Bài mới * Vào bài- Tiết này ta tiếp tục tìm hiểu nội dung thứ hai của thyết điện từ là “SÓNG ĐIỆN TỪ” * Tiến trình giảng dạy Hoạt động 1 15 phút: Tìm hiểu về sóng điện từ - Thông báo k
Trang 1Bài 22 SÓNG ĐIỆN TỪ
-o0o -I MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Nêu được sóng điện từ là gì
- Nêu được các tính chất của sóng điện từ
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
* Phát biểu mối quan hệ giữa sự biến thiên theo thời gian của từ trường và
điện trường xoáy
* Phát biểu mối quan hệ giữa sự biến thiên theo thời gian của điện trường và
từ trường
* Điện từ trường là gì ?
2 Bài mới
* Vào bài- Tiết này ta tiếp tục tìm hiểu nội dung thứ hai của thyết điện
từ là “SÓNG ĐIỆN TỪ”
* Tiến trình giảng dạy
Hoạt động 1 (15 phút): Tìm hiểu về sóng điện từ
- Thông báo kết quả khi
giải hệ phương trình
Mác-xoen: điện từ
trường lan truyền trong
không gian dưới dạng
sóng → gọi là sóng điện
từ
- Sóng điện từ và điện từ
trường có gì khác nhau?
- Y/c HS đọc Sgk để tìm
hiểu các đặc điểm của
sóng điện từ
- Sóng điện từ có v = c
→ đây là một cơ sở để
khẳng định ánh sáng là
sóng điện từ
- Sóng điện từ lan truyền
được trong điện môi
Tốc độ v < c và phụ
thuộc vào hằng số điện
- HS ghi nhận sóng điện
từ là gì
- HS đọc Sgk để tìm các đặc điểm
- Quan sát hình 22.1
- Quan sát hình 22.2
I Sóng điện từ
1 Sóng điện từ là gì?
- Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian
2 Đặc điểm của sóng điện từ
a Sóng điện từ lan truyền được trong chân không với tốc độ lớn nhất
c ≈ 3.108m/s
b Sóng điện từ là sóng ngang:
E B cr⊥ ⊥r r
c Trong sóng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luôn luôn đồng pha với nhau
d Khi sóng điện từ gặp mặt phân cách giữa hai môi trường thì nó bị phản xạ và khúc xạ như ánh sáng
e Sóng điện từ mang năng lượng
Trang 2- Y/c HS quan sát thang
sóng vô tuyến để nắm
được sự phân chia sóng
vô tuyến
f Sóng điện từ có bước sóng từ vài
m → vài km được dùng trong thông
tin liên lạc vô tuyến gọi là sóng vô tuyến:
+ Sóng cực ngắn
+ Sóng ngắn
+ Sóng trung
+ Sóng dài
Hoạt động 2( 20phút): Tìm hiểu về sự truyền sóng vô tuyến trong khí
quyển
- Ở các máy thu thanh, ở
mặt ghi các dải tần ta
thấy một số dải sóng vô
tuyến tương ứng với các
bước sóng: 16m, 19m,
25m… tại sao là những
dải tần đó mà không
phải những dải tần
khác?
→ Đó là những sóng
điện từ có bước sóng
tương ứng mà những
sóng điện từ này nằm
trong dải sóng vô tuyến,
không bị không khí hấp
thụ
- Tầng điện li là gì?
(Tầng điện li kéo dài từ
độ cao khoảng 80km
đến độ cao khoảng
800km)
- Mô tả sự truyền sóng
ngắn vòng quanh Trái
Đất
- HS đọc Sgk để trả lời
- Là một lớp khí quyển, trong đó các phân tử khí
đã bị ion hoá rất mạnh dưới tác dụng của tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời
II Sự truyền sóng vô tuyến trong khí quyển
1 Các v ùng sóng ngắn ít bị hấp thụ
- Không khí hấp thụ rất mạnh các sóng dài, sóng trung và sóng cực ngắn
- Không khí cũng hấp thụ mạnh các sóng ngắn Tuy nhiên, trong một số vùng tương đối hẹp, các sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị hấp thụ Các vùng này gọi là các dải sóng vô tuyến
2 Sự phản xạ của sóng ngắn trên tầng điện li
- Tầng điện li: (Sgk)
- Sóng ngắn phản xạ rất tốt trên tầng điện li cũng như trên mặt đất và mặt nước biển như ánh sáng
IV CỦNG CỐ VÀ BTVN (5phút)
1 Củng cố
1 Nhiều khi ngồi trong nhà không sử dụng được điện thoại di động vì
không có sóng Nhà đó chắc chắn phải là
A nhà lá
Trang 3B nhà sàn
C nhà gạch
D nhà bê tông
2 Sóng điện từ có tần số 12 MHz thuộc loại sóng nào dưới đây
A sóng dài
B sóng trung
C sóng ngắn
D sóng cực ngắn
2 BTVN
- Làm tất cả các bài tập trong SGK trang 115 và SBT trang 33, 34, 35