày Seiri, Seiton và Seiso, thi đua giữa các ban về 5S và đánh giá định kỳ 5S Mục
Trang 2Trước hết, lãnh đạo nên đọc phần 1 của cuốn sách này thật cẩn thận và hiểu triết lý và lợi ích của siêu 5S Tiếp đó sẽ thăm quan các công ty siêu 5S để học hỏi rút kinh nghiệm thực tế Dựa vào các nhà tư vấn chuyên môn trong giai đoạn chuẩn bị này để khuyến cáo đối với các công ty mẫu, hướng dẫn các thủ tục áp dụng 5S, đào tạo cán bộ điều phối và cán bộ nòng cốt thực thi 5S, hướng dẫn việc tổ chức, điều hành ban chỉ đạo công tác Đó là cách tiếp cận rất hiệu quả để thành công trong việc áp dụng siêu 5S
Cần chuẩn bị kế hoạch thực hiện 2 năm - siêu 5S theo bước thứ nhất
- Lãnh đạo phải hiểu triết lý và lợi í ch của Siêu 5S
- Lãnh đạo thăm quan các công ty mẫu áp dụng siêu 5S
- Cam kết của lãnh đạo đối với việc thực hiện siêu 5S
- Tổ chức Ban chỉ đạo về siêu 5S
- Chỉ đị nh điều phối viên về siêu 5S
- Đào tạo điều phối viên và các cán bộ nòng cốt thực
hiện siêu 5S
Kế hoạch tổ ng thể
Trang 3Nội dung của bước 2 là việc lãnh đạo thông báo chính thức cho mọi người lao động khi bắt đầu chương trình siêu 5S, bằng cách cho thấy quyết định của mình áp dụng 5S và giải thích mục tiêu của nó tại thời điểm này Ban chỉ đạo công tác siêu 5S cần tiến hành các công việc sau đây:
1 Lập sơ đồ tổ chức việc thực hiện 5S cần được xây dựng
2 Treo các hình ảnh minh họa về nơi làm việc gọn gàng, sạch sẽ tập trung vào con người (các mục tiêu trực quan)
3 Lập sơ đồ các nhóm thực hiện siêu 5S theo khu vực
4 Chuẩn bị hộp dụng cụ siêu 5S
5 Chuẩn bị các áp phích quảng bá siêu 5S
Sau đó toàn thể công nhân cần được đào tạo về siêu 5S
- Lãnh đạo thông báo chí nh thức việc thực hiện chương
trình siêu 5S cho 2 năm
- Lãnh đạo giải thí ch các mục tiêu của chương trình siêu
5S cho tất cả mọi người
- Công bố sơ đồ tổ chức về siêu 5S và sơ đồ triển khai,
chỉ ra các khu vực được phân chia theo trách nhiệm cụ
thể đối với các nhóm nhỏ
- Đề ra các công cụ quảng bá khác nhau kể cả các biểu
ngữ, áp phí ch, tờ rơi và tạp chí
- Tổ chức các chương trình đào tạo tại chỗ về các nội
dung cơ bản của siêu 5S cho mọi người
Bướ c 2: Thông báo chí nh thức của l∙nh đạo
Kế hoạch tổ ng thể
Trang 4Ban chỉ đạo siêu 5S, bao gồm lãnh đạo và trưởng các bộ phận do lãnh đạo làm chủ tịch, thảo luận
và quyết định các vấn đề quan trọng liên quan đến siêu 5S như các chính sách cơ bản, các kế hoạch trung, dài hạn và ngân sách cho siêu 5S Điều phối viên siêu 5S làm nhiệm vụ thư ký cho Ban
Ban công tác siêu 5S bao gồm đại diện các bộ phận, chuẩn bị kế hoạch thực hiện hai năm về siêu 5S và hướng dẫn mọi người thực hiện chương trình siêu 5S mà Ban chỉ đạo siêu 5S đã thông qua
Điều phối viên 5S làm nhiệm vụ thư ký cho Ban này
Ban đánh giá siêu 5S bao gồm những người được lựa chọn, đánh giá tình hình tiến triển 5S và đưa
ra những hướng dẫn cần thiết bằng cách thăm viếng định kỳ các bộ phận khác nhau Thông báo cho các nơi về những thành tích nổi bật, Ban đánh giá với sự phê chuẩn của Ban công tác sẽ khuyến cáo cho họ về giải thưởng của lãnh đạo Sử dụng tư vấn để giúp việc đánh giá và hướng dẫn là rất cần thiết
Cán bộ nòng cốt và đào tạo về chương trình siêu 5S, trưởng các bộ phận nên hướng dẫn bộ phận của mình thực hiện các chương trình nội bộ, và có trách nhiệm đào tạo cán bộ cấp dưới của mình Các nhóm cán bộ thuộc các khu vực khác nhau triển khai các công việc trong toàn bộ phận và tổ chức
Tổ chức thực hiệ n siêu 5S
Giám đốc điều hành
Đánh giá viên 5S
Ban chỉ đạo 5S Ban công tác 5S Ban đánh giá 5S
Điều phối viên 5S
Trưởng phòng cung
tiêu
Người thực hiện
5S/đào tạo
Trưởng phòng sản xuất Người thực hiện 5S/đào tạo
Trưởng phòng kinh doanh
Người thực hiện 5S/
đào tạo
Trưởng phòng hành chính Người thực hiện 5S
Nhóm máy 1 Nhóm máy 2 Nhóm máy 3 Nhóm sơn Nhóm lắp ráp và bao gói
doanh
Nhóm hành chính
Trang 5Thiết lập “mục tiêu dài hạn về siêu 5S”
Tốt nhất, Ban công tác siêu 5S thiết lập ra “mục tiêu dài hạn về siêu 5S” hàng năm và thông báo cho toàn thể mọi người biết
Ví dụ: Mục tiêu dài hạn về siêu 5S cho 2000:
- Mục tiêu siêu Seiri: Tạo ra không gian làm việc hiệu quả bằng cách vào ngày mùng 5 hàng tháng tiến hành loại bỏ các đồ vật không cần thiết
- Mục tiêu siêu Seiton: Giảm thời gian tìm kiếm đồ vật xuống dưới 30 giây (tối đa) bằng cách qui định vị trí của từng đồ vật
- Mục tiêu siêu Seiso: Đảm bảo cho thiết bị và khu vực làm việc trong điều kiện tối ưu bằng cách làm vệ sinh chúng thật sạch sẽ
- Mục tiêu siêu Seiketsu: Tạo ra môi trường làm việc sạch đẹp và an toàn bằng cách lặp lại siêu 3S
- Mục tiêu siêu Shitsuke: Phù hợp các luật lệ và luôn sẵn sàng để cải thiện hình ảnh công ty
Nơi làm việc gọn gàng và sạch sẽ tập trung vào con người
Kho vật
Xưởng máy 2
Xưởng sơn
Bộ phận lắp ráp và bao gói
Xưởng máy 3
Phòng kinh doanh Phòng hành chí nh
Trang 6Sơ đồ các nhóm thực hiện 5S theo khu vực
Khu vực Nhóm
Phòng cung tiêu
Kho vật liệu
Nhóm kho vật liệu
Ban Sản xuất
Xưởng máy 1
Xưởng máy 2
Xưởng máy 3
Xưởng sơn
Bộ phận lắp ráp và bao gói
Nhóm máy 1 Nhóm máy 2 Nhóm máy 3 Nhóm sơn Nhóm lắp ráp và bao gói
Phòng Hành chính
Bộ phận Y tế
Bộ phận Văn phòng
Nhóm hành chính Nhóm hành chính Nhóm hành chính
Các nhóm chị u trách nhiệm thực hiện 5S theo khu vực
Kho vật
Xưởng máy 2
Xưởng sơn
Bộ phận lắp ráp và bao gói
Xưởng máy 3
Phòng kinh doanh Phòng hành chí nh
Trang 7Dụng cụ quảng bá
áp phích 5S nên thu thập mẫu từ người lao động Treo những ví dụ đã được lựa chọn sẽ làm tăng mối quan tâm của người lao động về nội dung cũng như tinh thần tham gia của họ
Dụng cụ thực hiện
Phương pháp so sánh bằng ảnh là rất tốt, ví dụ như các ảnh giới thiệu sau cuốn sách này
Các qui tắc và thủ tục cuộc thi liên phòng về 5S cũng được giới thiệu trong cuốn sách này
Dụng cụ đánh giá
Các mẫu giấy dán tường hướng dẫn về 5S được trình bày trong sách này
Các mẫu đánh giá 5S (xem phụ lục)
Ví dụ khen thưởng (xem phụ lục)
Hộp dụng cụ 5S
trong tháng)
Giấy dán tường hướng dẫn 5S
áp phí ch 5S Tham quan 5S Kiểm tra của lãnh đạo
Khẩu hiệu 5S Chụp ảnh các cải tiến Phiếu kiểm tra 5S
Biển đeo ngực 5S Thi liên phòng về 5S Khen ngợi
Seiri Seiton Shitsuke Seiketsu Seiso
Phòng B
Chỗ này cần Seiri
Chỗ này cần Seiton
Trang 8Để thực hiện siêu 5S, trước hết phải nhớ các định nghĩa về Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu và Shitsuke
Hình vẽ trên nếu phóng to có thể dùng làm áp phích
Sau đây là hai ví dụ khác
Shitsuke
Đào tạo mọi người theo các thói quen làm việc tốt và tuân thủ nghiêm ngặt các qui định
Seiri Loại các đồ vật không cần thiết và khỏi chỗ làm và huỷ chúng
Seiton Sắp xếp các đồ vật cần thiết một cách có trật tự sao cho khi có nhu cầu dễ lấy
Seiso
Vệ sinh nơi làm việc sao cho máy móc, thiết bị luôn sạch sẽ
Seiketsu Duy trì nơi làm việc
của mình sao cho
có năng suất và dễ chịu bằng cách lập Seiri, Seiton, Seiso
Seiri Seiton Shitsuk Seikets Seiso
Trang 9Bố trí 2 ngày trong năm làm tổng vệ sinh
Cán bộ phụ trách ngày tổng vệ sinh nên phác thảo kế hoạch vệ sinh chi tiết theo phương pháp 5W
- 1H (ai, khi nào, tại sao, ở đâu, cái gì cần phải làm và như thế nào) Sau đó thông báo kế hoạch này tới tất cả mọi người
Xem xét kỹ chủng loại, số lượng các công cụ vệ sinh cần thiết trước khi mua
Ngày tổng vệ sinh, mọi người ngừng các công việc thường ngày để tập trung làm vệ sinh
Tường, trần, cửa sổ, sàn nhà và hành lang cơ quan cũng như các máy móc làm việc, thiết bị và phụ kiện đều phải được làm vệ sinh sao cho chúng thật sạch sẽ, bóng loáng Tất cả các khu vực bên ngoài như nhà để xe, phòng bảo vệ, vườn, cống rãnh lối đi lại đều được dọn dẹp gọn gàng Mời con em cán bộ cơ quan cùng tham gia làm vệ sinh sẽ đóng góp tốt cho công việc Shitsuke Làm vệ sinh môi trường xung quanh mình và nơi làm việc là rất tốt cho mọi người, do vậy, ngày tổng vệ sinh sẽ động viên mọi người thực hiện 5S
ư Tổ chức "ngày tổng vệ sinh" ngay sau khi lãnh đạo
thông báo thực hiện 5S
ư Phân chia công ty thành các khu vực nhỏ và giao
cho các nhóm nhỏ công nhân chị u trách nhiệm
từng nhóm
ư Cung cấp thông tin đầy đủ công cụ vệ sinh toàn cơ
quan
ư Tổng vệ sinh bao gồm cả Seiri các rác thải và các
đồ vật không cần thiết
ư Ngày tổng vệ sinh nên thực hiện 2 lần trong năm
và tiến hành liên tục
Bước 3: Tổng vệ sinh với sự tham gia
của mọi người
Kế hoạch tổ ng thể
Trang 10Tại sao các đồ không cần thiết lại được tích tụ tại nơi làm việc? Câu trả lời là:
1 Mua nguyên liệu phụ tùng vượt quá nhu cầu
2 Các đơn hàng đối với các đồ vật đã có trong kho được làm lại do nhầm lẫn
3 Thay đổi đặc trưng kỹ thuật khiến cho nhiều đồ vật đã có trong kho trở nên vô dụng
4 Suy giảm chất lượng đối với nguyên liệu và phụ tùng
6 Sản xuất quá nhiều sản phẩm và bán thành phẩm
7 Khách hàng trả lại hàng
8 Các văn bản trùng lặp và nhiều lý do khác nữa
Trong 5S, việc hủy bỏ các đồ vật không cần thiết trong quá trình Seiri làm tiền đề cho các quá trình tiếp theo
Điều quan trọng là các biện pháp nhằm tránh tái xuất hiện các đồ vật không cần thiết cần phải
được thực hiện Điều này được làm trong quá trình Seiri bằng cách xác định nguyên nhân tái diễn (việc này sẽ đóng góp cho việc cải tiến năng suất)
Không gian là tiền Seiri tạo ra không gian hữu dụng và hiệu quả (do vậy đóng góp vào cải tiến năng suất)
ư Xây dựng tiêu chuẩn loại bỏ những đồ vật không cần thiết
ư Tiến hành Seiri là một hoạt động được tiến hành với tất cả mọi người để loại bỏ những gì không cần thiết sau ngày tổng vệ sinh
ư Mọi người tập trung phân loại, thu nhập những gì không cần thiết để loại đi
ư Những gì không cần thiết nhưng có giá trị cao cần được
đánh giá để tránh phải mua lại chúng trong tương lai
ư Hoạt động Seiri cả ngày trong phạm vi toàn cơ quan cần được tiến hành 2 lần trong năm và làm thường xuyên
Bước 4: thực hiện Seiri
Kế hoạch tổ ng thể
Trang 11Định nghĩa Seiri
Seiri là phân loại và bỏ đi những gì không cần thiết tại nơi làm việc
Cách thức kinh tế nhất là phân loại những gì không cần thiết tại nơi làm việc theo 3 lớp chỉ ra ở trong hình vẽ và thực hiện các hành động thích hợp đối với mỗi lớp
Những gì cần thiết đang có tại nơi làm việc cần phải thực hiện Seiton sẽ được giới thiệu ở phần sau
Đồ vật không
cần thiết
Đồ vật không
có giá trị và dễ huỷ
Các đồ vật có thể bán
Các đồ vật không có giá trị nhưng
bỏ đi thì phí
Quẳng ngay đi
Tìm người mua
được giá nhất
Tìm cách thức tận dụng hoặc hủy tốt nhất
SEIRI
Đồ vật cần thiết
Đối với SEITON
Các đồ vật thường dùng
Các đồ vật thỉnh thoảng dùng
Các đồ vật không dùng nhưng phải giữ gìn
Phải để gần nơi sử dụng
Có thể đặt khá xa
Phải để ở kho riêng với các nhãn mác rõ ràng
Làm thế nào để tiến hành SEIRI tại nơi làm việc
Trang 12Khi đã
những thứ không cần thiết thì chúng cần phải được loại bỏ Đồng thời, cũng cần phải tìm hiểu về các yếu tố gây ra sự xuất hiện của chúng để từ đó có kế hoạch và biện pháp ngăn ngừa sự tái diễn
Số lượng những đồ vật không cần thiết (những thứ không được sử dụng để tạo ra đầu ra) nghĩa là
số lượng phế thải sinh ra theo nhiều cách Việc loại bỏ những thứ này góp phần đáng kể vào việc cải tiến năng suất
Cần phải nhận thức được những điều này để phòng ngừa sự cố xảy ra và sự gia tăng những thứ không cần thiết nhằm giảm bớt công việc sàng lọc
• Thay đổi kế hoạch sản xuất kinh doanh
• Vượt quá so với đơn đặt hàng
• Đặt hàng không chính xác
• Chất lượng không được kiểm soát
• Số lượng không được kiểm soát
• Vị trí lưu kho không thích hợp hoặc các
phương pháp lưu kho kém hiệu quả
• Hệ thống tiếp nhận và cấp phát kém
• Đặt hàng hoặc giao hàng kép
• Máy móc và thiết bị cũ kỹ và lạc hậu
• Hư hỏng do xếp dỡ không hợp lý
• Tạo ra và lưu kho quá nhiều công việc giấy
tờ
• Các nguyên nhân khác
Nguyên nhân tí ch tụ những thứ không cần thiết