Bài 18. Vận chuyển các chất qua màng sinh chất

• Định nghĩa:Là sự vận chuyển các chất qua màng, theo cơ chế khuếch tán mà không cần tiêu tốn năng lượng.. • Sự khuếch tán của các phân tử nước qua màng gọi là sự thẩm thấu.. • Nguyên t

năng của các bào quan chỉ có ở thực vật mà không có động vật?

• Câu 2: Em hãy trình bày cấu tạo và chức

năng của nhân? Em hiểu thế nào về vận

chuyển thụ động và vận chuyển chủ động?

GV: PHẠM THỊ NGỌC THẢO TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN

TÂY NINH

Hình: Cấu trúc màng sinh chất

• Chức năng chính của màng sinh chất : Vận chuyển vật chất ra và vào tế bào.

• Sự vận chuyển các chất qua màng, đã được

thực hiện nhờ những phương thức nào?

• Định nghĩa:

Là sự vận chuyển các chất qua màng, theo cơ chế khuếch tán mà không cần tiêu tốn năng lượng.

• Khuếch tán là gì? Thí nghiệm.

Thí nghiệm về hiện tượng khuếch tán

Nồng độ

DD thấp

hơn

Hướng di chuyển của các chất

• Khuếch tán là hiện tượng các chất đi từ nơi

có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp.

• Sự khuếch tán của các phân tử nước qua

màng gọi là sự thẩm thấu Các phân tử

nước sẽ di chuyển theo nguyên tắc nào?

• Nguyên tắc vận chuyển của phân tử nước

=> Nước đi từ nơi có thế nước cao sang nơi có thế nước thấp

Phân tử

đường Phân tử

nước

Màng bán thấm

Thẩm thấu

• Cdd cao

Thế nước Thấp

• Cdd thấp Thế nước

Cao

Co lại DD ưu trương

• Nếu ngâm một tế bào vào dung dịch thì có mấy

trường hợp xảy ra?

=> Ý thức Bảo vệ môi trường, bón phân trong canh tác

KhuÕch t¸n qua kªnh pr«tªin

• 2 con đường vận chuyển thụ động

Khuếch tán qua lớp kép photpholipit

Các phân tử nhỏ, không phân cực Các phân tử lớn, phân cực

• Khuếch tán thụ động là gì? • Là sự vận chuyển các chất qua

màng, theo cơ chế khuếch tán

mà không cần tiêu tốn năng lượng.

•Lớp phospholipt và kênh protein.

• Sự khuếch tán của các phân

tử nước qua màng.

• Các chất đi từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng độ thấp.

• Khuếch tán là gì?

• Thẩm thấu là gì?

• Con đường vận chuyển thụ

động?

• Theo cơ chế vận chuyển thụ động, các chất

ở bên ngoài tế bào có nồng độ cao hơn sẽ đi vào được bên trong tế bào.

• Vậy, nếu các chất có nồng độ thấp hơn thì làm sao vào tế bào?

• Định nghĩa: Vận chuyển các chất qua màng

từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao.

• Yếu tố cần thiết:

+ Cần tiêu tốn năng lượng.

+ Cần có kênh prôtêin màng.

• Theo phương thức:

Prôtêin màng kết hợp với chất cần vận chuyển

→ chất được đưa vào hay ra ngoài tế bào.

• Cơ chế bơm Natri – Kali:

Vận chuyển chủ động là gì?

Yếu tố cần thiết?

Cơ chế vận chuyển chủ động?

Vận chuyển các chất qua màng từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao

Cần tiêu tốn năng lượng,cần kênh protein màng

Protein màng + chất cần vận chuyển -> ra hay vào màng

• Quan sát đoạn phim sau, trình bày:

• Định nghĩa và phương thức của nhập bào?

• Định nghĩa và phương thức của xuất bào?

• Nhập bào: • Xuất bào:

Cả 2 quá trình đều tiêu hao năng lượng

-Các chất được đưa vào

bên trong tế bào -Các chất được đưa ra

khỏi tế bào

- Màng sinh chất lõm vào,

bao lấy chất -> tạo bóng nhập

bào và đi vào bên trong tế bào

-> các chất được phóng thích

bị lizoxom tiêu hóa

-Nếu chất đi vào là thể rắn =>

Thực bào, thể lỏng => ẩm bào

- Bóng xuất bào tới màng sinh chất -> màng đứt ở vị trí tiếp xúc và phóng chất ra ngoài

Vận chuyển thụ động và chủ động qua màng

• Hãy so sánh hình thức vận chuyển chủ

động và vận chuyển thụ động?

ATP

§Òu tham gia vËn chuyÓn c¸c chÊt.

chất của các ph ơng thức vận chuyển t

ơng ứngCác ph ơng

b,Phải có prôtêin vận chuyển đặc biệt

c,Phải có năng l ợng ATP d,Kích th ớc các chất nhỏ hơn đ ờng kính lỗ màng

e, tan trong phôtpholipit g,có sự biến dạng của màng

a,d,e, b,c,d

c, g

Bài tập về nhà:

• Đối với bài học này:

• Tr¶ lêi c©u hái cuèi bµi

• LËp b¶ng so s¸nh 3 ph ¬ng thøc vËn chuyÓn qua mµng

• Đối với bài học tiết sau:

• Hoàn thành phiếu học tập bài 13

Tạm biệt các bạn, chúc học bài và làm bài thật tốt