giáo án ngữ văn 8 tuần 6

Hãy nêu cảm nghĩ của em về tình cảnh của cô bán diêm trong đêm giao thừa và nói lên cảm xúc của em khi đọc đoạn văn này.. Kiến thức: - Học sinh nhận biết đợc vai trò của các yếu tố tự sự

Trang 1

Tuần 6 :

Bài 6

cô bé bán diêm ( Tiết 1 )

( Trích ) An - đec - xen

A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:

1 Kiến thức: - Nắm đợc những thông tin chính về tác giả, tác phẩm

- Bớc đầu thấy đợc tài năng kể chuyện, lòng thơng cảm của An - đec - xen với hoàn cảnh của em bé bán

diêm qua tác dụng của biện pháp đối lập, tơng phản

2 Kĩ năng: - Có kĩ năng đọc hiểu, tóm tắt và phân tích bố cục của VB tự sự.

3 Thái độ: - Giáo dục tình yêu thơng đối với những ngời nghèo khổ, bất hạnh.

B.Chuẩn bị: - H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trớc ở nhà.

- G/V: - ảnh chân dung nhà văn An - đec – xen; Bảng phụ

C: Ph ơnh pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng hợp…

D:Tiến trình dạy - học.

1.Tổ chức: 8A: … … … / / : Sĩ số: … / Vắng:…

8B: … … … / / : Sĩ số: ……/Vắng:…

2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra 15 phút

Đề bài

I Phần trắc nghiệm:

Câu 1: Đặc sắc trong truyện ngắn Tôi đi học là gì?“Tôi đi học ” là gì? ” là gì?

A Dòng cảm nghĩ đợc diễn tả bằng tự sự kết hợp với miêu tả

B Dòng cảm nghĩ đợc diễn tả bằng tự sự kết hợp với biểu cảm

C Dòng cảm nghĩ đợc diễn tả bằng tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

D Dòng cảm nghĩ đợc diễn tả bằng miêu tả và biểu cảm

Câu 2: Điền từ còn thiếu vào dấu ( … ) trong câu sau: ) trong câu sau:

“Tôi đi học ” là gì?Giá ………đã đày đoạ mẹ tôi là một vật nh hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi ” là gì? (“Tôi đi học ” là gì?Những ngày thơ ấu – N.Hồng” là gì?) Câu 3: Hãy nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B sao cho đúng ý nghĩa cách xng hô của chị Dậu với Cai Lệ:

B Phần tự luận:

Câu 1: Hãy nêu ngắn gọn chủ đề của văn bản “Tôi đi học ” là gì?Tôi đi học” là gì? – Thanh Tịnh

Câu 2: Hãy phát biểu cảm nghĩ về ngời nông dân trong xã hội cũ qua đoạn trích “Tôi đi học ” là gì?Tức nớc vỡ bờ” là gì? – NTT và

“Tôi đi học ” là gì?lão Hạc” là gì? – Nam Cao

Đáp án - biểu điểm:

A Trắc nghiệm:

Câu1: C Câu2: những cổ tục Câu 3: 1.c; 3 b; 2 a

Câu 1: Chủ đề: Những kỉ niệm sâu sắc của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên.2.5 đ

Câu 2: 5.5 đ- Đảm bảo hình thức một đoạn văn Có bố cục và có câu chủ đề.

Đảm bảo các ý cơ bản sau:

NGời nông dân dới xã hội cũ có phẩm chất cao quý: lơng thiện; biết yêu thơng chăm sóc; giàu lòng tự trọng

Số phận của họ thật bi thảm khi phải đối mặt với cái đói, cái rét và cái bạo tàn của XHPK

- Điểm 5; 5.5: Khi viết có cảm xúc và đảm bảo các ý cơ bản trên Diễn đạt tốt

- Điểm 3,4” là gì? Khi đảm bảo các ý trên, văn còn có lỗi chính tả và diễn đạt

- 0- 2đ: Khi viết đợc đầy đủ các ý Ngôn ngữ diễn đạt kém

3 Bài mới :

- GV gọi 1 HS đọc chú thích 

- GV bổ sung thêm 1 số thông tin

- GV HD cách đọc và đọc mẫu:

chậm, cảm thông, cố gắng phân biệt

những cảnh thực và ảo ảnh trong và

sau từng lần cô bé quẹt diêm

? VB “Tôi đi học ” là gì? Cô bé bán diêm ” là gì? là phần

trọng tâm của ttruyện ngắn cùng

tên của An - đec - xen Hãy tóm tắt

các sự việc của VB này ?

- GV kiểm tra 1 số chú thích trong

SGK về cách giải nghĩa từ, nguồn

- HS đọc phần chú thích

1 HS tóm tắt, các HS khác theo dõi, nhận xét

* 3 HS đọc tiếp cho đến hết truyện

* HS quan sát phần tóm tắt và ghi nhớ

- Em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm trong đêm giao thừa rét buốt

- Em không dám về nhà vì sợ bố

đánh, đành ngồi nép vào góc tờng, liên tục quẹt diêm để sởi

I Tìm hiểu chung :

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

II Đọc , hiểu văn bản :

1 Đọc - Tóm tắ

2 Ttìm hiểu chú thích:

3 Bố cục : 3 phần.

4 Phân tích:

a) Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa :

Trang 2

gốc của từ : Chú ý các chú thích :

2,3,5,7,8,10,11

 GV đa phần tóm tắt lên bảng phụ:

- GV dựa vào câu hỏi 1 phần “Tôi đi học ” là gì?đọc

hiểu văn bản ” là gì? để hớng dẫn HS tìm

hiểu bố cục

? ở phần 2 ( trọng tâm ) lại có thể

chia thành mấy đoạn nhỏ ? căn cứ

vào đâu mà có thể chia nh vậy ?

? Nh vậy tác giả đã kể chuyện theo

trình tự nào ?

- GV hớng dẫn HS tìm hiểu chi tiết

VB theo bố cục

- GV yêu cầu HS theo dõi phần

thứ nhất của VB

? Gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt

?

? Gia cảnh ấy đã đẩy em bé đến

tình trạng ntn ?

? Cô bé cùng những bao diêm xuất

hiện trong thời điểm đặc biệt nào ?

Em hãy nhận xét về thời điểm ấy ?

CHTL:

? Thời điểm đó ntn ?(ở trong từng

ngôi nhà, ngoài đờng phố)

? Co bé hiện lên trong những chi

tiết nào trong đêm giao thừa?

? Trong những chi tiếtnày, tác giả

đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì

? Gợi nên tình cảnh cô bé nh thế

nào?

 Nêu bật nỗi cực khổ không chỉ

về vật chất mà còn về tinh thần của

cô bé bán diêm, gợi niềm thơng

cảm sâu sắc ở ngời đọc

 Trớc những cảnh thực nh vậy

nh-ng ở cô bé vẫn loé lên nhữnh-ng mộnh-ng

tởng đẹp đẽ

- Hết 1 bao diêm em bé chết cóng trong giấc mơ cùng bà nội lên trời

- Sáng hôm sau - mồng 1 tết, mọi ngời qua đờng vẫn thản nhiên nhìn cảnh tợng thơng tâm

* HS thảo luận - trả lời

- Phần 1 : Từ đầu … đờ ra ” là gì?

 HC của cô bé bán diêm

- Phần 2 : Tiếp… “Tôi đi học ” là gì?thợng đế” là gì?

 Các lần quẹt diêm và những mộng tởng

- Phần 3 : Còn lại  Cái chết của cô

bé bán diêm

Có thể chia thành 5 đoạn nhỏ ( căn

cứ vào các lần quẹt diêm )

Kể theo trình tự thời gian và sự việc

* HS theo dõi phần thứ nhất của VB

HS tìm chi tiết

- Tình cảnh : Cô đơn, đói rét, tự kiếm sống nuôi mình và gia đình

 thời điểm của sự sum họp , đầm ấm

* HS thảo luận theo 2 nhóm - cử

đại diện trả lời :

- ở trong từng ngôi nhà : Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực, sực nức mùi ngỗng quay

- ở ngoài đờng phố : lạnh buốt

- Cô bé: - Một mình, đầu trần, đi chân đất, dò dẫm trong bóng tối, bụng đói…

Cô tởng nhớ lại ngôi nhà ấm áp và ngời bà hiền hậu

* HS thảo luận - phát biểu:

-> Tình cảnh hết sức tội nghiệp (rét, đói, khổ, cô đơn)

HS tự bộclộ

+ Bà nội mất, gia cảnh tiêu tán, sống chui rúc - xó tối tăm

+ đi bán diêm kiếm sống

+ Luôn bị bố đánh đập

-> Hoàn cảnh sống nghèo khổ, cô đơn đói rét và thật

đáng thơng

- Xuất hiện trong thời điểm:

đêm giao thừa Thời điểm giao thừa

Hình ảnh cô bé

Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực, sực nức mùi ngỗng quay

- Một mình,

đầu trần, đi chân đất, dò dẫm trong bóng tối, bụng đói… lạnh buốt tởng nhớ lại

ngôi nhà ấm

áp và ngời bà hiền hậu

- Tác giả sử dụng biện pháp

t-ơng phản đối lập -> Nêu tình cảnh khốn khổ của em bé

-> Sự mất mát về chỗ dựa tinh thần (hoàn cảnh hết sức tội nghiệp)

4 Củng cố - luyện tập :

? Những sự việc ở phần thứ nhất của VB đã làm hiện lên 1 cô bé bán diêm ntn trong cảm nhận của em

? ( Nhỏ nhoi, cô độc, đói rét, bị đầy ải …1 em bé hết sức khốn khổ và đáng thơng )

5 H ớng dẫn về nhà:

- Tóm tắt lại VB , nắm chắc ND đã đợc tìm hiểu ( phần 1 )

- Đọc lại VB nhất là 2 phần còn lại

- Tìm hiểu tiếp phần 2  giờ sau học tiếp

*****************************************************

cô bé bán diêm ( Tiết 2 )

( Trích ) An - đec - xen

1 Kiến thức: - Thấy đợc lòng thơng cảm sâu sắc của An - đec - xen đối với em bé bán diêm bất hạnh trong

đêm giao thừa đợc kể lại bằng nghệ thuật truyện cổ tích cảm động, thấm thía

- Khám phá nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn có sự đan xengiữa hiện thực và mộng tởng với các tình tiết diễn biến hợp lí của truyện

2 Kĩ năng: - Có kĩ năng phân tích nhân vật qua hành động và lời kể, phân tích tác dụng của biện pháp đối

lập tơng phản

3 Thái độ: - Tình yêu thơng, lòng cảm thông đối với ngời nghèo, trẻ mồ côi.

B.Chuẩn bị:

-Thầy: - Giáo án

- Bảng phụ

- H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trớc ở nhà

Trang 3

8B: … … … / / : Sĩ số: ……/Vắng:…

2.Kiểm tra bài cũ :

? Hãy nêu vài nét chính về tác giả An- đéc- xen và tác phẩm Cô bán diêm

? Hãy nêu cảm nghĩ của em về tình cảnh của cô bán diêm trong đêm giao thừa và nói lên cảm xúc của

em khi đọc đoạn văn này

3 Bài mới :

Em bé quẹt diêm mấy

lần?

HS đọc theo từng lần

quẹt diêm thực tế và

mộng tởng lần lợt hiện

lên

Em bé quẹt diêm mấy

lần?

HS đọc theo từng lần

quẹt diêm thực tế và

mộng tởng lần lợt hiện

lên

-5 lần em bé quẹt diêm

Hs nghe ,cảm nhận

HS tìm chi tiết, điền vào phiếu học tập và giảI thích lí do

I Tìm hiểu chung

II Đọc - hiểu văn bản

4 Phân tích (Tiếp) b) Thực tế và mộng t ởng:

CHTL: ? Tìm chi tiết

về hiện thực và mộng

ảo trong những lần

quẹt diêm của cô bé?

? Vì sao cô bé lại mơ

đến điều đó?

? Qua những điều em

bé nhìn thấy trong

mộng tởng, gợi lên một

không khí nh thế nào?

? Em nhận xét gì về

những mộng tởng của

em bé?

? Tại sao trong lần cuối

cùng, em bé lại quẹt cả

bao diêm?

? Em nhận xét gì về

nghệ thuật? T/d?

(? Em cảm nhận về cô

bé qua những lần mộng

tởng?)

Qua ớc mơ và thực tại

trong mỗi lần quẹt

diêm,tác giả muốn thể

hiện điều gì?

- GV yêu cầu HS theo

dõi vào phần cuối của

VB và cho biết :

? Những cảnh tợng

diễn ra ở ngày mồng

một đầu năm

? Tác giả đã dùng biện

pháp nghệ thuật gì để

miêu tả cảnh tợng đó ?

tác dụng của biện pháp

nghệ thuật đó ?

? Qua cái chết của “Tôi đi học ” là gì?

Cô bé bán diêm ” là gì?, tác

Một không khí mang

đặc trng Tây phơng,

đặc biệt là Đan Mạch trong dịp tết Noel th-ờng trang trí bằng cây thông, những bức tranh, nến và cả nhà quây quần giữa bàn ăn thịnh soạn

Mộng tởng hợp lý với hoàn cảnh và ngày càng tăng: rét > đói

-> cô đơn > khao khát yêu thơng

Vì cô bé nhìn thấy

ng-ời bà, ngng-ời yêu thơng cô và gắn liền với quá

khứ yên bình, ấm áp,

no đủ, hạnh phúc

HS theo dõi và tìm chi tiết

- Dùng biện pháp tơng phản  gợi cho ngời

đọc về số phận bất hạnh của con ngời nghèo khổ và sự thờ ơ lạnh lùng của xã hội

đối với họ

* HS tự bộc lộ :

* HS dựa vào phần ( ghi nhớ ) - trả lời :

- Đan xen giữa các yếu tố thật và huyền

ảo

- Kết hợp tự sự , miêu tả và biểu cảm

- Dùng biện pháp tơng

1:1 que

Tuyết phủ kín, gió bấc thổi

Cha mắng

Lò sởi toả ra hơi nóng dịu dàng

Em rét – mong đợc sởi ấm

2:1 que

Bức tờng dày, lạnh lẽo

Phố xá vắng teo, lạnh buốt

Khách qua

đờng vội vã

Bàn ăn đã

dọn….con ngỗng quay…

tiến về phía

em bé

- em đói và mong đợc ăn

no đủ trong

trọng, sung s-ớng

3: 1 que nến-> saotrên trời Câynôen và hàngthông

ngàn ngọn nến…

Ngày Noen Mong ớc đợc vui đón Nô-en 4: 1

que

- ảo ảnh biến mất

Bà đang mỉm cời với em

- Mong ớc đợc gặp bà, đợc yêu thơng 5: cả

bao Em bé đãchết bà em to lớnvà đẹp lão

hai bà cháu bay vụt lên cao, cao mãi chẳng còn đói rét

Thoát khỏi cuộc sống hiện tại và đợc sống cùng bà trong tình yêu thơng

- Các mộng tởng diễn ra lần lợt theo thứ tự hợp lí: Thực tại và mộng tởng xen kẽ, nối tiếp nhau, lặp lại

và biến đổi Hình ảnh mộng tởng hồn nhiên, tơi tắn > <

thực tế phũ phàng

- Làm nổi rõ Mong ớc hạnh phúc > < thân phận bất

hạnh.

Lòng thơng cảm và ớc mong hạnh phúc với trẻ em nghèo, bất hạnh

c) Cái chết của em bé bán diêm

+ Trời trong sáng, chói chang tuyết vẫn phủ Mọi ngời vui vẻ ra khỏi nhà

+ ở một xó tờng, em bé có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cời đã chết

- Dùng biện pháp tơng phản -> cảnh tợng thơng tâm

->số phận bất hạnh của con ngời nghèo khổ và sự thờ ơ

Trang 4

giả muốn thể hiện điều

gì ?

? Em có muốn 1 cách

kết thúc khác không ?

vì sao ?

5) Tổng kết : (5’ )

( ghi nhớ: SGK - 68 )

? Em học tập đợc gì về

nghệ thuật kể chuyện

của An - đec - xen qua

VB này ?

? Qua truyện “Tôi đi học ” là gì? Cô bé

bán diêm ” là gì?, tác giả

muốn thể hiện điều gì ?

? Tác giả có t/cảm ntn

với những ngời nghèo

khổ ?

- GV gọi 1 HS đọc

( ghi nhớ : SGK - 68 )

phản đối lập

- Trí tởng tợng bay bổng

 Số phận bất hạnh

đáng thơng của những ngời nghèo

 Có lòng thơng xót,

đồng cảm, bênh vực những ngời nghèo khổ

* 1 HS đọc ( ghi nhớ ) Học sinh phát biểu cảm nghĩ

- Học sinh tự bộc lộ

- Học sinh thảo luận

và trình bày ý kiến

lạnh lùng của xã hội

Tình yêu thơng với tất cả niềm cảm thông của tác giả Lên án xã hội tàn nhẫn, thiếu tình yêu

th-ơng ,cảm thông.

4 Tổng kết a) Nghệ thuật:

- Cách kể chuyện hấp dẫn đan xen giữa hiện thực và mộng tởng

- Sắp xếp các tình tiết hợp lí

- Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm (lần quẹt diêm lần 2, kết )

- Kết cấu đối lập, tơng phản

- Trí tởng tợng bay bổng

b) Nội dung:

- Truyện để lại cho ta lòng thơng cảm sâu sắc đối với 1

em bé bất hạnh

* Ghi nhớ SGK tr 68

III Luyện tập

? Từ truyện “Tôi đi học ” là gì? Cô bé bán diêm ” là gì? , chúng ta thấy trách

nhiệm của ngời lớn đối với trẻ em ntn ?

4 Củng cố: ? An - đec - xen nổi tiếng viết truyện thiếu nhi Em còn biết những truyện nào khác

của ông ?

5 H ớng dẫn: - Học thuộc ( ghi nhớ ) để nắm chắc nghệ thuật và nội dung của VB.

- Tự tìm và đọc thêm 1 số truyện cổ tích của An - đec - xen

‐ Soạn văn bản : Đánh nhau với cối xay gió “Tôi đi học ” là gì? ” là gì?

‐ Tiết sau học : Trợ từ , thán từ

*************************************************************

Tiết : 23 Tiếng việt

trợ từ , thán từ

1 Kiến thức: - Học sinh hiểu đợc thế nào là trợ từ, thế nào là thán từ; các loại thán từ

-Tích hợp với văn bản “Tôi đi học ” là gì?Lão Hạc” là gì?, “Tôi đi học ” là gì?Tức nớc vỡ bờ” là gì?

2 Kĩ năng: - Nhận biết và hiểu tác dụng của các trợ từ và thán từ trong các văn bản; cách dùng trợ từ,

thán từ trong các trờng hợp giao tiếp cụ thể

3 Thái độ: - Có ý thức sử dụng từ ngữ đúng yêu cầu của tình huống giao tiếp.

B.Chuẩn bị:

- Bảng phụ

8B: … … … / / : Sĩ số: ……/Vắng:…

2.Kiểm tra bài cũ :

? Từ ngữ địa phơng là gì ? cho VD và tìm từ ngữ toàn dân tơng ứng ?

? Khi sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội cần chú ý đến điều gì ?

3 Bài mới :

- GV sử dụng bảng phụ có

ghi sẵn VD hoặc ghi VD ra

bảng nháp

- GV cho HS quan sát , so

sánh 3 câu trong VD (1) và

trả lời 2 câu hỏi

- Gv cho HS rút ra nhận xét

về từ “Tôi đi học ” là gì? những ” là gì?, “Tôi đi học ” là gì? có ” là gì? khi

chúng đi kèm với 1 từ ngữ

khác trong câu biểu thị điều

gì ?

? Từ “Tôi đi học ” là gì? những ” là gì?, “Tôi đi học ” là gì? có ” là gì? hoặc

1 số từ ngữ ≠ gọi là trợ từ

Vậy em hiểu trợ từ là gì ?

1 HS đọc VD

* HS khác quan sát 3 câu ở VD (1)

* HS thảo luận và trả lời câu hỏi :

1 Nghĩa của các câu có khác nhau do có thêm

từ “Tôi đi học ” là gì? những ” là gì?, “Tôi đi học ” là gì? có ” là gì?

2 Câu (2) “Tôi đi học ” là gì? những ” là gì? đi kèm với “Tôi đi học ” là gì?hai bát cơm ” là gì?

biểu thị thái độ nhấn mạnh đánh giá việc ăn 2

bát cơm là nhiều, qua mức bình thờng.

Câu (3): “Tôi đi học ” là gì? có ” là gì? đi kèm “Tôi đi học ” là gì?hai bát cơm ” là gì?

Biểu thị thái độ nhấn mạnh, đánh giá việc ăn 2

bát cơm là ít, không đạt ở mức bình thờng.

* HS thảo luận rút ra nhận xét :

* HS KL

* HS đọc ( ghi nhớ 1 )

I Trợ từ :

1 Ví dụ:

2 Nhận xét :

- Từ “Tôi đi học ” là gì? những ” là gì? , “Tôi đi học ” là gì? có

” là gì?

-> đi kèm 1 từ ngữ

trong câu để nhấn

mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật , sự việc đợc nói

đến ở từ ngữ đó  trợ từ.

3 G hi nhớ 1 : SGK – 69

Trang 5

 GV gọi 1 HS đọc ( ghi nhớ

1 )

- GV dựa vào câu hỏi sau VD

- gợi dẫn cho HS trả lời và

rút ra nhận xét

? Các từ : này , A , vâng biểu

thị điều gì ?

 GV lu ý HS về từ “Tôi đi học ” là gì?A ” là gì? còn

biểu thị sự vui mừng sung

s-ớng

VD : A ! Mẹ đã về

Hai tiếng “Tôi đi học ” là gì? A ” là gì? có sự ≠ nhau

về ngữ điệu

- GV cho HS nhận xét về

cách dùng các từ :

Này , A , vâng ( bằng cách

lựa chọn những câu trả lời

đúng )

- GV rút ra kết luận và gọi 1

HS đọc (ghi nhớ 2 )

1) Bài tập 1 :

- GV ghi sẵn các câu ở bài

tập 1, yêu cầu HS lên bảng

điền trên bảng phụ Câu có

trợ từ điền dấu (+) , câu k0 sử

dụng trợ từ điền dấu (-)

2) Bài tập 2 :

- GV chia lớp thành 4

nhóm,mỗi nhóm thực hiện

yêu cầu 1 phần

- GV có thể gợi ý cho HS vì

đây là 1 bài tập tơng đối khó

phải dựa vào việc tra từ điển

3) Bài tập 3 :

- GV gọi 5 HS lên bảng làm

BT 3

- GV gọi HS ≠ nhận xét sau

đó GV nhận xét chung và

cho điểm

4) Bài tập 4 :

- GV cho HS thảo luận theo

nhóm nhỏ và gọi HS trả lời

* 1 HS đọc - quan sát các từ : ( này , A , vâng

* HS thảo luận theo nhóm - trả lời :

- “Tôi đi học ” là gì? này ” là gì?  tiếng thốt ra gây sự chú ý của ngời đối thoại

- “Tôi đi học ” là gì? A ” là gì? ( trong VD )  tiếng thốt ra để biểu thị sự tức giận khi nhận ra điều không tốt

- “Tôi đi học ” là gì? vâng ” là gì?  tiếng dùng để đáp lại lời ngời khác 1 cách lễ phép tỏ ý nghe theo

* HS thảo luận và rút ra nhận xét qua sự lựa chọn :

 Đáp án : (a) , (d)

* 1 HS đọc ( ghi nhớ 2 )

* HS đọc bài tập 1 và nêu yêu cầu

* HS lên bảng điền theo yêu cầu của GV

* Kết quả cần đạt :

a) (+) e) (-) b) (-) g) (+) c) (+) h) (-) d) (-) i) (+)

* 1 HS đọc yêu cầu của bài tập 2

* HS thảo luận theo nhóm - đại diện trả lời:

- Nhóm 1 :

“Tôi đi học ” là gì? Lấy ” là gì?  từ dùng để nhấn mạnh mức tối thiểu k0

yêu cầu hơn

- Nhóm 2 :

“Tôi đi học ” là gì? nguyên “Tôi đi học ” là gì?  từ dùng để nhấn mạnh nghĩa là chỉ riêng tiền thách cới đã quá cao

“Tôi đi học ” là gì? đến ” là gì?  từ biểu thị ý nhấn mạnh về mức độ cao làm ngạc nhiên

- Nhóm 3 :

“Tôi đi học ” là gì? cả ” là gì?  từ biểu thị ý nhấn mạnh về mức độ cao quá mức bình thờng

- Nhóm 4 :

“Tôi đi học ” là gì? cứ ” là gì?  biểu thị ý nhấn mạnh thêm về sắc thái khẳng định lặp đi lặp lại nhiều lần

* 5 HS lên bảng thực hiện yêu cầu của bài tập 3:

a) Này , à d) Chao ôi b) ấy e) Hỡi ơi c) Vâng

* HS đọc thầm yêu cầu - sau đó thảo luận yêu cầu của bài tập và trả lời:

- ha ha  cảm xúc vui sớng khoái chí

- ái ái  cảm xúc đau đớn, sợ hãi tỏ ý van xin

- Than ôi  cảm xúc than vãn, nuối tiếc

II Thán từ :

1 Ví dụ :

2 Nhận xét :

- “Tôi đi học ” là gì? này ” là gì?  tiếng thốt

ra gây sự chú ý của ngời

đối thoại

- “Tôi đi học ” là gì? A ” là gì? ( trong VD )  tiếng thốt ra để biểu thị sự tức giận khi nhận ra điều không tốt

- “Tôi đi học ” là gì? vâng ” là gì?  tiếng dùng

để đáp lại lời ngời khác 1 cách lễ phép tỏ

ý nghe theo

- Dùng để bộc lộ t/cảm, cảm xúc của ngời nói hoặc dùng để gọi đáp  thán từ

- Thán từ thờng đứng

ở đầu câu, có khi đợc tách ra làm thành 1 câu đặc biệt.

3. Ghi nhớ 2 : SGK -

70 )

III Luyện tập : 1)

Bài tập 1 : 2) Bài tập 2 : 3) Bài tập 3 : 4) Bài tập 4 :

4 Củng cố:

? Nhắc lại nôi dung cần ghi nhớ của bài

5 H ớng dẫn: - Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập 2 trong SGK trang 74.

- Xem trớc bài''Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và bi -Soạn bài:Đánh nhau với cối xay gió

+Đọc ,tóm tắt và trả lời các câu hỏi trong sgk

+Phân tích nhân vật Đôn Ki –hô-tê

****************************************************************

Tiết : 24 Tập làm văn miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

1 Kiến thức: - Học sinh nhận biết đợc vai trò của các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm Sự kết hợp và

tác động qua lại giữa các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm của ngời viết trong một văn bản tự sự

- Nắm đợc cách thức vận dụng các yếu tố này trong một bài văn tự sự

-Tích hợp văn bản “Tôi đi học ” là gì?Trong lòng mẹ” là gì?, “Tôi đi học ” là gì?Tôi đi học” là gì? “Tôi đi học ” là gì?Tắt đèn” là gì?

2 Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năng viết văn bản tự sự có đan xen các yếu tố miêu tả, biểu cảm

3 Thái độ: - Có ý thức bộc lộ cảm xúc và tạo lập cảm xúc khi viết văn tự sự

B.Chuẩn bị:

- Bảng phụ

Trang 6

8B: … … … / / : Sĩ số: ……/Vắng:…

2.Kiểm tra bài cũ : ? Cách tóm tắt văn bản tự sự.

? Kể tóm tắt 1 văn bản tự sự mà em đã học

3 Bài mới :

Y/c HS đọc và quan sát VD

SGK

- Tổ chức học sinh thảo luận 3

câu hỏi:

NI: Xác định các yếu tố tự sự

(sự việc lớn và các sự việc

nhỏ) trong đoạn văn NII: Xác

định các yếu tố miêu tả

NIII.Tìm các yếu tố biểu cảm

- Kể thờng tập trung nêu sự

việc, hành động, nhân vật.

- Tả thờng tập trung chỉ ra

tính chất, màu sắc, mức độ

của sự việc, nhân vật, hành

động.

- Biểu cảm thờng thể hiện ở

các chi tiết bày tỏ cảm xúc,

thái độ của ngời viết trớc các

sự việc, nhân vật, hành động.

? Các yếu tố này đứng riêng

hay đan xen với yếu tố tự

sự.Cho ví dụ

* Các yếu tố này không đứng

tách riêng mà đan xen vào

nhau: vừa kể, vừa tả và biểu

cảm.

- Cho h/s thảo luận trả lời câu

hỏi

? Nếu tớc bỏ các yếu tố miêu

tả, biểu cảm ta sẽ có đoạn văn

nh thế nào

? So sánh với đoạn văn của

Nguyên Hồng để nhận xét:

Nếu không có yếu tố miêu tả

và biểu cảm thì đoạn văn sẽ bị

ảnh hởng nh thế nào

? Những yếu tố này có vai trò

gì trong văn bản tự sự

? Nếu bỏ hết các yếu tố kể

trong đoạn văn, chỉ để lại các

câu miêu tả và biểu cảm thì

đoạn văn sẽ bị ảnh hởng ra

sao

? Từ nhận xét trên em hãy 

kết luận: khi viết văn tự sự,

cần làm thế nào cho bài văn

sinh động

? Vai trò của yếu tố miêu tả,

biểu cảm trong bài văn tự sự

Y/c Hs đọc ghi nhớ

- Cho h/s thảo luận theo nhóm

và trả lời câu hỏi

? Tìm một số đoạn văn tự sự

có sử dụng yếu tố miêu tả và

biểu cảm trong các văn bản:

- Học sinh đọc ví dụ trong SGK, thảo luận

- Sự việc lớn: Kể lại cuộc gặp gỡ đầy cảm động của nhân vật ''tôi'' với ngời

mẹ lâu ngày xa cách

- Các sự việc nhỏ:

+ Mẹ tôi vẫy tôi + Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ + Mẹ kéo tôi lên xe

+ Tôi oà lên khóc + Mẹ tôi cũng sụt sùi theo + Tôi ngồi bên mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, quan sát gơng mặt mẹ

- Miêu tả: thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, níu cả chân lại, mẹ tôi không còm cõi, gơng mặt tơi sáng với đôi mắt trong, nớc da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má

- - Biểu cảm: Hay tại sự sung sớng bỗng

đợc trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tơi

đẹp sung túc

- Tôi thấy những cảm giác ấm áp đã

bao lâu một cách lạ thờng

- Phải bé lại và lăn vào êm dịu vô

cùng

- Học sinh so sánh, nhận xét

VD: ''Tôi ngồi trên xe lạ thờng''

- Kể sự việc: tôi ngồi trên đệm xe

- Tả: đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, khuôn miệng xinh xắn nhai trầu

- Biểu cảm: Những cảm giác ấm áp đã

bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp

da thịt, thơm tho lạ thờng

- Học sinh thảo luận, làm việc theo nhóm và trình bày

* Nếu tớc bỏ các yếu tố miêu tả, biểu cảm thì đoạn văn sẽ trở nên khô khan, không gây xúc động cho ngời đọc.

-Yếu tố miêu tả khiến màu sắc hơng vị,

diện mạo hiện lên trớc mắt ngời đọc.

-Yếu tố biểu cảm giúp ngời viết thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng và ngời đọc xúc động, suy nghĩ.

* Nếu tớc bỏ các yếu tố tự sự thì đoạn văn không còn các sự việc và nhân vật, không còn chuyện, trở nên vu vơ, khó hiểu.

- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm này làm cho ý nghĩa của truỵên càng thêm thấm thía, sâu sắc Nó giúp tác giả thể hiện đợc thái độ trân trọng và tình cảm yêu mến của mình đối với nhân vật và

sự việc

- Học sinh phát biểu

- Học sinh đọc ghi nhớ và khắc sâu 2 nội dung kiến thức của bài

- Học sinh đọc bài tập 1 (SGK - tr74)

I Sự kết hợp các yếu tố

kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự

1 Ví dụ:

2 Nhận xét

Sự việc:

-> Các yếu tố này không

đứng tách riêng mà đan xen vào nhau: vừa kể, vừa tả và biểu cảm.

* Mẹ tôi vẫy tôi Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ.

Mẹ kéo tôi lên xe Tôi khóc.

Mẹ tôi khóc theo Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu vào cánh tay mẹ, quan sát gơng mặt mẹ.

->Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho việc kể chuyên sinh động và hấp dẫn hợn.

3 Ghi nhớ SGK tr74

II Luyện tập

1 Bài tập 1:

- Thảo luận nhóm + Nhóm 1: Tìm hiểu văn bản ''Tôi đi học''

+ Nhóm 2: ''Tức nớc vỡ bờ'' + Nhóm 3: "Lão Hạc''

- Văn bản''Tôi đi học'' ''Sau một hồi trống trong các lớp''

+ Miêu tả: ''Sau một hồi trống sắp hàng đi vào lớp, không đi co lên một chân tởng tợng

+ Biểu cảm: vang dội cả lòng tôi, cảm thấy mình chơ vơ, vụng về lúng túng, run run

- Văn bản''Lão Hạc'' ''Chao ôi xa tôi dần dần'' + Miêu tả: Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh thoảng ngấm ngầm, lão từ chối xa tôi

Trang 7

Tôi đi học, Tức nớc vỡ bờ, Lão

Hạc

? Phân tích giá trị của các yếu

tố đó

dần dần

+ Biểu cảm: Chao ôi không nỡ giận

4 Củng cố:

? Các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự có mối quan hệ nh thế nào?

A Xen lẫn vào nhau tạo giá trị biểu cảm

B Các yếu tố tách rời nhau

C Không chứa các yếu tố miêu tả

D Không chứa các yếu tố biểu cảm

5 H ớng dẫn: - Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập 2 trong SGK trang 74.

- Xem trớc bài''Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm''

-Soạn bài:Đánh nhau với cối xay gió

+ Đọc ,tóm tắt và trả lời các câu hỏi trong sgk

+ Phân tích nhân vật Đôn Ki –hô-tê

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	117 KB