Bài 53. Hoạt động thần kinh cấp cao ở người

Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người: - Mùi sữa thơm cùng với vòng tay êm nhẹ của mẹ là dấu hiệu trẻ nhận ra m , dần dần trẻ phân biệt được người lạ ẹ, dần dần trẻ phâ

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: TRẦN THỊ CẨM LỆ ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG

LỚP: 8A NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO

ĐẾN DỰ GIỜ THAO GIẢNG

2 Bộ phận của não có chức năng điều

hòa, điều khiển hoạt động của các nội

quan?

2 Bộ phận của não có chức năng điều

hòa, điều khiển hoạt động của các nội

quan?

T R Ụ N Ã O

4 Nằm phía sau trụ não là …………

P H Ả N X Ạ

3 Phản ứng của cơ thể trả lời các kích

thích của môi trường thông qua hệ

thần kinh gọi là ……

3 Phản ứng của cơ thể trả lời các kích

thích của môi trường thông qua hệ

Bài 53-Tiết 55: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO

Ở NGƯỜI

I Sự thành lập và ức chế các phản xạ cĩ điều kiện ở

người:

• Phản xạ cĩ điều kiện (PXCĐK) ở người xuất hiện từ khi nào? Mỗi người cĩ bao nhiêu PXCĐK trong suốt cuộc đời?

• PXCĐK ở người được thành lập từ rất sớm, số lượng khác nhau ở mỗi người.Trẻ càng lớn PXCĐK càng nhiều và càng phức tạp.

Tiết 55-Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP

CAO Ở NGƯỜI

c Đọc thơng tin mục I SGK-

Trang 170

Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

I Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người:

- Mùi sữa thơm cùng với vòng tay êm nhẹ của mẹ là dấu hiệu trẻ nhận ra m , dần dần trẻ phân biệt được người lạ ẹ, dần dần trẻ phân biệt được người lạ với người quen

Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

I Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người:

- Tiếng hát ru kết hợp nhịp vỗ đều đều làm trẻ ngủ

+ Bú

+ Ăn cháo xay + Phân biệt

mẹ với bà (hình ảnh)

+ Ngồi

+ Bú

+ Ăn cháo đặc + Phân biệt

mẹ với bà (tiếng nói)

mẹ với bà (mùi sữa)

… Khoảng

Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

I Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người:

- Những phản xạ trên có được duy trì đến khi trưởng thành không? Cĩ sự hình thành phản xạ mới khơng?

- Đa số các phản xạ trên dần dần bị ức chế và m t d n đi.ất dần đi ần đi

- Như vậy: bên cạnh việc thành lập các phản xạ mới cũng xảy ra ức chế những phản xạ không còn cần thiết với đời sống

Quan sát một số PXCĐK ở con người

Bé tập vỗ tay theo mẹ

Học sinh trồng cây Học sinh đọc sách

Bé đánh răng

Gặp đèn đỏ dừng lại

Hút thuốc lá

Uống rượu, bia

Đội mũ bảo hiểm khi đi xe gắn máy

Trong những phản xạ có điều

kiện trên tranh, theo em phản

xạ nào cần được hình thành và củng cố, phản xạ nào cần được

ức chế? Tại sao?

Câu 1 Lấy ví dụ trong đời sống

với nhau như thế nào?

Dựa vào thông tin SGK, những hình ảnh trên, hoạt động nhóm trong 3 phút trả lời các câu hỏi

sau

+ Thành lập phản xạ đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông +Ức chế PXCĐK ngủ dậy sớm lúc 6 giờ vào kì nghỉ hè và thành lập PXCĐK mới ngủ dậy lúc 5 giờ vào năm học mới

Là hai quá trình thuận nghịch,

có quan hệ mật thiết với nhau giúp cơ thể hình thành thói quen, tập quán, nếp sống có văn hóa

Những thói quen không nên nên làm

Những thói quen nên làm

BÀI 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

quá trình hình thành và ức chế của PXCĐK là hai quá

trình thuận nghịch, có quan hệ mật thiết với nhau, là cơ

sở hình thành thói quen, tập quán, nếp sống có văn hoá

ở người nhiều

hơn

Ở người cao hơn

Sự thành lập và ức chế PXCĐK ở người khác và giống động vật ở điểm nào ?

Bộ não con người tiến hoá hơn động vật thể hiện ở Các vùng nào ?

Vùng vận động ngôn ngữ nói và viết

Vùng hiểu tiếng nói

Vùng hiểu chữ viết

Ở người tiến hoá hơn ĐV

có thêm các vùng

HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

II) VAI TRÒ CỦA TIẾNG NÓI

VÀ CHỮ VIẾT Bài 53:

1.Tiếng nói và chữ viết cũng là tín

hiệu gây ra các phản xạ có điều

kiện cấp cao

Quan sát các hình sau

Em có phản xạ gì nhìn thấy, ngửi thấy hay nghe nói đến các món ăn này Ti t n ết nước bọt ước bọt c b t ọc

Khi nói đến quả dưa hấu em hình dung nó như thế

nào?

Da màu xanh, lõi màu đỏ ăn có vị ngọt

Vậy qua các ví dụ trên em thấy tiếng nói và chữ viết

có vai trò gì ?

- Tiếng nói và chữ viết giúp ta mô tả sự vật

-> đọc, nghe và tưởng tượng

- Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu của sự vật nhưng thuộc hệ thống tín hiệu thứ 2

-> Gây ra các PXCĐK cấp cao (Vui, buồn, phẫn nộ… )

HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

II) VAI TRÒ CỦA TIẾNG NÓI VÀ CHỮ VIẾT

Bài 53:

1.Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu gây ra

các phản xạ có điều kiện cấp cao

-Tiếng nói và chữ viết giúp ta mô tả sự vật bằng cách

đọc, nghe và tưởng tượng ra

-Tiếng nói và chữ viết là kết quả của quá trình học tập

(mức độ từ thấp đến cao) từ đó hình thành các PXCĐK

cấp cao (Vui, buồn, phẫn nộ… )

2.Tiếng nói và chữ viết là phương tiện để con

người giao tiếp trao đổi kinh nghiệm với nhau

Con người trên khắp thế

giới giao lưu với nhau bằng

cách nào?

Ngôn ngữ (nói và viết ) chung là tiếng Anh

Con người trao đổi với nhau

những kinh nghiệm gì ? cho

ví dụ

Kinh nghiệm trong cuộc sống, lao động sản xuất học tập ->Từ đời trước cho đời sau, dân tộc này cho dân tộc khác ->Tích luỹ trở thành kho tàng quý báu của nhân loại

Truyền kinh nghiệm học tập

Truyền kinh nghiệm làm giàu

GS Ngô Bảo ChâuHai học sinh cấp II

Truyền kinh nghiệm trong trồng trọt, chăn nuôi

2.Tiếng nói và chữ viết là phương

tiện để con người giao tiếp trao đổi

kinh nghiệm với nhau

- Nhờ tiếng nói và chữ viết con người có

thể trao đổi kinh nghiệm trong cuộc

sống, lao động, sản xuất, học tập…

- Truyền từ đời nay sang đời khác,dân

tộc này cho dân tộc khác->giúp nhân

loại văn minh

Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

I Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người:

II Vai trò của tiếng nói và chữ viết:

III Tư duy trừu tượng:

Rắn là lồi

bị sát

A!!!Rắn

là động vật

Bị s át

là đ ộng vật

- Rắn là động vật

hay thực vật!!!!?

Vậy thì thế nào là tư duy trừu tượng?

Đọc thông tin

SGK-T171

Quan sát các ví dụ

sau

III) TƯ DUY TRỪU TƯỢNG

Nhờ có ngôn ngữ (tiếng nói

và chữ viết) con người trừu

tượng hoá các sự vật, các hiện

tượng cụ thể Từ những cái

chung của sự vật, con người

lại biết khái quát hóa chúng

thành khái niệm được diễn đạt

bằng các từ

Con gà

Con ngựa Con thỏ

Các con vật trên được con người gọi chung là

động vậtCon ếch

Những cây này được con người gọi

chung là thực vật

Bò sát Thú

Động vật

Thực vật

Sinh vật

Nhờ có tư duy trừu tượng mà con người đã hình thành nên sơ đồ khái quát hóa như sau

Cây phượng, hoa hồng, hoa lan,

cây bàng, …….

BÀI 53 HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

? So sánh hoạt động ăn cỏ của con bị và hoạt động

trồng lúa của con người?

Bị ăn cỏ Hoạt động trồng lúa của con người

Trả lời : bị ăn cỏ là theo bản năng, trái lại hoạt động trồng lúa của con người nhằm mục đích thu hoạch lúa làm lương thực.

III) Tư duy trừu tượng

BÀI 53 HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

I Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở

người:

II Vai trò của tiếng nói và chữ viết

III Tư duy trừu tượng:

Những loài động vật có khả năng tư duy trừu tượng hay không?

Tư duy trừu tượng là khả năng đặc biệt chỉ có ở

người.

Cơ sở của tư duy trừu tượng là gì?

Khả năng khái quát hóa, trừu tượng hóa khi xây

dựng khái niệm ( chỉ có con người mới có khả

năng khái quát hóa)

III) TƯ DUY TRỪU TƯỢNG

- Từ những thuộc tính chung của sự vật con

người biết khái quát hoá thành những khái

niệm được diễn đạt bằng các từ

CỦNG CỐ

Tiết 55 HOẠT ĐỘNG THẦN KINH CẤP CAO Ở NGƯỜI

GHI NHỚ

Sự hình thành và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người là hai quá trình thuận nghịch quan hệ mật thiết với nhau, là cơ sở

để hình thành thói quen, tập quán, nếp sống

có văn hóa.

Sự hình thành tiếng nói và chữ viết ở người cũng là kết quả của quá trình học tập, là quá trình hình thành các phản xạ có điều kiện cấp cao Tiếng nói và chữ viết trở thành phương tiện giao tiếp giúp con người hiểu nhau, là cơ sở của tư duy.

c ghi nh SGK

Đọc ớc bọt

T171

Câu 1: “Tiếng nói và chữ viết là tín hiệu gây ra

còn thiếu trong dấu …

BÀI TẬP

mới cũng xảy ra quá trình gì ?

kinh nghiệm với nhau là gì ?

người so với động vật như thế nào ?

Em hãy điền từ còn thiếu trong dấu…

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Bài vừa học:

+ Trả lời các câu hỏi SGK

+ Xây dựng các thói quen, tập quán, học tập tốt, nếp sống có văn hoá

- Bài sau:

- Đọc trước bài “ Vệ sinh hệ thần kinh”

-Tim hiểu các chất có hại cho hệ thần kinh