Tiet 107 Hoi Thoai_2

[…] Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp.. Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào

KIỂM TRA BÀI CŨ Câu hỏi:

- Hành động nói là gì ?

- Nêu một số kiểu hành động nói thường gặp?

Trả lời:

- Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.

- Các kiểu hành động nói

+ Hỏi + Hứa hẹn

+Trình bày + Bộc lộ cảm xúc

+ Điều khiển

Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi:

- Hồng ! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?

[…] Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực Nhưng đời nào tình

thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến [ ]

Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:

- Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:

- Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng … thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng:

- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.

[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:

- Sao cô biết mợ con có con?

Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn […]

Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật , như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi

Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị:

- Vậy mày hỏi cô Thông – tên người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Trước sau gì cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao?

Cha là giám đốc của một công ty, con là trưởng phòng tài vụ, hai cha con nói chuyện với nhau về tài khoản của công ty.

Vậy hai cha con trong đoạn hội thoại trên thuộc quan hệ gì?

a- Quan hệ gia đình.

b- Quan hệ tuổi tác

c- Quan hệ chức vụ xã hội.

d- Quan hệ bạn bè đồng nghiệp.

*Ngữ liệu 2: Đọc nội dung sau và trả lời câu hỏi:

Ngữ liệu 3:

Chị Dậu xám mặt,vội đặt con xuống đất,chạy đến đỡ lấy tay hắn:

- Cháu van ông nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc,ông tha cho!

…Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều mạng cự lại :

- Chồng tôi đau ốm ông không được phép hành hạ!

…Chị Dậu nghiến hai hàm răng :

- Mày trói chồng bà đi ,bà cho mày xem!

(Ngô Tất Tố)

Chị Dậu Gọi Cai Lệ

Cháu

Ông

( Vai trên)

Tôi

Ông

( Ngang hàng)

Bà

Ghi nhớ:

- Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội:

+ Quan hệ trên dưới ngang hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong gia đình và xã hội )

+ Quan hệ thân –sơ (theo mức độ quen biết, thân

tình)

- Quan hệ xã hội vốn rất đa dạng nên vai xã hội của mỗi người cũng đa dạng, nhiều chiều Khi tham gia

1 Bài tập 1

-Thái độ khoan dung:

+ Nay ta bảo thật các ngươi…có được

không

+ Nay ta chọn …kẻ nghịch thù.

- Thái độ nghiêm khắc: Nay các ngươi nhìn chủ nhục… hoặc mê tiếng hát.

2 Bài tập 2

a - Xét về địa vị xã hội: Ông giáo có vị thế cao hơn một lão nông dân nghèo như lão Hạc.

- Xét về tuổi tác: Lão Hạc là bậc trên.

b- Thái độ của ông giáo: Ông giáo thưa gửi với lão

Hạc bằng những lời lẽ ôn tồn, nhã nhặn, thân mật

nắm lấy vai lão, mời lão uống nước, hút thuốc ăn

khoai…gọi lão Hạc bằng cụ, xưng hô gộp hai người

là ông con mình (kính trọng),xưng tôi (bình đẳng).

c -Thái độ của lão hạc: Lão Hạc gọi “ông

giáo”, dùng từ dạy thay cho từ nói (thể hiện sự tôn trọng), xưng hô gộp hai người là chúng

mình (thể hiện sự thân tình).

- Lão Hạc giữ ý với ông giáo, thể hiện tâm

trạng không vui: cười đưa đà ,cười gượng,

thoái thác chuyện ở lại ăn khoai uống nước

với ông giáo.

Bài tập:

…Sao chú mày sinh sống cẩu thả quá như thế!

Nhà cửa đâu mà tuềnh toàng…Chú mày có lớn mà chẳng có khôn…

…- Thưa anh, em cũng muốn khôn nhưng khôn không được…

“ Vai xã hội” trong hội thoại là gì?

A Là vai vế của mỗi người trong gia đình

B Là vị trí, chỗ đứng của mỗi người trong xã hội.

C Là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.

D Là cương vị, cấp bậc của một người trong cơ

quan,xã hội.

Trong hội thoại, người có vai xã hội thấp phải có thái độ ứng xử với người có vai xã hội cao như thế nào?

A Ngưỡng mộ B Kính trọng

C Sùng kính D.Thân mật

• Về nhà:

• Học bài.

• Làm bài tập còn lại.