- Khái niệm phản ứng phân huỷ * Không khí và sự cháy - Thành phần của không khí theo thể tích và khối lượng.. - Viết được PTHH và phân loại phản ứng hoá học - Tính được thể tích chất kh
Trang 1BẢNG MÔ CHƯƠNG IV: OXI – KHÔNG KHÍ
HOÁ HỌC LỚP: 8
I MỤC TIÊU
Kiến thức:
Biết được
* Tính chất của oxi
- Tính chất vật lý của oxi: Trạng thái, màu sắc, mùi, tính tan trong nước, tỉ khối so với không khí
- Tính chất hoá học của oxi: Oxi là phi kim hoạt động hoá học mạnh đặt biệt ở nhiệt độ cao; tác dụng hầu hết kim loại (Fe,
Cu … ), nhiều phi kim (S, P … ) và hợp chất (CH4 … ) Hoá trị của oxi trong các hợp chất thường bằng II
* Sự oxi hoá- phản ứng hoá hợp
- Sự oxi hoá là sự tác dụng của oxi với một chất khác
- Khái niệm phản ứng hoá hợp
- Ứng dụng của oxi trong đời sống và sản xuất
* Oxit
- Định nghĩa về oxit
- Cách lập được CTHH của oxit và cách gọi tên
- Khái niệm về oxit axit, oxit bazơ
* Điều chế oxi – Phản ứng phân huỷ
- Phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm ( cách thu khí oxi) và trong công nghiệp
- Khái niệm phản ứng phân huỷ
* Không khí và sự cháy
- Thành phần của không khí theo thể tích và khối lượng.
- Khái niệm về sự oxi chậm và sự cháy
- Điều kiện phát sinh sự cháy và dập tắt sự cháy
- Sự ô nhiễm không khí và cách bảo vệ không khí khỏi bị ô nhiễm
Kĩ năng
- Quan sát thí nghiệm, giải thích hiện tượng về tính chất của oxi
- Viết được PTHH và phân loại phản ứng hoá học
- Tính được thể tích chất khí ở đktc hoặc khối lượng chất tham gia và sản phẩm
Trang 2- Phân loại, lập CTHH và gọi tên các oxit hoặc ngược lại
Thái độ
- Tự tin thực hiện các thí nghiệm trong môn học.
- Ham thích nghiên cứu khám phá bộ môn
II Năng lực chuyên biệt.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hoá học
- Năng lực thực hành thí nghiệm hoá học
- Năng lực tính toán hoá học
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào thực tiễn cuộc sống
III Bảng mô tả các mức yêu cầu cần đạt.
NỘI DUNG Loại câu hỏi/ bài tập Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
- Tính chất
của oxi
Câu hỏi/bài tập định tính
- Nhận diện ôxy bằng KHHH, CTHH
- Biết được ôxy có ở đâu?
- Biết được các tính chất vật lý cơ bản của ôxy
- Biết được các tính chất hoá học của ôxy
- Viết được các PTHH biểu diễn các thí nghiệm
- Biết được sự oxi hoá và
- Hiểu được ôxy là đơn chất phi kim rất hoạt động đặc biệt ở nhiệt độ cao
- Viết được các PTHH biểu diễn phản ứng của ôxy với một số chất khác (Kim loại, phi kim và hợp chất)
- Viết được các phản ứng hoá hợp
Trang 3- Sự oxi hoá
– phản úng
hoá hợp ứng
dụng của oxi
- Oxit
phản ứng hoá hợp
- Biết được những ứng dụng của oxi trong cuộc sống
- Biết được oxit là hợp chất và biết oxit axit, oxit bazơ
- Viết CTHH gọi tên
- Biết được những hoá chất điều chế oxi trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp
- Biết được cách thu khí oxi trong phòng thí nghiệm
- Biết được thành phần của không khí theo thể tích và khối lượng
- Biết được phát sinh và biện pháp dập tắc sự cháy
- Phân biệt được phản ứng phân huỷ và phản ứng hoá hợp
Trang 4- Điều chế
oxi phản ứng
phân huỷ
- Không khí
và sự cháy
- Phân biệt được sự cháy
và sự oxi hoá chậm Câu hỏi/bài
tập định lượng
- Phân loại và gọi tên được các oxit
- Tính thể tích khí oxi (đktc) tham gia hoặc tạo thành trong phản ứng
- Tính khối lượng của các chất phản ứng, sản phẩm tạo thành và chất còn dư trong bài toán có lượng dư, thiếu
- Lập được CTHH và phân loại gọi tên các oxit
- Tính khối lượng của các chất phản ứng, sản phẩm tạo thành và chất còn
dư trong bài toán có lượng dư, thiếu (hoặc có tạp chất)
- Tính khối lượng của các chất phản ứng, sản phẩm tạo
Trang 5- Phân loại và viết CTHH tương ứng với axit, bazơ của các oxit
- Tính được thể tích khí oxi ở đktc được điều chế từ phòng thí nhiệm và công nghiệp
thành (liên quan đến hiệu suất)
Câu hỏi/bài
tập gắn với
THTN
- Mô tả và nhận biết được các hiện tượng xảy
ra trong thí nghiệm
- Giải thích được các hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm
- Giải thích đựợc các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên liên quan đến thưc tiễn
Dự đoán và giải thích được hiện tượng
- Giải thích đựợc sự cháy một chất trong bình oxi và ngoài không khí
- Giải thích việc sục không khí vào bể nuôi cá cảnh
- Giải thích được sự
hư hỏng của kim loại ở to thường là
do kim loại phản ứng với ôxy
- Giải thích đựợc những hiện tượng trong cuộc sống
- Giải thích được tỉ
Trang 6- Những hiện tượng làm
Ô nhiễm không khí, cách bảo vệ không khí trong lành
- Giải thích được phương pháp sản xuất oxi từ không khí
lệ thể tích khí oxi trong không khí
Xây dựng câu hỏi/ bài tập minh họa đánh giá theo các mức đã mô tả
1) Mức độ nhận biết
Tính chất của oxi
Câu 1: Hãy cho biết: KHHH, CTHH, nguyên tử khối và phân tử khối của ôxy
Câu 2: Ôxy trong không khí là đơn chất hay hợp chất?
Câu 3: Hãy nêu tính chất vật lý của khí ôxy
Câu 4: Hãy nêu kết luận về tính chất hoá học của khí ôxy
Câu 5: Hãy mô tả lại hiện tượng xảy ra khi đốt cháy lưu huỳnh, photpho và sắt trong ôxy Viết PTHH của phản ứng
Sự oxi hoá:
Câu 1: Sự oxi hoá là gì?
Câu 2: Phản ứng hoá hợp là gì?
Câu 3: Hãy nêu những ứng dụng của oxi mà em biết
Oxit
Câu 1: Oxit là gì ?
Câu 2: Oxit axit và oxit bazơ là gì?
Câu 3: Hãy viết công thức hoá học của hai oxit axit và hai oxit bazơ gọi tên các oxit đó?
Điều chế oxi – Phản ứng phân huỷ
Câu 1: Những hoá chất nào thường dùng để điều chế oxi trong phòng thí nghiệm, vì sao ?
Câu 2: Có mấy cách để thu khí oxi trong phòng thí nghiệm ?
Câu 3: Những nguyên liệu nào để sản xuất khí oxi trong công nghiệp?
Trang 7Câu 4: Phản ứng phân huỷ là gì ?
Không khí và sự cháy
Câu 1: Không khí là gì ?
Câu 2: Thành phần theo thể tích của không khí như thế nào ?
Câu 3: Điểm giống nhau và khác nhau giữa sự cháy và sự oxi hoá chậm là gì?
Câu 4: Hãy cho biết những điều kiện để phát sinh sự cháy và những biện pháp để dập tắc sự cháy ?
2) Mức độ hiểu
Tính chất của oxi
Câu 1: Cho các chất sau: CaO, CuO, H2O, SiO2
a) Hãy chọn các chất thích hợp để điền vào chỗ trống:
Cu + O2 - - - - >
H2 + O2 - - - - > b) Hoàn thành các PTHH trên
Câu 2: Viết PTHH biểu diễn phản ứng cháy của khí ôxy với Al, Mg, C4H10 ở nhiệt độ cao? Biết các sản phẩm tạo thành là
Al2O3, MgO, CO2 và H2O
Câu 3: Hãy so sánh hiện tượng xảy ra khi lưu huỳnh cháy trong không khí và trong ôxy?
Sự oxi hoá
Câu 1: Lập PTHH biễu diễn phản ứng của lưu huỳnh với Zn, Cu, Fe Biết rằng công thức các hợp chất tạo thành là CuS, FeS, ZnS
Câu 2: Vì sao khi càng lên cao tỉ lệ thể tích khí oxi trong không khí càng giảm.
Oxit
Câu 1: Phân loại và gọi tên các oxit sau: P2O5, SO3, Fe2O3, Al2O3, CuO, Na2O
Câu 2: Hãy viết CTHH của hai oxit axit và hai oxit bazơ Nhận xét về thành phần trong công thức của các oxit đó
Điều chế oxi – Phản ứng phân huỷ
Câu 1: Sự khác nhau về việc điều chế khí oxi trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp về nguyên liệu, sản lượng và giá thành ?
Câu 2: Sự khác nhau giữa phản ứng phân huỷ và phản ứng hoá hợp ? Lấy hai ví dụ để minh hoạ
Câu 3: Người ta thu khí oxi trong phòng thí nghiệm bằng cách đẩy không khí và đẩy nước là dựa vào đặc điểm nào của khí oxi ?
Trang 8Không khí và sự cháy
Câu 1: Không khí bị ô nhiễm gây ra tác hại gì ? Phải làm gì để bảo vệ không khí trong lành ?
Câu 2: Giải thích vì sao ? Muốn dập tắt ngọn lửa do xăng dầu cháy, người ta thường trùm vải dày hoặc phủ cát lên ngọn lửa, mà không dùng nước
Câu 3: Hãy giải thích vì sao sự cháy trong không khí xảy ra chậm hơn và toả nhiệt ít hơn so với sự cháy trong oxi
Câu 4: Không khí là hỗn hợp gồm nhiều chất Hiện tượng nào chứng tỏ trong không khí có:
a) Khí oxi
b) Khí cacbonic
3) Mức độ vận dụng thấp
Tính chất của oxi
Câu 1: Tính thể tích khí ôxy vừa đủ để đốt cháy hết:
a) 64 gam lưu huỳnh?
b) 9,3 gam photpho?
c) 4,48 lít khí metan (CH4)?
Cho biết các chất khí được đo ở đktc
Câu 2: Dùng 24 gam khí ôxy (O2) để đốt cháy 6 gam cacbon (C), sản phẩm của phản ứng là khí cacbon điôxýt (CO2) Hãy tính khối lượng của các chất sau phản ứng?
Sự oxi hoá
Câu 1: Hãy dự đoán hiện tượng và giải thích khi cho cây nến đang cháy vào một lọ thuỷ tinh rồi đậy nút kín.
Câu 2: Đốt cháy 3,24 gam bột nhôm trong bình chứa khí oxi thì thu được nhôm oxit Al2O3
a) Viết PTHH và cho biết thuộc loại phản ứng hoá học gì
b) Tính khối lượng Al2O3 thu được?
c) Tính thể tích khí oxi phản ứng ở đktc?
Oxit
Câu 1: Một số CTHH viết như sau: NaO, CaO, Al2O , ZnO2
Hãy chỉ ra những CTHH viết sai sửa lại cho đúng
Câu 2: Lập CTHH của hợp chất với oxi của các nguyên tố sau đây: Fe (III); Pb (IV); C (II); N (V) và gọi tên các oxit đó
Câu 3: Phân loại các oxit sau: CO2, CuO, MgO, SO2 và viết CTHH tưng ứng với axit, bazơ của các oxit đó
Điều chế oxi – Phản ứng phân huỷ
Trang 9Câu 1: Muốn điều chế 24 gam khí oxi thì phải nung bao nhiêu gam KMnO4
Câu 2: Muốn điều chế 3,36 lít khí oxi ở (đktc) thì phải nung bao nhiêu gam KCLO3
Câu 3: Trong phòng thí nghiệm người ta điều chế oxit sắt từ Fe3O4 bằng cách oxi hoá sắt ở nhiệt độ cao Tính số gam KMnO4
cần dùng để có lượng oxi đủ điều chế được 2,32 gam Fe3O4
Không khí và sự cháy
Câu 1: Trong một giờ người lớn hít vào trung bình 0,8 m3 không khí, cở thể giữ lại phần khí oxi chiếm 1/5 thể tích không khí Như vậy thực tế mỗi người trong một ngày đêm cần trung bình;
a) Một thể tích không khí là bao nhiêu ?
b) Một thể tích khí oxi là bao nhiêu ?
Biết các thể tích khí đo ở đktc
Câu 2: Tính thể tích không khí (đktc) cần dùng để oxi hoá hết:
a) 0,15 mol C2H4
b) 0,06 mol C3H8
Biết rằng oxi chiếm 1/5 thể tích không khí
4) Mức độ vận dụng cao
Tính chất của oxi
Câu 1: Đốt cháy thanh sắt nặng 20 gam có lẫn 20% tạp chất không cháy
a) Tính thể tích khí ôxy cần phải dùng ở đktc?
b) Tính khối lượng Fe3O4 thu được sau phản ứng?
Câu 2: Người ta sục khí ôxy vào bể nuôi cá cảnh nhằm mục đích gì? Hãy cho biết những cơ sở sản xuất, chăn nuôi nào có vận dụng hình thức này?
Câu 3: Vì sao một số đồ dùng bằng sắt thường bị gỉ sét khi không được sơn?
Câu 4: Vì sao các vật dụng bằng sắt ở những nơi có nhiệt độ cao (bếp đun) thường bị hư hỏng nhanh hơn?
Câu 5: Khi hàn điện có các hạt nóng chảy đỏ rực bắn ra mọi phía Các hạt nóng chảy đó là gì? Hãy giải thích sự hình thành của các hạt này?
Sự oxi hoá
Câu 1: Tính thể tích khí oxi cần thiết để đốt cháy hoàn khí etilen C2H4 có trong 200 cm3 khí chứa 2% tạp chất không cháy Các thể tích đo ở đktc
Trang 10Câu 2: Đốt cháy hỗn hợp 70 gam C và S, trong đó lưu huỳnh chiếm 91,4% ta thu được một hỗn hợp khí.
a) Viết phương trình phản ứng xảy ra
b) Tính hỗn hợp thể tích khí ở đktc
Câu 3: Hãy giải thích vì sao khi càng lên cao thì tỉ lệ thể tích khí oxi trong không khí càng giảm ?
Oxit
Câu 1: Tỉ lệ khối lượng của nitơ và oxi trong một oxit của nitơ là 7 : 20 Tìm công thức của oxit và cho biết chúng thuộc loại oxit gì
Câu 2: Hãy điều chế 4 oxit Viết phương trình phản ứng
Điều chế oxi – Phản ứng phân huỷ
Câu 1: Tính khối lượng KNO3 cần dùng để điều chế được 2,4 gam khí oxi biết hiệu suất đạt 85%
Câu 2: a) Tính hàm lượng (phần trăm theo khối lượng) oxi trong các chất sau: KMnO4, KClO3, KNO3
c) Khi phân huỷ cùng số mol của các chất trên, có phải chất có hàm lượng oxi cao hơn sẽ cho nhiều oxi hơn không
Không khí và sự cháy
Câu 1: Đốt cháy 2,24 lít khí metan trong 28 lít không khí (oxi chiếm 20% thể tích không khí) tao ra khí cacbonic và hơi nước Các chất khí đo đktc
a) Chất nào còn dư sau phản ứng thể tích là bao nhiêu
b) Tính thể tích khí cacbonic thu được
Câu 2: Sự tăng nồng độ khí CO2 trong không khí sẽ tăng nhiệt độ của trái đất (gây hiệu ứng nhà kính) Theo em biện pháp nào làm giảm CO2 ?