Bài 22. Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ

Tại sao với ít nguyên tố lại có thể tạo thành nhiều hợp chất hữu cơ ?... Luận điểm 1:  Các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hoá trị.. Các nguyên tử cacbon ngoài liên kết với ngu

Bài 22:

CẤU TRÚC PHÂN

TỬ HỢP CHẤT HỮU

CƠ

I – CÔNG THỨC CẤU TẠO:

1 Khái niệm:

Thí dụ: C3H6 có 2 CTCT:

CH2

CH2

CH2

CH=CH2- CH3

CTCT là công thức biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết (liên kết đơn, liên kết bội) của các nguyên tử trong phân tử

2 Các loại công thức cấu tạo

CH3 CH CH3 hoặc

CH3

CH3 CH CH=CH2 hoặc

CH3

CH3 CH2 CH2OH hoặc

H H H

H C C C H

H C H

H H H

H H H

H C C C =C

H

H C H H

H H H

H H H

H C C O H

H H H

CTCT thu gọn CTCT khai triển

OH

But-lê-rop (1828-1886)

Năm 1861, But-lê-rop đã đưa ra một số luận điểm

cơ bản là cơ sở hình thành một học thuyết gọi là THUYẾT CẤU

TẠO HOÁ HỌC.

II - THUYẾT CẤU TẠO HOÁ HỌC

Thí dụ

Ancol etylic Đimetyl ete

CH3-CH2-OH, ts = 78,3 0 C CH3- O - CH3, ts = - 23 0 C

Tan vô hạn trong nước, Tan ít trong nước,

tác dụng với Na sinh ra không tác dụng với Na khí H2

a Luận điểm 1:

Tại sao với ít

nguyên tố lại có thể tạo thành

nhiều hợp chất

hữu cơ ?

Thí dụ

Ancol etylic Đimetyl ete

CH3-CH2-OH, ts = 78,3 0 C CH3- O - CH3, ts = - 23 0 C

Tan vô hạn trong nước, Tan ít trong nước,

tác dụng với Na sinh ra không tác dụng với Na khí H2

a Luận điểm 1:

 Các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hoá trị

 Sắp xếp theo một trật tự nhất định

 Thay đổi sắp xếp sẽ tạo ra chất mới

 Có nhận xét gì về ?

* Hoá trị của các nguyên tố trong 2 hợp chất trên ?

* Thứ tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử ?

* Vì sao 2 chất trên có cùng CTPT nhưng tính chất khác nhau ?

Thí dụ

b Luận điểm 2

CH3- CH2-CH2-CH3 CH3 CH CH3

CH3

CH2

CH2

CH2

CH2

Hoá trị của nguyên tử

C phải chăng có sự thay đổi ? Các nguyên

tử cacbon ngoài liên kết với nguyên tử của các nguyên tố khác thì chúng có thể liên kết trực tiếp với nhau hay

không ?

Thí dụ

Mạch hở,

không nhánh Mạch hở có nhánh Mạch vòng

tạo mạch C thẳng, nhánh, vòng.

b Luận điểm 2

CH3- CH2-CH2-CH3 CH3 CH CH3

CH3

CH2

CH2

CH2

CH2

* Số lượng liên kết mà C tạo ra ?

* Dạng mạch C của các hợp chất hữu cơ ? Khả năng liên kết của nguyên tử C với nguyên tử của các nguyên tố

khác ?

Kekulé (1829 – 1896)

Đã thiết lập rằng C luôn

luôn có hoá trị 4

C ác yếu tố nào ảnh hưởng đến tính chất của hợp chất hữu cơ ?

c Luận điểm 3

Thí dụ 1: Cho 2 chất hữu cơ sau

C H

4 : ts = -1620C, không tan trong nước, bị cháy khi đốt với O2

C Cl

4 : ts = 77,50C, không tan trong nước, không bị cháy khi đốt với O2

Nhận xét về sự khác nhau của 2 chất trên về:

 Thành phần nguyên tố ?

 Tính chất ?

 Tính chất của các hợp chất trên phụ thuộc vào yếu tố nào ?

 Có 2 chất cùng CTPT C2H6O sau:

lỏng khí

Nhận xét sự khác nhau giữa 2 chất trên về:

O O

, ,

tan trong nước không tan

, ,

t/d Na không t/d Na

Thí dụ 2:

Kết luận 2: Cấu tạo khác nhau  tính chất

khác nhau.

Thí dụ 3: Cho 2 chất hữu cơ:

nước, tác dụng với Na

nước, tác dụng với Na

Nhận xét 2 hợp chất hữu cơ trên về:

 Thành phần nguyên tố ?

 Số lượng nguyên tử các nguyên tố ?

 Cấu tạo ?

Kết luận 3: Số lượng các nguyên tử khác nhau  tính chất khác nhau

Kết luận: Tính chất của các chất phụ

thuộc vào thành phần phân tử (bản chất,

số lượng các nguyên tử) và cấu tạo hoá học (thứ tự liên kết các nguyên tử)

CỦNG CỐ

thuộc vào những yếu tố nào?

a. Thứ tự sắp xếp (cấu tạo hoá học)

b. Số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố

c. Bản chất nguyên tử của mỗi nguyên tố

d. Tất cả các câu trên đều đúng

CỦNG CỐ

chất hữu cơ

a. Sắp xếp hỗn độn và theo đúng hoá trị

b. Sắp xếp trật tự và theo đúng hoá trị

c. Sắp xếp trật tự theo hoá trị thay đổi của

mỗi nguyên tố trong chất hữu cơ

d. Tất cả đều sai

CỦNG CỐ

a. Cấu tạo hoá học của một chất có thể

được xác định khi nghiên cứu tính chất của chất đó

b. Cấu tạo hoá học của một chất có thể

được biểu thị bằng CTCT

c. Ứng với một CTPT chất hữu cơ chỉ có

một chất

d. Câu a và b là đúng