Bài tập kế toán quản trị số (187)

Tổng chi phí dịch vụ là 1,800,000 USD được phân bổ cho số lần điều trị dựa vào phương pháp truyền thống là “tỷ lệ của chi phí so với mức phí điều trị”.. Tuy nhiên, kể từ những năm 80, hệ

BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN: KẾ TOÁN QUẢN TRỊ

Học viên: Nguyễn Đức Huy

1 Tình huống

Khoa điều trị Thận Tây Phương là một khoa điều trị độc lập, cung cấp dịch vụ đầy đủ điều trị bệnh thận Khoa điều trị hai loại bệnh nhân Thứ nhất là loại chạy thận nhân tạo (gọi là HD), đòi hỏi bệnh nhân phải tới điều trị tại khoa 3 lần một tuần, ở đó bệnh nhân

sẽ được lọc máu bằng thiết bị đặc biệt, đắt tiền Loại bệnh nhân thứ hai là loại lọc máu màng bụng (gọi là PD), loại này cho phép bệnh nhân tự điều trị tại nhà hàng ngày Khoa theo dõi và hỗ trọ các bệnh nhân lọc máu màng bụng trong việc đặt mua các vật phẩm cần thiết khi họ tự điều trị tại nhà Bác cáo kết quả kinh doanh của Khoa như sau:

Doanh thu

Chi phí về vật phẩm (USD)

Chi phí dịch vụ (USD)

Chi phí chung (quản lý, văn phòng) 785,825

Thiết bị (khấu hao, bảo dưỡng) 137,046

Lợi nhuận tính cho từng loại điều trị (USD)

Mức phí trung bình cho mỗi lần điều trị 129.70 55.59 Chi phí trung bình cho mỗi lần điều trị 120.53 51.06

Hệ thống hạch toán chi phí hiện thời xác định các chi phí trực tiếp cho hai loại điều trị Chi phí dịch vụ không được phân chia theo loại điều trị Tổng chi phí dịch vụ là 1,800,000 USD được phân bổ cho số lần điều trị dựa vào phương pháp truyền thống

là “tỷ lệ của chi phí so với mức phí điều trị” Theo phương pháp hạch toán chi phí này

thì loại điều trị HD chiếm tới 60% tổng doanh thu nên cũng chịu phân bổ 61% trong tổng số 1.8 triệu USD chi phí dịch vụ (khoảng 1.1 triệu USD)

Đã nhiều năm, các khoa điều trị kiểu như Tây Phương vẫn nhận được kinh phí từ chính phủ dựa trên số chi phí báo cáo Tuy nhiên, kể từ những năm 80, hệ thống chi trả đã thay đổi và khoa điều trị như Tây Phương được trả kinh phí dựa trên phí cố định chứ không phải trên chi phí của dịch vụ nữa Sự thay đổi trong cơ chế thanh toán của chính phủ gộp cả hai nhóm điều trị HD và PD vào một nhóm duy nhất đó là điều trị chạy thận, và kinh phí từ chính phủ cho mỗi bệnh nhân đồng nhất là 389.10 USD/tuần Như vây, với 3 lần điều trị một tuần thì doanh thu cho một lần điều HD sẽ là 129.70 USD/điều trị; với 7 lần điều trị/tuần thì doanh thu của một lần điều trị PD là 55.59 USD Theo hệ thống ghi nhận doanh thu, chi phí hiện thời thì cả hai loại điều trị đều tỏ ra mang lại lợi nhuận Tuy nhiên, David Thomas, giám đốc tài chính của Khoa vẫn còn băn khoăn rằng quy trình hiện thời trong phân bổ chi phí chung không phản án xác thực việc sử dụng nguồn lực chung của hai hình thức điều trị khác nhau này David muốn tìm hiểu rõ hơn về chi phí để làm sao quản lý của Khoa có thể có được thông tin chính xác hơn phục vụ cho các quyết định nên phát triển hay thu hệp các dịch vụ, và

đó cũng là điểm khởi đầu cho quy trình cải thiện tình hình David quyết định thử vận dụng nguyên lý của hạch toán chi phí theo cơ sở họat động (ABC) xem nó có cho biết bức tranh rõ hơn về chi phí và khả năng sinh lợi của các loại (dịch vụ) của khoa hiện nay hay không

Giai đoạn 1

Trong phân tích ban đầu của mình, David quyết định tập trung vào nhóm Chi phí chung Nhưng thay bằng tiếp tục sử dụng phương pháp Tỷ lệ chi phí so với mức phí điều trị để phân bổ chi phí thiết bị và phụ vụ, chăm sóc, David tham khảo ý kiển của các nhân viên trong khoa về cách thức phân bổ những chi phí này Trên cở sở kinh nghiệm và đánh giá của nhân viên thì loại điều trị HD sử dụng khoảng 85% các nguồn lực đó, còn PD thì khoảng 15%

David chia nhỏ Chi phí chung thành 4 nhóm chi phí Mỗi nhóm anh lựa chọn một tiêu thức phân bổ phản ánh mức sử dụng các nguồn lực của mỗi loại điều trị Thông tin tổng hợp từ phân tịch của David như sau:

Cơ sở vật chất (khấu hao, thuê) 233,226 Số mét vuông (m2)

Nhân viên hành chính, hỗ trợ 354,682 Số bệnh nhân

Hệ thống thông tin và hồ sơ 157,219 Số lần điều trị

Dựa vào sổ sách ghi chép và các nguồn thông tin khác, David xác định khối lượng của tiêu thức phân bổ cho từng loại điều trị:

Khối lượng tiêu thức phân bổ HD PD Tổng số

Giai đoạn 2

David vẫn chưa hài lòng với ước tính trong phân bổ chi phí Thiết bị và Phục vụ, chăm sóc theo tỷ lệ 85:15 giữa hai loại điều trị Đặc biệt, anh nhận thấy rằng trong nhóm Phục vụ bao gồm nhiều loại nhân viên khác nhau: Y tá biên chế, Y tá được đăng kí hành nghề, nhân viên hành chính phục vụ, nhân viên vận hành thiết bị David cho rằng các loại điều trị khác nhau cũng không sử dụng nguồn lực các nhóm nhân viên trên với cùng mức độ như nhau

Trong giai đoạn tiếp theo, David chia nhóm dịch vụ Phục vụ, chăm sóc thành 4 nhóm nguồn lực nhỏ và lựa chọn một tiêu thức phân bổ chi phí phù hợp cho từng nhóm

Y tá biên chế 239,120 Số người làm cả ngày quy đổi

Y tá được đăng kí hành nghề 404,064 Số người làm cả ngày quy đổi Nhân viên hành chính phục vụ 115,168 Số lượt điều trị

Nhân viên vận hành thiết bị 124,928 Số lượt điều trị chạy thận

Số y tá đăng ký hành nghề làm cả ngày quy

David cũng thấy rằng tỷ lệ phân bổ 85:15 vẫn còn hợp lý nếu áp dụng cho nhóm chi phí Thiết bị, và hơn nữa thì chi phí của nguồn lực này cũng không quá lớn để phải quan tâm nhiều hơn

Yêu cầu:

Dựa vào thông tin trong bài tập tình huống Khoa điều trị Thận Tây Phương, hãy trả lời

các câu hỏi dưới đây

a. Xác định chi phí và báo cáo lãi, lỗ cho từng loại điều trị trên cơ sở thông tin

có được trong giai đoạn 1 Nhân tố nào dẫn tới sự khác biệt cơ bản giữa

phương pháp phân bổ cũ và phương pháp ABC (của giai đoạn 1) trong việc

phân bổ chi phí.

Căn cứ theo cách phân bổ chi phí chung ta xác định:

Phân bổ chi phí chung

Tiền điện tương ứng phân bổ 34,593.30 6,104.70 40,698.00

Tiền chi phí nhân viên hỗ trợ trên

Tiền chi phí hệ thống thông tin trên

Phân bổ chi phí thiết bị và phụ vụ, chăm sóc theo tỷ lệ 85/15, theo đó:

Thiết bị (khấu hao, bảo dưỡng) 137,046 116,489 20,557

Như vậy báo cáo kinh doanh được lập lại sẽ là:

Doanh thu

Tổng số lượt điều trị 34,067.00 14,343.00 20,624.00

Tổng doanh thu (USD) 3,006,775.00 1,860,287.00 1,146,488.0

0

Chi phí về vật phẩm (USD)

Vật phẩm tiêu chuẩn 664,900.00 512,619.00 152,281.00

Chi phí dịch vụ (USD)

Chi phí chung (quản lý, văn phòng) 785,825.00 466,609.73 319,215.27 Thiết bị (khấu hao, bảo dưỡng) 137,046.00 116,489.10 20,556.90

Tổng chi phí dịch vụ giai đoạn 1 1,806,151.00 1,333,886.83 472,264.17

Tổng chi phí hoạt động GD1 2,781,746.00 1,945,185.83 836,560.17

Như vậy:

HD lỗ 84,898.83$

PD lãi 309,927.83$

Nhân tố chính do phân bổ lại chi phí chung (tỷ trọng lớn), và chi phí khấu hao,bảo

dưỡng, phục vụ chăm sóc Dẫn tới tổng chi phí hoạt động thay đổi, trong đó chi phí

dịch vụ:

1,117,463$ chuyển thành 1,333,886.83$

688,688$ chuyển thành 472,264.17

b. Sử dụng thông tin mới (giai đoạn 2) về chi phí và sử dụng các nguồn lực

phục vụ, chăm sóc và vận hành thiết bị, lập báo cáo thu nhập và xác định lãi,

lỗ cho từng loại điều trị.

Việc phân bổ lại chi phí nguồn lực phục vụ, chăm sóc và vận hành thiết bị, ta có bảng

phân bổ sau:

Tiền trả Y tá được đăng kí hành nghề 318,997.89 85,066.11

Tiền trả nhân viên hành chính phục vụ 47,240.39 67,927.61

Tiền trả nhân viên vận hành thiết bị 124,928.00 0.00

Thay giá trị phân bổ trên vào báo cáo kinh doanh ta có:

Doanh thu

0 1,860,287.00 1,146,488.00

Chi phí về vật phẩm (USD)

Vật phẩm tiêu chuẩn 664,900.00 512,619.00 152,281.00

Chi phí dịch vụ (USD)

Chi phí chung (quản lý, văn phòng) 785,825.00 466,609.73 319,215.27 Thiết bị (khấu hao, bảo dưỡng) 137,046.00 116,489.10 20,556.90

Tổng chi phí dịch vụ giai đoạn 1 1,806,151.00 1,245,065.11 561,085.89

0 1,856,364.11 925,381.89

Như vậy:

HD lãi 3,922.89$

PD lãi 221,106.11$

c. Phân tích thông tin mới thu thập được và đánh giá ý nghĩa ứng dụng của nó

đối với quản lý của Khoa Dựa vào thông tin đó thì quản lý của Khoa có thể

có những quyết định nào khác với các quyết định mà quản lý sẽ tiến hành

nếu chỉ dựa vào thông tin mà hệ thống phân bổ (chi phí tỷ lệ với phí điều trị)

cung cấp.

Đối với cả hai giai đoạn, việc xác định lại tỷ lệ phân bổ chi phí sẽ rất hữu ích cho

người quản lý Khoa khi xác định được tính đúng đắn của hiệu quả hoạt động Đối

với giai đoạn 1, tín hiệu đưa ra khiến quản lý khoa phải suy nghĩ về hiệu quả hoạt

động HD Trong khi với giai đoạn 2, việc phân bổ phí đưa ra kết luận hoạt động HD

có lãi

Do vậy, việc phân bổ chi phí chỉ sựa vào tỷ lệ phí điều trị sẽ không đủ hữu ích cho các quyết định của quản lý Khoa

d Theo bạn thì cần phải thực hiện những cải tiến gì để xây dựng một hệ thống ABC cho Khoa.

Phân định các hoạt động cần được phân bổ chi phí một cách mạch lạc

Xây dựng phương thức phân bổ và tỷ lệ hợp lý cho mỗi nhóm hoạt động, hoặc hoạt động cụ thể

Định kỳ xem xét tính đúng đắn của việc phân bổ chi phí trên các hoạt động để có những cải tiến kịp thời