Bài 41. Hiện tượng tự cảm

TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MẠCH KÍN:  Dòng điện i chạy trong mạch kín C gây ra một từ trường, từ trường gây ra từ thông Φ qua mạch kín C được gọi là từ thông riêng của mạch.. Định nghĩa:  Hiệ

TRƯỜNG THPT TRẦN VĂN THÀNH

TỔ: LÝ- KTCN

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ LỚP 11

BÀI 25: TỰ CẢM

II HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM

IV ỨNG DỤNG

TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MẠCH KÍN:

 Dòng điện i chạy trong mạch kín (C) gây

ra một từ trường, từ trường gây ra từ thông Φ qua mạch kín (C) được gọi là từ thông riêng của mạch

Li





Trong đó: - L: độ tự cảm, đơn vị henry (H), chỉ phụ thuộc vào cấu tạo và kích thước của mạch kín

- Φ: từ thông riêng của mạch kín Đơn vi là vebe (Wb)

TỰ CẢM I.TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MẠCH KÍN:

Xét ống dây có chiều dài l, tiết diện S , N vòng dây

Ta có: - cảm ứng từ trong lòng ống dây:

Chú ý: Độ tự cảm của ống dây có lõi sắt được

tính theo công thức:

s l

N L

2 7

10

4   



 : độ từ thẩm

) 90 (

; cos

10

4 7













NBS

l

i N B

 Ống dây có độ tự cảm L

đáng kể, được gọi là ống

dây tự cảm hay cuộn cảm

l

S N

L 4 10 7 2



TỰ CẢM

II HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

1 Định nghĩa:

 Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện từ

xảy ra trong một mạch có dòng điện mà sự biến

thiên từ thông qua mach kín được gây bởi sự biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch

? Trong dòng điện một chiều hiện tượng tự cảm xảy ra

khi nào?

Trong mạch điện xoay chiều có xảy ra hiện tượng

tự cảm không? Tại sao?

Nếu cường độ i trong mạch kín biến thiên thì

trong mạch xảy ra hiện tượng gì?

TỰ CẢM

II HiỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

1 Định nghĩa:

2 Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:

THÍ NGHIỆM:

E r

Đ

+ -K

MỞ K ĐÓNG K

E r

Đ

+ -K

L

Hình 1 và hình 2 có gì khác nhau?

Giải thích:

Đ

-K

L

MỞ K ĐÓNG K

- Khi K đóng, dòng

điện chạy qua L tăng.

Xuất hiện dòng điện

cảm ứng I C có chi u ều

chống lại sự tăng

của dòng điện

chính trong mạch

Kết quả là dòng

điện I qua đèn tăng

chậm.

0





S B.



l

I N

B 4 10  7



B

IC BC

I

B

IC BC

I

THÍ NGHIỆM:

E r

Đ

+ -K

MỞ K ĐÓNG K

E r

Đ

+ -K

L

Hãy quan sát sự khác nhau của đèn Đ ở hai hình khi mở khoá K?

- Khi mở khoá K, đèn Đ ở hình 1 tắt ngay, đèn Đ

ở hình 2 sáng loé lên rồi tắt dần

Giải thích:

- Khi K mở, dòng điện

chạy qua L giảm nhanh.

Ống dây cũng sinh ra

dòng điện cảm ứng chống

lại sự giảm của dòng điện

chính Vì từ thông xuyên

qua cuộn dây giảm mạnh

nên dòng điện cảm ứng I C

lớn, chạy qua đèn làm

đèn loé sáng lên.

0





S B.



I n

B 4 10 7 .



B

IC BC

I

E r

Đ

+ -K

L

ĐÓNG K

MỞ K

TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MẠCH KÍN:

II HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

1 Định nghĩa:

2 Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM:

1 Khi có hiện tượng tự cảm xảy ra trong mạch thì suất điện động cảm ứng xuất hiện trong mạch được gọi là suất điện động tự cảm

t

i L

t

etc















  Suất điện động tự cảm có độ lớn tỉ

lệ với tốc độ biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch

TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MẠCH KÍN:

II HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

1 Định nghĩa:

2 Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM:

1 Suất điện động tự cảm:

2 Năng lượng từ trường của ống dây tự cảm:

Là năng lượng đã được tích lũy trong ống dây tự cảm khi có dòng điện chạy qua:

2

2

1

Li

C2

TỰ CẢM

II HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

1 Định nghĩa:

2 Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm:

III SUẤT ĐiỆN ĐỘNG CẢM ỨNG:

IV ỨNG DỤNG:

Có nhiều ứng dụng trong các mạch điện xoay chiều

Câu 1: phát biểu nào là sai?

Suất điện động tự cảm có giá trị lớn khi:

A Dòng điện tăng nhanh.

B Dòng điện giảm nhanh.

C Dòng điện có giá trị lớn.

D Dòng điện biến thiên nhanh

Chọn đáp số đúng của bài toán sau:

Trong mạch điện có độ tự cảm L có dòng điện giảm từ I xuống ½ I trong thời gian 2 giây thì suất điện động tự cảm có giá trị là:

a) I L b) ½ I L c) ¼ I L d) 1/8 I L

ĐÚNG

SAI SAI

SAI