Bài 18. Vận chuyển các chất qua màng sinh chất

Bài 18. Vận chuyển các chất qua màng sinh chất tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về t...

Trang 1

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Dựa vào hình vẽ em hãy nêu

các thành phần cấu tạo của màng sinh chất và cho biết chức năng của màng sinh chất? (8đ)

Câu 2: Hãy kể tên các phương thức vận

chuyển các chất qua màng sinh chất

(1đ)

Trang 3

Chức năng cơ bản của

màng sinh chất

 Trao đổi chất có chọn lọc

 Vận chuyển các chất

 Tiếp nhận và truyền thông tin

 Là nơi định vị nhiều loại enzim

 Nhận biết các tế bào cùng cơ thể và tế bào

lạ nhờ “Dấu chuẩn” là glicôPrôtêin….

 Các prôtêin làm nhiệm vụ ghép nối các tế bào trong một mô

Trang 6

I VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG

BÀI 18: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT

QUA MÀNG SINH CHẤT

II VẬN CHUYỂN CHỦ ĐỘNG III NHẬP BÀO – XUẤT BÀO

Trang 7

H ãy mô tả hiện tượng thí nghiệm và giải thích ?

Tinh thể KI Tinh thể CuSO4

I VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG

1 THÍ NGHIỆM:

Trang 8

I VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG

1/ THÍ NGHIỆM

 Hiện tượng khuếch tán: là sự phân bố các phân tử từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp hơn (do chuyển

động nhiệt của chúng gây ra)

Trang 9

2h0 0

PT Nước

PT đường

Sự vận chuyển nước qua màng gọi là gì?

1/ THÍ NGHIỆM

Sự vận chuyển của phân tử đường qua màng gọi là gì?

1h0 0

1h3 0

Tại sao dung dịch đường trong nhánh B lại dâng cao sau 30

Trang 13

1/ THÍ NGHIỆM

 Môi trường ưu trương: là môi trường

có nồng độ chất tan lớn hơn nồng độ chất tan trong dịch bào (tế bào mất nước – co nguyên sinh hoặc teo bào)

 Môi trường đẳng trương: là môi

trường có nồng độ chất tan bằng nồng

độ chất tan trong dịch bào

Trang 14

1/ THÍ NGHIỆM

 Môi trường nhược trương: là môi trường có nồng độ chất tan nhỏ hơn

nồng độ chất tan trong dịch bào (nước

di chuyển vào dịch bào – TB trương nước hoặc tan bào)

Trang 16

Vận chuyển thụ động là phương thức

vận chuyển của các chất qua màng sinh

chất từ nơi có nồng độ cao đến nơi có

nồng độ thấp (theo chiều građien nồng độ)

mà không tiêu tốn năng lượng)

Vậy thế nào là vận chuyển thụ động?

2/ KẾT LUẬN

Kết quả của vận chuyển thụ động là cân bằng nồng độ

của các chất bên trong và bên ngoài màng

Trang 17

Cơ chế của khuếch tán?

 Cơ chế khuếch tán: Do sự chênh lệch

nồng độ các chất giữa trong và ngoài màng

2/ KẾT LUẬN

Trang 18

Tốc độ khuếch tán phụ thuộc vào những yếu tố

Trang 19

Một số con đường vận chuyển các chất

qua màng theo phương thức thụ động

Quan sát hình và cho biết: Các phương thức vận chuyển thụ động các chất qua màng?

Photpholipit kép

Trang 20

Một số con đường vận chuyển các chất qua màng theo phương thức thụ động

Protein xuyên màng

Trang 21

2/ KẾT LUẬN

 Các con đường vận chuyển thụ động :

- Khuếch tán trực tiếp: qua lớp phôtpholipit kép: (Gồm các chất tan trong lipit, các phân

tử có kích thước nhỏ, không phân cực như:

CO2, NO, O2,)

-Khuếch tán qua kênh Prôtêin xuyên màng:

mang tính chọn lọc cho từng loại kênh(Bao gồm các chất phân cực, các ion, chất có kích thước phân tử lớn như :nước,glucôzơ )

Các phương thức vận chuyển thụ động các

chất qua màng

Trang 22

Một số con đường vận chuyển các chất qua màng theo phương thức thụ động

Vận chuyển nước qua kênh aquaporin

Trang 23

Ở một số loài tảo biển, nồng độ iôt trong tế bào tảo gấp 1000 lần nồng độ iôt trong nước biển Nhưng iôt vẫn được vận chuyển từ nước biển qua màng vào tế bào tảo

Tại ống thận, nồng độ Glucôzơ trong nước tiểu thấp hơn trong máu Nhưng Glucôzơ vẫn được thu hồi trở về máu

Giải thích như thế nào về các

hiện tượng này?

=>Đó là nhờ sự vận chuyển chủ động

(tích cực) của màng sinh chất

Khi tế bào cần một số chất nào đó mặc dù nồng độ chất đó trong

tế bào rất cao thì tế bào phải làm thế nào?

 Tế bào cần tiêu tốn năng

lượng để vận chuyển nó ngược

chiều građien nồng độ

Trang 24

 Vận chuyển chủ động là phương thức vận chuyển các chất qua màng từ nơi có

nồng độ chất tan thấp đến nơi có nồng độ chất tan cao (ngược chiều građien nồng

độ) và cần tiêu tốn năng lượng

II VẬN CHUYỂN CHỦ ĐỘNG

2/ KẾT LUẬN

Vậy vận chuyển chủ động là gì?

Kết quả của vận chuyển chủ động tạo ra

sự chênh lệch nồng độ giữa 2 bên màng

Trang 25

Một số quá trình vận chuyển chủ động

Quan sát hình: Vận chuyển chủ động thực hiện được nhờ vào

đâu?

Trang 26

Trang 27

Trang 28

Vận chuyển chủ động được thực

hiện qua các kênh prôtêin xuyên

màng

 Mỗi kênh prôtêin mang tính đặc

hiệu đối với chất cần vận chuyển (chỉ vận chuyển một chất nhất định.)

II VẬN CHUYỂN CHỦ ĐỘNG

2/ KẾT LUẬN

Trang 29

Đơn cảng

Trang 30

Đồng cảng

Trang 31

Đối cảng

Trang 32

III XUẤT BÀO, NHẬP BÀO1/ NHẬP BÀO

Quan sát hình và cho biết nhập bào là gì? Có mấy kiểu nhập bào?

Trang 33

Ẩm bào

Trang 34

Thực bào

Trang 35

Nhập bào là

gì?

 Nhập bào là phương thức tế bào đưa các chất vào bên trong bằng cách biến dạng màng sinh chất.

III XUẤT BÀO, NHẬP BÀO

1/ NHẬP BÀO

Trang 36

 Có 2 kiểu nhập bào:

* Thực bào: tế bào động vật ăn các hợp chất

có kích thước lớn, TB vi khuẩn, các mảnh

vỡ TB…

*Ẩm bào: ăn các chất dưới dạng dung dịch

Có mấy kiểu nhập bào?

Trang 38

Môi trường

Tế bào

Trang 39

 Xuất bào là phương thức tế bào đưa các chất ra ngoài bằng cách biến dạng màng sinh chất (ngược lại với nhập bào)

III XUẤT BÀO, NHẬP BÀO2/ XUẤT BÀO

Trang 40

Trong cơ thể người hiện tượng nhập và xuất

bào thể hiện như thế

nào?

III XUẤT BÀO, NHẬP BÀO

Bạch cầu tiêu diệt tế bào

lạ bằng thực bào

Một số TB lót đường tiêu

hóa giải phóng enzim

bằng cách xuất bào

Trang 41

CỦNG CỐ - VỀ NHÀ

( 3 ) ( 2 )

( 1 )

Ghép 1 , 2 , 3 , cho thích hợp?

A Vận chuyển thụ động các chất nhờ kênh prôtêinchuyên hóa.

B Vận chuyển chủ động Glucôzơ qua kênh màng

C Con đường vận chuyển thụ động các phân tử nhỏ ( như O2, CO2) hay các ion nhỏ ( như Na + , Cl - , …)trực tiếp qua lớp photpholipit kép

A

ATP

Trang 42

Phân biệt vận chuyển thụ động

và vận chuyển chủ động?

Điểm phân biệt Vận chuyển

thụ động Vận chuyển chủ động Nguyên nhân

Nhu cầu năng

lượng

Hướng vận chuyển

Chất mang

Kết quả

Trang 43

Điểm phân biệt Vận chuyển thụ động Vận chuyển chủ động Nguyên nhân Do chênh lệch nồng độ Do nhu cầu của tế bào

Nhu cầu năng

Hướng vận

chuyển Theo chiều gradien nồng độ Ngược chiều gradien nồng độ

Chất mang -Không cần chất mang

(Chất có kích thước nhỏ, không phân cực)

-Cần chất mang (Chất có kích thước lớn, chất phân cực)

Cần có chất mang

Kết quả Đạt đến cân bằng nồng độ Không đạt đến cân

bằng nồng độ

Trang 44

Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi ở cuối bài

Chuẩn bị bài tập

Bạn Hoa muốn cây rau cải mình trồng nhanh lớn nên đã hòa nước giải để tưới cây nhưng cây lại bị héo Giải thích và cho biết bạn Hoa cần phải làm gì ?

Trang 45

Chuẩn bị bài thực hành 19

*Mỗi tổ chuẩn bị

-Bông bụp,lá lẽ bạn

-Lưỡi dao cạo

-Tìm hiểu cách tiến hành thí nghiệm -Bài thu hoạch

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	2 MB