BÀI GIẢNG HÓA HỌC _LIPID

Đặc điểm cấu tạo, tính chất chung của acid béo, ancol có trong lipit 3.. Đặc điểm cấu tạo, nơi khu trú của một số loại lipid chính 4.. Khái niệm và phân loại lipid Là các hợp chất hữu

LIPID

NỘI DUNG

1 Khái niệm, phân loại và thành phần của lipid

2 Đặc điểm cấu tạo, tính chất chung của acid béo,

ancol có trong lipit

3 Đặc điểm cấu tạo, nơi khu trú của một số loại lipid

chính

4 Ý nghĩa và ứng dụng của lipid trong Y Dược học

1 Khái niệm và phân loại lipid

 Là các hợp chất hữu cơ có trong động vật và thực vật

 Có thành phần cấu tao khác nhau

 Thường là este của acid béo hay các dẫn xuất khác của acid béo

 Không tan trong nước, tan trong các dung môi hữu

cơ Mạch càng dài và càng bão hòa thì độ hòa tan càng thấp, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi càng cao

 Không bay hơi và có độ nhớt cao

1.1 Khái niệm

Chức năng sinh học

 Tham gia tạo cấu truc, hình dạng

 Cung cấp năng lượng cho cơ thể

 Chống va đập cơ học, chống lạnh

 Là dung môi hòa tan các vitamin A, D, E, K….

Hàm lượng lipid trong một số thực phẩm

Nhu cầu

• Trung bình khoảng 36-42g/ngày

• Khoảng 25-30% lipid động vật

• Tỷ lệ giữa protein và lipid thay

đổi trong các giai đoạn sinh lý khác nhau

• Nên hạn chế lipid đặc biết là lipid

động vạt đối với bệnh béo phì

1.2 Phân loại

1.3 Thành phần cấu tạo lipid

2 ACID BÉO VÀ ANCOL

Khi thủy phân chất béo, thu được các acid béo (acid hữu cơ) khác nhau có từ 4-36 C

Mạch C có thể no hoặc không no, vòng, đôi khi có thể chứa nhóm –OH…

Các acid béo no là chất rắn, còn đồng đẳng chưa

no là chất lỏng

Không tan trong nước, tan trong các dung môi hữu cơ

2.1 ACID BÉO

Một số các acid béo thường gặp

Palmitic acid

- H 2

Đồng phân hình học

2.2 ANCOL

Glycerol, ancol bậc cao; sterol (cholesterol)

Octacosanol CH 3 (CH 2 ) 26 CH 2 OH

Glycerol

Aminoancol (sphingosin, cholin, ethanolamin )

Cholin

3 Một số lipid thường gặp

3.1 Triglycerid (triacylglycerol)

 Các gốc acid có thể giống hoặc khác nhau với tỷ lệ khác nhau

3.1.1 Công thức cấu tạo

Phản ứng thủy phân bằng kiềm

CH2 O C (CH2)14CH3

CH O C (CH2)14CH3

O O

GLYCERYL TRIPALMIATE

Phản ứng cộng hợp: H2, Cl2,…

CH O C (CH2)14CH3

CH O C (CH2)14CH3

O O

CH2 O C (CH2)5CH=CH(CH2)7CH3

O

GLYCERYL TRIPALMIATE GLYCERYL TRIPALMITOLATE

3.1.3 Các chỉ số hóa học của chất béo

 3.2.1 Acid phosphatidic

3.2 Phospholipids

3.2.2 Glycerophospholipid

 Là các lipid màng

 Cấu tạo: Gồm glycerol, 2

acid béo, gốc phosphate và

1 aminoancol

Phosphalidylcholin (lecithin)

Este của acid phosphatidic và aminoancol

 Lecithin có trong lòng đỏ trứng, trong các lipid của đa số các mô (não, tụy, gan,…)

 Cephalin có nhiều trong các mô thần kinh, gan, thận, cơ,…

3.2.2 Sphingolipid

Có vai trò cấu trúc quan trọng, đặc biệt ở ống thần kinh

Cấu tạo: gồm sphingosin nối với acid béo, gốc phosphat và aminoancol

Cấu hình trans của sphingosin

CH RHO

3.3 Một vài lipid khác

4 Ý nghĩa và ứng dụng

THE END!