NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ GIAI ĐOẠN CỦNG CỐ NỀN ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ BƯỚC ĐẦU XÁC LẬP NN TRUNG ƯƠNG TẬP QUYỀN... Nội dung cần nắm LƯỢC SỬ CÁC TRIỀU ĐẠI CÁC CHÍNH SÁCH
Trang 1NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ
GIAI ĐOẠN CỦNG CỐ NỀN
ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ BƯỚC ĐẦU XÁC LẬP NN TRUNG ƯƠNG TẬP QUYỀN
Trang 2Nội dung cần nắm
LƯỢC SỬ CÁC TRIỀU ĐẠI
CÁC CHÍNH SÁCH CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI
TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN
TÌNH HÌNH PHÁP LUẬT
Trang 3LƯỢC SỬ CÁC TRIỀU ĐẠI
TRIỀU NGÔ (938-965)
Nhà Ngô truyền 3 đời, kéo dài 26 năm
LOẠN 12 SỨ QUÂN (945-967)
NHÀ ĐINH (968-980)
Nhà Đinh truyền 2 đời, tồn tại 12 năm
NHÀ TIỀN LÊ (980-1009)
Nhà Tiền Lê truyền 3 đời vua, tồn tại 29 năm
Trang 4TRIỀU NGÔ (938-965)
939, Ngô Quyền bỏ chức tiết độ sứ và xưng
vương, đóng đô ở Cổ Loa khẳng định độc lập
tự chủ dân tộc cả trên danh nghĩa và pháp lý
Dương Tam Kha (em vợ, con Dương Đình Nghệ)
Bình Vương (944-950)
Ngô Xương Văn (Nam Tấn Vương) và Ngô
Xương Ngập (Thiên Sách Vương) Hậu Ngô
Vương
Ngô Xương Xí (con Ngô Xương Ngập) lên ngôi
Nhà Ngô truyền 3 đời, kéo dài 26 năm
Trang 5LOẠN 12 SỨ QUÂN (945-967)
948, khi Dương Tam Kha tiếm ngôi, nhiều hào trưởng địa phương nổi lên cát cứ, xưng là sứ quân
Đinh Bộ Lĩnh là tướng của sứ quân Trần Lãm, đem quân hùng cứ và
nhanh chóng thu phục các sứ quân khác, thống nhất đất nước
Trang 6Nhà Đinh (968-980)
968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế lấy tên hiệu
là Đại Thắng Minh Hoàng Đế, đóng đô Hoa Lư
Xưng đế + đặt tên nước Đại Cồ Việt + tự đặt niên hiệu Thái Bình khẳng định độc lập dt
979, Đinh Tiên Hoàng + con trai trưởng Nam Việt Vương Đinh Liễn bị giết
Con trai thứ là Vệ Vương Đinh Tuệ (6 tuổi) lên
ngôi (Phế Đế) Thái hậu Dương Vân Nga và Thập đạo tướng quân Lê Hoàn nhiếp chính
Nhà Đinh tồn tại qua 2 đời vua, kéo dài 12 năm
Trang 7NHÀ TIỀN LÊ (980-1009)
Nhà Tống nghe tin nên tiến hành xâm lược
Thái Hậu + tướng sĩ + quan lại tôn Lê Hoàn lên làm vua
Lê Hoàn lên ngôi để tên nước là Đại Cồ Việt + đóng
đô ở Hoa Lư + lấy hiệu là Thiên Phúc
Lê Đại Hành khi còn sống dự định truyền ngôi cho con trai thứ 3(Lê Long Việt) Khi vua mất, các
hoàng tử tranh ngôi vua 7 tháng
Lê Long Việt (7 ngày) bị Lê Long Đỉnh giết chết
Lê Long Đỉnh: bạo ngược và tàn ác nổi tiếng
Nhà Tiền Lê : 29 năm, 3 đời vua
Trang 8CÁC CHÍNH SÁCH CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI
lập nhà nước trung ương tập quyền
thủy và thủy lợi
Trang 9Củng cố địa vị tự chủ và độc lập
dân tộc
độc lập dt, cố giả thế hòa hoãn, tranh thủ
xd Cq và lực lượng
(đế) đặt niên hiệu, quốc hiệu
Đế quyền
Trang 10Đấu tranh chống xu hướng cát cứ, xác
lập nhà nước trung ương tập quyền
Đấu tranh gìn giữ độc lập dân tộc + đấu tranh chống hiện tượng cát cứ
Xây dựng NN trung ương tập quyền >< chống hiện tượng cát cứ
Tập quyền (Vương triều TW) >< phân quyền (hào trưởng ĐF)
Xu hướng tập quyền thắng thế đấu tranh
bảo vệ độc lập dân tộc + nhu cầu xây dựng,
quản lý công trình thủy lợi
Trang 11Chính sách trọng nông và chức
năng trị thủy và thủy lợi
sông, đào kênh
Quyền tối cao đối với ruộng đất của vua bước đầu xác lập
lao dịch, đi phu, đi lính…
Trang 12TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH
QUYỀN TRUNG ƯƠNG
Nhà Ngô (939 – 965)
Năm 939 Ngô Quyền xưng Vương, đóng đô
Cổ Loa
“Mùa xuân, vua bắt đầu xưng Vương, lập
Dương Thi làm hoàng hậu Đặt trăm quan, chế định triều nghi phẩm phục"
Sách Lịch triều hiến chương loại chí
chép:" Tiền Ngô Vương dựng nước cũng đặt các quan chức, nhưng đời đã cách xa, sách
vở thiếu sót, sơ lược không thể biết được”
Trang 13TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH
QUYỀN TRUNG ƯƠNG
Triều Đinh (968 - 980)
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng Đế, lấy
hiệu Đại Thắng Minh Hoàng đế, niên hiệu Thái
Bình Quốc hiệu Đại Cồ Việt, đóng đô Hoa Lư
Quy định quan văn, võ trong triều, bao gồm một số chức quan chủ yếu như: Định quốc công, Đô hộ phủ
sĩ sư, Thập đạo tướng quân, Đô úy, Chi hậu nội
nhân,Tăng thống, Tăng lục, Sùng chân uy nghi
Trang 14TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH
QUYỀN TRUNG ƯƠNG
Tiền Lê (980 - 1009)
tướng sĩ và một số quan lại tôn Thập đạo tướng quân Lê Hoàn lên làm Vua.
số chức quan chủ yếu như: Đại tổng quản quân sự, Thái sư, Thái úy, Nha nội đô chỉ huy sứ.
Trang 15TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH
QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG
An Nam Đô
Hộ Phủ
Khúc - Ngô Đinh Tiền Lê
Xã Giáp Giáp Giáp – Hương
Trang 16TỔ CHỨC QUÂN ĐỘI
Thời Ngô Quyền:
Đinh tiên Hoàng: tổ chức thành Đạo, Quân, Lữ, Tốt, Ngũ.
Thời Tiền Lê: Điểm dân làm binh lính và định ngạch quân
10 Đạo, đăng ký quân vào sổ quân (Quân Biên Sổ Ngụ Binh Ư Nông) Vua cho đặt ngạch Thân binh và tuyển lính Túc vệ đóng ở kinh thành Mỗi lính Túc vệ đều thích lên trán ba chữ "Thiên Tử quân", đây là đạo quân chuyên lo bảo vệ an ninh cho vua, hoàng gia và kinh thành
1002, Lê Đại Hành cho tuyển lựa lại quân đội, chia tướng hiệu làm hai ban
Trang 17TỔ CHỨC QUÂN ĐỘI
NHẬN XÉT:
trang toàn dân
hành chính trong chế độ Thập Đạo Quân
Trang 18TÌNH HÌNH PHÁP LUẬT
Pháp luật giai đoạn này còn sơ sài, đơn giản, phiếm diện và chưa có điều kiện phát triển
Hình thức pháp luật tồn tại:
+ Pháp luật thành văn;
+ Tập quán chính trị;
+ Luật tục.