Để thực hiện tốt mục tiêu của môn Toán, người giáo viên phải thực hiện đổi mới các phương pháp dạy học theo mô hình học tập kiểu mới VNEN, sao cho học sinh là người chủ động nắm bắt kiến
Trang 1PHÒNG GD&ĐT VẠN NINH
TRƯỜNG TH VẠN THỌ 1
CHUYÊN ĐỀ VỀ QUY TRÌNH DẠY MỘT TIÉT TOÁN LỚP 2 THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI VNEN.
Năm học : 2012 -2013
Người thực hiện : Nguyễn Khắc Thiện
Ngày báo cáo : 3/11/2012.
A phần mở đầu:
I) lý do chọn chuyên đề:
Nhằm để đào tạo những con người đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kỳ mới, đó là nhiệm vụ của ngành giáo dục, trong đó bậc Tiểu học là bậc học đóng vai trò làm nền móng Cùng với những môn học khác, môn Toán ở tiểu học giữ một vị trí hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách, phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh Nó trang bị cho học sinh những kiến thức cần thiết nhằm phục vụ đời sống và phát triển của xã hội Môn Toán ở lớp 1
và lớp 2 là cơ sở ban đầu có tính quyết định cho việc dạy học Toán sau này của học sinh
Để thực hiện tốt mục tiêu của môn Toán, người giáo viên phải thực hiện đổi mới các phương pháp dạy học theo mô hình học tập kiểu mới VNEN, sao cho học sinh là người chủ động nắm bắt kiến thức của môn học một cách tích cực, sáng tạo góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu tự học, tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề đặt ra trong bài học Từ đó chiếm lĩnh nội dung mới của bài học, môn học.Đó là lí do mà tổ chúng tôi tổ chức chuyên đề này
B phần nội dung:
I/ Mục tiêu :
Việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Toán 2 theo mô hình trường học kiểu mới VNEN phải đảm bảo yêu cầu sau
a Lấy học sinh làm trung tâm: học sinh được học theo khả năng của riêng mình; tự quản, hợp tác và tự giác cao trong học tập
b Nội dung học gắn bó chặt chẽ với đời sống hằng ngày của HS
c Linh hoạt về nhịp độ học tập tùy theo đối tượng học sinh
d Phụ huynh và cộng đồng phối hợp chặt chẽ với giáo viên giúp đỡ học sinh một cách thiết thực trong các hoạt động giáo dục; tham gia giám sát việc học tập của con em mình
e Góp phần hình thành nhân cách, giá trị dân chủ, ý thức tập thể theo xu hướng thời đại cho học sinh
- HS phải tham gia các hoạt động học tập một cách tích cực, hứng thú, tự tin và tự nhiên Tạo cho học sinh tính tự giác, tích cực trong học tập
Trang 2- Nhóm trưởng đóng vai trò chính trong tiết học hướng dẫn, điều hành tiết học hướng dẫn nhẹ nhàng dưới sự trợ giúp đúng mức, đúng lúc của giáo viên, sách giáo khoa, đồ dùng dạy học Toán, để từng học sinh (từng nhóm học sinh) tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề của bài học, tự chiếm lĩnh nội dung kiến thức và có thể vận dụng được kiến thức đó vào luyện tập thực hành, giúp cho việc phát triển năng lực cá nhân học sinh
- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng trường học kiểu mới VNEN Thay thế các phương pháp dạy học đơn điệu ít tác dụng bằng các phương tiện kĩ thuật hiện đại Giúp học sinh hứng thú trong học tập, hiểu sâu, nhớ lâu kiến thức
II) nội dung chương trình môn toán Lớp2:
+ Đọc, viết, so sánh các số trong phạm vi 1000 Cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 khái niệm ban đầu về nhân chia, bảng nhân chia 2, 3,3,4, 5 Tìm giá trị biểu thức cú đến phép tính (cộng, trừ, nhân, chia)
+ Giới thiệu về lít, kg, tiền Mở rộng đơn vị đo độ dài đến mm, dm, km
+ Đường gấp khúc, tứ giác, hình chữ nhật
+ Giải bài toán có 1 phép tính
III Các phương pháp dạy học toán 2 theo VNEN:
1 Phương pháp trực quan:
Phương pháp trực quan trong dạy học Toán ở tiểu học nói chung và dạy học Toán 2 nói riêng là phương pháp đặc biệt quan trọng, phương pháp này đòi hỏi nhóm trưởng tổ chức hướng dẫn các bạn hoạt động trực tiếp trên các sự vật cụ thể, dựa vào đó nắm bắt được kiến thức kĩ năng của môn Toán
Đối với lớp 2 khi sử dụng phương pháp này, học sinh cần phải huy động các giác quan như tay cầm, mắt nhìn, tai nghe tức là học sinh phải “làm việc bằng tay” trên các đồ dùng học tập để nhận biết phát hiện kiến thức mới và điều quan trọng là trực quan phải là các vật thực, tranh ảnh, mô hình hay que tính, quả cam
2 Phương pháp gợi mở vấn đáp:
Phương pháp gợi mở vấn đáp là phương pháp dạy học không trực tiếp đưa ra những kiến thức hoàn chỉnh mà sử dụng một hệ thống câu hỏi để hướng dẫn giúp đỡ học sinh khi các nhóm không thể hoàn thành được kiến thức cho riêng mình Giáo viên giúp học sinh suy nghĩ
và lần lượt trả lời từng câu hỏi, từng bước tiến dần đến kết luận cần thiết, giúp học tìm ra những kiến thức mới
Dạy toán 2 còn giúp học sinh nắm chắc các kiến thức và kĩ năng cơ bản nhất, thông dụng nhất hình thành được phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp tự học Thiết lập mối quan
hệ giữa kiến thức mới và kiến thức đã học Thường xuyên phải huy động kiến thức đã học để phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với các kiến thức
đã học
Trang 33 Phương pháp giảng giải minh hoạ:
Phương pháp giảng giải minh hoạ trong dạy học Toán là phương pháp dùng lời nói để giải thích tài liệu Toán, kết hợp các phương tiện trực quan để hỗ trợ cho việc giải thích
Tuy nhiên với phương pháp này GV cần điều hành nhóm trưởng rút ra kiến thức trong nhóm, nói ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu
4 Phương pháp thực hành luyện tập:
Phương pháp thực hành luyện tập là phương pháp GV tổ chức cho HS luyện tập các kiến thức kĩ năng của HS thông qua các hoạt động thực hành luyện tập Hoạt động thực hành luyện tập chiếm hơn 50% tổng thời lượng dạy học ở lớp 2 Vì vậy phương pháp này được sử dụng thường xuyên trong các tiết dạy như học kiến thức mới, trong các tiết ôn tập, luyện tập Nhiệm vụ chủ yếu của dạy học thực hành luyện tập là củng cố kiến thức và kĩ năng cơ bản của chương trình, rèn luyện các năng lực thực hành, giúp HS nhận ra rằng: học không chỉ để biết mà học còn để làm, để vận dụng
Tóm lại:
Trong dạy học Toán người giáo viên cần biết vận dụng linh hoạt và lựa chọn các phương pháp vào từng hoạt động của các dạng bài học, để hướng dẫn học sinh tự tìm tòi chiếm lĩnh kiến thức mới, hướng dẫn học sinh thực hành hình thành và rèn luyện kĩ năng Toán học, hướng dẫn học sinh giải Toán, kết hợp việc vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, hay trò chơi Toán học, nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới trong dạy học Toán 2
V Các biện pháp để thực hiện việc dạy toán theo hướng đổi mới VNEN
- Tổ chức dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động là mấu chốt của vấn đề đổi mới Vì vậy khi giảng dạy giáo viên cần kết hợp các hình thức tổ chức dạy học:
1 Qui trình 5 bước dạy của giáo viên:
B1: Tạo hứng thú cho HS
B2 Tổ chức cho HS trải nghiệm
B3 Phân tích khám phá rút ra kiến thức mới
B4 Thực hành
B5 Ứng dụng
2 10 bước học tập của học sinh
• Bước 1 Chúng em làm việc nhóm Nhóm trưởng lấy tài liệu và đồ dùng học tập cho cả
nhóm
• Bước 2 Em đọc Tên bài học rồi viết tên bài học vào Vở ô li (lưu ý không được
• viết vào sách)
• Bước 3 Em đọc Mục tiêu của bài học.
• Bước 4 Em bắt đầu Hoạt động cơ bản (nhớ xem phải làm việc cá nhân hay theo nhóm).
Trang 4• Bước 5 Kết thúc Hoạt động cơ bản em gọi thầy, cô giáo để báo cáo những gì em đã làm
được để thầy, cô ghi vào Bảng đo tiến độ
• Bước 6 Em thực hiện Hoạt động thực hành:
+ Đầu tiên em làm việc cá nhân;
+ Em chia sẻ với bạn ngồi cùng bàn (giúp nhau sửa chữa những bài làm còn sai sót);
+ Em trao đổi với cả nhóm Chúng em sửa cho nhau, luân phiên nhau đọc (lưu ý không làm ảnh hưởng đến nhóm khác)
• Bước 7 Hoạt động ứng dụng (gắn liền với gia đình và địa phương).
• Bước 8 Chúng em đánh giá cùng thầy, cô giáo.
• Bước 9 Kết thúc bài, em viết vào Bảng đánh giá (nhớ suy nghĩ kĩ khi viết và lưu ý
về đánh giá của thầy, cô giáo)
• Bước 10 Em đã học xong bài mới hoặc em phải học lại phần nào.
3 - Quy trình giảng dạy :
I - Mục tiêu : Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ
II - Chuẩn bị : Giáo viên - Học sinh
A. Hoạt động cơ bản:
1 GV hd/hỗ trợ để HS có không khí thoải mái, thân thiện ND cần gần gũi và bổ ích cho HS
2 GV cần chuẩn bị tốt ĐDHT, câu hỏi, chỉ dẫn
3 GV khuyến khích HS mạnh dạn, tự tin
B Hoạt động thực hành:
1 GV cần hỗ trợ kịp thời và phù hợp với từng loại HS
2 GV cần quan sát và kiểm soát bao quát
3 GV giành nhiều thời gian cho HS trình bày
C Hoạt động ứng dụng:
1 GV giúp HS lập kế hoạch thực hiện hoặc điều chỉnh nội dung/ yêu cầu trong Hoạt động ứng dụng
2 GV tạo cơ hội cho HS báo cáo kết quả Hoạt động ứng dụng
*Lưu ý:
+Đối với tiết ôn tập , GV chỉ thực hiện hoạt động thực hành và ứng dụng +Gv có thể thay đổi hình thức tổ chức sao cho phù hợp với tình hình thực tế của lớp mình chứ không nhất thiết phải tuân theo các lôgô chỉ dẫn trong tài liệu
Trang 5PHÒNG GD&ĐT VẠN NINH
TRƯỜNG TH VẠN THỌ 1
CHUYÊN ĐỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN
LỚP 2 THEO VNEN.
-Năm học : 2008 -2009 Người thực hiện : Nguyễn Khắc Thiện Ngày báo cáo :
A phần mở đầu:
I) lý do chọn chuyên đề:
Nhằm để đào tạo những con người đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kỳ mới, đó là nhiệm vụ của ngành giáo dục, trong đó bậc Tiểu học là bậc học đóng vai trò làm nền móng Cùng với những môn học khác, môn Toán ở tiểu học giữ một vị trí hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách, phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh Nó trang bị cho học sinh những kiến thức cần thiết nhằm phục vụ đời sống và phát triển của xã hội Môn Toán ở lớp 1
và lớp 2 là cơ sở ban đầu có tính quyết định cho việc dạy học Toán sau này của học sinh
Để thực hiện tốt mục tiêu của môn Toán, người giáo viên phải thực hiện đổi mới các phương pháp dạy học theo mô hình học tập kiểu mới VNEN, sao cho học sinh là người chủ động nắm bắt kiến thức của môn học một cách tích cực, sáng tạo góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu tự học, tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề đặt ra trong bài học Từ đó chiếm lĩnh nội dung mới của bài học, môn học
B phần nội dung:
I/ Mục tiêu :
Việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Toán 2 theo mô hình trường học kiểu mới VNEN phải đảm bảo yêu cầu sau
a Lấy học sinh làm trung tâm: học sinh được học theo khả năng của riêng mình; tự quản, hợp tác và tự giác cao trong học tập
b Nội dung học gắn bó chặt chẽ với đời sống hằng ngày của HS
c Linh hoạt về nhịp độ học tập tùy theo đối tượng học sinh
d Phụ huynh và cộng đồng phối hợp chặt chẽ với giáo viên giúp đỡ học sinh một cách thiết thực trong các hoạt động giáo dục; tham gia giám sát việc học tập của con em mình
Trang 6e Góp phần hình thành nhân cách, giá trị dân chủ, ý thức tập thể theo xu hướng thời đại cho học sinh
- HS phải tham gia các hoạt động học tập một cách tích cực, hứng thú, tự tin và tự nhiên Tạo cho học sinh tính tự giác, tích cực trong học tập
- Nhóm trưởng đóng vai trò chính trong tiết học hướng dẫn, điều hành tiết học hướng dẫn nhẹ nhàng dưới sự trợ giúp đúng mức, đúng lúc của giáo viên, sách giáo khoa, đồ dùng dạy học Toán, để từng học sinh (từng nhóm học sinh) tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề của bài học, tự chiếm lĩnh nội dung kiến thức và có thể vận dụng được kiến thức đó vào luyện tập thực hành, giúp cho việc phát triển năng lực cá nhân học sinh
- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng trường học kiểu mới VNEN Thay thế các phương pháp dạy học đơn điệu ít tác dụng bằng các phương tiện kĩ thuật hiện đại Giúp học sinh hứng thú trong học tập, hiểu sâu, nhớ lâu kiến thức
II) nội dung chương trình môn toán Lớp2:
+ Đọc, viết, so sánh các số trong phạm vi 1000 Cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 khái niệm ban đầu về nhân chia, bảng nhân chia 2, 3,3,4, 5 Tìm giá trị biểu thức cú đến phép tính (cộng, trừ, nhân, chia)
+ Giới thiệu về lít, kg, tiền Mở rộng đơn vị đo độ dài đến mm, dm, km
+ Đường gấp khúc, tứ giác, hình chữ nhật
+ Giải bài toán có 1 phép tính
III Các phương pháp dạy học toán 2 theo VNEN:
3 Phương pháp trực quan:
Phương pháp trực quan trong dạy học Toán ở tiểu học nói chung và dạy học Toán 2 nói riêng là phương pháp đặc biệt quan trọng, phương pháp này đòi hỏi nhóm trưởng tổ chức hướng dẫn các bạn hoạt động trực tiếp trên các sự vật cụ thể, dựa vào đó nắm bắt được kiến thức kĩ năng của môn Toán
Đối với lớp 2 khi sử dụng phương pháp này, học sinh cần phải huy động các giác quan như tay cầm, mắt nhìn, tai nghe tức là học sinh phải “làm việc bằng tay” trên các đồ dùng học tập để nhận biết phát hiện kiến thức mới và điều quan trọng là trực quan phải là các vật thực, tranh ảnh, mô hình hay que tính, quả cam
4 Phương pháp gợi mở vấn đáp:
Phương pháp gợi mở vấn đáp là phương pháp dạy học không trực tiếp đưa ra những kiến thức hoàn chỉnh mà sử dụng một hệ thống câu hỏi để hướng dẫn giúp đỡ học sinh khi các nhóm không thể hoàn thành được kiến thức cho riêng mình Giáo viên giúp học sinh suy nghĩ
và lần lượt trả lời từng câu hỏi, từng bước tiến dần đến kết luận cần thiết, giúp học tìm ra những kiến thức mới
Trang 7Dạy toán 2 còn giúp học sinh nắm chắc các kiến thức và kĩ năng cơ bản nhất, thông dụng nhất hình thành được phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp tự học Thiết lập mối quan
hệ giữa kiến thức mới và kiến thức đã học Thường xuyên phải huy động kiến thức đã học để phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với các kiến thức
đã học
3 Phương pháp giảng giải minh hoạ:
Phương pháp giảng giải minh hoạ trong dạy học Toán là phương pháp dùng lời nói để giải thích tài liệu Toán, kết hợp các phương tiện trực quan để hỗ trợ cho việc giải thích
Tuy nhiên với phương pháp này GV cần điều hành nhóm trưởng rút ra kiến thức trong nhóm, nói ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu
4 Phương pháp thực hành luyện tập:
Phương pháp thực hành luyện tập là phương pháp GV tổ chức cho HS luyện tập các kiến thức kĩ năng của HS thông qua các hoạt động thực hành luyện tập Hoạt động thực hành luyện tập chiếm hơn 50% tổng thời lượng dạy học ở lớp 2 Vì vậy phương pháp này được sử dụng thường xuyên trong các tiết dạy như học kiến thức mới, trong các tiết ôn tập, luyện tập Nhiệm vụ chủ yếu của dạy học thực hành luyện tập là củng cố kiến thức và kĩ năng cơ bản của chương trình, rèn luyện các năng lực thực hành, giúp HS nhận ra rằng: học không chỉ để biết mà học còn để làm, để vận dụng
Tóm lại:
Trong dạy học Toán người giáo viên cần biết vận dụng linh hoạt và lựa chọn các phương pháp vào từng hoạt động của các dạng bài học, để hướng dẫn học sinh tự tìm tòi chiếm lĩnh kiến thức mới, hướng dẫn học sinh thực hành hình thành và rèn luyện kĩ năng Toán học, hướng dẫn học sinh giải Toán, kết hợp việc vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, hay trò chơi Toán học, nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới trong dạy học Toán 2
V Các biện pháp để thực hiện việc dạy toán theo hướng đổi mới VNEN
- Tổ chức dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động là mấu chốt của vấn đề đổi mới Vì vậy khi giảng dạy giáo viên cần kết hợp các hình thức tổ chức dạy học:
1 Qui trình 5 bước dạy của giáo viên:
B1: Tạo hứng thú cho HS
B2 Tổ chức cho HS trải nghiệm
B3 Phân tích khám phá rút ra kiến thức mới
B4 Thực hành
B5 Ứng dụng
2 10 bước học tập của học sinh
• Bước 1 Chúng em làm việc nhóm Nhóm trưởng lấy tài liệu và đồ dùng học tập cho cả
nhóm
Trang 8• Bước 2 Em đọc Tên bài học rồi viết tên bài học vào Vở ô li (lưu ý không được
• viết vào sách)
• Bước 3 Em đọc Mục tiêu của bài học.
• Bước 4 Em bắt đầu Hoạt động cơ bản (nhớ xem phải làm việc cá nhân hay theo nhóm).
• Bước 5 Kết thúc Hoạt động cơ bản em gọi thầy, cô giáo để báo cáo những gì em đã làm
được để thầy, cô ghi vào Bảng đo tiến độ
• Bước 6 Em thực hiện Hoạt động thực hành:
+ Đầu tiên em làm việc cá nhân;
+ Em chia sẻ với bạn ngồi cùng bàn (giúp nhau sửa chữa những bài làm còn sai sót);
+ Em trao đổi với cả nhóm Chúng em sửa cho nhau, luân phiên nhau đọc (lưu ý không làm ảnh hưởng đến nhóm khác)
• Bước 7 Hoạt động ứng dụng (gắn liền với gia đình và địa phương).
• Bước 8 Chúng em đánh giá cùng thầy, cô giáo.
• Bước 9 Kết thúc bài, em viết vào Bảng đánh giá (nhớ suy nghĩ kĩ khi viết và lưu ý
về đánh giá của thầy, cô giáo)
• Bước 10 Em đã học xong bài mới hoặc em phải học lại phần nào.
3 - Quy trình giảng dạy :
I - Mục tiêu : Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ
II - Chuẩn bị : Giáo viên - Học sinh
B. Hoạt động cơ bản:
1 GV hd/hỗ trợ để HS có không khí thoải mái, thân thiện ND cần gần gũi và bổ ích cho HS
2 GV cần chuẩn bị tốt ĐDHT, câu hỏi, chỉ dẫn
3 GV khuyến khích HS mạnh dạn, tự tin
B Hoạt động thực hành:
4 GV cần hỗ trợ kịp thời và phù hợp với từng loại HS
5 GV cần quan sát và kiểm soát bao quát
6 GV giành nhiều thời gian cho HS trình bày
C Hoạt động ứng dụng:
3 GV giúp HS lập kế hoạch thực hiện hoặc điều chỉnh nội dung/ yêu cầu trong Hoạt động ứng dụng
4 GV tạo cơ hội cho HS báo cáo kết quả Hoạt động ứng dụng