bài 41: hiện tượng tự cảm

Câu 1.Trong các trường hợp sau đây, các trường hợp nào trong khối vật dẫn có xuất hiện dòng điện Fu-cô?. Câu 2.Để giảm dòng điện Fucô có hại xuất hiện trong lõi sắt của máy biến thế,

Bài 41:

Câu 1.

Trong các trường hợp sau đây, các

trường hợp nào trong khối vật dẫn có

xuất hiện dòng điện Fu-cô?

Nối vật với hai cực một nguồn điện

Cho vật chuyển động trong từ trường

Đặt vật trong từ trường không đổi

Cả ba trường hợp nói trên

A

B

C

D

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

Đúng rồi Hoan

hô bạn Rất tiếc, bạn sai rồi

Câu 2.

Để giảm dòng điện Fucô có hại xuất hiện

trong lõi sắt của máy biến thế, động cơ

điện, … người ta làm thế nào?

Lõi sắt phải được đúc thành một khối

liền

Lõi sắt được ghép từ những lá thép

silic mỏng có lớp sơn cách điện và được

đặt vuông góc với đường sức từ

Lõi sắt được ghép từ những lá thép

silic mỏng có lớp sơn cách điện và được

đặt song song với đường sức từ

Không nên sử dụng lõi sắt

A

B

C

D

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

Chính xác,bạn tuyêt lắm Rất tiếc, bạn sai rồi

Câu 3.

Khi các thiết bị điện sau đây hoạt động,

trong thiết bị nào không có có xuất

hiện dòng điện Fu-cô?

Bàn ủi điện

Quạt điện

Công tơ điện

Máy phát điện

A

B

C

D

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

1 đáp án chính xác

Rất tiếc, bạn sai rồi

Câu 4.

Phát biểu nào sau đây là sai?

Khi một khối vật dẫn đặt trong một từ

trường biến thiên theo thời gian thì

trong vật xuất hiện dòng điện Fu-cô

Hiện tượng xuất hiện dòng điện Fu-cô

thực chất cũng là hiện tượng cảm ứng

điện từ

Dòng điện Fu-cô xuất hiện trong phanh

điện từ ở các xe có tải trọng lớn là dòng

điện có hại

Trong một số trường hợp, dòng điện

Fu-cô có hại, trong một số trường hợp

khác dòng điện Fu-cô có ích

A

B

C

D

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

Không chê vào đâu được Rất tiếc, bạn sai rồi

1 Hiện tượng tự cảm

a Thí nghiệm 1.

E r

Đ2

+ -K

L

Đ1

R

 Bố trí thí nghiệm: như hình 1

Giải thích: Khi đóng K, dòng điện trong

cả 2 nhánh tăng Riêng nhánh 2 có ống

dây, nên khi i2 tăng thì  (qua ống dây) qua ống dây)

tăng

 trong ống dây xuất hiện dòng điện

cảm ứng chống lại sự tăng của i2

 i2 không thể tăng nhanh

 Đ2 sáng lên từ từ

 Kết quả: Khi đóng công tắc K, đèn Đ1 sáng

lên ngay, còn đèn Đ2 sáng lên từ từ

Dựa vào những kiến thức đã học, hãy giải thích tại sao khi đóng K, đèn Đ1 sáng ngay, còn Đ2 lại sáng lên từ từ?

Gợi ý: B = 4.10 -7 nI  = BScos

 quan hệ thế nào với I?

Hình 1

1 Hiện tượng tự cảm

b Thí nghiệm 2.

+

-Đ

L

K

Bạn hãy quan sát và nêu nhận xét về độ sáng của bóng đèn khi ngắt công tắc K

 Bố trí thí nghiệm: như hình 2 Hình 2

 Kết quả: Khi ngắt K, đèn Đ không tắt

ngay mà lóe sáng lên rồi sau đó mới

tắt

Thảo luận nhóm: (2 phút)

Hãy giải thích tại sao khi ngắt K, đèn Đ không tắt ngay mà lóe

sáng lên rồi mới tắt?

1

10 1 10

 Giải thích: ngắt K, I giảm   (qua ống dây) qua ống

dây giảm  xuất hiện icư cùng chiều với I

(qua ống dây) chống lại sự giảm I) Dòng điện này qua

Đ làm đèn Đ lóe sáng rồi mới tắt

Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng

trong các thí nghiệm nói trên gọi là hiện

tượng tự cảm Vậy hiện tượng tự cảm

được định nghĩa thế nào?

hiện tượng cảm ứng điện từ trong một

mạch điện do chính sự biến đổi của dòng

điện trong mạch đó gây ra.

2 Suất điện động tự cảm

a Định nghĩa:

Suất điện động được sinh ra do

hiện tượng tự cảm gọi là suất điện

động tự cảm

Ta hãy lập công thức tính từ thông của từ trường do dòng điện gây ra trong mạch

b Hệ số tự cảm:

- Từ thông  liên hệ thế nào với cảm ứng từ B?

- B liên hệ thế nào với cường độ dòng điện i trong mạch ?

- Vậy  liên hệ thế nào với i?

Ta có  ~ B Mà B ~ i

Do đó:  ~ i   = Li

Hệ số tỉ lệ L gọi là hệ số tự cảm (hay độ

tự cảm) của mạch điện.

Trong hệ SI, đơn vị của  là Wb, của i là A

thì đơn vị của L là henri (qua ống dây) H)

Công thức tính hệ số tự cảm của

ống dây dài đặt trong không khí:

L = 4.10-7n2V V: thể tích của ống dâyn: số vòng` dây trên 1 đơn vị chiều dài

Hãy nhắc lại đơn vị của i

và  trong hệ SI?

Hoạt động nhóm:

Dựa vào các công thức  = Li

và công thức tính cảm ứng từ của dòng điện trong ống dây

để lập công thức tính hệ số tự cảm của ống dây trong không khí ?

Từ công thức  = Li

V n 10 4

L

i

niS 10

nl.4 L

ni 10

4 B

nlBS NBSi

L

2 7

-7 7

π

10 4 π

π Φ

Φ

2 7

























lS n



Hệ số tỉ lệ L gọi là hệ số tự cảm (hay độ

tự cảm) của mạch điện.

2 Suất điện động tự cảm

b.Công thức tính suất điện đông tự cảm

Hãy nhắc lại công thức tính suất điện động cảm ứng?

t

e









i L )

i L(i

Li Li

Φ Φ

ΔΦ

1 2

1 2

1 2

















Hãy xác định ?

Đối với mạch điện không có lõi

sắt từ, độ tự cảm L là hằng số:

Từ đó suy ra công thức tính suất điện động tự cảm?

t

i L

etc







  dòng điện trong thời gian i = i2 – i1 : độ biến thiên của cường độ  t

L: hệ số tự cảm của mạch điện

Có thể kết luận gì về độ lớn của suất điện động tự

cảm?

Vậy: suất điện động tự cảm có độ lớn tỉ lệ với tốc độ

biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch.

Câu 1.

Phát biểu nào sau đây là không đúng ?

Hiện tượng cảm ứng điện tử trong một

mạch điện do chính sự biến đổi của dòng

điện trong mạch đó gây ra gọi là hiện tượng

tự cảm

Suất điện động được sinh ra do hiện

tượng tự cảm gọi là suất điện động tự cảm

Hiện tượng tự cảm là 1 trường hợp đặc

biệt của hiện tượng cảm ứng điện từ

Đơn vị của suất điện động tự cảm là

herri (qua ống dây) H).

A.

B.

C.

D

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

Chính xác, không đúng

là cái chắc Rất tiếc, bạn sai rồi

Câu 2.

Biểu thức tính suất điện động tự cảm là:

e = L.i

e = 4π 10 10π 10 -7 n2.V

A.

B.

C.

D.

Rất tiếc, bạn sai rồi Rất tiếc, bạn sai rồi

Bạn không thể nào sai đươc

Rất tiếc, bạn sai rồi

t

i L

e









t

i e

L









Câu 3.

Một ống dây có hệ số tự cảm L = 0,1(H) cường độ dóng điện qua ống dây giảm đều từ 2 (A) về 0 trong khoảng thời gian là 4s Suất điện động tự cảm xuất hiện trong ống dây khoảng thời gian đó là:

0,03 (V).

0,04 (V).

0,05 (V).

0,06 (V).

A.

B.

C.

D.

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

Bạn đáng nhận được quà!!!

Rất tiếc, bạn sai rồi

Câu 4.

Sự biến đổi của dòng điện trong một mạch

điện theo thời gian được cho như hình bên

Gọi suất điện động tự cảm trong khoảng

thời gian từ 0 đến 1 s là e1, từ 1 s đến 3 s là

e2 Chọn phương án đúng:

e 1 =e 2

e 1 = 2 e 2

e 1 = 3e 2

e 1 = 1/2 e 2

A.

B.

C.

D.

Rất tiếc, bạn sai rồi

Rất tiếc, bạn sai rồi

Sao bạn giỏi thế!!!

Rất tiếc, bạn sai rồi

0

1

1 t(qua ống dây) s)

2

I (qua ống dây) A)

3 2