HS: - Một số trường hợp tương tỏc giữa người và mỏy tớnh: + Thụng bỏo kết quả tớnh toỏn + Nhập dữ liệu + Tạm ngưng chương trỡnh + Hộp thoại - Vớ dụ về trường hợp tương tỏc giữa người và
Trang 1Tiết 13 - bài 4: sử dụng biến trong chơng trình (T1)
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS biết khỏi niệm biến
- HS biết vai trũ của biến trong lập trỡnh
- Biết cỏch khai bỏo biến
2 Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng viết chương trỡnh
3 Thỏi độ:
- Nghiờm tỳc trong bài học, hoạt động nhúm tớch cực
4 Định hướng năng lực:
- năng lực tư duy, năng lực sử dụng CNTT
B Chu ẩ n b ị :
1 GV: SGK, SBT, giỏo ỏn, tài liệu tham khảo, mỏy tớnh, mỏy chiếu
2 HS: - SGK, SBT, vở ghi
- Làm bài tập về nhà, đọc trước mục 1, 2 của bài 4 Sử dụng biến trong chương trỡnh
C Tổ chức cỏc h oạt động dạy và học:
Hoạt động 1: Khởi động
* GV kiểm tra sĩ số
* Kiểm tra bài cũ :
GV: ? Hóy kể tờn một số trường hợp tương tỏc giữa người và mỏy tớnh Lấy 1 vớ
dụ về trường hợp tương tỏc giữa người và mỏy tớnh qua thụng bỏo kết quả tớnh toỏn?
HS:
- Một số trường hợp tương tỏc giữa người và mỏy tớnh:
+ Thụng bỏo kết quả tớnh toỏn
+ Nhập dữ liệu
+ Tạm ngưng chương trỡnh
+ Hộp thoại
- Vớ dụ về trường hợp tương tỏc giữa người và mỏy tớnh qua thụng bỏo kết quả tớnh toỏn:
Write(‘Dien tich hinh tron la ‘, X);
=> kết quả: Dien tich hinh tron la 49.35
GV: Sau khi HS trả lời, GV yờu cầu 1 số HS khỏc nhận xột => thống nhất đỏp ỏn
* Khởi động bài mới:
Ở trong cõu lệnh Write(‘Dien tich hinh tron la ‘, X); thỡ X là gỡ và được sử dụng như thế nào thỡ cụ và cỏc em sẽ cựng đi tỡm hiểu nội dung tiết học hụm nay Tiết
13 – Bài 4 Sử dụng biến trong chương trỡnh (Tiết 1)
Hoạt động 2 : Hỡnh thành kiến thức
1 biến là cụng cụ trong lập trỡnh:
cần đạt
- Mục tiờu kiến thức: biết được
khỏi niệm về biến, biết vai trũ của
biến trong lập trỡnh
Trang 2- Sử dụng PPDH hoạt động cá
nhân
- Kỹ thuật dạy học: KT động
não, KT đặt câu hỏi
- Năng lực ứng dụng CNTT
- GV: yêu cầu 1 HS đọc phần đầu
của mục 1 (Tr 29) => GV đưa ra câu
hỏi để cả lớp thảo luận
? Hoạt động cơ bản nhất của chương
trình máy tính là gì?
? Trước khi máy tính xử lí, mọi dữ
liệu nhập vào được lưu trữ ở đâu?
- GV: Điều khiển thảo cả lớp thảo
luận -> nhận xét -> thống nhất chung
câu trả lời
- GV: lấy ví dụ: nếu muốn cộng hai
số a và b, trước hết hai số đó sẽ được
nhập và lưu trong bộ nhớ máy tính,
sau đó máy tính sẽ thực hiện phép
cộng a + b
- GV: Xét ví dụ 1: Giả sử cần in kết
quả của phép cộng 15+5 ra màn hình
- GV: Yêu cầu 1 HS đứng tại chỗ đọc
câu lệnh được sử dụng trong Pascal
để tính kết quả của 15+5
- GV: thông báo “Để chương trình
luôn biết chính xác dữ liệu được lưu
ở vị trí nào trong bộ nhớ, các ngôn
ngữ lập trình cung cấp một công cụ
rất quan trọng - biến nhớ
Vì thế ở ví dụ trên, chúng ta sử dụng
hai biến X và Y để lưu giá trị của các
số được nhập vào, tức là 15 và 5
? Khi đó có thể viết lại câu lệnh ở ví
dụ trên ntn để in kết quả ra màn
hình?
- GV: Sử dụng biến như trên, chương
trình sẽ tự biết lấy các số 15 và 5 từ
những vị trí nào trong bộ nhớ để thực
hiện phép cộng (H.24)
- HS đọc và nghiên cứu thông tin SGK – Tr 29 => trả lời
- Xử lý dữ liệu
- Lưu trữ trong bộ nhớ của máy tính
- HS chú ý lắng nghe
- HS trả lời
writeln(15+5);
- HS: lắng nghe
HS: trả lời writeln(X+Y);
- HS: quan sát ghi nhớ
20 (=X+Y)
Trang 3Có thể xem hai biến X và Y như là
“tên” của các vùng nhớ chứa các giá
trị tương ứng
- GV: Từ việc nghiên cứu VD 1 ở
trên hãy trả lời
? Em hiểu thế nào là biến?
? Giá trị của biến là gì?
- GV: điều khiển thảo luận -> nhận
xét, đánh giá, cho điểm -> chốt
kiến thức như kết luận 1
- HS: độc lập suy nghĩ trả lời
+ Biến (biến nhớ): Là đại
lượng được đặt tên dùng để
lưu trữ dữ liệu.
+ Giá trị của biến là dữ liệu do biến lưu trữ, nó có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình
- HS: Thảo luận theo sự điều khiển của GV -> thống nhất chung đáp án như kết luận 1
* Kết luận 1:
1 Biến là công cụ trong
lập trình:
+ Biến (biến nhớ): Là đại
lượng được đặt tên dùng
để lưu trữ dữ
liệu
+ Giá trị của biến là dữ liệu
do biến lưu trữ, nó có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình
2 Tìm hiểu cách khai báo biến
cần đạt
- Mục tiêu kiến thức: biết cách
sử dụng biến trong chương trình
- Sử dụng PPDH hoạt động cá
nhân, hoạt động nhóm
- Kỹ thuật dạy học: KT động
não, KT đặt câu hỏi
- Năng lực ứng dụng CNTT
- GV: Chúng ta đã tìm hiểu biến là
công cụ trong lập trình như thế nào,
vậy để có thể sử dụng được biến
trong chương trình chúng ta phải làm
như thế nào? cô và các em sẽ cùng đi
tìm hiểu mục 2 của bài: 2 Khai báo
biến
- GV: Y.cầu HS nghiên cứu thông tin
SGK-mục 2-Tr 30 trả lời:
? Để có thể sử dụng được biến trong
chương trình ta phải làm như thế nào?
- HS chú ý lắng nghe
- HS: độc lập nghiên cứu thông tin SGK – mục 2 – Tr 30 trả lời + Để có thể sử dụng được biến trong chương trình thì tất cả
Trang 4? Việc khai báo biến gồm những gì?
? Tên biến phải tuân theo quy tắc
nào?
? Nhắc lại quy tắc đặt tên của NNLT
Pascal?
- GV: điều khiển HS thảo luận ->
đánh giá, nhận xét, cho điểm -> chốt
kiến thức như kết luận 2ª
các biến phải được khai bao ngay trong phần khai của của chương trình
+ Việc khai báo biến gồm:
Khai báo tên biến;
Khai báo kiểu dữ liệu của
biến
+ Tên biến phải tuân theo quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình
+ Các quy tắc đặt tên của NNLT Pascal:
Tên khác nhau tương ứng với những đại lượng khác nhau Tên không được trùng với các
từ khóa Tên không chứa dấu cách (kí
tự trống) Tên không được bắt đầu bằng chữ số
- HS: Thảo luận theo sự điều khiển của GV -> thống nhất đáp án như kết luận 2ª
* Kết luận 2a:
2 Khai báo
biến:
+ Để có thể sử dụng được biến trong chương trình thì tất cả các biến phải được khai bao ngay trong phần khai của của chương trình
+ Việc khai báo biến gồm:
Khai báo tên biến;
Khai báo kiểu
dữ liệu của
biến
+ Tên biến phải tuân theo quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình
- GV: để khai báo biến ta thực hiện
theo cú pháp nào cả lớp hãy hoạt
động theo nhóm để hoàn thành phiếu
học tập sau:
PHIẾU HỌC TẬP
Em hãy nghiên cứu thông tin SGK –
- HS: hoạt động theo nhóm để hoàn thành phiếu học tập
var (1) là từ khoá của ngôn
* Kết luận 2b:
Cú pháp để khai báo biến
Var <danh sách tên biến>:<kiểu
dữ liệu>;
Trang 5vớ dụ 3 – Tr30, 31 chỉ ra cỏc thành
phần trong H.26
(2)
var m, n : integer; (3)
S, dientich: real;
(5)
thong_bao: string;
(4) (1) Hỡnh 26
- GV: điều khiển HS hoạt động theo
nhúm trong vũng 2 phỳt Sau đú yờu
cầu đại diện 2 nhúm lờn bỏo cỏo kết
quả trước lớp Cỏc nhúm khỏc so
sỏnh với đỏp ỏn của nhúm mỡnh, nhận
xột -> cụng bố đỏp ỏn bằng mỏy
chiếu
- GV: Từ phiếu học tập trờn em hóy
cho biết cỳ phỏp để khai bỏo biến?
- GV: điều khiển HS thảo luận
-> nhận xột -> chốt kiến thức như kết
luận 2b
ngữ lập trỡnh dựng để khai bỏo biến,
m, n (2) là cỏc biến cú kiểu
nguyờn (integer),
S, dientich (3) là cỏc biến cú
kiểu thực (real),
thong_bao (4) là biến kiểu xõu
(string)
integer, real, string (5) là cỏc kiểu dữ liệu của cỏc biến
- HS: hoạt động nhúm theo sự điều khiển của GV -> thảo luận -> thống nhất chung đỏp ỏn
- HS: độc lập suy nghĩ trả lời
- HS thảo luận -> thống nhất chung kiến thức như kết luận 2b
Trong đú: Var: là từ khoỏ
dựng để khai bỏo biến Cú thể khai bỏo nhiều danh sỏch tờn biến
cú những kiểu
dữ liệu khỏc nhau
Danh sỏch tờn biến: tờn cỏc
biến được viết cỏch nhau bởi dấu phẩy “,”
Kiểu dữ liệu:
integer, real, string, char,
Chỳ ý: Tựy
theo ngụn ngữ lập trỡnh, cỳ phỏp khai bỏo biến cú thể khỏc nhau
Hoạt động 3: Luyện tập
- GV: Chốt kiến thức trọng tâm cần ghi nhớ bằng bản đồ t duy
nh hình vẽ dới đây
Var <danh sỏch tờn biến>:
<kiểu dữ liệu>;
Trang 6- GV: Y.c HS lµm c¸c bµi tËp cñng cè sau:
Bài 1: Trong Pascal các khai báo sau đúng hay sai:
Đáp án:
Hoạt
dụng
Bài 1: Em hãy cho biết kiểu dữ liệu của các biến cần khai báo dùng để viết
chương trình để giải các bài toán dưới đây:
a) Tính diện tích S của hình tam giác với độ dài một cạnh a và chiều cao tương ứng h (a và h là các số tự nhiên được nhập vào từ bàn phím).
Var Begin: String;
Var r: real;
Var R = 30;
Var xep_loai, diem: integer, real;
Var x, y, z: Real;
Var Begin: String;
x Var r: real;
x Var R = 30;
x Var xep_loai, diem: integer, real;
x Var x, y, z: Real;
x
Trang 7b) Tính kết quả c của phép chia lấy phần nguyên và kết quả d của phép chia lấy phần dư của hai số nguyên a và b.
Đáp án:
a var a, h: integer;
S: real;
b var a, b, c, d: integer;
Hoạt động 5: Tìm tòi mở rộng
- Xem lại mục 1, 2 và đọc trước phần còn lại 3, 4 của bài 4 sử dụng biến trong
chương trình
- Làm câu 4, 6 - Tr33- SGK, 4.1->4.6 - SBT;