GV nhận xét, giải thích và chốt lại : Vì do lãnh đạo cách mạng là liên minh giữa tư sản và quý tộc mới nên cách mạng diễn ra quanh co, phức tạp có lúc thỏa hiệp tàn tích PK chưa - Ảnh
Trang 1Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
TRƯỜNG THPT CHUYÊN LƯƠNG VĂN CHÁNH
TỈNH PHÚ YÊN
MÔN : LỊCH SỬ LỚP : 11 NÂNG CAO
NĂM HỌC :2009- 2010
Họ và tên giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Tổ : Sử - GDCD
Trang 2Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
PHẦN MỘT
Trang 3Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Chương I CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN
( TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN CUỐI THẾ KỶ XVIII ) Ngày 10/08/2009
- Tài liệu , tranh , ảnh liên quan
III Nội dung và phương pháp
GV giới thiệu sơ lược chương trình lịch sử lớp 11 NC
Sau đó giới thiệu vào bài
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
Sử dụng lược đồ , GV giới thiệu sơ lược về Nê-đec-lan : là
vùng thấp ( thấp hơn mực nước biển ) nằm ở bờ biển Bắc
Âu, gồm lãnh thổ 2 nước Hà Lan và Bỉ ngày nay
Sau đó , GV nêu câu hỏi : Những biểu hiện nào chứng tỏ
Nê-đec-lan có nền kinh tế công thương nghiệp phát triển nhất
châu Âu ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét và chốt lại :
- CN : Xuất hiện nhiều CTTC ( nấu đường , làm xà phòng ở
An-vec-pen ; dệt, luyện kim ở Ludơ )
- TN : Nhiều thành thị trở thành trung tâm sản xuất , thương
mại lớn
- Nhiều ngân hàng được thành lập
GV hỏi tiếp : Sự phát triển kinh tế dẫn đến sự thay đổi gì về
1 Sự phát triển kinh tế của lan
- Có nền kinh tế công thương nghiệpphát triển nhất châu Âu
- Xã hội tư bản ở Nê-đec-lan bướcđầu hình thành
2 Cuộc đấu tranh của nhân dân đec-lan chống ách thống trị Tây Ban Nha
Nê Chính sách thống trị của TBN đã cảntrở sự phát triển của Nê-đec-lan mâu
Trang 4Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Nhân dân nộp thuế bằng 2/5 ngân sách chung ( DT vùng
đất này bằng 6% DT của chính quốc )
- Đàn áp những người chống lại đạo Thiên chúa
- Hàng hóa nhập vào Nê-đec-lan phải chịu thuế cao
- Thương nhân Nê-đec-lan bị hạn chế buôn bán với các thuộc
GV nhận xét , phân tích thêm và chốt lại : Làm cho mâu
thuẫn dân tộc ngày càng sâu sắc Đây chính là nguyên nhân
sâu xa dẫn đến các cuộc đấu ttranh
Hoạt động 1 : Nhóm
GV nêu yêu cầu cho từng nhóm
- Nhóm 1 : Xác định những sự kiện chính của giai đoạn 1
- Nhóm 2 :Xác định những sự kiện chính của giai đoạn 2
HS mỗi nhóm thảo luận , cử đại diện trả lời
GV nhận xét và chốt lại :
* Giai đoạn 1566 - 1572:
- Tháng 8/1566, cuộc đấu tranh của nhân dân Nê-đéc-lan
chống Tây Ban Nha trở thành làn sóng mạnh mẽ
- Tháng 10/1566, phong trào lan rộng ra 12 tỉnh
- Tháng 4/1972, quân khởi nghĩa giải phóng nhiều vùng rộng
lớn ở phía Bắc
* Giai đoạn 1572 - 1648
- Chính quyền Tây Ban Nha tiếp tục điều quân sang
Nê-đéc-lan để cướp phá
- Nhân dân Nê-đéc-lan thành lập Ủy ban quản lí xã hội gồm
đa số đại biểu tư sản và bình dân để thống nhất các lực lượng
+ Đạo Can-vanh được công nhận là Quốc giáo
- Tháng 7/1581, vua Tây Ban
Nha Phi-líp II bị phế truất
- Các tỉnh miền Bắc trở thành một nước cộng hòa với Thủ đô
là Am-xtéc-đam
- Ý nghĩa: Đánh dấu bước thắng lợi của cuộc đấu tranh lâu
dài chống sự thống trị của chính quyền phong kiến Tây Ban
Nha
- Năm 1609, Hiệp định đình chiến được kí kết, nhưng đến
năm 1648 mới được công nhận độc lập
Hoạt động 2 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Qua diễn biến cho biết thái độ của quần
chúng nhân dân và quý tộc , tư sản ?
HS tìm hiểu SGK và suy nghĩ để trả lời
GV nhận xét và kết luận :
- Quần chúng : kiên quyết đấu tranh , thể hiện vai trò và sức
mạnh của mình trong thắng lợi
thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân vớibọn thống trị TBN ngày càng sâu sắc
bùng nổ các cuộc đấu tranh
- Hình thức :+ Dùng thơ ca chế giễu , đả kích nhàthờ
+ Đập phá tượng thánh + Vũ trang chống chính quyền PK
II Diễn biến của CM : Trải qua 2 giai
đoạn
1 Từ 1566 đến 1572
2 Từ 1572 đến 1648
Trang 5Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Quý tộc , tư sản : tổ chức , lãnh đạo nhân dân đấu tranh
song lại lo sợ trước phong trào quần chúng nên dao động dễ
thỏa hiệp
Hoạt động 1 : Nhóm
GV nêu câu hỏi cho từng nhóm
- Nhóm 1 : CM thắng lợi đã mang lại kết quả gì cho nhân
- Nhóm 1 : phải phân tích được hình 2 ( hải cảng
Amxtecđam )để minh họa
- Nhóm 2 :
+ Nhiệm vụ : Lật đổ chế độ phong kiến
+ Động lực : Quần chúng nhân dân
+ Lãnh đạo : GCTS
+ Chính quyền : Theo con đường TBCN
- Nhóm 3 : Tính chất là CMTS nhưng không triệt để vì :
+ Chỉ mới giải phóng các tỉnh miền Bắc
+ Vẫn còn tàn tích PK
+ Nông dân chưa có ruộng đất
III Kết quả và ý nghĩa lịch sử
- Mở đầu thời đại mới - Thời cận đại
3 Tính chất : Là cuộc CMTS nhưng
là CMTS chưa triệt để
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Tình hình Nê-đec-lan giữa thế kỷ XVI
- Chính sách cai trị của TBN nguyên nhân bùng nổ cách mạng
- Diễn biến , kết quả , ý nghĩa lịch sử và tính chất của CM Hà Lan
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Những tiền đề của CMTS Anh
- Diễn biến và kết quả của CM
- Tính chất và ý nghĩa lịch sử
Trang 6Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Hình thành các khái niệm cơ bản " CMTS", "Quý tộc mới , "Nội chiến, "Quân chủ lập hiến "
- Phân tích được vai trò của quần chúng nhân dân đối với CMTS Anh ; ý nghĩa , tính chất và hạn chếcủa CM
- So sánh điểm giống nhau và khác nhau của CM Hà Lan với CMTS Anh
3 Về thái độ
Nhận thức được vai trò của quần chúng , tính chất tiến bộ xã hộicũng như hạn chế của CMTS Anh để
có thái độ đúng đối với một cuộc CMTS
II Thiết bị, tài liệu dạy - học
- Lược đồ nước Anh thế kỷ XVIII
- Kênh hình trong SGK
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Nguyên nhân , diễn biến và kết quả của cách mạng Hà Lan
- Tính chất và ý nghĩa lịch sử
2 Bài mới
GV giới thiệu vào bài
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV giới thiệu : Vào đầu thế kỷ XVII, QHSX TBCN phát
triển mạnh ở Anh Đặc biệt là trong nông nghiệp
Sau đó, GV nêu câu hỏi : Sự thâm nhập cuả QHSXTBCN
vào nông nghiệp dẫn đến sự thay đổi như thế nào ?
HS tìm hiểu SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhận xét và chốt lại :
Địa chủ đuổi tá điền lấy đất trồng cỏ nuôi cừu thay đổi cơ
cấu kinh tế và phương thức kinh doanh công nghiệp len dạ
xuất hiện và phát triển
- Địa chủ đuổi tá điền, chiếm đất tạo thành một vùng rộng
lớn trồng cỏ nuôi cừu - phong trào "Rào đất cướp ruộng "
nông dân phá sản đi làm thuê Quá trình chuyển từ
nông nghiệp PK sang nông nghiệp TBCN bằng bạo lực tàn
khốc Quá trình này đã dẫn đến sự ra đời của Tầng lớp Quý
tộc mới ( Quý tộc đã tư sản hóa )
+ Ưu thế hơn PK vì có địa vị và giàu có
+ Ưu thế hơn GCTS vì có nhiều đặc quyền đặc lợi
I Những tiền đề của cách mạng
1 Sự phát triển kinh tế
- Nông nghiệp : QHSXTBCN thâmnhập vào nông thôn thay đổi cơ cấukinh tế và phương thức kinh doanh :nuôi cừu lấy bông công nghiệp len dạxuất hiện và phát triển
- Công thương nghiệp : Phát triển,nhiều CTTC, nhiều ngân hàng thànhlập
Đầu thế kỷ XVII, nước Anh có nềnkinh tế phát triển nhất châu Âu
2 Những biến đổi về xã hội
- Đông đảo nông dân bị phá sản phảibán sức lao động
- Một số địa chủ, quý tộc chuyển sangkinh doanh theo lối TBCN Tầng lớp Quý tộc mới ( giữ vai trò lớn trong quá trình CM )
- Nhiều thành thị trở thành trung tâmcông thương nghiệp tập trung đôngdân
Trang 7Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
GV hỏi tiếp : Mâu thuẫn xã hội được biểu hiện như thế nào?
- Quan hệ kinh tế hàng hóa , sản xuất
để buôn bán trong và ngoài nước
- Công nghiệp tư bản phát triển mạnh
mẽ , tìm cách thoát khỏi sự ràng buộccủa kinh tế PK
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV lưu ý HS, tình hình trên chính là nguyên nhân sâu xa
Sau đó, nêu câu hỏi : Duyên cớ trực tiếp làm bùng nổ nội
chiến ở Anh ?
HS tìm hiểu SGK , trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại :
- Anh giáo : Do Henri VIII lập ra vì bất đồng với giáo hoàng
Rôma ( Vua Anh đứng đầu Giáo hội Anh giáo )
- Tư sản Anh lập ra một tôn giáo mới là Thanh giáo ( lấy đạo
Can vanh làm cơ sở ) để chống lại Anh giáo
- Quốc hội : được lập từ thế kỷ XIII, gồm Quý tộc võ sĩ,
Tăng lữ, thị dân để cùng vua bàn bạc, giải quyết việc nước
nhưng từ đầu thế kỷ XVII không còn hoạt động
GV
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Cuộc nội chiến diễn ra như thế nào ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét và chốt lại :
* Từ 1642 - 1649 :
- 14/6/1645, Trận Nêdơbi quân đội Quốc hội thắng lớn
- 30/1/1649, xử tử vua Sáclơ I, tuyên bố thành lập nền cộng
hòa CM đạt đến đỉnh cao
* Từ 1649 - 1689 :
- 1653 - 1658, thiết lập chế độ độc tài quân sự do Crôm-oen
làm Bảo hộ công
- 1660, phục hồi vương triều Xtiu - ơt
- 1689, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến , quyền lực tập
trung vào Quốc hội ( tư sản và quý tộc mới )
- Tài lãnh đạo của Crôm-oen
- Sự ủng hộ và quyết tâm của nhân dân
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
- Sự cản trở của chế độ PKMâu thuẫn
xã hội gay gắt cuộc đấu tranh chốngchế độ PK, tạo điều kiện cho CNTBphát triển
II Diễn biến của cách mạng
1 Nguyên nhân trực tiếp
- Năm 1640, vì cần tiền để đàn ápcuộc khởi nghĩa của người Scôtlen, vuaSaclơ I phải triệu tập Quốc hội
- Bị Quốc hội phản đối, vua dùngquân đội đàn áp, nhân dân ủng hộ Quốchội
- Tháng 8/1642, Sáclơ I dựa vào địachủ quý tộc tuyên chiến với Quốc hội -Cuộc nội chiến bắt đầu
2 Diễn biến : 2 giai đoạn
* Từ 1649 - 1689 :
- 1653 - 1658, thiết lập chế độ độc tàiquân sự do Crôm-oen làm Bảo hộcông
- 1660, phục hồi vương triều Xtiu - ơt
- 1689, thiết lập chế độ quân chủ lậphiến , quyền lực tập trung vào Quốc hội( tư sản và quý tộc mới )
III Tính chất và ý nghĩa lịch sử của cách mạng
Trang 8Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
GV nêu câu hỏi : Cuộc nội chiến ở Anh mang tính chất gì và
có ý nghĩa như thế nào ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét và chốt lại theo SGK
GV hỏi tiếp : Vì sao cách mạng tư sản Anh không triệt để ?
HS suy nghĩ, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại : Vì do lãnh đạo cách
mạng là liên minh giữa tư sản và quý tộc mới nên cách mạng
diễn ra quanh co, phức tạp có lúc thỏa hiệp tàn tích PK chưa
- Ảnh hưởng đến sự phát triển xã hộiloài người trong buổi đầu chuyển từchế độ PK sang chế độ TBCN
- Chính sách cai trị của thực dân Anh ở Bắc Mỹ
- Nguyên nhân trực tiếp và diễn biến chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
- Kết quả, tính chất và ý nghĩa lịch sử
Trang 9Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Ngày 17/08
Tiết 3
Bài 3 CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ
NỬA SAU THẾ KỶ XVIII
3 Về thái độ : Trên cơ sở hiểu rõ bản chất của cuộc chiến tranh giành độc lập , thể hiện sự đồng tình
với các cuộc đấu tranh của nhân dân chống áp bức , bóc lột , giành độc lập
II Thiết bị , tài liệu dạy - học
- Lược đồ 13 bang thuộc địa Bắc Mỹ
- Lược đồ diễn biến chiến tranh giành độc lập
- Các tài liệu liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Vì sao nói vào đầu thế kỷ XVII , nước Anh đang ở đêm trước một cuộc cách mạng ?
- Diễn biến , tính chất và ý nghĩa của cách mạng Anh
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
Sử dụng lược đồ , GV giới thiệu : Bắc Mỹ nằm ven bờ Đại
Tây Dương , chủ nhân là thổ dân Inđian ( Anh điêng ) thực
ra là người châu Á thiên di sang khoảng 35.000 đến 12.000
năm trước qua eo biển Bêrinh , Alátka Khi thực dân xâm
lược , Bắc Mỹ còn ở thời kỳ thị tộc
Sau đó , GV nêu câu hỏi : Việc xâm chiếm thuộc địa của Anh
ở Bắc Mỹ diễn ra như thế nào ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét , bổ sung và chốt lại :
- Người TBN : đầu tiên đặt chân lên Phloriđa đến giữa thế kỷ
XVI , đi sâu vào lục địa
- Đầu thế kỷ XVI , người Pháp bắt đầu xâm lược
- Hà lan là nước có tiềm lực , đầu thế kỷ XVII , công ty
Đông Ấn sang Bắc Mỹ Năm 1614 , vùng Newyork ngày
nay người Hà Lan đã thành lập đất "New Amxtecdam"
- Tuy vậy công cuộc xâm lược của người Anh là mạnh mẽ và
có hiệu quả hơn cả : do tình hình chiến tranh và kinh tế Anh
trước cách mạng nông dân di cư ồ ạt sang Bắc Mỹ Từ
1603 - 1732 , trải qua nhiều cuộc chién tranh ác liệt với
người Pháp , Hà Lan Anh chiếm được Bắc Mỹ
Hoạt động 2 : Nhóm
GV nêu câu hỏi cho từng nhóm
- Nhóm 1 : Cho biết tình hình kinh tế Bắc Mỹ ?
- Nhóm 2 : Chính phủ Anh cai trị Bắc Mỹ như thế nào ? Hậu
quả của chính sách đó ?
I Việc di dân đến Bắc Mỹ và chế độ thuộc địa Anh
1 Việc xâm chiếm thuộc địa của Anh ở Bắc Mỹ
Từ 1603 - 1732 , thực dân Anh lầnlượt xâm chiếm và lập 13 bang thuộcđịa ở Bắc Mỹ
2 Chế độ thực dân Anh ở Bắc Mỹ
* Tình hình kinh tế Bắc Mỹ
Kinh tế thuộc địa phát triển nhanhtheo con đường TBCN nhưng có điểmkhác nhau giữa 2 miền: kinh tế đồnđiền ( miền Nam ), kinh tế công thương
Trang 10Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
HS các nhóm thảo luận , đại diện trả lời , bổ sung
GV nhận xét và chốt lại :
- Nhóm 1 : Kinh tế thuộc địa phát triển nhanh theo con
đường TBCN ( nhờ lao động rẻ mạt , tài nguyên phong phú ,
kỹ thuật phương Tây ) nhưng có điểm khác nhau giữa 2
miền:
+ Miền Nam : nô lệ được sử dụng rộng rãi trong các đồn
điền trồng lúa , bông vải , thuốc lá ( Khác với nô lệ thời
- Mỗi thuộc địa có chế độ cai trị riêng
- Thi hành đạo luật hà khắc
Cư dân Bắc Mỹ là dân di thực ( Nhiều nước khác nhau
nhưng dần dần tạo nên một cộng đồng mới , ngôn ngữ chung
là tiếng Anh ) , vốn thích sống tự do ở những vùng đất
hoang Họ không có thói quen kính trọng vua và cũng không
có quyền cử đại biểu trong nghị viện Anh nên cho rằng mình
không có nghĩa vụ nộp thuế Mâu thuẫn với chính quốc
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Sự kiện nào châm ngòi cho chiến tranh ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét và kết luận :
- Sự kiện "chè Bôxtơn" ( 1773 ) làm bùng nổ cuộc chiến
tranh : QH Anh ( không có đại biểu của các thuộc địa ) đặt ra
thuế chè đánh vào chè nhập khẩu đến Bắc Mỹ và gửi thêm
quân sang thuộc địa Cuối 1773 , nhân dân Bôxtơn tấn công
3 tàu chở chè , ném 343 thùng chè trị giá 100.000 bảng Anh
xuống biển TD Anh ra lệnh đóng cửa cảng làm ngưng trệ
hoạt động thương mại , thất nghiệp tràn lan phong trào đấu
tranh mạnh mẽ
GV hỏi tiếp : Tuyên ngôn ra đời như thế nào ? Hạn chế và ý
nghĩa của Tuyên ngôn ?
HS tìm hiểu SGK , suy nghĩ trả lời
GV nhận xét và kết luận :
- Ngày 4/7/1776 , ĐH đại biểu 13 bang đã thông qua bản
"Tuyên ngôn độc lập"
Tuy còn hạn chế : Chưa xóa bỏ chế độ nô lệ ; khẳng đinhj
quyền lực của GCTS và người da trắng
Nhưng là một văn kiện có ý nghĩa lịch sử tiến bộ: Lần đầu
tiên , các quyền con người và quyền công dân được thừa
nhận cỗ vũ phong trào đấu tranh
GV hỏi tiếp : Chiến tranh tiếp tục diễn ra và đạt kết quả
- Mỗi thuộc địa có chế độ cai trị riêng
- Thi hành đạo luật hà khắc
Cản trở sự phát triển của Bắc Mỹ mâu thuẫn giữa nhân dân thuộc địa vàchính quốc ngày càng sâu sắc đấutranh để thoát khỏi ách thuộc địa
II Cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ
1 Nguyên cớ và khởi đầu của chiến tranh
- Sự kiện "chè Bôxtơn" ( 1773 ) làmbùng nổ cuộc chiến tranh
- Từ ngày 5/9 đến 26/10/1774 , ĐHlục địa lần I yêu cầu vua Anh bãi bỏchính sách hạn chế công thương nghiệp
không được chấp nhận
- Ngày 19/4/1775 , Trận Le-xinh-tơn
mở đầu cuộc chiến tranh
- Ngày 10/5/1775 , ĐH lục địa lần II ,bầu Oasinhtơn làm tổng chỉ huy các lựclượng vũ trang
- Đầu 1776 , nghĩa quân chiếm đượcBôxtơn
2 Tuyên ngôn độc lập và việc thành lập Hợp chúng quốc Mỹ
- Ngày 4/7/1776 , ĐH đại biểu 13bang đã thông qua bản "Tuyên ngônđộc lập" Tuy còn hạn chế nhưng làmột văn kiện có ý nghĩa lịch sử tiến bộ:Lần đầu tiên , các quyền con người vàquyền công dân được thừa nhận cỗ vũphong trào đấu tranh
- Ngày 17/10/1777 , nghĩa quân thắnglớn ở Xa-ra-tô-ga bước ngoặt củachiến tranh
- Tháng 10/1781 , nghĩa quân giành
Trang 11Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
bước ngoặt của chiến tranh
- Tháng 10/1781 , nghĩa quân giành chiến thắng ở I-ooc-tao
quân Anh suy yếu dần , chiến tranh chấm dứt
- Tháng 9/1783 , Anh ký hiệp ước Vecxai công nhận độc
lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
GV nêu câu hỏi : Nhờ đâu nghĩa quân Bắc Mỹ có thể đánh
thắng quân Anh thiện chiến ?
HS suy nghĩ để trả lời
GV nhận xét và kết luận :
- Chiến đấu có chính nghĩa
- Có tổng chỉ huy tài giỏi
- Nghĩa quân có tinh thần chiến đấu anh dũng
- Có hậu phương rộng lớn và hiểm trở
- Tác động của "Tuyên ngôn độc lập"
- Được nhiều người tiến bộ ( có Xanh-xi-mông ) và nhiều
nước ủng hộ
Hoạt động 1 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Tính chất của chiến tranh giành độc lập ở
Bắc Mỹ có điểm gì giống và khác với CMTS Hà Lan và
Anh?
HS suy nghĩ và liên hệ kiến thức đã học để trả lời
GV nhận xét và chốt lại :
- Giống cách mạng Hà Lan về hình thức , mục đích : chiến
tranh giải phóng dân tộc
- Khác cách mạng Anh về hình thức
Tuy nhiên , các cuộc đấu tranh này đều bắt nguồn từ mâu
thuẫn giữa QHSXPK với LLSXTBCN Hình thức tuy khác
nhau nhưng thực chất đều là CMTS , mở đường cho CNTB
* Kết quả :
- Một nước tư bản mới xuất hiện :Hợp chúng quốc Mỹ ( Mỹ , Hoa Kỳ )
- Hiến pháp 1787 , xác lập thế chếdân chủ của tư sản và chủ nô
III Tính chất và ý nghĩa lịch sử
1 Tính chất
- Là CMTS diễn ra dưới hình thứcmột cuộc chiến tranh giải phóng
- Là CMTS không triệt để
2 Ý nghĩa lịch sử
- Là cuộc CMTS đầu tiên diễn rangoài châu Âu , giải phóng nhân dâncác thuộc địa khỏi ách thực dân
- Có ảnh hưởng mạnh mẽ tới cácthuộc địa của TBN , BĐN ở châu Mỹ
- Là "Tiếng chuông cảnh tỉnh" đối với
nước Pháp đang ở đêm trước của cuộcCMTS
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Nguyên nhân sâu xa , duyên cớ bùng nổ chiến tranh
- Diễn biến , kết quả , tính chất , ý nghĩa lịch sử của chiến tranh
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Tình hình nước Pháp trước cách mạng
- Tiến trình cách mạng Pháp
- Tính chất và ý nghĩa lịch sử của cách mạng
Trang 12Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Ngày 04/09/2008
Tiết 4 , 5 , 6
Bài 4 CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
2 Về kỹ năng
Củng cố nhận thức khái niệm : "Cách mạng tư sản" , hình thành các khái niệm mới trong bài ; phântích vai trò của quần chúng nhân dân , tính chất và ý nghĩa lịch sử của CM ; bài học của cách mạngPháp đối với cách mạng Việt Nam
3 Về thái độ
- Nhận thức rõ những mặt tiến bộ , hạn chế , ý nghĩa và bài học kinh nghiệm
- Hiểu được vai trò của quần chúng nhân dân trong việc đưa cách mạng đến thắng lợi và phát triểntheo đường đi lên
II Thiết bị , tài liệu dạy - học
- Lược đồ chiến tranh bảo vệ nước Pháp
- Tranh , ảnh và tư liệu liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Chính sách cai trị của thực dân Anh đã tạo ra nguyên nhân bùng nổ CM như thế nào ?
- Diễn biến , kết quả của chiến tranh
- Tính chất và ý nghĩa lịch sử
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài
* Nông nghiệp : Kém phát triển
GV hỏi thêm : Nông nghiệp Pháp có gì khác với nước
Anh ?
HS liên hệ bài trước và suy nghĩ trả lời
GV nhận xét , giảng giải và chốt lại :
- Ở Anh : trước cách mạng , CNTB đã thâm nhập vào nông
thôn nhiều thay đổi tiến bộ
- Ở Pháp : Công cụ lạc hậu , kỹ thuật canh tác thô sơ ; nhân
dân nộp thuế nặng1/4 diện tích đất bị bỏ hoang
* Công nghiệp : Khá phát triển với sự ra đời của nhiều xí
nghiệp có đến hàng trăm, hàng nghìn công nhân Các trung
tâm công nghiệp lớn : Dệt Li-ông ; chế tạo máy ở Rua,
Lơ-ru-vơ ; luyện kim ở Anzát, Loren
* Thương nghiệp : Phát đạt, song việc giao lưu, buôn bán
trong và ngoài nước gặp nhiều cản trở, vì :
- Mỗi địa phương có chế độ thuế quan riêng hàng hóa qua
mỗi địa phương phải chịu thuế quan ( rượu vang từ miền Bắc
đến miền Nam giá đắt hơn bán ở nước ngoài )
I Những tiền đề của cách mạng
1 Tình hình kinh tế nước Pháp trước năm 1789
a Nông nghiệp : Kém phát triển
b Công nghiệp : Khá phát triển Tuy
nhiên, vẫn còn kém Anh, lao động thủcông còn chiếm tỷ lệ lớn
c Thương nghiệp : Phát đạt, song
việc giao lưu, buôn bán trong và ngoàinước gặp nhiều cản trở
Trang 13Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Hệ thống đo lường không thống nhất
- Độc quyền của nhà nước về một số hàng hóa
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Tình hình chính trị - xã hội nước Pháp
trước cách mạng có gì đáng lưu ý ?
Hs theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét , giảng giải và chốt lại :
* Chính trị : Là nước quân chủ chuyên chế
- Vua Lu-I XVI( dòng họ Buôc-bông ): độc tài , bất tài ,
không chăm lo việc nước
- Vua và hoàng hậu Ma-ri-a Ăng -toa-net tổ chức khiêu vũ
hàng đêm thâm hụt ngân khố
* Xã hội : Duy trì chế độ đẳng cấp bất công
Dựa vào sơ đồ quan hệ 3 đẳng cấp , GV giảng giải cho HS
- Phải đóng mọi thứ thuế
GV cho HS quan sát hình 9/SGK , nêu câu hỏi : Bức tranh
biếm họa này phản ánh điều gì ?
HS quan sát hình , nhớ lại bài học ở lớp 8 để trả lời
GV nhận xét , bổ sung và kết luận :
Hoạt động 3 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư
tưởng cũng là một bộ phận của CMTS Pháp ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét và chốt lại : Thế kỷ XVIII , ở châu Âu được gọi
là "Thế kỷ ánh sáng" với nhiều nhà văn , nhà tư tưởng tiến
bộ lên án mạnh mẽ sự áp bức , bóc lột của chế độ quân chủ,
đả kích giáo hội Được quần chúng tin theo , tích cực
chuẩn bị cho một cuộc cách mạng xã hội sắp tới Được xem
như "những loạt đại bác mở đường cho bộ binh xuất kích"
Thế kỷ XVIII, ở châu Âu được gọi là
"Thế kỷ ánh sáng" với nhiều nhà văn,nhà tư tưởng tiến bộ lên án mạnh mẽ sự
áp bức, bóc lột của chế độ quân chủ, đảkích giáo hội Được quần chúng tintheo, tích cực chuẩn bị cho một cuộccách mạng xã hội sắp tới
CM mở đầu thắng lợi để tiếp tục phát
Đẳng cấp quý
tộc phong kiến
Đẳng cấp tănglữ
Đẳng cấp thứ ba
Nông
dân
Dân nghèothành thị ,công nhân
Tư sản
Trang 14Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Sự suy yếu của GC thống trị ( Triệu tập Hội nghị 3 ĐC )
- Mâu thuẫn giữa PK và ĐC 3 ngày càng gay gắt
- Tính tích cực đấu tranh của quần chúng tăng lên
- CM thành công, TS tài chính nắm quyền
- Thông qua Tuyên ngôn
- Thiết lập nền QCLH
GV hỏi tiếp : Ta có thể đánh giá như thế nào về Tuyên ngôn?
HS đọc SGK , suy nghĩ trả lời
GV nhận xét và chốt lại :
- Một văn kiện tiến bộ
- Định nghĩa chính xác và đầy đủ những quyền tự nhiên , bất
di , bất dịch và thiêng liêng của con người và của công dân
- Nhấn mạnh : quyền tư hữu là quyền thiêng liêng , bất khả
- Các nước PK châu Âu không muốn CM gây ảnh hưởng đến
nước mình liên minh tấn công để dập tắt CM
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Thái độ của nhân dân trước tình hình "Tổ
quốc lâm nguy" ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét và kết luận : Trước tình thế "Tổ quốc lâm
nguy", do sự yếu kém của sĩ quan, sự phản bội của triều đình
nhân dân lại đứng lên chiến đấu 10/8/1792, nhân dân Pari
và quân tình nguyện khởi nghĩa , bắt vua và hoàng hậu
chính quyền chuyển sang tay TS công thương nghiệp
( phía Girôđanh )
GV giới thiệu cho HS về bài hát Mácxâye
Khẳng định sự thắng lợi tất yếu của cuộc kháng chiến
chống Pháp của nhân dân ta, Bác Hồ có nhắc đến trận
Vanmi: “Một số đông những người nông dân nghèo khổ,
rách rưới của Pháp đã đánh tan đội quân hùng mạnh của
PK châu Âu”.
Một nhà nghiên cứu Pháp cũng khẳng định: “Trận Điện
Biên Phủ là chiến thắng Vanmi của các dân tộc da màu”.
GV hỏi tiếp : Việc xử tử vua có ý nghĩa gì ?
HS suy nghĩ trả lời
GV nhận xét và kết luận :
- Thể hiện sức mạnh của QCND trong cuộc đấu tranh xóa bỏ
chế độ PK
- Ủng hộ nền CH đầu tiên của nước Pháp
- Quyết tâm chống xâm lược , bảo vệ Tổ quốc và CM
Hoạt động 1 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao quần chúng lại đánh đổ chính quyền
triển
II Chế độ QCLH - nền CH thứ nhất (1792 )
1 Chế độ quân chủ lập hiến (14/7/1789 đến 10/8/1792 )
- Thắng lợi ngày 14/7, đưa Đại TS tàichính ( phái Lập hiến ) lên nắm chínhquyền, xóa bỏ một số nghĩa vụ PK
- Ngày 26/8/1789, QH lập hiến thông
qua Tuyên ngôn nhân quyền và Dân
quyền với khẩu hiệu "Tự do, bình đẳn,
bác ái"
- Tháng 9/1791 , thông qua Hiến pháp,thiết lập chế độ QCLH , quyền ứng cử ,bầu cử thuộc về công dân tích cực từ
bỏ một số nguyên tắc tiến bộ củaTuyên ngôn
- Vua và quý tộc chống phá CM/SGK
4/1792 , liên minh Áo - Phổ tấn công
tình hình nước Pháp căng thẳng
2 Chế độ cộng hòa ( 21/9/1792 đến 2/6/1793 )
- Trước tình thế "Tổ quốc lâm nguy",
do sự yếu kém của sĩ quan, sự phản bộicủa triều đình nhân dân lại đứng lênchiến đấu 10/8/1792, nhân dân Pari vàquân tình nguyện khởi nghĩa, bắt vua
và hoàng hậu chính quyền chuyểnsang tay TS công thương nghiệp ( phíaGirôđanh )
- QH mới được thành lập theo lối phổthông đầu phiếu nhân dân hăng háichống giặc, đánh thắng quân xâm lược
ở Vanmi ( 20/9/1792 )
- 21/9/1792, QH quyết định thủ tiêuchế độ quân chủ , tuyên bố thành lậpnền CH đầu tiên 21/1/1793, xử tử vua
Lu i XVI vì tội phản quốc
- Tình hình nước Pháp lại căng thẳng
III Nền chuyên chính dân chủ CM Giacôbanh ( 1793 - 1794 )
Trang 15Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Girôngđanh ?
HS suy nghĩ trả lời
GV nhận xét và chốt lại : Chính quyền không kiên quyết
chống giặc vì sợ đẩy CM lên cao sẽ thiệt hại đến quyền lợi
của TS
Hoạt động 2 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao nói giai đoạn dân chủ chuyên chính
Giacôbanh là đỉnh cao của CM Pháp ?
GV nêu câu hỏi : Nguyên nhân nào dẫn đến sự sụp đổ của
chính quyền chuyên chính Giacôbanh ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và kết luận : Do sự chia rẽ trong nội
bộ phái Giacôbanh , nhân dân mất lòng tin TS phản CM
đảo chính lật đổ nền chuyên chính Giacôbanh CM bước
vào thời kỳ thoái trào
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : CM Pháp mang tính chất gì ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét , giảng giải và chốt lại :
- Là cuộc CM vĩ đại nhất , triệt để nhất trong khuôn khổ
CMTS Được ví "Là cuộc nổi dậy lần thứ ba nhưng là cuộc
nổi dậy đầu tiên hoàn toàn vứt bỏ chiếc áo khoác tôn giáo"
- Do sức mạnh của QCND , CM Pháp thành công và "phát
triển theo đường đi lên"
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Ý nghĩa lịch sử của CMTS Pháp ?
HS theo dõi SGK , trả lời
GV nhận xét , bổ sung và kết luận : Tuy còn hạn chế nhưng
có ý nghĩa lịch sử to lớn
- Đối với nước Pháp : Lật đổ chế độ PK , mở đường cho
CNTB phát triển
- Đối với thế giới : Có ảnh hưởng sâu sắc
+ Tư tưởng dân tộc , dân chủ được truyền bá rộng rãi ở
châu Âu
+ Chế độ PK nhiều nước bị lung lay
+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho PTCM thế giới
- Ngày 31/5 đến ngày 2/6/1793, quầnchúng lại khởi nghĩa, bắt giam nhữngngười cầm quyền Girôngđanh chínhquyền chuyển sang tay những ngườiGiacôbanh, đứng đầu là Rôbexbie CMPháp chuyển sang giai đoạn cao nhất -giai đoạn chuyên chính dân chủ CM
- Thực hiện nhiều biện pháp kiênquyết để chống thù trong giặc ngoài, ổnđịnh đời sống nhân dân /SGK nhândân hăng hái SX, quân đội chiến đấudũng cảm Cuối năm 1793 đầu năm
1794, bạo động bị dập tắt, ngoại xâm bịđẩy lùi CM Pháp đạt tới đỉnh cao
IV.Thời kỳ thoái trào
- Do sự chia rẽ trong nội bộ pháiGiacôbanh, nhân dân mất lòng tin TSphản CM đảo chính lật đổ nền chuyênchính Giacôbanh CM bước vào thời
kỳ thoái trào
- CM chấm dứt với cuộc đảo chínhtháng11/1799 của Napôlêông Bônapác
V Tính chất và ý nghĩa của CM Pháp
1 Tính chất
- Là cuộc CM vĩ đại nhất , triệt đểnhất trong khuôn khổ CMTS
- Do sức mạnh của QCND, CM Phápthành công và "phát triển theo đường đilên"
- Hình thức : Nội chiến + Chiến tranhbảo vệ Tổ quốc
2 Ý nghĩa lịch sử : Tuy còn hạn chế
nhưng có ý nghĩa lịch sử to lớn
- Đối với nước Pháp : Lật đổ chế độ
PK , mở đường cho CNTB phát triển
- Đối với thế giới : Có ảnh hưởng sâu
sắc + Tư tưởng dân tộc, dân chủ đượctruyền bá rộng rãi ở châu Âu
+ Chế độ PK nhiều nước bị lung lay + Để lại nhiều bài học kinh nghiệmcho PTCM thế giới
IV Hướng dân tự học
- Chiến tranh Napôlêông - Nguyên nhân thất bại ?
- Tình hình châu Âu sau Hội nghị Viên có những diễn biến quan trọng nào ?
Trang 16Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
I Mục tiêu bài học
Học xong bài này, HS :
1 Về kiến thức : Nắm được
- Tình hình nước Pháp thời kỳ Napôlêông
- Chiến tranh Napôlêông : Diễn biến chính, tính chất và tác động
- Hội nghị Viên và những thay đổi của tình hình châu Âu
2 Về kỹ năng : Biết phân tích và đánh giá thái độ của các nước PK trước ảnh hưởng của CMTS
3 Về thái độ : Căm ghét đối với bọn ĐQ gây ra chiến tranh
II Thiết bị , tài liệu dạy - học
- Lược đồ châu Âu
- Tranh, ảnh liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra 15 phút
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nhắc lại : Trong thời kỳ chiến tranh CM bảo vệ nước
CH, quân đội Pháp chiếm một số lãnh thổ ở Tây Âu có ý
nghĩa tiến bộ Đến thời Napôleông là chiến tranh xâm lược
Sau đó, GV nêu câu hỏi : Tại sao nói chính quyền
Napôlêông tạo điều kiện cho sự phát triển của CNTB ?
HS theo dõi SGK , trả lời
Napôlêông là hoàng đế nhưng không là hoàng đế PK mà là
hoàng đế TS ( Quân chủ tư sản )
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Diễn biến chiến tranh Napôlêông ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích, bổ sung và chốt lại :
Chiến tranh Napôlêông có thể chia làm 2 giai đoạn :
+ Từ 1804 - 1812 : Là thời kỳ chiến thắng của Napôlêông
với những chiến công oanh liệt Biên giới ĐQ Pháp được mở
rộng hơn bao giờ hết ( chiếm 75 triệu dân bằng 1/2 dân số
lục địa châu Âu, gấp 3 lần dân số nước Pháp ) Biên giới:
Bỉ, Hà Lan, tả ngạn sông Ranh, miền Bắc Hải, Xavoa, Nixơ,
phần lớn Bắc và Trung Italia
+ Từ 1812 - 1815 : Thất bại trong trận Bô-rô-đi-nô ở Nga
( 1812 ) ảnh hưởng quyết định đến số phận của Đế chế Pháp
và Napôlêông Quân đội Napôlêông lần lượt thất bại trên các
1 Chiến tranh Napôlêông
Sau khi CMTS Pháp chấm dứt,Napôlêông tiến hành cuộc chiến tranh
ở châu Âu, tình hình và tính chất chiếntranh đã thay đổi so với thời kỳ chiếntranh CM
- Sau cuộc đảo chính tháng Sương mù( 11/1799 ) nắm chính quyền năm
1804, lên ngôi hoàng đế lập nền Đếchế thứ nhất
- Napôlêông vừa thực hiện những biệnpháp củng cố sự thống trị của GCTS,thúc đẩy CNTB phát triển vừa tiếnhành chiến tranh xâm lược ở Anh vàlục địa châu Âu
- Chiến tranh Napôlêông có thể chialàm 2 giai đoạn :
+ Từ 1804 - 1812 : Là thời kỳ chiếnthắng của Napôlêông với những chiếncông oanh liệt Biên giới ĐQ Phápđược mở rộng hơn bao giờ hết
+ Từ 1812 - 1815 : Thất bại trong trậnBô-rô-đi-nô ở Nga ( 1812 ) ảnh hưởngquyết định đến số phận của Đế chếPháp và Napôlêông Quân độiNapôlêông lần lượt thất bại trên cácchiến trường năm 1815, thất bại trongtrận Oa-tec-lô Đế chế sụp đổ
Trang 17Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
chiến trường năm 1815, thất bại trong trận Oa-tec-lô Đế
chế sụp đổ Napôlêông bị đày ở đảo Xanh Êlen và chết ở đó
năm 1821
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Hội nghị Viên diễn ra trong hoàn cảnh
nào? Mục đích và nội dung ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại :
- Trước khi tiến vào Pari…( Napôlêông bị bắt và đày ở đảo
Enbơ ),các nước chủ yếu tham gia chống Napôlêông triệu
tập Hội nghị tại Viên
- Ngày 20/3/1815, Napôlêông trốn khỏi đảo trở lại PariHội
nghị tạm hoãn để hợp sức chống Napôlêông sau khi chiến
thắng, hội nghị tiếp tục và ký kết Hiệp ước
- Nga được Phần Lan, một phần Ba Lan ( gồm cả thủ đô )
- Áo được Italia, MN Xlavơ ( Bungari, Anbani )
- Anh được đảo Manta, đảo Xây lan, ( Xrilanca ), mũi Cáp
(Nam Phi)
- Italia bị phân chia thành 7 vương quốc thuộc Áo và Pháp
- Liên bang Đức được thành lập gồm 34 vương quốc và 4
1815 )
* Mục đích : Thảo luận những điều
kiện ký kết Hiệp ước hòa bình và vẽ lạibản đồ châu Âu có lợi cho họ
* Nội dung
- Nước Pháp : + Trở về biên giới cũ trước chiếntranh cách mạng
+ Bồi thường chiến phí
+ Giao cho quân đồng minh toàn bộhạm đội của mình
+ Lu I XVIII được công nhận là vuanước Pháp
- Các nước thắng trận thì chia nhauđất đai chiếm được
b Tình hình châu Âu sau Hội nghị Viên
- Các thế lực phản động phục hồi sựthống trị ở châu Âu
- Các nước quân chhủ châu Âu tập hợptrong “Liên minh thần thánh” để đàn ápphong trào cách mạng ( tư sản )
- Dù bị đàn áp, phong trào cách mạngvẫn diễn ra ở nhiều nước châu Âu, nhất
là ở Tây Ban Nha
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Tại sao các nước châu Âu liên minh chống lại Napôlêông ?
- Hội nghị Viên và tình hình châu Âu sau Hội nghị Viên
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Những tiền đề cách mạng công nghiệp Vì sao CMCN diễn ra sớm nhất ở Anh ?
- Máy móc được phát minh và sử dụng như thế nào ?
- Hệ quả của cách mạng công nghiệp
Trang 18Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Ngày 28/08
Tiết 8
Bài 6 CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP ( Nửa đầu thế kỷ XVIII – giữa thế kỷ XIX )
- Những tiền đề, thành tựu tiêu biểu và hệ quả của cách mạng công nghiệp
2 Về kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng phân tích vai trò của kỹ thuật và sự phát minh ra máy móc trong
sự phát triển của nhân loại
3 Về thái độ
- Nhận thức được mọi sáng chế, phát minh đều bắt nguồn từ nhu cầu của thực tiễn và là kết quả sángtạo của quần chúng nhân dân
- Biết vận dụng kiến thức để hiểu rõ hơn về quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Lược đồ nước Anh giữa thế kỷ XVIII, XIX
- Tranh, ảnh trong SGK
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
Hoàn cảnh, mục đích, nội dung của Hội nghị Viên và tình hình châu Âu sau Hội nghị Viên ?
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao cách mạng công nghiệp khởi đầu
ở Anh sớm hơn các nước khác ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại :
- Bằng kinh doanh trong nước, buôn bán nô lệ, khai thác
thuộc địa GCTS Anh đã tích lũy được lượng tư bản khổng
lồ
- Nhân công đông đảo hơn cả
- Cải tiến kỹ thuật, trình độ phân công lao động cao/SGK
Đủ điều kiện khởi đầu sớm khoảng những năm 60 thế kỷ
XVIII giữa thế kỷ XIX
Hoạt động 2 : Cá nhân
GV giới thiệu : Kinh tế phát triểnmức sống tăngnhu cầu
sản xuất để đáp ứng thị trường trong và ngoài nước phải
sản xuất bằng máy móc ( nguồn gốc của CMCN )
Sau đó, nêu câu hỏi : Vì sao cách mạng công nghiệp bắt
đầu từ công nghiệp nhẹ mà trước hết là ngành dệt ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại :
Công nghiệp nhẹ và đặc biệt là công nghiệp dệt đòi hỏi ít
vốn, thu hồi nhanh và kiếm được nhiều lợi nhuận
Hoạt động 3 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Kể tên các máy móc được sử dụng đầu
I Cách mạng công nghiệp ở Anh
1 Những tiền đề của cách mạng công nghiệp
- GCTS Anh đã tích lũy được lượng tưbản khổng lồ
- Nông dân, thợ thủ công bị phá sản nhân công đông đảo
- Những tiến bộ về kỹ thuật và tổ chứcsản xuất trong các công trường thủ công
Nước Anh có đủ 3 điều kiện để chuyển
từ sản xuất nhỏ bằng thủ công sang sảnxuất lớn bằng máy móc cách mạngcông nghiệp được khởi đầu ở Anh
+ Xa máy Gienny của Hagrivơ
+ Máy kéo sợi bằng sức nước củaAcrai
+ Máy dệt chạy bằng sức nước của
Trang 19Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
tiên trong ngành dệt ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, phân tích và chốt lại
+ 1767, Xa máy Gienny của Hagrivơ
+ 1769, Máy kéo sợi bằng sức nước của Acrai
+ 1785, Máy dệt chạy bằng sức nước của Cacrai
+ 1784, Máy hơi nước của Giêm-oát
Trước khi có máy hơi nước, các nhà máy phải xây gần
khúc sông chảy xiết, xa trung tâm; mùa đông nước đóng
băng nhà máy phải dừng hoạt động
Từ khi có máy hơi nước, việc xây dựng nhà máy dệt được
tiến hành ở những địa điểm thuận lợi hơn
C Mác : “Máy hơi nước, nó là biểu tượng của CNTB, là
phát minh thực sự có tính quốc tế đầu tiên”
GV hỏi tiếp : CMCN đã tác động như thế nào đến nước
Anh ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhận xét, bổ sung và kết luận :
Nước Anh trở thành “công xưởng của thế giới” hàng hóa
Anh tràn ngập thị trường nước ngoài
GV hướng dẫn HS học SGK phần CMCN ở Pháp và Đức
Hoạt động 4 : Nhóm
Gv nêu câu hỏi cho từng nhóm
- Nhóm 1 : Hệ quả kinh tế của CMCN ?
- Nhóm 2 : Hệ quả xã hội của CMCN ?
HS các nhóm thảo luận, đại diện trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại :
Cacrai
+ Máy hơi nước của Giêm-oát
- Từ ngành dệt, máy móc lan dần đếncác ngành công nghiệp khác Máy hơinước được sử dụng rộng rãi trongGTVT, luyện kim, khai mỏ…
Công nghiệp Anh phát triển bộ mặtnước Anh thay đổi nhanh chóng NướcAnh từ một nước nông nghiệp mộtnước có nền công thương nghiệp pháttriển nhất thế giới
II Cách mạng công nghiệp ở Pháp và Đức/SGK
III Hệ quả của cách mạng công nghiệp
1 Về kinh tế
- Làm thay đổi bộ mặt các nước tư bản
- Thúc đẩy nhiều ngành kinh tế pháttriển ( GTVT, nông nghiệp )
2 Về xã hội : Hình thành 2 giai cấp cơ
bản của xã hội tư bản : GCTS và GCVS
mâu thuẫn về quyền lợi GCVS đứnglên đấu tranh chống áp bức bóc lột
IV hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Các tiền đề của cách mạng công nghiệp Anh
- Vì sao CMCN diễn ra đầu tiên trong ngành dệt ? Những máy móc được sử dụng đầu tiên
- Hệ quả kinh tế và xã hội của CMCN
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Hoàn cảnh, diễn biến, kết quả của quá trình thống nhất Đức
- Hoàn cảnh, diễn biến, kết quả của quá trình thống nhất Italia.
- Nội chiến ở Mỹ và cải cách nông nô ở Nga
Trang 20Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Ngày 07/09
Tiết 9,10
Bài 7 HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ ( Giữa thế kỷ XIX )
2 Về kỹ năng : Phân tích mặt tích cực và hạn chế của cuộc đấu tranh, vai trò của quần chúng nhân
dân trong mỗi cuộc đấu tranh đó
3 Về thái độ : Nhận thức được ở mức độ nào đó về bản chất của CNTB.
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Lược đồ thống nhất Đức
- Lược đồ thống nhất Italia
- Tranh, ảnh trong SGK
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ : Tiền đề CMCN Anh Vì sao CMCN bắt đầu từ công nghiệp nhẹ ?
Hệ quả của cách mạng công nghiệp
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
- Công nghiệp Đức phát triểnthống nhất đát nước
- Con đường từ trên xuống vì :
+ GCVS còn yếu chưa đủ sức lãnh đạo nhân dân đấu tranh
bằng con đường CM ( “Từ dưới lên” )
+ GCTS sợ phong trào CN nên ủng hộ con đường chiến
tranh của bọn thống trị
- Tiến hành chiến tranh với Đan Mạch chiếm Sơ-lô-xvích
và Hôn-xtai-nơ
- Áo là đối thủ chính trong việc giành quyền lãnh đạo nước
Đức Áo thua, phải rút khỏi liên bang Đức (1815), thừa
nhận Phổ có quyền xây dựng 1 tổ chức chính trị mới là liên
bang Bắc Đức
Hoạt động 2 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Cuộc đấu tranh thống nhất nước Đức
mang tính chất gì và có ý nghĩa như thế nào ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ để trả lời
- Bixmac – Thủ tướng Phổ đảm nhiêmviệc lãnh đạo công cuộc thống nhất đấtnước theo con đường “từ trên xuống”với chính sách “sắt và máu”
+ Năm 1864, tiến hành chiến tranh vớiĐan Mạch
+ Năm 1866, gây chiến với Áo và giànhthắng lợi năm 1867, thành lập liên bangBắc Đức
+ Năm 1870- 1871, thắng lợi trongchiến tranh Pháp- Phổ hoàn thành thốngnhất nước Đức
- Do quý tộc quân phiệt Phổ lãnh đạo
Đức bị quân phiệt hóa theo kiểu Phổ,
Trang 21Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Hoạt động 3 : Nhóm
GV nêu câu hỏi cho từng nhóm
- Nhóm 1 : Tình hình Italia trước cuộc đấu tranh thống
+ Lômbacđia-Vênêđia : Chịu sự thống trị trực tiếp của Áo
+ Pacna, Môđêna, Toxcana, và Napôli : Ảnh hưởng của Áo
+ Rôma : Đất của Giáo hoàng có quân Pháp chiếm đóng
+ Piêmôntê : Nước duy nhất được độc lập
- Nhóm 2 : SGK.
- Nhóm 3 : Khác Đức
Việc thống nhất Italia không chỉ thực hiện “từ trên xuống”
mà còn thực hiện “từ dưới lên”
+ Năm 1859, thực hiện “từ trên xuống”
+ Từ năm 1860, “từ dưới lên”
+ Từ năm 1866, “từ trên xuống”
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao bùng nổ nội chiến ở Mỹ ? Cuộc
nội chiến nổ ra như thế nào ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GVnhận xét, phân tích và chốt lại :
GV hỏi thêm : Vì sao sự tồn tại của chế độ nô lệ lại hạn
chế sự phát triển của nước Mỹ ?
GV giới thiệu : Nội chiến là chiến tranh giữa ccs lực lượng
tiến bộ chống lại lực lượng phản tiến bộ
GV nêu câu hỏi : Vì sao nói cuộc nội chiến là CMTS ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại:
- Cuộc chiến tranh của lực lượng tiến bộ chống chế độ nô lệ
- GCTS lãnh đạo cùng sự tham gia tích cực của nhân dân
- Tạo điều kiện cho CNTB phát triển mạnh ở Mỹ
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
trở thành trung tâm gây chiến ở châuÂu
2 Cuộc đấu tranh thống nhất Italia
- Theo Hội nghị Viên, Italia bị chiathành 7 nước lớn nhỏ theo chế độ quânchủ, phần lớn thuộc Áo
- Nhân dân nhiều lần đấu tranh thấtbại
- Sau cách mạng 1848, CNTB phát triển
vấn đề thống nhất đất nước được đặt ra
Cả nước hướng về Piêmôntê…
+ Bá tước Cavua- Thủ tướng Piêmôntê,chủ trương thống nhất Italia “từ trênxuống” 1859, liên minh với Phápchống Áo giành lại chủ quyền, thốngnhất một số vùng MB và Mtrung
+ Năm 1860, nhân dân MN và “đội quânnghìn người” của Garibanđi khởi nghĩa,giải phóng MN sáp nhập vào Piêmôntê
tuyên bố thành lập vương quốc Italia.+ Năm 1866, liên minh với Phổ chống
Áo giải phóng Vênêđia
+ Năm 1870, sau chiến tranh Pháp-Phổ
thu hồi Rôma hoàn thành thống nhất
tạo điều kiện cho CNTB phát triển
II Nội chiến ở Mỹ ( 1861-1865 ) và cải cách nông nô ở Nga ( 1861 )
1 Nội chiến ở Mỹ
a Nguyên nhân
* Nguyên nhân sâu xa : Mâu thuẫn
giưa TS miền Bắc với chủ nô MN ngàycàng gay gắt phong trào đấu tranh đòithủ tiêu chế độ nô lệ
* Nguyên nhân trực tiếp : Cuộc bầu cử
Tổng thống năm 1860, Lincôn (Đảng
CH ) trúng cử tổng thống 11 bang MNtách ra thành lập Hiệp bang riêng
b Diễn biến
- Ngày 12/4/1861, giới chủ nô gây nộichiến
- Ngày 1/1/1863, Tổng thống ban hànhsắc lệnh bãi bỏ chế độ nô lệ
- Ngày 9/4/1865, quân MN đầu hàng
nội chiến kết thúc
c Tính chất và ý nghĩa
- Nội chiến ( chiến tranh ly khai ) chính
là cuộc CMTS lần 2, xóa bỏ những cảntrở để phát triển mạnh CNTB
- Vẫn chưa giải phóng hoàn toàn chongười lao động da đen
2 Cải cách Nông nô ở Nga
Trang 22Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
GV nêu câu hỏi : Tình hình nước Nga trước cải cách nông
nô ? Tình hình trên dẫn đến hậu quả gì ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại:
- Nông nghiệp : Ruộng đất trong tay địa chủ
Nông dân phải lao động cưỡng bức năng
suất thấp
- Công nghiệp : Không phát triển vì thiếu lao động tự do và
thị trường trong nước cuối thế kỷ XVIII mới xuất hiện
CTTC ( các nước phương Tây từ thế kỷ XVI )
- Chính trị : Quân chủ chuyên chế; lao vào cuộc chiến tranh
Crưm với Anh, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ
Phong trào đấu tranh chống chế độ nông nô Sau chiến
tranh Crưm, GC thống trị không thống trị như cũ được;
nhân dân không cam phận sống như cũ được nữa Nhưng ở
Nga thiếu một GC lãnh đạo
Để tránh khỏi nguy cơ bị sụp đổ, Nga hoàng phải cải cách
để xoa dịu quần chúng
Hoạt động 2 : Cá nhân
GV nêu câu hoỉ : Vì sao khẳng định cải cách nông nô là
CMTS ?
HS suy nghĩ, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại : Nông nô dược giải
phóng, có thể bán sức lao động của mình cho các nhà máy,
công trường; chủ tư bản thuê được lao động kinh tế TBCN
phát triển
- Nửa đầu thế kỷ XIX, là nước phongkiến lạc hậu, QHSXTBCN phát triểnchậm do bị kìm hãm bởi chế độ nông nô
Cuộc đấu tranh chống chế độ nông nô
Yêu cầu phải cải cách chế độ nông nôđược đặt ra một cách bức thiết
- Ngày 19/2/1861, Nga hoàng xan-đrơ II ký sắc luật giải phóng nhữngngười nông dân lệ thuộc địa chủ vàTuyên ngôn về việc xóa bỏ chế độ nôngnô
- Hình thức, diễn biến của cuộc đấu tranh thống nhất Đức và Italia
- Giữa 2 cuộc thống nhất có điểm gì khác
- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến, kết quả, tính chất và ý nghĩa của cuộc nội chiến ở Mỹ
- Tình hình nước Nga trước cải cách nông nô Tính chất và ý nghĩa của cải cách nông nô
Trang 23Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Ngày 12/09
Tiết 11
Bài 8 CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ QUỐC CHỦ NGHĨA
I Mục tiêu bài học
Học xong bài này, HS :
1 Về kiến thức
Cần nắm được :
- Sự phát triển của KH-KT và tác động của nó đối với sản xuất và đời sống
- Sự chuyển biến của CNTB từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn ĐQCN với sự xuất hiệnnhững hiện tượng mới trong lĩnh vực kinh tế-xã hội
2 Về kỹ năng : Sưu tầm tài liệu về những phát minh, sáng chế của các nhà kgoa học để phục vụ cho
bài học
3 Về thái độ : Nhận thức rõ vai trò của Kh – KT trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Các bảng thống kê, sơ đồ
- Tranh, ảnh trong SGK
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến, kết quả, tính chất và ý nghĩa của cuộc nội chiến ở Mỹ
- Tình hình nước Nga trước cải cách nông nô Tính chất và ý nghĩa của cải cách nông nô
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Trình bày những thành tựu KH – KT và
tác động của nó đối với sản xuất ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại :
GV cho HS xem bản thống kê về các thành tựu…
- Động cơ đốt trong sử dụng nhiên liệu lỏng, không cần nồi
hơi tiện lợi hơn ngành khai thác dầu phát triển
- Phát minh điện, máy phát điện ( những tuốcbin chạy bằng
sức nước, những tuốcbin liên hợp với Đinamô thành máy
tuốcbin phát điện, cung cấp nguồn điện năng mạnh mẽ và
rẻ tiền Năm 1884, nhà máy điện đầu tiên của Êđixơn ở
New- Yooc, cung cấp điện cho 508 hộ với 10.164 bóng đèn
Việc tải điện đi xa đã được giải quyết giải phóng nền
công nghiệp ra khỏi giới hạn về địa lý
- Sản lượng thép tăng từ 250.000 tấn (1870) 28,3 triệu tấn
(1900) thép được sử dụng rộng rãi trong các ngành công
nghiệp
* Đặc điểm của sản xuất công nghiệp : Sản xuất hàng loạt,
các sản phẩm được tiêu chuẩn hóa về kích thước, mẫu mã
và chất lượng
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Quá trình xuất hiện CNTB độc quyền
diễn ra như thế nào ?
HS theo dõi SGK, trả lời
1 Sự tiến bộ về KH- KT và sự phát triển của sản xuất
Từ giữa thế kỷ XIX, KH đã có mộtbước phát triển lớn lao trên các lĩnh vựcđiện từ, hạt nhân, sự tiến hóa và ditruyền, về vi trùng và chế tạo vắc-xin…
được ứng dụng để nâng cao năng lựcsản xuất phục vụ đời sống con người
- Động cơ đốt trong được sử dụng rộngrãi ngành khai thác dầu mỏ cuộctranh giành dầu mỏ gay gắt
- Việc phát minh ra điện, các loại máyphát điện thuận lợi cho việc phát triểnsản xuất ( xây dựng các nhà máy lớn,khu công nghiệp tập trung ) ngành mớixuất hiện : Thông tin vô tuyến điện, điệnảnh…
- Việc sử dụng công nghệ lò caoBetxme đánh dấu bước chuyển biếntrong ngành luyện kim, chế tạo máy…
- Công nghiệp hóa học mới ra đời, pháttriển nhanh, phục vụ cho ngành nhuộm,phân bón, thuốc nổ
- GTVT chuyển biến mạnh mẽ
2 Sự xuất hiện của CNTB độc quyền
- Xu hướng tập trung sản xuất, tập trung
tư bản Các công ty độc quyền : Cacten,
Trang 24Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
GV hỏi thêm : Vì sao phải tập trung sản xuất tư bản ?
HS suy nghĩ để trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
- Tiến bộ kỹ thuật Mở rộng sản xuất
- Các cơ sở thua lỗ rơi vào tay các nhà tư bản
Xanhđica và Tơrơt
- Từ tập trung công nghiệp đến tậptrung ngân hàng Sự dung hợp giữa tưbản ngân hàng và tư bản công nghiệp
Tư bản tài chính, đầu sỏ tài chính
- Đẩy mạnh xuất khẩu tư bản
- Tăng cường xâm lược thuộc địa tranh chấp giữa các nước tư bản ngàycàng căng thẳng
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Tiến bộ kỹ thuật và tác động của chúng đối với sản xuất và đời sống
- Những chuyển biến của CNTB cuối thế kỷ XIX
Trang 25Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Ngày 12/09
Tiết 12
Bài 9 CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ QUỐC CHỦ NGHĨA (Tiếp theo )
3 Về thái độ : Có ý thức đề cao cảnh giác, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hòa bình.
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Lược đồ thế giới
- Tranh, ảnh và tài liệu liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Tiến bộ kỹ thuật và tác động của chúng đối với sản xuất và đời sống
- Những chuyển biến của CNTB cuối thế kỷ XIX
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài
GV có thể lập bảng tóm tắt khi giảng dạy bài này hoặc theo
trình tự từng nước như SGK
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Tình hình nước Anh sau năm 1870 Vì sao
nước Anh mất địa vị bá chủ thế giới về công nghiệp ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung giảng giải và chốt lại
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Tình hình đối nội, đối ngoại của nước
Anh có gì đáng lưu ý ? Đặc điểm của CNTB Anh ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
* Đối nội
- Nước QCLH, thực chất là dân chủ tư sản đại nghị
- Đảng Tự do và Đảng Bảo thủ thay nhau cầm quyền
- Bảo vệ GCTS, đàn áp phong trào công nhân
* Đối ngoại : Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.
Đặc điểm : CNĐQ thực dân
Hoạt động 3 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Tình hình nước Pháp sau năm 1870 Vì
sao nước Pháp có sự giảm sut về công nghiệp ?
- Vẫn đứng đầu về tài chính, xuất khẩu
tư bản, thuộc địa…
- Tập trung công nghiệp và ngân hàngđược đẩy mạnh các công ty độc quyền
- Nông nghiệp : Không quan trọng Chỉ tự túc được 1/3
- Bảo vệ GCTS, đàn áp phong tràocông nhân
* Đối ngoại : Đẩy mạnh xâm lược
Trang 26Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
* Đối nội
- Nước Cộng hòa
- Tổng thống có nhiệm kỳ 7 năm, quyền lực to lớn
- Đàn áp phong trào công nhân
* Đối ngoại : Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.
Đặc điểm : CNĐQ cho vay lãi
Hoạt động 4 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao nước Đức phát triển nhanh về
công nghiệp từ sau năm 1870 ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ để trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
GV hỏi tiếp : Tình hình chính trị nước Đức có gì đặc biệt ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ để trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
* Đối nội
- Là nước Liên bang theo chế độ QCLH ( liên minh giữa
TS và quý tộc TS )
- Chống phong trào công nhân
* Đối ngoại : Đòi gây chiến tranh để chia lại thuộc địa.
Đặc điểm : CNĐQ quân phiệt, hiếu chiến
- Tập trung sản xuất, tập trung tư bản được đẩy mạnh
công ty độc quyền Tơrơt
- Nông nghiệp : Phát triển nhanh cung cấp lương thực
cho châu Âu
b Tình hình chính trị
* Đối nội
- Nước công hòa với 2 Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ
- Chống phong trào công nhân
* Đối ngoại : Từ những năm 80 của thế kỷ XIX, vươn ra
ngoài lãnh thổ với chính sách “Cái gậy lớn” và “Ngoại giao
- Nông nghiệp : Trang bị máy móc năng xuất tăng
- Tình hình kinh tế các nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ trong giai đoạn chuyển sang CNĐQ.
- Nguyên nhân của sự thay đổi vị trí
- Tình hình chính trị của các nước
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
Trang 27Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Sự ra đời và tình cảnh GCVS công nghiệp
- Phong trào đấu tranh của công nhân trong nửa đầu thế kỷ XIX
- Điểm tiến bộ và hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng
Chương III PHONG TRÀO CÔNG NHÂN (Từ đầu thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX )
Ngày 20/09
Tiết 13
Bài 10 PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA CÔNG NHÂN NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX
- Điểm tiến bộ, hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng
2 Về kỹ năng : Biết phân tích sự kiện lịch sử để rút ra kết luận khái quát về sứ mệnh lịch sử của công
nhân và bản chất của chủ nghĩa xã hội không tưởng
3 Về thái độ : Biết căm ghét sự áp bức, bóc lột; đồng tình với cuộc đấu tranh của GCVS.
II Thiết bị, tài liệu dạy - học
- Lược đồ châu Âu thế kỷ XIX
- Tranh, ảnh và tài liệu liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
Biểu hiện của sự phát triển không đồng đều của CNTB qua 4 nước ĐQ : Anh, Pháp, Đức, Mỹ
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Thành phần chủ yếu của GCVS là gì ?
Tình cảnh của họ như thế nào ở các nước tư bản ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giảng giải và chốt lại
Trích miêu tả của Ănghen về tình cảnh GCVS trong cuốn
“Tình cảnh GCCN Anh”
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Nêu những nét chủ yếu của phong trào
công nhân vào nửa đầu thế kỷ XIX ?
HS tìm hiểu SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
Hoạt động 2 : Nhóm
GV nêu câu hỏi cho mỗi nhóm
- Nhóm 1 : Vì sao có phong trào đập phá máy móc ?
- Nhóm 2 : Vì sao nói, phong trào “Hiến chương” có tính
quần chúng, có ý thức chính trị ?
- Nhóm 3 : Nhận xét về phong trào công nhân những năm
30 của thế kỷ XIX ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhận xét, giải thích, bổ sung và chốt lại
1 Sự ra đời và tình cảnh của GCVS công nghiệp
- GCVS xuất thân từ : Nông dân và thợthủ công thành thị bị phá sản
- Tình cảnh : Bị áp bức, bóc lột nặng nề + Điều kiện làm việc rất tồi tệ, thời gianlao động kéo dài
+ Tiền lương thấp
+ Nguy cơ mất việc làm cao
Công nhân đã đứng lên đấu tranh
2 Phong trào đấu tranh của công nhân trong nửa đầu thế kỷ XIX
- Đầu thế kỷ XIX, phong trào đập phámáy móc, đốt công xưởng nhận thứccủa GCCN còn thấp
- Từ những năm 30 của thế kỷ XIX, cóbước phát triển
+ Phong trào “Hiến chương”ở Anh(1836 – 1848 )
+ Khởi nghĩa của công nhân dệt Liông
Trang 28Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Nhóm 1 : Vì cho rằng máy móc là nguyên nhân gây ra
mọi tai họa đau khổ cho công nhân
- Nhóm 2 : Vì
+ Đông đảo quần chúng tham gia, đấu tranh đòi quyền lợi
chính trị
+ Đây là một bước tiến trong nhận thức và hành động của
công nhân, thể hiện khẩu hiệu trên lá cờ và đòi thành lập
nền cộng hòa của công nhân
- Nhóm 3 : Nhận xét…
Mác viết : “Nếu như trước kia GCVS đi với kẻ thù để
chống lại kẻ thù của kẻ thù mình, thì ngày nay họ đã chống
lại trực tiếp kẻ thù của mình”
Hoạt động 3 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : CNXH không tưởng ra đời trong hoàn
cảnh lịch sử nào ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhận xét, giải thích, bổ sung và chốt lại
Hoạt động 4 : Nhóm
GV nêu câu hỏi cho mỗi nhóm
- Nhóm 1 : Những điểm tiến bộ của CNXH không tưởng ?
- Nhóm 2 : Những điểm hạn chế của CNXH không tưởng ?
HS các nhóm theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhận xét, giải thích, bổ sung và chốt lại
Sự phát triển của phong trào công nhân đòi hỏi phải có
một học thuyết thực sự khoa họcsự ra đời của CNXH khoa
học
đạo đúng đắn và chưa có đường lốichính trị rõ ràng Nhưng chứng tỏ,GCCN đã bước lên vũ đài chính trị với
tư cách là lực lượng xã hội độc lập
3 Chủ nghĩa xã hội không tưởng
* Hoàn cảnh lịch sử
Sang thế kỷ XIX, CNTB phát triểnmạnh bộc lộ những tiêu cực, xấu xacủa nó tác động tới ý thức của một sốnhà tư tưởng tiến bộ nhất lúc bấy giời :Xanhximông, Phuriê, Ô-oen
* Nội dung
- Mặt tích cực : + Lên án, phê phán sâu sắc xã hội tưbản
+ Có ý thức bảo vệ quyền lợi củanhững người nghèo khổ bị áp bức bóclột
+ Mơ ước về một xã hội tốt đẹp, côngbằng
- Hạn chế : Không vạch ra con đườngđúng đắn để giải phóng GCCN và nhândân lao động, vì :
+ Không thấy được bản chất của CNTB
và quy luật phát triển của chế độ ấy + Không thấy được sự cần thiết phảicải tạo xã hội bằng cách mạng mà chỉbằng giáo dục, thuyết phục
+ Không nhận thức được vai trò, sứmệnh lịch sử của GCCN
Mọi ý định cải tạo xã hội đều khôngthực hiện được CNXH không tưởng
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Sự ra đời và tình cảnh GCVS công nghiệp
- Phong trào đấu tranh của công nhân trong nửa đầu thế kỷ XIX
- Điểm tiến bộ và hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Sơ lược về C Mác và Ph Ănghen
- Sự ra đời của “Đồng minh những người Cộng sản” và “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”
- Hoàn cảnh thành lập, hoạt động, vai trà của Quốc tế thứ nhất
Trang 29Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Học xong bài này, HS :
1 Về kiến thức : Có những hiểu biết về cuộc đời và công lao của những người sáng lập CNXH khoa
học; về “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” và tổ chức đầu tiên của những người lãnh đạo trên thế giới
2 Về kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng phân tích để nắm được một tác phẩm của Mác và Ănghen.
3 Về thái độ : Kính yêu C Mác và Ănghen, tin tưởng vào thắng lợi tất yếu của CNXH.
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Ảnh chân dung của Mác và Ănghen
- Các tài liệu liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Phong trào đấu tranh của công nhân trong nửa đầu thế kỷ XIX
- Điểm tiến bộ và hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Những tiền đề nào làm cơ sở cho sự ra
đời của CNXH khoa học ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
Hoạt động 2 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : So sánh xuất thân và quan điểm của
Mác-Ăngghen với các nhà xã hội không tưởng ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
- Giống : Không xuất thân từ GCCN nhưng đồng cảm với
họ và mong muốn xây dựng xã hội tốt đẹp cho GCCN và
loài người
- Khác : Mác và Ăngghen thấy được bản chất của CNTB,
xác định nhiệm vụ lịch sử của GCCN : giải phóng loài
người khỏi ách áp bức, bóc lột
GV hỏi tiếp : Cơ sở tình bạn của Mác và Ăngghen ?
Cùng chung chí hướng cách mạng, cùng nghiên cứu lý luận
và cùng hoạt động trong phong trào công nhân Nói về tình
bạn của 2 người, Lênin viết : “Những chuyện cổ tích
thường kể lại những tấm gương cảm động về tình bạn
GCVS châu Âu có thế nói rằng : Khoa học của mình là tác
phẩm sáng tạo của 2 nhà học giả kiêm chiến sĩ, mà tình bạn
đã vượt xa tất cả những gì là cảm động nhất trong truyền
thuyết của đời xưa”
Hoạt động 3 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao Mác và Ằnghen phải thành lập tổ
chức mới của những người Cộng sản ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
1 C Mác và Ph Ănghen – những người sáng lập CNXH khoa học
a Điều kiện và tiền đề ra đời của CNXH khoa học
- Thực tiễn : Phong trào đấu tranh củaGCCN nửa đầu thế kỷ XIX
- Lý luận : CNXH không tưởng
b Cuộc đời và sự nghiệp của Mác và Ăngghen
- Tiểu sử/SGK
- Vai trò : Sáng lập CNXH khoa học,vạch được cho GCCN con đường đấutranh tự giải phóng : GCVS được vũtrang bằng lý luận cách mạng sẽ là lựclượng đánh đổ sự thống trị của GCTS,thoát khỏi mọi xiềng xích
2 Đồng minh những người Cộng sản
và Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản
- Tháng 6/1847, Mác và Ănghen thànhlập tổ chức đầu tiên của GCVS : “Đồngminh những người Cộng sản” ( tiền thân
Trang 30Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Mác và Ănghen rất quan tâm đến việc xây dựng một chính
đảng độc lập của GCCN vì không có sự lãnh đạo của đảng
cách mạng thì cuộc đấu tranh của VS không thể thắng lợi
Đồng minh những người Cộng sản
Tiền thân là “Đồng minh những người chính nghĩa” – một
tổ chức bí mật của CN Tây Âu ( đa số là người Đức lánh
nạn ) chịu ảnh hưởng của CNXHKT Cải tổ lại một bước
tiến lớn về chất chứ không phải chỉ là thay đổi tên gọi
Hoạt động 4 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Nội dung và ý nghĩa của Tuyên ngôn ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
Hoạt động 5 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Quốc tế thứ nhất ra đời trong hoàn cảnh
nào ? Hoạt động và vai trò của Quốc tế thứ nhất ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, giải thích và chốt lại
Trụ sở chính : Luân Đôn Các phân bộ ở các nước có quyền
tự trị trong hoạt động của mình
- Tham gia thành lập, đứng đầu ban lãnh đạo
- Soạn thảo cương lĩnh, điều lệ
- Trực tiếp chuẩn bị các đại hội và chọn người dự thảo các
- Tháng 2/1848, cương lĩnh của “Đồngminh những người Cộng sản” được công
bố dưới hình thức Tuyên ngôn : Tuyênngôn của Đảng Cộng sản
* Nội dung của Tuyên ngôn :
- Phần mở đầu : Mục đích, nguyệnvọng của người Cộng sản
- 4 chương : trong đó, 2 chương đầutrình bày những luận điểm cơ bản củaCNXHKH
- Cuộc đấu tranh của vô sản chống tưsản diễn ra mạnh mẽ, song lần lượt thấtbại vì thiếu đoàn kết, chưa có tổ chứctống nhất…trong khi GCTS ở các nướcTBCN đã liên minh, câu kết với nhauchống VS
Yêu cầu thống nhất lực lượng củaGCCN thế giới trong cuộc đấu tranhchung trở nên cấp thiết Ngày28/9/1864, Hội liên hiệp quốc tế laođộng ( Quốc tế thứ nhất ) được thành lậptại Luân Đôn
* Hoạt động : Thông qua các ĐH
- Đấu tranh chống các trào lưu tưtưởng xa lạ với lập trường của GCCN
- Thông qua các nghị quyết về đòi ngàylàm 8 giờ, hạn chế thời gian lao độngcủa phụ nữ và trẻ em…
- Tổ chức giúp đỡ nhau trong đấu tranhcủa công nhân các nước
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Sơ lược về C Mác và Ph Ănghen
- Sự ra đời của “Đồng minh những người Cộng sản” và “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”
Trang 31Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Hoàn cảnh thành lập, hoạt động, vai trà của Quốc tế thứ nhất
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc cách mạng 18/3/1871
- Vì sao nói Công xã Pari là nhà nước kiểu mới
- Vì sao Công xã thất bại Ý nghĩa của Công xã
Ngày 13/10/2008
Tiết 16,17
Bài 12 CÔNG XÃ PARI ( 1871 )
- Rèn luyện kỹ năng làm việc với tư liệu lịch sử, sơ đồ, lược đồ
- Biết phân tích, so sánh để nhận thức về các sự kiện, nhân vật lịch sử
3 Về thái độ
- Biết khâm phục và học tập tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ Công xã
- Căm ghét bộ phận giai cấp tư sản tàn bạo và phản quốc.
- Có niềm tin vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng vô sản
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Tranh ảnh về cuộc chiến đấu của Công xã
- Sơ đồ tổ chức của Công xã
- Lược đồ nước Pháp, cuộc chiến đấu bảo vệ Công xã
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
Quốc tế thứ nhất : Hoàn cảnh lịch sử, hoạt động và vai trò
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV giới thiệu vể chiến tranh Pháp - Phổ
- Bixmac muốn gây chiến tranh với Pháp để thống nhất đất
nước vì Pháp đang là một cản trở
- Pháp muốn gây chiến với Phổ để cứu vãn tình hình khủng
hoảng của Đế chế II
Sau đó, GV nêu câu hỏi : Nguyên nhân dẫn đến cuộc cách
mạng ngày 18/3/1871 ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
- Sâu xa : Mâu thuẫn giai cấp
- Trực tiếp : Chiến tranh Pháp – Phổ
GV hỏi tiếp : Thái độ của quần chúng và chính phủ tư sản
như thế nào trước tình hình Tổ quốc lâm nguy ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
Thái độ của nhân dân Pháp Thái độ của GCTS Pháp
- Công nhân và tiểu tư sản
Pari khởi nghĩa
- Đòi thành lập chế độ
- Thành lập chính phủ Vệquốc, không chống cự lại,quân Phổ tiến vào Pari
- Xin đình chiến với Phổ
1 Cuộc cách mạng 18/3/1871
a Nguyên nhân bùng nổ
* Nguyên nhân sâu xa : CNTB Pháp
phát triển, tăng cường bóc lột nhân dân mâu thuẫn giai cấp gay gắt
* Nguyên nhân trực tiếp : Chiến tranh
Pháp – Phổ Pháp bại trận Đức tiếnvào lãnh thổ Pháp, bao vây Pari Nhândân khởi nghĩa, chính phủ tư sản đầuhàng Mâu thuẫn giữa nhân dân vàGCTS dẫn tới cuộc cách mạng18/3/1871
Trang 32Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Cộng hòa
- Chuẩn bị lực lượng chống
quân xâm lược - Tìm cách phá hoại cuộckháng chiến của nhân dân
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Cuộc cách mạng 18/3 diễn ra như thế
nào? Thu được kết quả gì ?
HS theo dõi SGK, trả lời
- Nhiệm vụ : Lật đổ chính quyền tư sản
- Kết quả : Xây dựng nhà nước vô sản
Bầu cử theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu
C.Mác : Đây là bộ máy nhà nước gọn nhẹ và ít tốn kém
Vì sau khi được thành lập Công xã đã thực hiện những
chính sách kinh tế - xã hội tiến bộ
Hoạt động 5 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Cuộc chiến đấu bảo vệ Công xã diễn ra
như thế nào ? Kết quả ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
Cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt nhưng cuối cùng thất bại,
quân Chie tàn sát dã man: Cuộc tàn sát trong tuần lễ đẫm
máu và những ngày sau đó của quân véc-xai kinh khủng
không bút nào tả xiết Cả Pari biến thành một lò sát sinh
khổng lồ, ước tính có đến 30.000 chiến sĩ bị giết, trên
40.000 người bị tù hoặc đày ra các thuộc địa xa xôi và chết
dần chết mòn ở đó Trong số người bị bắt có hơn 1000 phụ
nữ, 650 trẻ em
Hoạt động 6 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao Công xã thất bại ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
b Diễn biến và kết quả
- 3h sáng 18/3/1871, Chie cho quânđánh úp đồi Môngmác thất bại
- Trưa 18/3, quân khởi nghĩa tiến vàotrung tâm thủ đô, chiếm những cơ sởquan trọng
- Chiều 18/3, quân chính phủ rút chạy
về Véc-xai quân cách mạng làm chủthành phố chính quyền tư sản bị lật đổ
- Ngày 26/3, bầu cử Hội đồng Công xã
- Ngày 28/3, Công xã ra mắt quầnchúng
2 Công xã Pari – Nhà nước vô sản đầu tiên
a Tổ chức chính quyền mới
- Hội đồng Công xã : Nắm quyền lậppháp và hành pháp
- Thành lập các ủy ban, đứng đầu là một
ủy viên chịu trách nhiệm trước nhân dân
và có thể bị bãi miễn
- Xây dựng LLVT và ANND để bảo vệcách mạng
- Tách nhà thờ ra khỏi những hoạt độngcủa nhà nước
b Các chính sách kinh tế - xã hội/SGK
Cơ cấu tổ chức, các chính sách vàhoạt động thực tế của Công xã chứng tỏrằng : Công xã Pari là một nhà nướckiểu mới – nhà nước vô sản, của dân, dodân và vì dân
3 Cuộc chiến đấu bảo vệ Công xã
- Ngày 2/4/1871, quân Véc-xai tấn côngPari
- Quân Công xã chiến đấu anh dũngnhưng đến ngày 28/5, Công xã thất bại
4 Nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử của Công xã
a Nguyên nhân thất bại
Trang 33Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Không tận dụng thắng lợi ngày 18/3 để tiêu diệt kẻ thù, để
kẻ thù chạy về Véc-xai củng cố lực lượng và phản công lại
Dè dặt trong việc tịch thu tài sản của bọn phản động
Lênin : Việc tiến hành khởi nghĩa vũ trang là khởi nghĩa
đến cùng để thắng lợi, dừng lại là con đường chết của cách
- Cổ vũ tinh thần cách mạng cho GCCNthực hiện sứ mệnh lịch sử của mình
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của cách mạng 18/3/1871
- Vì sao nói cách mạng 18/3 là cách mạng vô sản
- Vì sao nói Công xã Pari là nhà nước kiểu mới
- Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của Công xã
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX có nét nổi bật nào ?
- Sự thành lập, hoạt động, vai trò của quốc tế hai
- Vì sao chủ nghĩa cơ hội chiếm ưu thế trong Quốc tế hại ?
Trang 34Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Có niềm tin vào sự thắng lợi của cuộc đấu tranh của công nhân
- Biết ơn, Kính trọng công lao của Ph Ăng-ghen
- Tinh thần đấu tranh chống các biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa xét lại
II Thiết bị, tài liệu dạy – học
- Tranh ảnh về phong trào công nhân, các vị lãnh tụ…
- Tài liệu đọc thêm có liên quan
III Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Vì sao nói Công xã Pari là nhà nước kiểu mới
- Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của Công xã
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Phong trào công nhân quốc tế sau Công
xã Pa-ri và Quốc tế thứ nhất giải tán diễn ra như thế nào ?
Vì sao ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
Sau Công xã Pa-ri và Quốc tế thứ nhất giải tán (1876),
phong trào công nhân quốc tế vẫn duy trì và phát triển Vì :
CNTB chuyển sang CNĐQ càng tăng cường bóc lột mâu
thuẫn ý thức giác ngộ của công nhân cao hơn
GV hỏi tiếp : Nhận xét gì về phong trào công nhân thời kỳ
GV nêu câu hỏi : Những điều kiện lịch sử nào dẫn đến
1 Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX
- Sau Công xã Pa-ri và Quốc tế thứ nhấtgiải tán (1876), phong trào công nhânquốc tế vẫn duy trì và phát triển/SGK
- Tiêu biểu là phong trào công nhân Mỹvới đỉnh cao là tổng bãi công của côngnhân Sicagô (1/5/1886)
Kết quả : Giành được một số thắnglợi : Số đông được giảm giờ làm và ngàylàm 8 giờ
* Nhận xét : Phong trào công nhân quốc
tế cuối thế kỷ XIX phát triển mạnhnhưng chưa có sự thống nhất trong lãnhđạo và phối hợp đấu tranh Tuy nhiên, đãtạo điều kiện cho việc truyền bá chủnghĩa Mác vào phong trào công nhân Thành lập các đảng công nhân, đảng xãhội
2 Quốc tế thứ hai
a Hoàn cảnh lịch sử
Trang 35Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
thành lập Quốc tế hai ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
Hoạt động 3 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Quốc tế hai có vai trò gì đối với phong
trào công nhân quốc tế ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
GV hỏi thêm để nâng cao nhận thức của HS : Vì sao chủ
nghĩa cơ hội chiếm ưu thế trong quốc tế hai ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
Sau khi Ăng-ghen qua đời, quốc tế hai không có người lãnh
đạo để đấu tranh kiên quyết ( 1907, Lênin mới lãnh đạo
quốc tế hai ) chống những người theo chủ nghĩa cơ hội
Hơn nữa, do sự phát triển của sản xuất TBCN đòi hỏi kỹ
thuật cao và năng suất cao tỷ lệ công nhân lành nghề
chiếm hơn ½ Những công nhân này được hưởng lương cao
nên không có nhu cầu và nguyện vọng lật đổ chế độ tư bản
mà chỉ muốn duy trì và cải biến chế độ này theo hướng cải
thiện đời sống vốn tương đối dễ chịu của họ Do đó, nảy
sinh tình trạng “các ông chủ hài lòng về họ và họ cũng hài
lòng đối với các ông chủ” ( Ăng-ghen )
Khi các đảng trong quốc tế hai công khai ủng hộ chính
phủ tư sản của họ gây chiến tranh thế giới thứ nhất GCCN
nhận rõ bản chất của quốc tế hai phân hóa : Những người
Mác-xít tách khỏi quốc tế hai Lênin tiếp tục đấu tranh
chống chủ nghĩa cơ hội trong Đảng công nhân xã hội dân
chủ Nga Nước Nga trở thành trung tâm của phong trào
công nhân thế giới
- Phong trào công nhân phát triển mạnh
- Nhiều đảng công nhân được thành lập
Sự cần thiết phải thống nhất, đoàn kếtlực lượng đấu tranh Ngày 14/7/1889,nhân kỷ niệm 100 năm cách mạng Pháp,Quốc tế hai được thành lập tại Pa-ri
* Đại hội thông qua nhiều nghị quyếtquan trọng :
- Sự cần thiết phải thành lập chính đảngcủa GCCN mỗi nước
- Tăng cường phong trào công nhânmang tính chất quần chúng
- Ngày làm 8 giờ
- Lấy ngày 1/5 hàng năm là ngày Quốc
tế lao động
b Hoạt động : Thông qua các Đại hội.
Trải qua 2 thời kỳ :
- Từ năm 1889 đến năm 1895
- Từ sau 1895 ( khi Ăng-ghen qua đời )
c Vai trò : Khi Ăng-ghen còn sống có
đóng góp quan trọng :
- Truyền bá chủ nghĩa Mác, hạn chế ảnhhưởng của chủ nghĩa cơ hội trong phongtrào công nhân
- Đoàn kết phong trào công nhân cácnước
- Thành lập chính đảng vô sản ở nhiềunước
Khi Ăng-ghen qua đời, chủ nghĩa cơ hội
có điều kiện phát triển Lênin tiếp tụccuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội
về những vấn đề cơ bản : Giành chínhquyền của GCVS, thái độ đối với vấn đềthuộc địa và chiến tranh đế quốc
Quốc tế hai đi dần đến chỗ phân hóa
và tan rã khi chiến tranh thế giới thứnhất bùng nổ ( do các đảng trong quốc tếhai, trừ Đảng công nhân xã hội dân chủNga đều ủng hộ chiến tranh đế quốc )
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ XIX có nét nổi bật nào ?
- Sự thành lập, hoạt động, vai trò của quốc tế hai
- Vì sao chủ nghĩa cơ hội chiếm ưu thế trong Quốc tế hại ?
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Sự thành lập chính đảng kiểu mới ở Nga
Trang 36Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến, kết quả của cách mạng 1905 – 1907
- Nguyên nhân thất bại, tính chất và ý nghĩa lịch sử
Ngày 27/10/2008
Tiết 19, 20
Bài 14 V.I LÊ-NIN VÀ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NGA ĐẦU THẾ KỶ XX –
CÁCH MẠNG NGA 1905-1907
I Mục tiêu bài học
Học xong bài này, HS :
1 Về kiến thức : Cần có những hiểu biết về : Tình hình nước Nga vào đầu thế kỷ XX, về vai trò của
Lê-nin đối với cách mạng Nga và cuộc cách mạng 1905-1907
2 Về kỹ năng : Nâng cao trình độ phân tích, so sánh tính chất cuộc cách mạng Nga 1905-1907 với
tính chất của các cuộc cách mạng đã học để rút ra bài học lịch sử
3 Về thái độ : Kính yêu Lê-nin; hiểu rõ về cách mạng Nga 1905-1907 để rút ra bài học lịch sử.
II Thiết bị, tài liệu dạy-hoc
- Tranh, ảnh và tài liệu về Lê-nin
- Bảng tóm tắt diễn biến, so sánh tính chất cách mạng 1905-1907 với các cuộc cách mạng đã học
III.Nội dung và phương pháp
1 Kiểm tra bài cũ
- Nêu và nhận xét phong trào công nhân cuối thế kỷ XIX
- Quốc tế thứ hai : Sự thành lập, hoạt động, vai trò…
2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân
GV nhắc lại cuộc cải cách nông nô, sau đó nêu câu hỏi :
Sau cải cách nông nô, tình hình nước Nga như thế nào ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
- Kinh tế TBCN phát triển giai đoạn ĐQCN ( tập trung
sản xuất và tư bản cao, hình thành các công ty độc quyền )
- Bộ máy cai trị nằm trong tay địa chủ, quý tộc
- Ruộng đất cũng tập trung trong tay địa chủ, nông dân
không có ruộng đất phải làm thuê cho địa chủ Nạn đói
thường xuyên xảy ra ( Năm 1891…làm hàng chục nghìn
GV nhận xét và kết luận : Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay
gắt phong trào công nhân phát triển Trong 5 năm
(1881-1886 ) có 48 cuộc bãi công thành lập một số tổ chức công
nhân như : Hội liên hiệp công nhân miền Nam nước Nga
(1875), Hội liên hiệp công nhân miền Bắc nước Nga
(1878)
GV hướng dẫn HS tìm tài liệu tham khảo và học tiểu sử của
I Lê-nin và sự thành lập chính đảng công nhân ở Nga
1 Tình hình nước Nga trước cách mạng
- Kinh tế : Sau cải cách nông nô, kinh tếTBCN phát triển cuối thế kỷ XIX,chuyển sang giai đoạn ĐQCN, nhưngvẫn bị sự cản trở bởi chế độ chuyên chế
và tàn dư của chế độ nông nô
- Chính trị - xã hội : + Vẫn là nước quân chủ chuyên chế + Dưới ách thống trị của Nga hoàng,đời sống của GCCN, nông dân và cácdân tộc phụ thuộc hết sức khốn khổ
Mâu thuẫn xã hội gay gắt phong tràođấu tranh chống chế độ Nga hoàng pháttriển mạnh Yêu cầu xây dựng mộtchính đảng của GCCN được đặt ra
2 Lê-nin và sự thành lập chính đảng công nhân Nga
a Lê-nin và những hoạt động cách
Trang 37Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
Lê-nin theo SGK
Hoạt động 2 : Cả lớp và cá nhân
GV nêu câu hỏi : Chính đảng công nhân Nga được thành
lập như thế nào ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
- Trước sự phát triển của PTCN, năm 1883, Plêkhanốp là
người đầu tiên đã tìm cách truyền bá chủ nghĩa Mác vào
nước Nga nhưng chưa thâm nhập vào phong trào công
nhân
- 10 năm sau, Lê-nin đi vào con đường hoạt động chính trị
năm 1898, thành lập đảng CNXHDC Nga nhưng lại mắc
ảnh hưởng của chủ nghĩa cơ hội
- Năm 1900, cùng các đồng chí của mình xuất bản báo “Tia
lửa” ra sức truyền bá chủ nghĩa Mác, chuẩn bị thành lập
chính đảng kiểu mới Năm 1903, tại ĐH lần thứ hai đảng
CNXHDC Nga, đa số đại biểu ủng hộ đường lối của Lê-nin
(Những người Bônsêvích) cải tổ thành đảng vô sản kiểu
mới
GV tiếp tục hỏi : Thế nào là Đảng vô sản kiểu mới ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
- Theo và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác
- Đấu tranh vũ trang, lật đổ GCTS, thiết lập chuyên chính
vô sản
- Tinh thần cách mạng triệt để, không thỏa hiệp (không ủng
hộ chiến tranh đế quốc )
- Tổ chức chặt chẽ theo nguyên tắc tập trung dân chủ
GV hỏi tiếp : Cách mạng diễn ra như thế nào ?
HS theo dõi SGK, trình bày tóm tắt
GV nhận xét và chốt lại sự kiện chính theo bảng sau :
- Phong trào lan rộng, lôi cuốn cả binhlính và nông dân tham gia
- Công nhân toàn Nga biểu dương lựclượng
- Thủy binh chiến hạm Pô-tem-kin khởinghĩa ở Ô-đét-xa Công nhân, nông dântiếp tục đấu tranh, thành lập các Xô viết
- Tổng bãi công bắt đầu ở Mát-xcơ-va vàsau đó nổ ra ở nhiều nơi khác, rồi nhanhchóng biến thành khởi nghĩa vũ trang
- Phong trào cách mạng chấm dứt
mạng/SGK.
b Sự thành lập chính đảng công nhân Nga
Năm 1903, Lê-nin đã hoàn thành nhiệm
vụ lịch sử : kết hợp chủ nghĩa Mác vớiphong trào công nhân thành lập ĐảngCNXHDC Nga
a Nguyên nhân sâu xa : Do mâu
thuẫn giữa nhân dân Nga với chế độ Ngahoàng
b Nguyên nhân trực tiếp : Nước Nga
thất bại trong cuộc chiến tranh Nga –Nhật ( 1904 – 1905 ) làm cho mâu thuẫnvốn có trong xã hội lên đến đỉnh điểm
2 Diễn biến
Trang 38Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
- Động lực : Công nhân và nông dân
- Xu thế phát triển : Tiến lên làm cách mạng XHCN
CNXH
Hoạt động 5 : Cá nhân
GV nêu câu hỏi : Vì sao Cách mạng 1905 – 1907 thất bại ?
HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại
- GCTS đứng về phía Nga hoàng, Pháp cho Nga vay 50000
phrăng, bán chịu 500.000 khẩu súng; Đức chuẩn bị 10000
quân để đưa sang đàn áp cách mạng khi cần thiết…
- Binh lính còn nghe lệnh Nga hoàng đàn áp cchs mạng
- Những người Mensêvích trong Đảng không ủng hộ cách
mạng
GV hỏi tiếp : Cách mạng 1905 – 1907 có ý nghĩa lịch sử
như thế nào ?
HS theo dõi SGK, trả lời
GV nhân xét, bổ sung và chốt lại, hướng dẫn HS học SGK
Sau đó, GV rút ra bài học kinh nghiệm :
- Cần có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng
- Phải có liên minh công – nông chặt chẽ
- Phải vận động được binh sĩ
- Phải kiên quyết cách mạng
3 Tính chất, nguyên nhân thất bại và
c Ý nghĩa lịch sử/SGK
IV Hướng dẫn tự học
1 Bài vừa học : Nắm vững
- Sự thành lập chính đảng kiểu mới ở Nga
- Nguyên nhân bùng nổ, diễn biến, kết quả của cách mạng 1905 – 1907
- Nguyên nhân thất bại, tính chất và ý nghĩa lịch sử
2 Bài sắp học : Tìm hiểu
- Tình hình Nhật Bản đầu thế kỷ XIX đến trước 1868
- Nội dung và ý nghĩa của cải cách Minh Trị
- Những điều kiện chứng tỏ Nhật bản chuyển sang giai đoạn ĐQCN
Dặn dò HS chuẩn bị kiến thức, tiết sau kiểm tra 1 tiết
Trang 39Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
2 Sự kiện được coi là đỉnh cao của cách mạng tư sản Anh là :
a Bắt được vua Sác-lơ I
b Quân của Quốc hội giành chiến thắng ở trận Nêdơbi
c Thiết lập nền Cộng hòa
d Thiết lập nền Quân chủ lập hiến
3 Việc xâm chiếm đất đai ở Bắc Mỹ của thực dân Anh bắt đầu từ thế kỷ :
a XV b XVI c XVII d XVIII
4 Đặc điểm kinh tế miền Nam của 13 thuộc địa Bắc Mỹ là :
a Kinh tế công thương nghiệp c Kinh tế đồn điền
b Kinh tế chủ trại d Kinh tế công nông nghiệp
5 Vào thế kỷ XVI , Nê-đéc-lan có nền kinh tế công thương nghiệp :
a Lạc hậu nhất châu Âu c Phát triển nhất thế giới
b Lạc hậu nhất thế giới d Phát triển nhất châu Âu
6 Cách mạng Nê-đéc-lan bùng nổ là do mâu thuẫn :
a Giữa giai cấp tư sản Nê-đéc-lan và nhân dân lao động
b Giữa toàn thể nhân dân Nê-đéc-lan với chính quyền cai trị Tây Ban Nha
c Giữa giai cấp tư sản Nê-đéc-lan với chính quyền cai trị Tây Ban Nha
d Giữa giai cấp tư sản với địa chủ quý tộc
7 Tây Ban Nha chính thức công nhận độc lập của Hà Lan vào năm :
a 1566 b 1581 c 1609 d 1648
8 Từ sự phát triển kinh tế vào thế kỷ XVI , ở Nê-đéc-lan một xã hội mới được hình thành gồm 2 giai cấp cơ bản là :
a Địa chủ và nông dân c Nông dân và công nhân
b Tư sản và vô sản d Tư sản và quý tộc mới
9 Vào đầu thế kỷ XVII , sự thâm nhập của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa vào nông nghiệp ở Anh đã làm xuất hiện tầng lớp xã hội mới , đó là :
a Địa chủ quý tộc c Tư sản
b Công nhân d Quý tộc mới
10 Crôm-oen làm Bảo hộ công trong thời gian :
a Từ 1642 đến 1649 c Từ 1653 đến 1658
b Tư 1649 đến 1653 d Từ 1658 đến 1689
11 Cách mạng Hà Lan là cuộc cách mạng tư sản diễn ra dưới hình thức :
a Nội chiến c Nội chiến và chiến tranh giải phóng
b Chiến tranh giải phóng dân tộc d Cải cách dân chủ
12 Vào thế kỷ XVIII , thương nghiệp Pháp gặp khó khăn bởi sự cản trở nào ?
a Mỗi địa phương có một thuế quan riêng c Nhà nước nắm độc quyền một số hàng hóa
b Hệ thống đo lường không thống nhất d Cả 3 đều đúng
13 Lãnh đạo cách mạng tư sản Pháp là :
a Giai cấp tư sản c Liên minh giữa tư sản và quý tộc mới
Mã đề : 012
Trang 40Lớp 11 NC Giáo viên : Trần Thị Bích Thuận
b Giai cấp công nhân d Tầng lớp quý tộc mới
14 Nhân dân Pari tấn công ngục Baxti vào ngày :
a 14/7/1789 b 14/7/1792 c 14/7/1793 d 14/7/1794
15 Quân dân Pháp đánh thắng liên quân Áo - Phổ tại trận Vanmi là nhờ :
a Bắt được vua và hoàng hậu c Bài hát Macxâye
b Được quyền bầu cử d Bầu Quốc hội mới
16 Thời kỳ chuyên chính cách mạng Giacôbanh là đỉnh cao của cách mạng Pháp vì :
a Xóa bỏ chế độ quân chủ c Nông dân có ruộng đất
b Đẩy lùi ngoại xâm d Hoàn thành 2 nhiệm vụ dân tộc và dân chủ
17 Trước cách mạng , xã hội Anh chia làm 2 phe đối lập là :
a Giai cấp tư sản với công nhân c Quý tộc phong kiến với nông dân
b Giai cấp tư sản với quý tộc mới d Tư sản , quý tộc mới , nhân dân lao động với quý tộc phongkiến
18 Nguyên nhân chủ yếu làm cho cách mạng Anh phát triển quanh co , phức tạp ,có lúc thỏa hiệp với phong kiến vì lãnh đạo cách mạng là :
a Giai cấp tư sản c Tầng lớp quý tộc mới
b Giai cấp công nhân d Liên minh giữa tư sản và quý tộc mới
19 Động lực chủ yếu tạo nên quá trình phát triển đi lên của cách mạng Pháp là :
a Giai cấp tư sản c Quần chúng nhân dân
b Đẳng cấp thứ ba d Quân đội
20 Tháng 4/1792 , liên quân Áo - Phổ tấn công Pháp vì :
a Giúp triều đình Pháp c Muốn xâm chiếm nước Pháp
b Sợ ảnh hưởng của cách mạng Pháp d Sợ Pháp tấn công
21 Sự kiện nào là "Tiếng chuông cảnh tỉnh "đối với nước Pháp đang ở đêm trước của cuộc cách mạng ?
a Chiến tranh giành độc lập của 13 bang thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
b Cách mạng Hà lan
c Cách mạng tư sản Anh
d Cuộc đấu tranh thống nhất nước Đức
22 Sự kiện làm bùng nổ cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là :
a "Chè Bôxtơn" c Chính phủ Anh tăng cường quân đội ở Bắc Mỹ
b Chính phủ Anh ra lệnh đóng cửa cảng Bôxtơn d Chính phủ Anh đặt ra nhiều loại thuế
23 Đại hội đại biểu 13 bang thông qua "Tuyên ngôn độc lập" vào :
a Ngày 4/7/1773 b Ngày 4/7/1776 c Ngày 4/7/1781 d Ngày 4/7/1783
24 Sau sự kiện phá ngục Baxti , nước Pháp thiết lập :
a Nền quân chủ lập hiến c Chế độ đốc chính
b Nền Cộng hòa d Chế độ độc tài quân sự
25 Cách mạng Pháp 1789 là cuộc cách mạng triệt để nhất trong :
a Lịch sử cách mạng thế giới c Khuôn khổ cách mạng vô sản
b Khuôn khổ cách mạng tư sản d Lịch sử thế giới cận đại
26 Tìm phát biểu sai về cách mạng Hà Lan :
a Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới c Giành được độc lập dân tộc
b Lật đổ ách thống trị của Tây Ban Nha d Triệt để nhất
27 Cuộc cách mạng nào được coi"là cuộc nổi dậy lần thứ ba nhưng là cuộc nổi dậy đầu tiên hoàn toàn vứt bỏ chiếc áo khoác tôn giáo"?
a Cuộc đấu tranh thống nhất Đức c Cách mạng tư sản Pháp
b Cuộc đấu tranh thống nhất Italia d Cách mạng tư sản Anh
28 Hiến pháp 1793 của Pháp quy định quyền bầu cử thuộc :
a Công dân tích cực c Mọi công dân từ 18 tuổi trở lên
b Công dân tiêu cực d Mọi công dân từ 21 tuổi trở lên
29 Cách mạng tư sản Pháp diễn ra dưới hình thức :
a Nội chiến c Nội chiến và chiến tranh giải phóng dân tộc
b Thống nhất đất nước c Chiến tranh giải phóng dân tộc