Bài 22. Sóng điện từ

• Sóng điện từ có bước sóng từ vài mét đến vài km dùng trong thông tin liên lạc, gọi là các sóng vô tuyến.. Các khái niệm: - Sóng vô tuyến là các sóng điện tử có bước sóng từ vài mét đế

BÀI 22: SÓNG ĐIỆN

TỪ

• Từ việc nghiên cứu các thiên hà xa xôi, điều khiển con tàu

vũ trụ, truyền thanh, truyền hình, đến việc chữa bệnh, đun nấu bằng lò vi sóng… tất cả đều sử dụng sóng điện từ.

I SÓNG ĐIỆN TỪ

1 Sóng điện từ là gì?

Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.

2 NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA SÓNG ĐIỆN TỪ:

Đặc điểm

thứ nhất

lan truyền trong các điện

môi Phụ thuộc vào hằng số điện môi.

Tốc độ lan truyền nhỏ hơn trong chân không

Lan truyền trong chân không

Tốc độ lan truyền có giá trị lớn nhất và bằng tốc độ ánh sáng, c=3.108 m/s Là cơ sở để khẳng định ánh sáng là sóng điện từ

Đặc điểm thứ 2:

Sóng điện từ là

sóng ngang

B và E cùng vuông góc với phương truyền sóng tạo thành

1 tam diện thuận

B

• Sóng điện từ có bước sóng từ vài mét

đến vài km dùng trong thông tin liên lạc, gọi là các sóng vô tuyến Gồm có: sóng cực ngăn, sóng ngắn, sóng trung, sóng dài

bị phản xạ, khúc xạ như ánh sáng

• Dao đông của từ

trường và từ

trường tại 1 điểm

luôn luôn đông

pha với nhau

Đặc điểm thứ 3

• Nguồn phát sóng điện từ rất đa dạng:

Tia lửa điện Cầu dao

II- SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG

KHÍ QUYỂN:

1 Các khái niệm:

- Sóng vô tuyến là các sóng điện tử có bước sóng từ vài mét đến vài km được

dùng trong thông tin liên lạc.

- Phân loại:

2 Các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ:

- Các phân tử không khí trong khí quyển hấp thụ rất mạnh sóng dài, sóng

trung và sóng cực ngắn, nên các sóng này không thể truyền đi xa Khoảng cách tối đa của sự truyền sóng này là từ vài km đến vài chục km

- Không khí cũng hấp thụ mạnh sóng điện từ ở vùng bước sóng ngắn

Trong 1 số vùng hẹp, sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị không khí hấp thụ

3 Sự phản xạ của các sóng ngắn trên tầng điện li:

• Tầng điện li là 1 lớp khí quyển, trong đó các phân tử khí đã bị ion hóa rất

mạnh dưới tác dụng của các tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời.

• Nó có khả năng dẫn điện, nên có thể phản xạ sóng điện từ như một mặt

kim loại.

• Tầng điện li kéo dài từ độ cao 80km đến 800 km.

• Các sóng ngắn (có tần số lớn) phản xạ rất tốt trên tầng điện li, trên mặt đất và mặt nước biển ( giống như ánh sáng) Sóng ngắn đi xa nhất.

• Nhờ có sự phản xạ liên tiếp trên tầng điện li ( như một gương cầu lõm) và trên mặt đất ( như 1 gương cầu lồi) mà các sóng ngắn có thể truyền đi rất xa (vài chục nghìn km) trên mặt đất.

• Những sóng có tần số lớn hơn 30MHz( vi sóng hay còn gọi là sóng cực ngắn) thì không phản xạ mà đi xuyên qua tầng điện li, hoặc chỉ

có khả năng truyền thẳng từ nơi phát đến nơi thu Vì vậy chúng dùng

để thông tin trong cự li vài chục km, hoặc truyền thông qua vệ tinh.

 Như vậy:

• Sóng cực ngắn: thông tin liên lạc vũ trụ

• Sóng trung: truyền tin ban đêm

• Sóng dài: thông tin dưới nước

• Phát thanh: sóng trung, ngắn,cực ngắn ( trừ sóng dài).

• Truyền hình: sóng cực ngắn

• Anten dùng để phát sóng điện từ:

ANTEN PHÁT SÓNG WIFI

ANTEN DÙNG ĐỂ THU SÓNG ĐIỆN TỪ:

Anten thu

sóng di động

ngoài trời

Anten thu sóng wifi

Anten thu sóng truyền hình số

ANTEN THU SÓNG

• Lê Nguyễn Tố Ngân

• Hoàng Triệu Phong

• Đinh Nguyễn Hoàng Mai