Bài 35. Từ trường Trái Đất

T ng t ,khi ta đ t thanh nam châm n ương tự,khi ta đặt thanh nam châm ổn ực từ ặt thanh nam châm ổn ổn T ng t ,khi ta đ t thanh nam châm n ương tự,khi ta đặt thanh nam châm ổn ực từ ặt t

Trang 1

BÀI 35:T Ừ

Trang 2

Ta đã bi t m t kim nam châm nh g n m t ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một ỏ ở gần một ở gần một ần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một thanh nam châm hay m t dòng đi n;thì có l c t ột kim nam châm nhỏ ở gần một ện;thì có lực từ ực từ ừ tác d ng lên kim nam châm đó.Và khi đó ta nói ụng lên kim nam châm đó.Và khi đó ta nói xung quanh thanh nam châm hay xung quanh

dòng đi n có t tr ng ện;thì có lực từ ừ ường

Trang 3

T ng t ,khi ta đ t thanh nam châm n ương tự,khi ta đặt thanh nam châm ổn ực từ ặt thanh nam châm ổn ổn

đ nh thì nó luô ch h ng B c-Nam và ta ịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ỉ hướng Bắc-Nam và ta ướng Bắc-Nam và ta ắc-Nam và ta

T ng t ,khi ta đ t thanh nam châm n ương tự,khi ta đặt thanh nam châm ổn ực từ ặt thanh nam châm ổn ổn

đ nh thì nó luô ch h ng B c-Nam và ta ịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ỉ hướng Bắc-Nam và ta ướng Bắc-Nam và ta ắc-Nam và ta

Trái đ t là m t kh i nam châm ất cũng có từ ột kim nam châm nhỏ ở gần một ối nam châm

kh ng l v i nhi u bí n thú ổn ồ với nhiều bí ẩn thú ớng Bắc-Nam và ta ều bí ẩn thú ẩn thú

v Bây gi ta cùng tìm hi u ịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ờng ểu

nh ng đi u thú v v nó ững điều thú vị về nó ều bí ẩn thú ịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ều bí ẩn thú

Trang 4

Hi n nay nguêyn nhân gây ra t tr ng trái đ t ch a có nguyên nhân ện;thì có lực từ ừ ường ất cũng có từ ư

rõ ràng.Có r t nhi u gi thi t đ c đ a ra.Có r t nhi u gi thi t ất cũng có từ ều bí ẩn thú ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ư ất cũng có từ ều bí ẩn thú ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một

đ c đ a ra nh ng ch a có gi thi t nào có c s khoa h c đáng tin ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ư ư ư ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ơng tự,khi ta đặt thanh nam châm ổn ở gần một ọc đáng tin

c y.M c d u v y h u nh t t c các gi thi t đ u cho r ng nguyên ! ặt thanh nam châm ổn ần một ! ần một ư ất cũng có từ ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ều bí ẩn thú ằng nguyên

nhân gây ra t tr ng trái đ t là trong lòng trái đ t ừ ường ất cũng có từ ở gần một ất cũng có từ

Trang 5

Năm 1600,nhà v t lý ng i Anh là W.Gillbert ! ường Vào năm 1600, nhà v t lí ng i Vào năm 1600, nhà v t lí ng i !! ườngườngAnh

Anh W GilbertW Gilbert đã đ a ra gi thuy t Trái Đ t là m t đã đ a ra gi thuy t Trái Đ t là m t ưư ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ất cũng có từ ất cũng có từ ột kim nam châm nhỏ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một nam châm kh ng l Ông kh ng l Ông ổn ổn ồ với nhiều bí ẩn thú ồ với nhiều bí ẩn thú

đã làm m t qu c u l n b ng s t nhi m t , g i nó là "Trái Đ t tí hon" và đ t ột kim nam châm nhỏ ở gần một ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ần một ớng Bắc-Nam và ta ằng nguyên ắc-Nam và ta ễm từ, gọi nó là "Trái Đất tí hon" và đặt ừ ọc đáng tin ất cũng có từ ặt thanh nam châm ổn

các t c c c a nó các ừ ực từ ủa nó ở các ở gần một

các t c c c a nó các ừ ực từ ủa nó ở các ở gần một đ a c cđ a c cịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ực từ ực từ Đ a Đ a ưư la bàn l i g n trái đ t tí hon ông th y tr l i g n trái đ t tí hon ông th y tr ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ần một ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ần một ất cũng có từ ất cũng có từ ất cũng có từ ất cũng có từ ừ ừ hai c c, còn m i đi m trên qu c u, kim la bàn đ u ch h ng Nam B c

ở gần một hai c c, còn m i đi m trên qu c u, kim la bàn đ u ch h ng Nam B c ực từ ở gần một ọc đáng tin ểu ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ần một ều bí ẩn thú ỉ hướng Bắc-Nam và ta ướng Bắc-Nam và ta ắc-Nam và ta

ở gần một ực từ ở gần một ọc đáng tin ểu ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ần một ều bí ẩn thú ỉ hướng Bắc-Nam và ta ướng Bắc-Nam và ta ắc-Nam và ta

Hi n nay v n ch a có s gi i thích chi ti t và th a đáng v ngu n g c t tính ện;thì có lực từ & ư ực từ ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ỏ ở gần một ều bí ẩn thú ồ với nhiều bí ẩn thú ối nam châm ừ

c a Trái Đ t ủa nó ở các ất cũng có từ

Năm 1940, m t s nhà v t lý đã đ a ra gi thuy t "Đinamô" đ gi i thích ngu n ột kim nam châm nhỏ ở gần một ối nam châm ! ư ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ểu ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ồ với nhiều bí ẩn thú

g c t tr ng c a trái đ t Theo thuy t này thì t tr ng Trái đ t ch y u ối nam châm ừ ường ủa nó ở các ất cũng có từ ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ừ ường ất cũng có từ ủa nó ở các ết một kim nam châm nhỏ ở gần một

đ c hình thành t các ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ừ

đ c hình thành t các ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ừ dòng đ i l udòng đ i l uối nam châm ưối nam châm ư trong ch t l ng c a trái đ t đ sâu trên trong ch t l ng c a trái đ t đ sâu trên ất cũng có từ ỏ ở gần một ất cũng có từ ỏ ở gần một ủa nó ở các ủa nó ở các ất cũng có từ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một ất cũng có từ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một

3000 km S khác bi t v nhi t đ trong ch t l ng c a trái đ t đã làm xu t ực từ ện;thì có lực từ ều bí ẩn thú ện;thì có lực từ ột kim nam châm nhỏ ở gần một ất cũng có từ ỏ ở gần một ủa nó ở các ất cũng có từ ất cũng có từ

hi n các dòng ện;thì có lực từ

hi n các dòng ện;thì có lực từ đ i l uđ i l uối nam châm ưối nam châm ư N u trong N u trong ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ết một kim nam châm nhỏ ở gần một nhân c a trái đ t có m t "t tr ng nguyên c a trái đ t có m t "t tr ng nguyên ủa nó ở các ủa nó ở các ất cũng có từ ất cũng có từ ột kim nam châm nhỏ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một ừ ừ ườngường

thu " thì các dòng đ i l u trên s có vai trò nh m t ỷ" thì các dòng đối lưu trên sẽ có vai trò như một ối nam châm ư ẽ có vai trò như một ư ột kim nam châm nhỏ ở gần một

thu " thì các dòng đ i l u trên s có vai trò nh m t ỷ" thì các dòng đối lưu trên sẽ có vai trò như một ối nam châm ư ẽ có vai trò như một ư ột kim nam châm nhỏ ở gần một cu n dâycu n dâyột kim nam châm nhỏ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một trong

máy phát đi nện;thì có lực từ

máy phát đi nện;thì có lực từ Dòng đi n Dòng đi nện;thì có lực từ ện;thì có lực từ nh đó đ c hình thành và chính nó đã t o ra t nh đó đ c hình thành và chính nó đã t o ra t ờngờng ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ừ ừ

tr ng cho trái đ t Tuy nhiên, thuy t v n còn m t s đi m ch a rõ ràng ường ất cũng có từ ết một kim nam châm nhỏ ở gần một & ột kim nam châm nhỏ ở gần một ối nam châm ểu ư

Trong quá trình hình thành t tr ng trái đ t, c n có "t tr ng nguyên thu ", ừ ường ất cũng có từ ần một ừ ường ỷ" thì các dòng đối lưu trên sẽ có vai trò như một

nh ng t tr ng này đ c hình thành t bao gi và b ng cách nào? Đây là m t ư ừ ường ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ừ ờng ằng nguyên ột kim nam châm nhỏ ở gần một

trong nh ng t n t i ch a gi i quy t đ c c a các ngành ững điều thú vị về nó ồ với nhiều bí ẩn thú ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ư ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ủa nó ở các

trong nh ng t n t i ch a gi i quy t đ c c a các ngành ững điều thú vị về nó ồ với nhiều bí ẩn thú ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ư ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ủa nó ở các khoa h c v Trái Đ tkhoa h c v Trái Đ tọc đáng tin ọc đáng tin ều bí ẩn thú ều bí ẩn thú ất cũng có từ ất cũng có từ

G n đây, các nhà khoa h c cho r ng ngoài ần một ọc đáng tin ằng nguyên t tr ngt tr ngừ ừ ườngường chính c a trái đ t hình chính c a trái đ t hình ủa nó ở các ủa nó ở các ất cũng có từ ất cũng có từ

thành t ừ lõi ngoài chi m 98%, còn có ph n t tr ng v i ngu n g c bên ngoài chi m 98%, còn có ph n t tr ng v i ngu n g c bên ngoài ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ần một ần một ừ ừ ườngường ớng Bắc-Nam và ta ớng Bắc-Nam và ta ồ với nhiều bí ẩn thú ồ với nhiều bí ẩn thú ối nam châm ối nam châm trái đ t chi m 2%, ph n t tr ng này l i hay bi n đ i, là ph n quan tr ng gâyất cũng có từ ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ần một ừ ường ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ổn ần một ọc đáng tin

trái đ t chi m 2%, ph n t tr ng này l i hay bi n đ i, là ph n quan tr ng gâyất cũng có từ ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ần một ừ ường ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ổn ần một ọc đáng tin

ra nh ng tác đ ng đ i v i c th s ng ững điều thú vị về nó ột kim nam châm nhỏ ở gần một ối nam châm ớng Bắc-Nam và ta ơng tự,khi ta đặt thanh nam châm ổn ểu ối nam châm

Trang 6

1 Đ t thiên.Đ t ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ

khuynh

1 Đ t thiên.Đ t ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ

khuynh

a.Đ t thiên ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ

Đ t thiên D m t n i là góc h p b i kinh tuy n t và ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ ở một nơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ộ từ thiên.Độ từ ơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ợp bởi kinh tuyến từ và ở một nơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ến từ và ừ thiên.Độ từ

kinh tuy n đ a lý n i đó(góc h p b i ph ến từ và ịa lý ở nơi đó(góc hợp bởi phương nằm ở một nơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ợp bởi kinh tuyến từ và ở một nơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ươi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ng n m ằm

ngang c a thanh nam châm và ph ủa thanh nam châm và phương Nam-Bắc địa ươi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ng Nam-B c đ a ắc địa ịa lý ở nơi đó(góc hợp bởi phương nằm

lý)

Đ xác đ nh đ t thiên ta dùng la bàn đ thiên.la bàn ể xác định độ từ thiên ta dùng la bàn độ thiên.la bàn ịa lý ở nơi đó(góc hợp bởi phương nằm ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ ộ từ thiên.Độ từ

này đ ượp bởi kinh tuyến từ và c c u t o b i m t kim nam châm chuy n ấu tạo bởi một kim nam châm chuyển ạo bởi một kim nam châm chuyển ở một nơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ộ từ thiên.Độ từ ể xác định độ từ thiên ta dùng la bàn độ thiên.la bàn

d ng quanh m t tr c th ng đ ng đi qua tr ng tâm ộ từ thiên.Độ từ ộ từ thiên.Độ từ ục thẳng đứng đi qua trọng tâm ẳng đứng đi qua trọng tâm ứng đi qua trọng tâm ọng tâm

c a kim,dùng đ đ nh ph ủa thanh nam châm và phương Nam-Bắc địa ể xác định độ từ thiên ta dùng la bàn độ thiên.la bàn ịa lý ở nơi đó(góc hợp bởi phương nằm ươi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ng Nam-B c t t i m t ắc địa ừ thiên.Độ từ ạo bởi một kim nam châm chuyển ộ từ thiên.Độ từ

n i(ng m ph ơi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ắc địa ươi là góc hợp bởi kinh tuyến từ và ng nam châm cân b ng trong m t ằm ặt

ph ng n m ngang) ẳng đứng đi qua trọng tâm ằm

Đ t thiên không nh ng bi n đ i theo không gian mà còn ộ từ thiên.Độ từ ừ thiên.Độ từ ững biến đổi theo không gian mà còn ến từ và ổi theo không gian mà còn

theo th i gian ời gian

Trang 7

b Đ t khuynh ột kim nam châm nhỏ ở gần một ừ

N u treo m t kim nam châm t i tr ng tâm,thì thí ết một kim nam châm nhỏ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ọc đáng tin

nghi m cho th y kim nam châm không n m ngang ện;thì có lực từ ất cũng có từ ằng nguyên

mà l i n m theo m t đ ng xiên góc ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ằng nguyên ột kim nam châm nhỏ ở gần một ường

=>góc h p b i kim nam châm c a la bàn t khuynh ợc đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ở gần một ủa nó ở các ừ

và m t ph ng n m ngang g i là đ t khuynh(hay ặt thanh nam châm ổn ẳng nằm ngang gọi là độ từ khuynh(hay ằng nguyên ọc đáng tin ột kim nam châm nhỏ ở gần một ừ

góc t khuynh),kí hi u là I ừ ện;thì có lực từ

Trang 8

Mu n đo t khuynh ta dùng la bàn t khuynh,La ối nam châm ừ ừ

bàn này đ c c u t o b i m t kim nam ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ất cũng có từ ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một châm,chuy n đ ng d dàng quanh m t tr c đi qua ểu ột kim nam châm nhỏ ở gần một ễm từ, gọi nó là "Trái Đất tí hon" và đặt ột kim nam châm nhỏ ở gần một ụng lên kim nam châm đó.Và khi đó ta nói

tr ng tâm.hai c c c a kim chuy n đ ng trên m t ọc đáng tin ực từ ủa nó ở các ểu ột kim nam châm nhỏ ở gần một ột kim nam châm nhỏ ở gần một

đ ng tròn th ng đ ng đã chia ra góc đ ường ẳng nằm ngang gọi là độ từ khuynh(hay ứng đã chia ra góc độ ột kim nam châm nhỏ ở gần một

Trang 10

2.Các t c c c a Trái Đ t ừ ực từ ủa nó ở các ất cũng có từ

Trái đ t có hai đ a c c đ c g i là b c c c và ất cũng có từ ịnh thì nó luô chỉ hướng Bắc-Nam và ta ực từ ược đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ọc đáng tin ắc-Nam và ta ực từ

nam c c.Ngoài ra nó còn có hai c c t ực từ ực từ ừ

C c b c c a kim la bàn h ng v phía B c ực từ ắc-Nam và ta ủa nó ở các ướng Bắc-Nam và ta ều bí ẩn thú ắc-Nam và ta

c c,c c nam h ng v phía nam c c.đi u đó ực từ ực từ ướng Bắc-Nam và ta ều bí ẩn thú ực từ ều bí ẩn thú

nghĩa là chi u đ ng s c t c a trái đ t là chi u ều bí ẩn thú ường ứng đã chia ra góc độ ừ ủa nó ở các ất cũng có từ ều bí ẩn thú

nam-b c ắc-Nam và ta

Vì v y,t c c n m nam bán c u ph i g i là t ! ừ ực từ ằng nguyên ở gần một ần một ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ọc đáng tin ừ

c c B c,còn t c c n m nam bán c u ph i g i ực từ ắc-Nam và ta ừ ực từ ằng nguyên ở gần một ần một ả thiết được đưa ra.Có rất nhiều giả thiết ọc đáng tin

là t c c nam ừ ực từ

Nh ng ngay t đ u ng i ta l i g i nh m t c c ư ừ ần một ường ại gần trái đất tí hon ông thấy trừ ọc đáng tin ần một ừ ực từ

b c bán c u la t c c b c,t c c nam bán c u là ắc-Nam và ta ần một ừ ực từ ắc-Nam và ta ừ ực từ ần một

t c c nam.Ngày nay ta v n dùng cách g i tên ừ ực từ & ọc đáng tin

theo thói quen đó

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	702,5 KB