Bs khoang CDHA hoi chung mach mau

July 5, 2024 32NHỮNG THAY ĐỔI CỦA TUẦN HOÀN PHỔI TRÊN X QUANG NGỰC TƯƠNG ỨNG VỚI CÁC BỆNH LÝ TIM-MẠCH TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI CHỦ ĐỘNG... July 5, 2024 37NHỮNG THAY ĐỔI CỦA TUẦN HOÀN PHỔI TRÊ

Trang 1

CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH HỘI CHỨNG MẠCH MÁU

BS.NGUYỄN QUÝ KHOÁNG BS.NGUYỄN QUANG TRỌNG

Trang 2

Jul 5, 2024 2

NỘI DUNG

I-Đại cương và mục đích

II-Tuần hoàn phổi bình thường trên phim X quang ngực chuẩn

 Động mạch phổi: Phân bố từ đỉnh tới đáy

 Động mạch phổi: Phân bố từ trung tâm ra ngoại vi

 Tĩnh mạch phổi

III-Tăng tuần hoàn phổi:

 Tăng tuần hoàn phổi chủ động

 Tăng tuần hoàn phổi thụ động

IV-Giảm tuần hoàn phổi:

 Giảm tuần hoàn phổi toàn diện

Trang 3

July 5, 2024 3

ĐẠI CƯƠNG

X quang của những thay đổi bệnh lý về:số lượng,kích thước và vị trí của các mạch máu phổi.

khảo sát các tổn thương phổi-màng phổi.

động học ảnh hưởng trên các buồng tim và tuần hoàn phổi.

Trang 4

Jul 5, 2024 4

X QUANG TUẦN HOÀN PHỔI BÌNH THƯỜNG

ĐỘNG MẠCH VÀ TĨNH MẠCH PHỔI

L

Trang 5

July 5, 2024 5

GIẢI PHẪU X QUANG VÀ SINH LÝ CỦA TUẦN HOÀN PHỔI BÌNH THUỜNG

Trang 6

Jul 5, 2024 6

X QUANG TUẦN HỒN PHỔI BÌNH THƯỜNG

ĐỘNG MẠCH PHỔI

Phân bố từ đỉnh tới đáy

Chúng ta cĩ thể xem hệ thống động mạch phổi như

cái bơm có: lưu lượng máu cao, áp lực và kháng lực mạch máu thấp  phân bố mạch máu theo trọng lực.

Sự chênh lệch về áp suất giữa đỉnh và đáy phổi

khoảng 30cm nước hoặc 23mm thủy ngân.

Đây là sự chênh lệch khá lớn ở hệ thống tuần hồn

phổi cĩ áp lực thấp (so với hệ đại tuần hồn)

Trang 7

Jul 5, 2024 7

Terry Des Jardins et al Cardiopulmonary Anatomy and Physiology 4 th Edition 2002

Trang 8

Jul 5, 2024 8

Trang 10

Jul 5, 2024 10

không còn và khẩu kính của động mạch ở 1/3 trên phổi sẽ bằng 1/3 dưới.

khẩu kính động mạch phổi ở đáy phổi.

Tư thế ngược đầu

Tư thế nằm ngửa

Trang 11

Jul 5, 2024 11

MSCT 16 có chích thuốc cản quang, khảo sát toàn bộ lồng ngực trong vòng 10 giây: mạch máu phổi bình thường ở BN nam 56 tuổi

Trang 12

Jul 5, 2024 12

ĐỘNG MẠCH PHỔI

Phân bố từ trung tâm ra ngoại vi

giảm dần khẩu kính khi ra ngoại vi

xác định được vì chúng nằm trong trung thất

Trang 13

Jul 5, 2024 13

Trang 14

sườn thứ 8 đằng sau bên phải.

9 – 14mm ở Nữ giớí.

Trang 15

 Ở trẻ em,bề ngang động mạch phổi

trung gian bằng bề ngang của cung sườn sau thứ VIII bên (P).

Trang 16

Jul 5, 2024 16

Trang 19

July 5, 2024 19

Trang 20

Jul 5, 2024 20

TĨNH MẠCH PHỔI

phổi đổ vào nhĩ trái.

thẳng đứng và ở phía ngoài động

mạch phổi của thùy trên

dưới chạy ngang và bắt chéo các

động mạch phổi ở đáy phổi

Trang 21

Jul 5, 2024 21

Tuần hoàn phổi bình thường

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI

Trang 22

Jul 5, 2024 22

Tĩnh mạch phổi Động mạch phổi

Trang 23

phổi tựa như phân nhánh

của lá dừa “monopodial

branching”, các nhánh nhỏ

tĩnh mạch đổ về các thân

tĩnh mạch lớn hơn. Tĩnh mạch phổi

Động mạch phổi

Trang 24

July 5, 2024 24

TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ SỰ NỞ LỚN CỦA

ĐỘNG MẠCH PHỔI GỐC

 SIMON phân ra 3 độ

giãn nở của ĐMP

gốc:

-d > 9mm  độ III

*d là khoảng cách đo từ

bờ xa nhất của ĐMP

gốc đến đoạn nối tiếp

giữa 2 điểm A và B.

Trang 25

PULMONARY ARTERIAL ANEURYSM /

SEVERE MITRAL STENOSIS

Trang 26

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI CHỦ ĐỘNG

Trang 27

Jul 5, 2024 27

gấp 8 lần lưu lượng tuần hoàn phổi bình thường.

lượng tim mà vẫn chưa có sự gia tăng áp lực động

mạch phổi.

chắc chắn sẽ đưa đến tăng áp động mạch phổi.

Trang 28

 Tăng cung lượng tim.

 Bệnh lý tim bẩm sinh.

Trang 29

July 5, 2024 29

 Tăng cung lượng tim.

 Sinh lý:

-Bệnh nhân sốt cao.

-Phụ nữ có thai.

-Vận động viên.

Trang 30

July 5, 2024 30

thông (T)-(P).

arteriosus).

của TMP (Partial anomalous pulmonary venous return-PAPVR).

Trang 31

July 5, 2024 31

máu tĩnh mạch vào máu động mạch.

(Transposition of great arteries-TGA).

arteriosus-TA).

TMP (Total anomalous pulmonary

venous return-TAPVR).

Trang 32

July 5, 2024 32

NHỮNG THAY ĐỔI CỦA TUẦN HOÀN PHỔI TRÊN X QUANG

NGỰC TƯƠNG ỨNG VỚI CÁC BỆNH LÝ TIM-MẠCH

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI CHỦ ĐỘNG

Trang 33

Jul 5, 2024 33

HÌNH MẮT KÍNH HÌNH DẤU TRIỆN

phế quảnđộng mạch

Tuần hoàn phổi bình thường Tăng tuần hoàn phổi chủ động

động mạch phế quản

Trang 34

Jul 5, 2024 34

Thông liên thất

Trang 35

Jul 5, 2024 35

Thân chung động mạch

Trang 36

July 5, 2024 36

NGỰC TƯƠNG ỨNG VỚI CÁC BỆNH LÝ TIM-MẠCHTĂNG TUẦN HOÀN PHỔI CHỦ ĐỘNG CÓ TÍM

Trang 37

July 5, 2024 37

Total anomalous pulmonary venous return-TAPVR

Trang 38

July 5, 2024 38

Trang 39

July 5, 2024 39

Trang 40

July 5, 2024 40

-RPV:right pulmonary vein.-LPV:left pulmonary vein.-CPV:common pulmonary vein

-VV:vertical vein

-LBCV:left brachio-cephalic vein

-SVC:superior vena cava.-RA:right atrium

Trang 41

Jul 5, 2024 41

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI THỤ ĐỘNG

 Còn gọi là tăng áp tĩnh mạch phổi hoặc tăng áp sau mao mạch

 Dấu hiệu X quang điển hình là sự tái phân phối của mạch máu phổi

 Có nghĩa là ở tư thế đứng hoặc ngồi, khẩu kính động mạch phổi ở vùng đỉnh gấp hai lần khẩu kính động

mạch phổi ở vùng đáy

Trang 42

July 5, 2024 42

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI THỤ ĐỘNG

 Là tình trạng tăng áp TMP, còn gọi là tăng áp sau mao mạch phổi.

 Bình thường, sự phân bố mạch máu là theo trọng lực,bằng chứng là nếu người trồng cây chuối được chụp phim ngực thì ta sẽ thấy khẩu kính của ĐMP ở 1/3 trên sẽ gấp đôi khẩu kính của ĐMP ở 1/3 dưới

Trang 43

Jul 5, 2024 43

khẩu kính động mạch phổi ở đáy phổi.

Trang 44

July 5, 2024 44

 Khi có tăng áp TMP,thì sẽ có hiện

tượng tái phân phối mạch máu

phổi:Khẩu kính mạch máu phổi ở 1/3 trên sẽ gấp đôi khẩu kính của mạch

máu phổi ở 1/3 dưới

 Có hai giả thuyết:

 Giả thuyết WEST:cơ chế cơ học.

 Giả thuyết SIMON:cơ chế thần kinh.

Trang 45

July 5, 2024 45

Trang 46

July 5, 2024 46

GIẢ THUYẾT WEST

 Bình thường áp suất trong nhĩ (T) là

7mmHg.Đây cũng chính là áp suất thủy tĩnh của TMP.

 Trong khi đó áp suất keo của huyết

tương là 28mmHg.

TMP:(28mmHg-7mmHg)=21mmHg.

phổi (Safety factor against pulmonary

edema-SFAPE) (theo Guyton).

Trang 47

July 5, 2024 47

GIẢ THUYẾT WEST

 Trong trường hợp bệnh lý,khi áp suất

nhĩ (T) tăngáp suất TMP tăng.

 Khi áp suất trong TMP vượt quá áp suất keo của huyết tươngdịch thoát từ TMP vào khoảng kẽ.

trong khoảng kẽ đang âm trở thành dương.

phổi ở 1/3 trên sẽ gấp đôi khẩu kính của

mạch máu phổi ở 1/3 dưới.

Trang 48

Jul 5, 2024 48

Tuần hoàn phổi bình thường Tái phân phối

Trang 49

July 5, 2024 49

GIẢ THUYẾT WEST

 Trong khoảng kẽ có mạch bạch

huyết,nó hấp thu dịch để khoảng kẽ

được khô ráo.

 Sự hấp thu dịch khiến mạch bạch huyết

ở vách liên tiểu thùy giãn nở,lúc này

chúng ta có thể thấy được chúng:các

đường KERLEY.

Trang 50

Jul 5, 2024 50

Hẹp hai lá: Tái phân phối tuần hoàn phổi

Trang 51

July 5, 2024 51

Mitral regurgitation

Trang 53

Jul 5, 2024 53

 GIẢ THUYẾT CỦA SIMON

Simon giải thích hiện tượng này bằng

cơ chế thần kinh:

Khi áp suất thủy tĩnh của tĩnh mạch

phổi nằm trong khoảng từ 12 đến 18mmHg, dịch bắt đầu thoát ra ngoài thành mạch gây phù mô kẽ ở hai đáy phổi Sự kiện này đưa đến hiện tượng thiếu oxy tại chỗ khiến cả hệ thống động mạch lẫn tĩnh mạch ở đáy phổi hai bên bị co lại

Do đó, máu sẽ dồn lên các mạch

máu ở thùy trên.

Trang 54

Jul 5, 2024 54

đến 25mmHg, dịch thoát ra ngoài mô kẽ nhiều

Trang 55

Jul 5, 2024 55

Hình ảnh phế nang, phế quản và động mạch phổi bình thường

Phù phổi mô kẽ

Phù phổi phế nang

Trang 56

Jul 5, 2024 56

Tuần hoàn phổi bình thường Tăng tuần hoàn phổi thụ động

HÌNH MẮT KÍNH HÌNH VÒNG NHẪN

phế quảnđộng mạch động mạch phế quản

Trang 57

Jul 5, 2024 57

 Mạch lâm ba nằm trong vách liên tiểu thùy, hấp thu dịch

trong khoảng kẽ có thể gấp nhiều lần so với bình thường (50 lần) Do vậy, chúng dãn ra và biểu hiện bằng những đường Kerley (B, A, C và D)

Trang 58

Jul 5, 2024 58

Trang 59

Jul 5, 2024 59

Dày vách liên tiểu thùy

Trang 60

Jul 5, 2024 60

Phù phổi mô kẽ

Trang 61

Jul 5, 2024 61

BN nam, 65 tuổi, nhồi máu cơ tim thành trước: tái phân phối tuần hoàn phổi, xuất hiện các đường Kerley A, B, C biểu hiện phù mô kẽ

William E Brant MD et al Fundamentals of Diagnostic Radiology, 3 rd Edition 2007

Lippincott Williams & Wilkins

Trang 62

Jul 5, 2024 62

Phù phổi cấp biểu hiện bằng hình cánh bướm hoặc cánh dơi

William E Brant MD et al Fundamentals of Diagnostic Radiology, 3 rd

Edition 2007 Lippincott Williams & Wilkins

 Khi áp suất thủy tĩnh lớn hơn 25mmHg, dịch từ trong mô kẽ sẽ

trào vào phế nang một cách đột ngột tạo nên phù phổi cấp,

biểu hiện bằng hình cánh bướm hoặc cánh dơi

Trang 63

July 5, 2024 63

 Thường gặp nhất là Hẹp van 2 lá.

 Tất cả các nguyên nhân gây Suy tim (T).

 Thuyên tắc nhiều chỗ của ĐMP ở 2 đáy.

 Khí phế thũng toàn tiểu thùy.

Trang 64

Jul 5, 2024 64

GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI

GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI TOÀN DIỆN

 Động mạch phổi giảm khẩu kính từ trung tâm ra ngoại vi, từ đỉnh tới đáy Vì thế, ta thấy phổi trong hơn bình thường

Tuần hoàn phổi bình thường Giảm tuần hoàn phổi trong

Tứ chứng Fallot

Trang 65

Jul 5, 2024 65

hoàn phổi có thể biểu hiện gần như bình thường (do

có thông nối từ động mạch phế quản qua động mạch phổi)

phổi gốc thường dãn, ta gọi là dãn sau hẹp (do tác

động của dòng chảy mạnh qua chỗ hẹp)

Trang 66

Jul 5, 2024 66

Hẹp van động mạch phổi

Trang 67

Jul 5, 2024 67

Hẹp van động mạch phổi

Trang 68

Jul 5, 2024 68

 Ngược lại, ở bệnh nhân hẹp phễu động mạch phổi như

Tứ chứng Fallot, động mạch phổi gốc xẹp tạo một cung

lõm phía dưới quai động mạch chủ.

Tim hình chiếc guốc Sabot

Trang 69

July 5, 2024 69

GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI

Tetralogy of Fallot

Trang 70

July 5, 2024 70

Tetralogy of Fallot

Trang 71

Jul 5, 2024 71

Luồng thông phải-trái / thông liên thất, hẹp đường ra thất phải

 TỨ CHỨNG FALLOT

Trang 72

July 5, 2024 72

Pulmonary embolism

Trang 73

July 5, 2024 73

GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI MỘT BÊN

Pulmonary embolism

Trang 74

July 5, 2024 74

Pulmonary embolism

Trang 75

July 5, 2024 75

Pulmonary embolism

Trang 76

July 5, 2024 76

MSCT-Pulmonary embolism

Trang 77

Jul 5, 2024 77

GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI TRUNG TÂM VÀ GIẢM Ở NGOẠI BIÊN

 Động mạch phổi tăng khẩu kính ở trung tâm và giảm đột ngột ở ngoại biên (do phản ứng co thắt của các tiểu động mạch phổi) 

Đảo ngược luồng thông do tăng áp động mạch phổi  tím muộn.

 Hiện tượng này được gọi là Hội chứng Eisenmenger.

Trang 78

Jul 5, 2024 78

Hội chứng Eisenmenger Tuần hoàn phổi bình thường

Trang 79

Jul 5, 2024 79

Hội chứng Eisenmenger

Grainger & Allison's Diagnostic Radiology, 5th Edition 2008 Churchill Livingstone

Trang 80

Jul 5, 2024 80

Hội chứng Eisenmenger

Trang 81

Jul 5, 2024 81

Trang 82

Jul 5, 2024 82

Trang 83

83 July 5, 2024

TĂNG ÁP ĐỘNG MẠCH PHỔI / ĐẢO NGƯỢC

PHỦ TẠNG

Trang 84

July 5, 2024 84

NHỮNG THAY ĐỔI CỦA TUẦN HOÀN PHỔI TRÊN X QUANG NGỰC

TƯƠNG ỨNG VỚI CÁC BỆNH LÝ TIM-MẠCH TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI TRUNG TÂM-GIẢM NGOẠI VI

 Có thể gặp trong:

 Hội chứng Eisenmenger.

 Tâm-phế mạn.

 Hẹp van 2 lá lâu năm.

 Thuyên tắc ĐMP tái diễn nhiều lần.

 Tăng áp ĐMP nguyên phát.

Trang 85

July 5, 2024 85

DÒ ĐỘNG-TĨNH MẠCH PHỔI

Pulmonary arteriovenous fistula

Trang 86

July 5, 2024 86

RÒ ĐỘNG-TĨNH MẠCH PHỔI

Trang 87

July 5, 2024 87

Trang 88

July 5, 2024 88

Trang 89

July 5, 2024 89

Trang 90

July 5, 2024 90

Trang 91

July 5, 2024 91

Trang 92

July 5, 2024 92

Trang 93

July 5, 2024 93

KẾT LUẬN

không được quên lưu ý đến tuần hoàn phổi Chúng ta nên:

1.Tìm xem có hiện tượng tăng hoặc giảm

tuần hoàn phổi,toàn diện hay khu trú.

2.Đánh giá kích thước rốn phổi,kích thước ĐMP nằm ngay cạnh phế quản.

3.Xem có tăng áp suất tiền mao mạch hay sau mao mạch phổi.

phổi,là tấm gương phản chiếu sớm và trung thành của sự rối loạn chức năng tim mạch.

Trang 94

Jul 5, 2024 94

NHỮNG THÔNG TIN BẠN ĐEM VỀ

Trang 95

Jul 5, 2024 95

Trang 96

-VENTRICULAR SEPTAL DEFECT (SMALL AORTA) -PDA (LARGE AORTA) -AORTO-PULMONARY WINDOW

-RUPTURED SINUS OF VALSALVA TO RV

3.LARGE LA SIZE,LARGE RA SIZE

-LV-TO-RA SHUNT -CORONARY ARTERY FISTULA TO RA

-RUPTURED SINUS OF VALSALVA TO RA

1.SMALL,CONCAVE PA

-TGA -TA+VSD -SINGLE VENTRICLE -DORV TYPE II

2.LARGE,CONVEX PA

-DORV TYPE I -EISENMENGER’S SYNDROME

2.LARGE HEART SIZE

-TRILOGY -HYPOPLASTIC RIGHT HEART -COMMON ATRIUM

3.VERY ENLARGED HEART

-PULMONARY ATRESIA -SEVERE EBSTEIN’S -TA (WITHOUT PS)

Trang 97

Jul 5, 2024 97

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Laboratories Sandoz, pp 55 – 66.

Co 2007.

pp 232, 233, 244, 245

and Wilkins

edition 2008, Lippincott Williams and Wilkins.

Trang 98

Jul 5, 2024 98

CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý THEO DÕI CỦA QUÝ BÁC SĨ !

Định dạng
Số trang	98
Dung lượng	20,98 MB