Giáo án sử 6 cả năm

Cơ sở lý luận thực tiễn và cĩ tính định hướng cho việc nghiên cứu, tìm hiểu giải pháp của đề tài.a/ Cơ sở lý luận: Dựa vào phương pháp chung giảng dạy mơn lịch sử ở trường THCS, các sác

A MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề:

1 Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết

Công cuộc cải cách giáo dục đang được triển khai đòi hỏi đồng thời tiến hành cải cách về

hệ thống giáo dục, về nội dung và phương pháp dạy học Trên thực tế, việc đổi mới phương phápdạy học đã được chú ý nhiều góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng hiệu quả của việcgiáo dục nói chung và giảng dạy môn lịch sử nói riêng Nhưng hiện nay chất lượng giáo dục nóichung, đặc biệt là chất lượng môn lịch sử được dư luận quan tâm khá nhiều Bởi kết quả sau mỗi

kì thi nhất là thi tuyển sinh cao đẳng, đại học của môn học này đã phản ánh phần nào cách dạy vàhọc lịch sử trong nhà trường Trong khi môn lịch sử được coi là một môn học quan trọng trongnhà trường, vì thông qua nó các thế hệ trẻ sau này hiểu được truyền thống dựng nước và giữnước của dân tộc Như Hồ Chí Minh từng nói:

“Dân ta phải biết sử ta

Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam’’

(Hồ Chí Minh- Bàn về lịch sử)

Tuy nhiên, hiện nay tại nước ta, môn lịch sử lại bị xem là môn học nhàm chán và “khó nuốt’’,học lịch sử hiện quá khô khan và khối lượng kiến thì khá nhiều nên khó tạo sự hứng thú cho họcsinh học tập

Nhiều học sinh tâm sự “Mỗi lần tới tiết lịch sử là em rất sợ và buồn ngủ Sợ phải trả bài cũbởi học những sự kiện lịch sử và những bài học kinh nghiệm rất khó nhớ, nhìn vào sách giáo khoathì thấy toàn chữ và các trận đánh Giáo viên thì toàn giảng sơ qua rồi đọc cho tụi em chép Hơnnữa, em không thi vào khối ngành xã hội nên chỉ học cho qua.’’ (Trí thức mới) Vậy làm thế nào

để học sinh học lịch sử không thấy khô khan, nhàm chán? Đây chính là câu hỏi lớn cần giải đápđối với mỗi giáo viên tâm huyết với nghề, với bộ môn mình giảng dạy

Vậy nguyên nhân do đâu? Có thể nói một phần do nguyên nhân khách quan (quan niệm thựcdụng của rất nhiều người trong xã hội hiện nay), song phần lớn vẫn còn tùy thuộc vào nguyênnhân chủ quan: đó là phương pháp giảng dạy của chúng ta chưa thực sự gây hứng thú học tập bộmôn cho học sinh.

Đồng thời, mỗi giáo viên chúng ta phải hiểu rằng việc dạy học là việc làm đầy sáng tạo Lịch

sử chính là cuộc sống, trong lịch sử chúng ta thấy lại được gương mặt của quá khứ, thấy đượchiện thực cuộc sống, từ đó định hướng cho tương lai Vậy phải làm thế nào để nâng cao chấtlượng môn Lịch sử? Theo bản thân tôi nghĩ trước tiên phải làm sao để học sinh yêu thích bộ mônlịch sử, đồng nghĩa với việc mỗi giáo viên phải có phương pháp tạo hứng thú học tập bộ môn chohọc sinh nhất là đối với học sinh lớp 6 khi các em lần đầu tiên được học tập bộ môn với tư cách làmột môn khoa học độc lập (thuộc khoa học xã hội)

Từ thực tiễn trên, và bằng kinh nghiệm giảng dạy của cá nhân, tôi đã rút ra được một vài kinh

nghiệm để: Tạo hứng thú trong học tập bộ môn lịch sử từ lớp 6.

2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới

Để khơi dậy ý thức học tập, tạo sự hứng thú và khả năng xúc cảm của học sinh trước các

sự kiện, hiện tượng và nhân vật lịch sử, học sinh yêu thích môn lịch sử, tích cực, chủ động nắmbắt tri thức khoa học lịch sử đạt kết quả cao Khôi phục bức tranh quá khứ một cách nhẹ nhàng,linh hoạt, chính xác, qua đó các em lĩnh hội được kiến thức và thấy tự hào về truyền thống củadân tộc Đồng thời, học sinh thấy được trách nhiệm của bản thân trong học tập và rèn luyện phẩmchất đạo đức để trở thành người có ích cho xã hội

3 Phạm vi nghiên cứu đề tài

- Đối tượng học sinh lớp 6 trường THCS Lê Hồng Phong

- Chương trình lịch sử lớp 6

II Phương pháp tiến hành:

1 Cơ sở lý luận thực tiễn và cĩ tính định hướng cho việc nghiên cứu, tìm hiểu giải pháp của đề tài.

a/ Cơ sở lý luận:

Dựa vào phương pháp chung giảng dạy mơn lịch sử ở trường THCS, các sách tham khảo cĩ

liên quan đến đề tài, tơi xin đưa ra những kinh nghiệm về cách tạo hứng thú cho học sing tronghọc tập bộ mơn Lịch sử lớp 6

b/ Cơ sở thực tiễn:

Tơi tiến hành dự giờ một số tiết dạy học mơn Lịch sử của một số giáo viên trong nhĩm bộmơn để gĩp ý, đánh giá sau đĩ phân tích những ưu điểm, hạn chế của tiết dạy và kinh nghiệm quathực tế giảng dạy bộ mơn lịch sử của bản thân cùng với những ý kiến gĩp ý của thành viên trongnhĩm bộ mơn, của lãnh đạo nhà trường, tổ chuyên mơn về kinh nghiệm giảng dạy nhằm tạo hứngthú cho học sinh trong tiết học lịch sử nĩi chung và học tập lịch sử lớp 6 nĩi riêng

2 Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp:

Phương pháp điều tra : Điều tra tâm lý học sinh về tiết học lịchsử:

Lập mẫu điều tra phát cho học sinh 6 lớp : khối 6 ở Trường THCS Lêhồng Phong:

I Mục tiêu: Nêu rõ nhiệm vụ của đề tài

Tìm hiểu học sinh về năng lực học tập bộ mơn lịch sử và quạn niệm của các em về tác dụng

của việc học tập và nghiên cứu bộ mơn

Từ thực tế tham gia giảng dạy mơn lịch sử ở trường THCS

Từ đĩ rút ra những kinh nghiệm giảng dạy mơn lịch sử ở trường THCS nĩi chung và lịch sửlớp 6 nĩi riêng

Giúp giáo viên cĩ thêm phương pháp truyền thụ kiến thức đa dạng, sinh động, gây hứng thúhọc tập cho học sinh

Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng tự nghiên cứu, tìm tịi, học hỏi và yêu thích bộ mơn lịch sử

II Mô tả giải pháp của đề tài.

1 Thuyết minh tính mới.

Với chủ trương, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng “lấy học sinh làm trung tâm’’thì điểm cốt lõi là thay đổi mối tương tác giữa thầy và trò tạo cho học sinh hứng thú, tạo thói quennăng lực tự hình thành kiến thức kỹ năng Đây thực chất là phát triển tối ưu hoạt động nhận thứcđộc lập của học sinh, là yếu tố quan trọng nhất để tạo biểu tượng hình thành khái niệm gắn tri thứcvới cuộc sống

Đối với bộ môn lịch sử, phương trâm này tạo cho học sinh tiếp cận với sự kiện, biểu tượnglịch sử thông qua bài giảng của thầy cùng với các tư liệu học tập như: sách giáo khoa, tài liệutham khảo và các nguồn thông tin khác Sự tiếp cận này sẽ dẫn đến sự hình thành tri thức, biểutượng lịch sử, dẫn đến nhận thức cảm tính Bằng sức mạnh của kiến thức cụ thể học sinh đi đếnnhững kiến thức mang tính chất trừu tượng và khái quát đó là các khái niệm, qui luật, bài học lịch

sử dẫn đến nhận thức lý tính

Với phương pháp này, học sinh chủ động và tích cực hóa việc học của mình, tìm tòi suynghĩ độc lập để lĩnh hội kiến thức, năng lực thói quen và tiến hành hoạt động tư duy so sánh, tổnghợp khái quát các sự kiện lịch sử

Ngoài việc tạo cho học sinh chủ động nắm bắt sự kiện lịch sử từ sách báo, tư liệu, cácphương tiện thông tin… Giáo viên có thể lôi cuốn học sinh, gây hứng thú học tập cho học sinhtrong tiết học như ứng dụng công nghệ thông tin vào việc giảng dạy thì việc vận dung thơ ca, cácbản đồ, biểu bảng, tranh ảnh… trong dạy học lịch sử cũng góp phần quan trọng nhằm phát huytính tích cực chủ động nắm bắt tri thức lịch sử như: địa danh, sự kiện, nhân vật, tinh thần ý thứcdân tộc, tinh thần lao động, chiến đấu bất khuất của ông cha,… góp phần bồi dưỡng cho học sinhlòng tự hào dân tộc Đây cũng là cơ sở để học sinh yêu thích học tập bộ môn và vận dụng vàothực tiễn cuộc sống

Trong học kì I, năm học 2016-2017: Kết quả các lớp: 6A1, 2A2, 6A4, 6A6, 6A8, 6A9 như sau:

Đạt yêu cầu

2.3: Có khả năng thay thế giải pháp hiện có

Để lịch sử không còn là môn học nhàm chán Để học sinh yêu thích môn lịch sử và để khơidậy ý thức học tập, sự hứng thú đối với môn lịch sử trong nhà trường Tôi thấy, ngoài việc thựchiện đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học theo chủ trương của Bộ GD- ĐT thìchúng ta cần có những phương pháp tích cực khác nhằm tạo hứng thú trong học tập bộ mônnhư: có thể dùng thơ, ca, sử dụng tranh ảnh, biểu bảng, sơ đồ… để làm phong phú hơn tronggiảng dạy lịch sử Đặc biệt là vừa để gây hứng thú học tập vừa có thể khắc sâu kiến thức lịch sửmột cách nhẹ nhàng và đồng thời cũng bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dântộc cho học sinh

Ngoài ra chúng ta cũng đã biết, nghề dạy học là nghề sáng tạo trong tất cả các nghề sáng tạo

Mỗi giáo viên là một “Kĩ sư tâm hồn’’, là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa Muốn xóa bỏ đói nghèo, lạc hậu, muốn làm tốt nhiệm vụ của Nhà nước, để xứng đáng vai trò “Giáo dục là quốc sách hàng đầu’’ thì mỗi giáo viên không ngừng sáng tạo, tự tìm cho mình một cách dạy học hợp

lí nhất Đối với mỗi giáo viên ngoài việc nắm bắt những kiến thức chuyên môn còn phải am hiểukiến thức trên nhiều lĩnh vực, sử dụng kiến thức liên môn để vận dụng vào tiết dạy Điều này đốivới môn Lịch sử là vô cùng cần thiết

Tuy nhiên, đối với mỗi bài học giáo viên cần phải chuẩn bị kiến thức, phương pháp phù hợp,vận dụng vào bài một cách linh động nên áp dụng vào mục nào, thời gian bao lâu, tránh sa đàtrích dẫn dễ biến một tiết lịch sử thành tiết dạy văn học, tiết kể chuyện lịch sử, hay thống kê số

liệu… làm cho học sinh bị “loãng’’ không tập trung vào mục tiêu chính của bài, không đáp ứngđược yêu cầu bài dạy

Có nhiều cách để tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học lịch sử Trong nội dung đề tài này,tôi xin mạnh dạn đưa ra một số cách giải quyết như sau:

* Thứ nhất: sử dụng các tác phẩm văn học vào dạy học lịch sử:

Các tác phẩm văn học ngoài giá trị văn học, nó còn phản ánh chân dung của lịch sử Vì vậyviệc chọn lựa tài liệu văn học để lồng vào các tiết dạy học lịch sử vừa là một dẫn chứng sinhđộng, vừa làm cho tiết học trở nên hấp dẫn, bớt khô khan nhàm chán

Trước hết, các tác phẩm văn học bằng những hình tượng cụ thể, sẽ tác động mạnh mẽ đến tưtưởng, tình cảm của người đoc Các tác phẩm văn học còn trình bày những nét đặc trưng, điểnhình của các hiện tượng kinh tế, chính trị, những quy luật của đời sống xã hội Giữa văn học và

sử học có mối quan hệ khăng khít, không ít những tác phẩm văn học tự nó đã là một tư liệu lịch

sử Ví dụ như: “Hịch tướng sĩ’’ của Trần Quốc Tuấn; “Bình Ngô đại cáo’’ của Nguyễn Trãi;

“Tuyên ngôn độc lập’’ của Hồ Chí Minh….

Tuy nhiên, không phải tác phẩm văn học nào cũng được sử dụng vào dạy học lịch sử, màcần phải có sự chọn lọc cho thật phù hợp để tránh tình trạng lạm dụng biến một tiết lịch sử thànhtiết học văn học

Các tài liệu văn học để dạy học lịch sử: Văn học dân gian, các tác phẩm văn học ra đời vàothời kì xảy ra các sự kiện lịch sử, tiểu thuyết lịch sử, hồi kí cách mạng… Mỗi loại tài liệu vănhọc phải phù hợp với mục tiêu và tính chất của từng sự kiện lịch sử

Chẳng hạn như văn học dân gian ra đời rất sớm và rất phong phú: thần thoại, truyền thuyết,

cổ tích, ca dao, dân ca… Đây là những tư liệu rất có giá trị, phản ánh nhiều nội dung, nhiều sựkiện quan trọng trong lịch sử dân tộc Nếu gạt bỏ những yếu tố thần bí, hoang đường ta có thểthấy được những yếu tố hiện thực của lịch sử

Ví dụ: Khi dạy về thời kì dựng nước và giữ nước đầu tiên của dân tộc (lịch sử 6) Giáo viên

có thể vận dụng những hiểu biết của học sinh về các truyền thuyết như: “Con rồng, cháu tiên’’,

“Thánh Gióng’’, “Sơn Tinh, Thủy Tinh’’ … để dựng lại một biểu tượng về một thời kì lịch sử

gắn liền với thời Văn Lang, công lao dựng nước giữ nước của các Vua Hùng Nếu truyền thuyết

“Thánh Gióng’’ phản ánh cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta thì truyện “Sơn

Tinh, Thủy Tinh’’ lại phản ánh cuộc đấu tranh kiên trì, bền bỉ của nhân dân ta trong chống lại thiên tai, lũ lụt ở thời kì đầu dựng nước, truyện “Bánh chưng, bánh giầy’’ lại cho ta thấy được

những truyền thống văn hóa, những phong tục tập quán của người Việt ta đã được hình thành từhàng ngàn năm trước nhưng cho đế nay vẫn còn được bảo tồn và giữ gìn Cũng qua đó giáo dụctinh thần đòan kết, yêu nước, dũng cảm trong chiến đấu, cần cù trong lao động của nhân dânta…

Hay khi học về thời kì Văn Lang – Âu Lạc, sau khi giáo viên cùng học sinh, tìm hiểu về điềukiện hình thành, quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước đầu tiên, để cho học sinh, có thểnhớ lâu và khắc sâu kiến thức về thời kì này, giáo viên có thể dẫn các câu:

“Kể năm hơn bốn ngàn năm

Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hòa Hông Bàng là tổ nước ta Nước ta lúc ấy gọi là Văn Lang Thiếu niên ta rất vẻ vang Trẻ con Phù Đổng tiếng vang muôn đời Tuổi tuy chưa đến chín mười

Ra tay cứu nước dẹp lòai vô lương

An Dương Vương thế Hùng Vương Quốc danh Âu Lạc cầm quyền trị dân’’.

(Lịch sử nước ta – Hồ Chí Minh) Ngoài ra, để học sinh khắc sâu công lao dựng nước của các Vua Hùng thì giáo viên có thể

cung cấp cho học sinh sự kiện : Ngày 11/09/1954, khi nói chuyện với Đại đoàn 308 ở đền HùngBác Hồ đã nói với cán bộ, bộ đội và nhân dân:

« Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước »

Hay khi dạy về sự kiện năm 179 TCN, An Dương Vương đã thất bại trước sự xâm lược củaTriệu Đà để rồi từ đó đất nước lâm vào thời kì hơn một ngàn năm Bắc thuộc Nguyên nhân thất

bại của An Dương Vương đã được phản ánh trong truyện “Mỵ Châu, Trọng Thủy’’ Giáo viên có

thể kể lại câu chuyện để tiết học thêm sinh động hoặc đọc đoạn thơ của Tố Hữu viết về sự kiệnnày:

“Tôi kể ngày xưa chuyện Mỵ Châu

Trái tim nhầm lẫn để trên đầu

Nỏ thần vô ý trao tay giặc

Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu’’

Việc sử dụng các tài liệu văn học trong dạy học lịch sử cần bảo đảm những tiêu chuẩn cơ bảnsau: giá trị giáo dưỡng, giáo dục và giá trị văn học Tài liệu ấy phải là một bức tranh sinh động

về những sự kiện, những nhân vật lịch sử của thời đaị đang học Phải miêu tả được bối cảnh lịch

sử cụ thể, phải phục vụ được nội dung, yêu cầu của từng bài học Đồng thời phải phù hợp vớitrình độ nhận thức của học sinh Giáo viên chú ý không lạm dụng tài liệu văn học để tránh tìnhtrạng làm loãng nội dung bài học lịch sử, làm phân tán sự chú ý của học sinh vào vấn đề đanghọc Vì vậy, khi dạy chỉ nên đưa vào bài giảng một đoạn thơ, một đoạn văn ngắn nhằm minh họanhững sự kiện đang học, làm cho bài học thêm sinh động, phong phú

Ví dụ : Khi dạy bài « Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 », phần giới thiệu về Hai BàTrưng và nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến Giáo viên có thể đọc một đoạnthơ mà học sinh lớp 6 đã được học qua ở tiểu học :

« Bà Trưng quê ở Châu Phong, Giận quân tham bạo thù chồng chẳng quên.

Chị em nặng một lời nguyền, Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân.

Hồng quần nhẹ bước chinh yên, Đuổi ngay Tô Định dẹp yên Biên Thùy,

Đô kì đóng cõi Mê Linh, Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta.»

Hoặc giáo viên cũng có thể minh họa bằng các câu thơ sau:

« Nước Tàu cậy thế đông người, Kéo quân áp bức giống nòi Việt Nam.

Quân Tàu nhiều kẻ tham lam,

Dân ta há dễ chịu làm tôi ngươi.

Hai Bà Trưng có đại tài, Phất cờ khởi nghĩa giết người tà gian.

Ra tay khôi phục giang san, Tiếng thơm dài tạc đá vàng nước ta.”

( Hồ Chí Minh – Lịch sử nước ta)

Khi dạy bài 20: mục 4 – Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248), giáo viên có thể minh họa bằngkhổ thơ sau để giới thiệu về cuộc khởi nghĩa

“ Tỉnh Thanh Hóa có một bà, Tên là Triệu Ẩu tuổi vừa đôi mươi.

Tài năng dũng cảm hơn người, Khởi binh cứu nước muôn đời lưu hương’’

( Hồ Chí Minh – Lịch sử nước ta)

Hoặc nói về sự hưởng ứng của nhân dân ta trong cuộc Khởi nghĩa Bà Triệu:

“ Ru con con ngủ cho lành

Để mẹ gánh nước rửa bành con voi Muốn coi lên núi mà coi Coi bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng

Túi gấm cho lẫn túi hồng Têm trầu cánh kiến cho chồng ra quân’’

(Ca dao)

Minh họa cho bài 21: Khởi nghĩa Lý Bí Nước Vạn Xuân (542 – 602), phần 2:

“ Anh hùng thay ông Lý Bôn, Tài kèm văn võ, sức hơn muôn người.

Đánh Tàu đuổi sạch ra ngoài, Lập nên triều Lý sáu mươi năm liền.’’

( Hồ Chí Minh – Lịch sử nước ta)

Khởi nghĩa Mai Thúc Loan chống lại nhà Đường (Bài 23):

“Thương dân cực khổ xót xa,

Ông Mai Hắc Đế đứng ra đánh Tàu.

Vì dân đoàn kết chưa sâu, Cho nên thất bại, trước sau mấy lần.’’

( Hồ Chí Minh – Lịch sử nước ta)

Nói về công lao của Ngô Quyền trong việc giành lại độc lập cho dân tộc sau hơn một ngàn năm

đô hộ của Phong kiến Trung Quốc giáo viên đọc hai câu thơ:

“Ngô Quyền quê ở Đường Lâm, Cứu dân ra khỏi cát lầm ngàn năm.’’

( Hồ Chí Minh – Lịch sử nước ta)

Tất cả các loại tài liệu đều là phương tiện cần thiết và quan trọng đối với việc dạy học lịch sử.Mỗi loại tài liệu có giá trị và vị trí nhất định, nếu được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ thì hiệu quả

sư phạm rất lớn Nhất là tài liệu văn học cần phải được lựa chọn và cân nhắc kĩ trước khi sửdụng lồng ghép vào bài dạy

* Thứ hai: Sử dụng các câu nói của các danh nhân vào trong dạy học lịch sử:

Việc trích dẫn những câu nói của các danh nhân, nhân vật lịch sử vào dạy học lịch sử được ápdụng với tất cả chương trình lịch sử ở các khối lớp của bậc học THCS Bởi mỗi giai đoạn lịch

sử, mỗi sự kiện đều liên quan đến sự nhận định của các danh nhân, nhân vật lịch sử trong nước

và nước ngoài Đặc biệt, trong chương trình lịch sử lớp 6, mỗi nhận định của các danh nhân,nhân vật lịch sử xẽ là nguồn minh chứng, chướng thực cho thấy tính xác thực và khách quan củamỗi sự kiện lịch sử

Ví dụ: Trong thời kì Bắc thuộc, nhân dân ta bị chính quyền phong kiến phương Bắc thi hànhnhiều chính sách cai trị, áp bức bóc lột dã man Vì vậy làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân ta vớichính quyền đô hộ ngày càng sâu sắc, các cuộc khởi nghĩa đã nổ ra để chống lại chính quyềnphong kiến phương Bắc ngày càng nhiều: Khởi nghĩa Hai Bà Trưng, khởi nghĩa Bà Triệu, khởinghĩa Lý Bí, Mai Thúc Loan Các cuộc khởi nghĩa nổ ra đã cho chúng ta thấy được lòng yêunước, ý chí quyết tâm đánh đuổi giặc ngoại xâm, giành độc lập dân tộc của nhân dân ta

Khi dạy đến nội dung này, giáo viên trích dẫn câu nói của nhà sử học thế kỉ XIII - Lê Văn Hưu

khi nhận xét về Khởi nghĩa Hai Bà Trưng:“Trưng Trắc, Trưng Nhị là phụ nữ, hô một tiếng mà các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cùng 65 thành ở Lĩnh ngoại đều hưởng

ứng, việc dựng nước xưng vương dễ như trở bàn tay, có thể thấy hình thế nước Việt ta đủ dựng được nghiệp bá vương.’’

Hay có thể dẫn câu nói của Bà Triệu:“Có người khuyên bà lấy chồng, bà khảng khái đáp:

“Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển khơi, đánh đuổi quân Ngô giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, đâu chịu khom lưng làm tì thiếp cho người!’’.

Hoặc để học sinh thấy rõ được tài thao lược của Ngô Quyền trong cuộc kháng chiến chống

quân Nam Hán năm 938, giáo viên dẫn câu nói của Ngô Quyền: “Hoằng Tháo là một đứa trẻ khờ dại, đem quân từ sa đến, quân lính mỏi mệt lại nghe tin Kiều Công Tiễn đã chết, không còn người làm nội ứng, đã mất vía trước rồi Quân ta lấy sức còn khỏe địch với quân mỏi mệt, tất phá được Song chúng có lợ ở thuyền, nếu ta không phòng bị trước, thì chuyện được thua cũng không biết được Nay nếu ta sai người đem cọc lớn vạt nhọn, đầu bịt sắt, đóng ngầm ở trước cửa biển, dụ cho thuyền của chúng theo nước triều lên mà vào trong hàng cọc thì sau đó ta dễ

bề chế ngự, không cho chiếc nào ra thoát’’.

Cũng có thể dẫn câu nói của Lê Văn Hưu khi nói về chiến thắng trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền: “Tiền Ngô Vương có thể lấy quân mới nhóm hợp của đất việt ta mà phá được trăm vạn quân của Lưu Hoằng Tháo, mở nước xưng vương làm cho người phương Bắc không dám sang nữa Có thể bảo là một cơn giận mà yên được dân, mưu cũng giỏi mà đánh cũng giỏi vậy Tuy chỉ xưng vương chưa lên ngôi hoàng đế và đổi niên hiệu nhưng mà chính thống nước Việt ngõ hầu đã nối lại được’’.

* Thứ ba: Để nâng cao chất lượng dạy học bộ môn thì phải nâng cao chất lượng hiệu quả từngbài học, từng tiết học lịch sử Để đạt được điều đó giáo viên phải có nhiều con đường, nhiềubiện pháp và biết kết hợp một cách nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học Một trong nhữngphương pháp có tác dụng tích cực trong việc gây hứng thú học tập và nâng cao chất lượng họctập môn lịch sử nói chung và lịch sử lớp 6 nói riêng chính là sử dụng các loại tư liệu trong dạyhọc lịch sử Việc sử dụng các tư liệu lịch sử hợp lý không chỉ giúp học sinh khắc sâu kiến thức

mà còn giúp cho các em có những xúc cảm mạnh mẽ với sự kiện lịch sử và tăng hứng thú họctập bộ môn Mặt khác, nguồn tài liệu mà giáo viên đưa vào bài giảng phong phú, đa dạng cònlàm mở rộng hiểu biết của học sinh, đồng thời rèn cho học sinh những kỹ năng thực hành bộmôn, giúp các em khả năng liên hệ kiến thức lịch sử với những diễn biến thực tế của cuộc sống

Việc sử dụng những tư liệu trong dạy học lịch sử là một biện pháp, một con đường quan trọngnhằm nâng cao hiệu quả bài học và tăng cường hứng thú cho học sinh bởi nó làm cho tiết dạylịch sử không còn nhàm chán khô khan mà trở nên sinh động, hấp dẫn Trong các loại tư liệu thì

tư liệu hình ảnh là một trong những loại tư liệu có tính minh họa phong phú

Ví dụ: Trong chương trình lịch sử 6, bài học nào cũng có thể sử dụng hình ảnh mịnh họa, đặcbiệt những bài về các cuộc đấu tranh chống Bắc thuộc như khởi nghĩa Hai Bà Trưng, khởi nghĩa

Bà Triệu, cho đến Chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938 thì giáo viên có thể chohọc sinh quan sát những bức tranh minh họa

Khi sử dụng tranh minh họa, giáo viên tránh cho học sinh xem các bức tranh và hỏi một cáchchung chung là bức tranh nói lên điều gì mà trước hết cần giới thiệu bức tranh cho học sinh quansát, nhận biết một cách khoa học, qua miêu tả, phân tích, giải thích để đi đến một cách khái quát

và rút ra nhận xét kết luận lịch sử Chẳng hạn khi dạy bài: Khởi nghĩa Hai Bà Trưng cho học

sinh quan sát hình ảnh Hai Bà Trưng ra trận: qua đó giáo dục cho học sinh ý thức căm thù quânxâm lược, lòng biết ơn Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống của phụ nữ Việt Nam

Hai Bà Trưng ra trận