Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình'.. Như vậy, b
Trang 1CHỦ ĐỀ: BẠO LỰC GIA ĐÌNH
I.Mục tiêu
- Về kiến thức:
+Có những nhận thức về tình trạng bạo lực gia đình
+Cung cấp những kiến thức về cách xử lý trong từng trường hợp cụ thể với bản thân mình hoặc khi chứng kiến người khác gặp tình huống liên quan
+Hình thành kỹ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề
-Về kĩ năng :
+Hình thành được kĩ năng xử lý linh hoạt, giải quyết tình huống khi gia đình có xảy ra bạo lực gia đình
+Biết cách tự bảo vệ bản thân trước những tình huống bạo lực gia đình và cách phòng tránh
-Về thái độ:
+Tích cực, hăng say trong mọi hoạt động của chủ đề, để có thể tự bảo vệ cho bản thân mình và người khác
II Đối tượng giáo dục của chủ đề
Chủ đề được thiết kế dành cho các đối tượng chuẩn bị bước vào cuộc sống hôn nhân ( lớp kiến thức tiền hôn nhân)
III Nội dung
- Trang bị những kiến thức về bạo lực gia đình
- Tìm hiểu nguyên nhân của những vấn đề bạo lực gia đình
- Cách xử lý trong tình huống bạo lực gia đình
IV Tài liệu và phương tiện hỗ trợ
Trang 2- Hình ảnh tuyên truyền.
- Tình huống sắm vai
- Máy chiếu hỗ trợ
V Tiến trình tổ chức hoạt động
Hoạt động 1 : Khởi động, giới thiệu về chủ đề
a Mục tiêu
- Khởi động, giới thiệu cho người học về bạo lực gia đình
b Cách tiến hành
- Người điều chơi tổ chức chơi trò chơi ô chữ
TRÒ CHƠI KHỞI ĐỘNG ĐOÁN Ô CHỮ
1. ….Là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó (Bình đẳng giới)
2. Tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hay
do quan hệ nuôi dưỡng làm phát sinh các nghĩa vụ và quyền giữa họ với nhau gọi là gì? (Gia đình)
3. Chương trình dành cho các cặp vợ chồng kết hôn từ 6 tháng đến 5 năm, phát sóng vào 22h30 chủ nhật hàng tuần trên HTV7.( Vợ chồng son)
4. … là chấm dứt quan hệ hôn nhân do Tòa án quyết định theo yêu cầu của vợ hoặc của chồng hoặc cả hai vợ chồng, hủy bỏ các trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm của hôn nhân và các ràng buộc dân sự khác.( Li hôn)
5. “… là của để dành” (Con cái)
6. Một trạng thái tiêu cực rất phổ biến trong tình yêu và hôn nhân và gia đình (Ghen tuông)
7. Một tư tưởng phân biệt đối xử theo giới tính trong đó coi nam giới là quan trọng hơn phụ nữ (Trọng nam khinh nữ)
8. Một người đã có vợ (chồng) mà yêu một người khác giới khác (Ngoại tình)
9. Vợ chồng thường gặp tình huống này trong việc nuôi dạy con cái (Bất đồng quan điểm)
10. Các hành vi: chửi mắng, hạ nhục với lời lẽ thô thiển gây nên sự phẩn uất, khủng hoảng tâm sinh lí cho nạn nhân Đây là dạng bạo lực gì? (Tinh thần)
Trang 311. Đây là một giải pháp cải thiện tình trạng bạo lực bằng ngôn luận, băng rôn… (Tuyên truyền)
KHÓA: BẠO LỰC GIA ĐÌNH
c Kết luận
- Tổng kết ý kiến, giới thiệu vào chủ đề
Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình' Như vậy, bạo lực gia đình bao gồm các yếu tố bạo hành về thể chất, tinh thần và cả về kinh tế; ngoài ra, theo phân loại các hình thức bạo lực gia đình còn có cả yếu tố bạo lực tình dục
Hành vi bạo lực gia đình bao gồm có:
a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng;
b) Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
c) Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;
d) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông,
bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;
đ) Cưỡng ép quan hệ tình dục v.v…
Hoạt động 2 : Thực trạng và hậu quả của bạo lực gia đình.
a.Mục tiêu
- Học viên nhận thức được thực trạng cũng như hậu quả của bạo lực gia đình
b Cách tiến hành
- Người điều phối tự tìm hiểu đưa ra những số liệu cụ thể
Trang 4Bạo lực gia đình được thể hiện ở nhiều dạng khác nhau: bạo lực về thể chất, bạo lực về tinh thần, bạo lực về kinh tế, bạo lực về tình dục
Theo số liệu khảo sát của các cơ quan chức năng cho thấy có 25% gia đình có hành vi bạo lực tinh thần; có khoảng 15% vợ bị chồng đánh, gần 80% bị chồng chửi, 70% bị chồng bỏ mặc trong cuộc sống gia đình; 30% cặp vợ chồng có hiện tượng ép buộc quan hệ tình dục gọi là "bạo lực tình dục" hoặc việc buộc phải đẻ con trong khi sức khoẻ của người phụ nữ không đảm bảo, hoặc buộc phải phá thai cũng được xem như một hình thức của bạo lực tình dục
Nghiên cứu quốc gia về bạo lực gia đình đối với phụ nữ tại Việt Nam năm 2010
do Tổng cục Thống kê - Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiến hành với 4.838 mẫu là phụ
nữ độ tuổi từ 18–60 trong cả nước, kết quả cho biết: Cứ 3 phụ nữ có gia đình hoặc đã từng có gia đình thì có 1người (gần 34%) cho biết họ đã từng bị chồng mình bạo hành thể xác hoặc tình dục Số phụ nữ có hoặc từng có gia đình đang phải chịu 1 trong 2 hình thức bạo lực này chiếm 9% Nếu xét đến cả 3 hình thức bạo lực: Thể xác, tình dục và tinh thần trong đời sống vợ chồng, thì có 58 % số phụ nữ Việt Nam cho biết đã từng là nạn nhân của ít nhất 1 hình thức bạo lực gia đình kể trên Bạo lực đối với trẻ
em là điều rất đáng lo ngại Cứ 4 phụ nữ có con dưới 15 tuổi thì có 1 người cho biết con của họ đã từng bị chồng họ bạo hành thể xác Nghiên cứu này chỉ ra rằng, bạo lực gia đình là 1 mối đe dọa nghiêm trọng đối với cuộc sống của trẻ em
Hậu quả của bạo lực gia đình gây thương tích thân thể chiếm 12,8%; tổn thương về tinh thần 28,3%; Vợ chồng ly thân 5,1%; ly hôn 14,8%; con cái không được chăm lo 13,3%; tử vong 2,8%; tự tử 1,2%; có 2,7% bạo lực về kinh tế (hành vi phá hoại làm hư hỏng về tài sản) Bạo lực gia đình ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ chiếm 91,0%, gây tổn hại về sức khỏe, thể chất: 87,5%, gây tổn thương
về tâm lý, tinh thần: 89,4%, gây tan vỡ gia đình: 89,7% và làm rối loạn trật tự, an toàn
xã hội: 89%
Theo báo cáo của Bộ Công an, trên cả nước cứ khoảng 2-3 ngày lại có một người bị giết có liên quan đến bạo lực gia đình Riêng năm 2005, có 14% số vụ giết người liên quan đến bạo lực gia đình (151/1.113 vụ giết người), trong đó có 39 vụ chồng giết vợ, tám vụ vợ giết chồng); sáu tháng đầu năm 2006, tỷ lệ này là 30,5% (26/77 vụ) Theo báo cáo của sở y tế một số tỉnh gần đây số bệnh nhân là nạn nhân
Trang 5của bạo lực gia đình ở An Giang có 1.319 bệnh nhân, trong đó có 1.011 người tự tử với 30 người chết; Gia Lai có 3.944 bệnh nhân, trong đó có 715 người tự tử với 27 người chết; Bắc Giang có 464 bệnh nhân, trong đó có 174 người tự tử với ba người bị chế
c Kết luận
- Xã hội phát triển kéo theo mức sống con người cũng được cải thiện nhưng chúng ta cũng nhận thấy được một điều rằng tình trạng bạo bạo lực gia đình ngày càng tăng cả
về số lượng và mức độ nghiêm trọng
Hoạt động 3: Nguyên nhân của thực trạng bạo lực gia đình.
a Mục tiêu
- Học viên liệt kê được các nguyên nhân đã đến tình trạng bạo lực trong gia đình
- Nhận biết và phòng tránh các tình huống có nguy cơ bị bạo lực
b Cách tiến hành
- Người điều phối chia lớp thành 2 nhóm
- Người điều phối đặt câu hỏi: “Theo anh/chị thì các nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình?”
- Đại diện nhóm lên trình bày ý kiến
- Người điều phối nhận xét, tổng hợp ý kiến
c Kết luận:
Bạo lực gia đình xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau Các nghiên cứu khác nhau tuy có đưa ra những điểm khác nhau về nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình, nhưng nhìn chung các nghiên cứu này đều thống nhất chỉ ra một số nguyên nhân cơ bản như sau:
- Bất bình đẳng giới là nguyên nhân gốc rễ gây ra bạo lực nam/chồng đối với
nữ/người vợ trong gia đình Trong gia đình, người phụ nữ có vị thế và quyền lực
Trang 6không nganh bằng với nam giới, không có quyền tham gia vào các quyết định trong gia đình, khiến họ dễ bị bạo lực do nam giới gây ra
- Khó khăn về kinh tế cũng là một trong những nguyên nhân có thể dẫn tới bạo lực
gia đình vì khó khăn về kinh tế thường tạo ra các áp lực, căng thẳng, bế tắc đối với thành viên gia đình và do đó dễ dẫn tới các mâu thuẫn, tranh chấp nếu không biết cách
xử lý phù hợp có thể gây nên bạo lực gia đình Tuy nhiên không phải cứ có khó khăn
về kinh tế là nhất thiết phải có bạo lực gia đình Thực tế cho thấy nhiều gia đình có mức sống, thu nhập thấp nhưng gia đình vẫn hòa thuận và ngược lại có những gia đình khá giả nhưng bạo lực vẫn xảy ra
- Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình còn hạn chế Trình độ nhận thức và sự hiểu biết về pháp luật trong một bộ phận người dân
còn thấp cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình vẫn còn tiếp tục xảy
ra Nhiều người do thiếu hiểu biết về pháp luật nên cho rằng cha mẹ có quyền đánh đập, chửi mắng con cái, chồng có quyền đánh vợ…Nhiều phụ nữ, người già cũng không nhận thức được đầy đủ quyền của mình nên không dám đấu tranh mà cam chịu bạo lực Tuy nhiên, cũng giống như nguyên nhân về kinh tế, bạo lực gia đình cũng vẫn xảy ra ở cả những gia đình mà thành viên có trình độ học vấn cao, am hiểu về pháp luật
- Các nguyên nhân về tệ nạn xã hội như rượu chè, cờ bạc, nghiện hút, mại dâm…
và các nguyên nhân khác như ngoại tình, ghen tuông…cũng là những nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bạo lực gia đình.
- Sự quan tâm của cộng đồng tới phòng, chống bạo lực gia đình còn chưa đầy đủ.
Cộng đồng và các gia đình vẫn coi bạo lực gia đình là vấn đề riêng tư trong mỗi gia đình và người ngoài không nên can thiệp Chính vì vậy, phản ứng của cộng đồng đối với các hành vi bạo lực gia đình còn thờ ơ, chưa mạnh mẽ Việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi bạo lực gia đình còn chưa kịp thời, nghiêm minh, vì thế bạo lực vẫn tiếp tục xảy ra mà không bị ngăn chặn./
Ảnh hưởng của nền văn hóa phong kiến với những quan niệm mang đậm màu sắc định kiến giới, đó là những định kiến nằm ngay trong truyền thống văn hóa, phong tục tâp quán, chuẩn mực đạo đức bấy lâu nay trong xã hội: tư tưởng trọng nam, khinh nữ;
Trang 7chồng chúa, vợ tôi; tư tưởng gia trưởng; định kiến giới: phụ nữ là người giữ gìn hạnh phúc gia đình - “một điều nhịn là chín điều lành”… Những quan niệm này đã khiến cho người nam giới cho rằng họ có vai trò trụ cột trong gia đình, có quyền định đoạt mọi việc, họ luôn có tư tưởng mình là “tiếng nói” trong gia đình nên có thể mắng chửi
vợ một vài câu là điều bình thường, thậm chí tát vợ một vài cái cũng không sao; hay
do hiểu sai mục đích của biện pháp nghiêm khắc trong giáo dục con cái theo quan niệm “yêu cho roi, cho vọt” dẫn đến nhiều bậc cha mẹ tự cho mình quyền được đánh đập, hành hạ con cái mình
- Nhận thức của chính bản thân của người phụ nữ bị bạo lực: Sự nhìn nhận, đấu
tranh của người phụ nữ trước bạo hành gia đình còn hạn chế, thiếu thẳng thắn, còn cam chịu; họ mang tư tưởng: “xấu chàng hổ ai”, họ sợ: “vạch áo cho người xem lưng”, hay sợ hàng xóm, bạn bè chê cười…
- Nguyên nhân thiếu hiểu biết về pháp luật Nhiều người cho rằng bạo lực gia đình
không vi phạm pháp luật Họ tự cho mình quyền được dạy bảo vợ con, người khác không có quyền can thiệp vì đó là chuyện nội bộ gia đình.Và các nguyên nhân khác như ngoại tình, ghen tuông, học vấn thấp, nghiện ngập ma túy
- Do trình độ học vấn thấp, kém hiểu biết: Trình độ văn hóa, dân trí còn thấp, sự hiểu
biết về pháp luật còn hạn hẹp nhất là ở các vùng sâu vùng xa, vùng nông thôn còn nghèo khó… khiến cho vấn đề bạo lực thường xuyên xảy ra mà không có lối thoát nào cho những nạn nhân bị bạo lực
- Sự tác động của xã hội bên ngoài: Sự can thiệp, tác động, lên án của cộng đồng
làng xóm, chính quyền địa phương về vấn đề bạo lực gia đình còn mờ nhạt, nhất thời Nhiều người tỏ ra vô cảm và coi đó không phải là chuyện của mình Chính vì vậy, bạo lực gia đình vẫn có điều kiện để tồn tại và phát triển
- Bạo lực tinh thần thường diễn ra trong những nhóm có kinh tế khá giả và giàu có,
trình độ học vấn tương đối cao, nghề nghiệp ổn định
Hoạt động 4: Giải pháp phòng chống bạo lực gia đình.
Trang 8a.Mục tiêu
- Học viên biết được các ứng xử trong các tình huống bạo lực gia đình
b Cách tiến hành
- Người điều phối mời chuyên gia thảo luận về vấn đề cách phòng chống bạo lực gia đình:
1 Đối với bản thân người bị bạo lực gia đình:
Một là: Không che giấu, chịu đựng một mình, hãy nói ra sự thật với người thân Hai là: Cần bình tĩnh khéo léo để xử lý tình huống, không dùng lời lẽ và hành động,
thái độ kích động đối với đối tượng gây bạo lực để tránh hậu quả xấu có thể xảy ra
Ba là: Khéo léo tìm cách trốn thoát ra khỏi nơi nguy hiểm.
Sống với một người có xu hướng bạo hành, người bị bạo lực cần tỉnh táo và dũng cảm
để tự bảo vệ mình Khi có xung đột xảy ra, có dấu hiệu bạo lực sẽ tới, người bị bạo lực nên khéo léo rút lui, rời khỏi các vị trí nhiều nguy cơ như nhà tắm, bếp, buồng không có cửa thoát… Tránh các chỗ không người, khó nghe tiếng kêu cứu của bạn
Bốn là: Kêu gọi sự trợ giúp từ gia đình, người thân, hàng xóm.
Sống với một kẻ bạo lực, bạn nên chuẩn bị sẵn các số điện thoại cần thiết như công
an, hội phụ nữ, người thân, bạn bè…để khi có bạo lực xảy ra có thể kêu cứu Nếu có hàng xóm gần và thân thiết, bạn nên nhờ trước họ để họ kịp thời can thiệp hoặc báo công an khi có tiếng động nghi ngờ từ nhà mình
Năm là: Báo tin cho trưởng thôn, bản, cán bộ hội phụ nữ nơi cư trú.
Sáu là: Chuẩn bị sẵn tiền mặt:
Từ khi chung sống, nếu nhận thấy bạn đời có dấu hiệu của đối tượng bạo hành, hãy xác định cho bản thân mình rằng sẽ đến lúc sự chịu đựng của bạn vượt quá giới hạn và cần phải thoát thân Hãy lên kế hoạch tích “quỹ đen” hoặc cất trữ một số tiền phòng thân cho chính mình Điều này sẽ giúp bạn nhanh chóng và chủ động khi chạy khỏi
Trang 9nhà một cách thuận lợi Bạn cũng có thể chuẩn bị một túi đồ gồm quần áo, vật dụng cần thiết của mẹ và con giấu gần cửa ra vào hoặc gửi người quen để có thể rời khỏi nhà nhanh nhất
Bảy là: Phản kháng và chấm dứt triệt để:
Khi bị bạo hành, nạn nhân phải tự mình phản kháng trước khi trông chờ người khác giúp đỡ mình Nên phản kháng ngay từ đầu khi mức độ bạo hành còn nhẹ chứ không để đến lúc mức độ bạo hành đã trở nên nghiêm trọng Quy luật của bạo hành giống như vòng tròn xoáy trôn ốc: Bạo hành - xin lỗi - tử tế - rồi lại bạo hành - xin lỗi
- tử tế - bạo hành… Càng về sau, vòng tròn càng to dần, tương ứng với mức độ bạo hành ngày càng nặng
Tám là: Nếu vụ việc nghiêm trọng, hãy báo tin cho cơ quan Công an nơi gần nhất Chín là: Nếu lo sợ tiếp tục bị bạo lực nguy hiểm, hãy gửi đơn đề nghị Chủ tịch UBND
xã hoặc Tòa án nhân dân huyện nơi cư trú áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc đối với người có hành vi bạo lực gia đình
Ngoài ra, khi một tình hình không thể tự giải quyết được người bị bạo lực có thể tìm đến sự hỗ trợ của các trung tâm bảo trợ, nhân viên công tác xã hội Trước những tác động của BLGĐ, nhân viên công tác xã hội (CTXH) có vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ xã hội, tư vấn pháp luật, trị liệu tâm lý, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho mỗi người dân Nhân viên CTXH sẽ cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần thông qua các đối tác cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên nghiệp Họ sẽ kết nối những cơ sở y tế miễn phí để các nạn nhân
bị bạo lực được khám và điều trị bệnh, tiếp cận các trung tâm giám định y tế để giám định về tỷ lệ thương tật, tiếp cận các văn phòng trợ giúp pháp lý, luật sư và cơ quan tư pháp, lập kế hoạch trợ giúp cho nạn nhân và điều phối các dịch vụ hỗ trợ dựa trên nguyên tắc ưu tiên và đáp ứng nhu cầu của nạn nhân nhằm đảm bảo quyền lợi
2 Đối với xã hội:
- Trang bị cho các cá nhân và gia đình những kỹ năng cần thiết trong đời sống, kỹ năng ứng xử giữa vợ và chồng, anh chị em, giữa các thế hệ
Trang 10- Phát huy tối đa vai trò cỉa các tổ chức trong việc phòng, chống bạo lực và bảo vệ quyền lợi hội viên các tổ chức mình
- Xây dựng các mô hình phòng chống tại cơ sở, đảm bạo hoạt động các mô hình có chất lượng, có hiệu quả trong can thiệp các vụ việc bạo lực gia đình
- Xây dựng hệ thống pháp luật, chế tài xử lý hoàn chỉnh làm biện pháp răn đe
- Thực hiện việc thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình bằng nhiều hình thức như: tuyên truyền trực tiếp; qua các phương tiện thông tin đại chúng; lồng ghép trong việc giảng dạy, học tập tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; thông qua các hoạt động văn học, nghệ thuật, sinh hoạt cộng đồng và các loại hình văn hóa quần chúng khác
c Kết luận
Thông qua các tình huống sắm vai người điều phối rút ra các kết luận một lần nữa:
Tình huống của gia đình anh A:
Nhân vật: Anh A (người chồng)
Chị B (người vợ)
Con gái của anh A và chị B
Hội trưởng hội phụ nữ của tổ
Cảnh 1: Anh A đi làm về sớm (về trước chị B) và đang ngồi xem tivi, uống nước Chị
B về sau đi chợ và qua đón con Hai mẹ con vừa về đến nhà thì anh A quát lên:
Anh A: Cô làm gì mà giờ này mới chở con về?
Chị B: Hôm nay em tan ca muộn, rồi qua chợ mua ít thức ăn, lại còn ghé đón con
nữa.
Anh A: Cô liệu hồn đó, đừng có lí do này nọ để đi chơi, tụ tập bạn bè Cô vô nấu cơm
tối, tôi đói bụng lắm rồi.