- Nêu được các đặc điểm của sóng điện từ.. - Nêu được đặc điểm của sự truyền sóng điện từ trong khí quyển.. Bài mới * Vào bài - Tiết này ta tiếp tục tìm hiểu nội dung thứ hai của thyết
Trang 1SÓNG ĐIỆN TỪ
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Nêu được định nghĩa sóng điện từ
- Nêu được các đặc điểm của sóng điện từ
- Nêu được đặc điểm của sự truyền sóng điện từ trong khí quyển
2 Về kĩ năng
- Vận dụng các công thức đã học vào giải bài tập trong SGK
3 Về thái độ
- Rèn thái độ tích cực tìm hiểu, học tập, tự lực nghiên cứu các vấn đề mới
trong khoa học
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Thí nghiệm về sự thu và phát sóng điện từ
2 Học sinh
- Ôn tập lại về dao động điện từ
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
3 Bài mới
* Vào bài
- Tiết này ta tiếp tục tìm hiểu nội dung thứ hai của thyết điện từ là “SÓNG
ĐIỆN TỪ”
* Tiến trình giảng dạy
Hoạt động 1 (15 phút): Tìm hiểu về sóng điện từ
- Thông báo kết quả khi
giải hệ phương trình
Mác-xoen: điện từ
trường lan truyền trong
không gian dưới dạng
sóng gọi là sóng điện
từ
- Sóng điện từ và điện từ
trường có gì khác nhau?
- Y/c HS đọc Sgk để tìm
hiểu các đặc điểm của
sóng điện từ
- Sóng điện từ có v = c
đây là một cơ sở để
- HS ghi nhận sóng điện
từ là gì
- HS đọc Sgk để tìm các đặc điểm
I Sóng điện từ
1 Sóng điện từ là gì?
- Sóng điện từ chính là điện từ trường lan truyền trong không gian
2 Đặc điểm của sóng điện từ
a Sóng điện từ lan truyền được trong chân không với tốc độ lớn nhất
c 3.108m/s
b Sóng điện từ là sóng ngang:
E B c
c Trong sóng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại
Trang 2khẳng định ánh sáng là
sóng điện từ
- Sóng điện từ lan truyền
được trong điện môi
Tốc độ v < c và phụ
thuộc vào hằng số điện
môi
- Y/c HS quan sát thang
sóng vô tuyến để nắm
được sự phân chia sóng
vô tuyến
- Quan sát hình 22.1
- Quan sát hình 22.2
một điểm luôn luôn đồng pha với nhau
d Khi sóng điện từ gặp mặt phân cách giữa hai môi trường thì nó bị phản xạ và khúc xạ như ánh sáng
e Sóng điện từ mang năng lượng
f Sóng điện từ có bước sóng từ vài
m vài km được dùng trong thông
tin liên lạc vô tuyến gọi là sóng vô
tuyến:
+ Sóng cực ngắn
+ Sóng ngắn
+ Sóng trung
+ Sóng dài
Hoạt động 2( 20phút): Tìm hiểu về sự truyền sóng vô tuyến trong khí quyển
- Ở các máy thu thanh,
ở mặt ghi các dải tần ta
thấy một số dải sóng vô
tuyến tương ứng với
các bước sóng: 16m,
19m, 25m… tại sao là
những dải tần đó mà
không phải những dải
tần khác?
Đó là những sóng
điện từ có bước sóng
tương ứng mà những
sóng điện từ này nằm
trong dải sóng vô
tuyến, không bị không
khí hấp thụ
- Tầng điện li là gì?
(Tầng điện li kéo dài từ
độ cao khoảng 80km
đến độ cao khoảng
800km)
- Mô tả sự truyền sóng
ngắn vòng quanh Trái
- HS đọc Sgk để trả lời
- Là một lớp khí quyển, trong đó các phân tử khí
đã bị ion hoá rất mạnh dưới tác dụng của tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời
II Sự truyền sóng vô tuyến trong khí quyển
1 Các dải sóng vô tuyến
- Không khí hấp thụ rất mạnh các sóng dài, sóng trung và sóng cực ngắn
- Không khí cũng hấp thụ mạnh các sóng ngắn Tuy nhiên, trong một số vùng tương đối hẹp, các sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị hấp thụ Các vùng này gọi là các dải sóng vô tuyến
2 Sự phản xạ của sóng ngắn trên tầng điện li
- Tầng điện li: (Sgk)
- Sóng ngắn phản xạ rất tốt trên tầng điện li cũng như trên mặt đất và mặt nước biển như ánh sáng
Trang 3IV CỦNG CỐ VÀ BTVN (5phút)
1 Củng cố
1 Nhiều khi ngồi trong nhà không sử dụng được điện thoại di động vì không
có sóng Nhà đó chắc chắn phải là
A nhà lá
B nhà sàn
C nhà gạch
D nhà bê tông
2 Sóng điện từ có tần số 12 MHz thuộc loại sóng nào dưới đây
A sóng dài
B sóng trung
C sóng ngắn
D sóng cực ngắn
2 BTVN
- Làm tất cả các bài tập trong SGK trang 115 và SBT trang 33, 34, 35