Ph n ng thu& phân este trong môi trư ng axit là ph n ng thu'n ngh ch.. Este isoamyl axetat có mùi chu i chín... HCOONH4 và CH3CHO.. HCOONH4 và CH3COONH4.. C2H5COOCH3 và HCOOCHCH32... CH2
Trang 1ThS LƯU HUỲNH V N LONG
Trang 2PH N 1: ESTE
GIÁO KHOA CÂU 1 (ðH A 2008): S ñ ng phân este ng v i công th c phân t C4H8O2 là:
CÂU 2 (Cð 2007): S h p ch t ñơn ch c, ñ ng phân c u t o c a nhau có cùng công th c phân t
C4H8O2, ñ u tác d ng ñư c v i dung d ch NaOH là:
CÂU 3 (Cð 2009) : S h p ch t là ñ ng phân c u t o, có cùng công th c phân t C4H8O2, tác d ng
ñư c v i dung d ch NaOH nhưng không tác d ng ñư c v i Na là
CÂU 4 (ðH A 2010): T ng s ch t h u cơ m ch h , có cùng công th c phân t C2H4O2 là
CÂU 5 (ðH A 2008): Phát bi%u ñúng là:
A. Ph n ng thu& phân este trong môi trư ng axit là ph n ng thu'n ngh ch
D T t c các este ph n ng v i dung d ch ki m luôn thu ñư c s n ph*m cu i cùng là mu i và
rư u ( ancol)
CÂU 6 (Cð 2012): Cho các este : etyl fomat (1), vinyl axetat (2), triolein (3), metyl acrylat (4), phenyl axetat (5) Dãy g m các este ñ u ph n ng ñư c v i dung d ch NaOH (ñun nóng) sinh ra ancol là
CÂU 7 (Cð 2008): Cho dãy các ch t: HCHO, CH3COOH, CH3COOC2H5, HCOOH, C2H5OH,
HCOOCH3 S ch t trong dãy tham gia ph n ng tráng gương là:
CÂU 8 (Cð 2012): Phát bi%u nào sau ñây là ñúng?
D. Este isoamyl axetat có mùi chu i chín
CÂU 9 (Cð 2012): Cho các phát bi%u:
Phát bi%u ñúng là
CÂU 10 (ðH B 2011): Phát bi%u nào sau ñây là ñúng ?
c n dùng thu c th là nư c brom
nghi+p th/c ph*m, m0 ph*m
có mùi thơm c a chu i chín
Trang 3D. Trong ph n ng este hóa gi a CH3COOH v i CH3OH, H2O t o nên t1 OH trong nhóm COOH c a axit và H trong nhóm -OH c a ancol
-CÂU 11 (ðH A 2007): M+nh ñ không ñúng là:
A CH3CH2COOCH=CH2 cùng dãy ñ ng ñ2ng v i CH2=CHCOOCH3
B CH3CH2COOCH=CH2 tác d ng v i dung d ch NaOH thu ñư c anñehit và mu i
C CH3CH2COOCH=CH2 tác d ng ñư c v i dung d ch Br2
D CH3CH2COOCH=CH2 có th% trùng h p t o polime
CÂU 12 (ðH A 2008): Cho sơ ñ chuy%n hoá sau:
Bi3t Y và Z ñ u có ph n ng tráng gương Hai ch t Y, Z tương ng là:
CÂU 13 (Cð 2012): Cho sơ ñ ph n ng:
+ NaOH t
→ Y 3 3
0
+ AgNO /NH t
→ Z 0
+ NaOH t
→ C2H3O2Na
Công th c c u t o c a X th4a mãn sơ ñ ñã cho là
CÂU 14 (ðH B 2010): H p ch t h u cơ m ch h X có công th c phân t C5H10O Ch t X không ph n
ng v i Na, th4a mãn sơ ñ chuy%n hóa sau:
3 2
2 4
+CH COOH +H
H SO ,ñac Ni,t
HƯ NG D N GI I
CH3 CH OH
COOCH COOH
CH3
+ 2NaOH 2CH3 CH
OH COONa + H2O
Trang 4A HCOONH4 và CH3CHO B (NH4)2CO3 và CH3COONH4
C HCOONH4 và CH3COONH4 D (NH4)2CO3 và CH3COOH
CÂU 17 (ðH A 2013) : Cho sơ ñ các ph n ng:
Trong sơ ñ trên, X và Z l n lư t là
C. CH3COOCH=CH2 và CH3CHO D. CH3COOCH=CH2 và HCHO
CÂU 18 (ðH B 2011): Cho sơ ñ ph n ng :
C anñehit metacrylic D. andehit axetic
CÂU 19 (Cð 2013): Trư ng h p nào dư i ñây t o ra s n ph*m là ancol và mu i natri c a axit cacboxylic?
B.CH3COOCH2CH=CH2 + NaOH →
CÂU 20 (ðH B 2007): Hai este ñơn ch c X và Y là ñ ng phân c a nhau Khi hoá hơi 1,85 gam X, thu
ñư c th% tích hơi ñúng b,ng th% tích c a 0,7 gam N2 (ño cùng ñi u ki+n) Công th c c u t o thu g-n c a X và Y là
C C2H5COOCH3 và HCOOCH(CH3)2 D HCOOCH2CH2CH3 và CH3COOC2H5
HƯ NG D N GI I
ð)t CTTQ c a este là CnH2nO2
Trang 5Do ch t khí ño cùng ñi u ki+n nên: ⇔ =
ðÁP ÁN A
CÂU 21 (ðH B 2010): Trong các ch t : xiclopropan, benzen, stiren, metyl acrylat, vinyl axetat,
ñimetyl ete, s ch t có kh năng làm m t màu nư c brom là:
PH N NG ð!T CHÁY ESTE
CÂU 1 (ðH B 2008): Khi ñ t cháy hoàn toàn m t este no, ñơn ch c thì s mol CO2 sinh ra b,ng s
mol O2 ñã ph n ng Tên g-i c a este là:
A metyl fomat B etyl axetat C n-propyl axetat D metyl axetat
HƯ NG D N GI I
CnH2nO2 + −
O2 → nCO2 + nH2O
ðÁP ÁN A
CÂU 2 (ðH A 2011): ð t cháy hoàn toàn 0,11 gam m t este X (t o nên t1 m t axit cacboxylic ñơn
ch c và m t ancol ñơn ch c) thu ñư c 0,22 gam CO2 và 0,09 gam H2O S este ñ ng phân c a X là:
CÂU 4 (ðH B 2011): HDn h p X g m vinyl axetat, metyl axetat và etyl fomat ð t cháy hoàn toàn
Trang 6G-i s mol vinyl axetat là a
T ng s mol metyl axetat và etyl fomat (2 ch t ñ ng phân) là b
CÂU 5 (ðH B 2007): Khi ñ t cháy hoàn toàn 4,4 gam ch t h u cơ X ñơn ch c thu ñư c s n ph*m
cháy ch g m 4,48 lít CO2 ( ñktc) và 3,6 gam nư c N3u cho 4,4 gam h p ch t X tác d ng v i dung d ch NaOH v1a ñ ñ3n khi ph n ng hoàn toàn, thu ñư c 4,8 gam mu i c a axit h u cơ Y và
ch t h u cơ Z Tên c a X là:
A etyl propionat B metyl propionat
C isopropyl axetat D etyl axetat
CÂU 7 (ðH A 2011): ð t cháy hoàn toàn 3,42 gam hDn h p g m axit acrylic, vinyl axetat, metyl acrylat và axit oleic, r i h p th toàn b s n ph*m cháy vào dung d ch Ca(OH)2 (dư) Sau ph n ng thu ñư c 18 gam k3t t a và dung d ch X Kh i lư ng X so v i kh i lư ng dung d ch Ca(OH)2 ban
ñ u ñã thay ñ i như th3 nào ?
Trang 7Nh$n xét: 4 ch t ñ u có ch a 2 nguyên t oxi và có 2 liên k3t π trong phân t nên ñ)t công th c chung
CÂU 14 (ðH A 2008): Este có ñ)c ñi%m sau:
-Thu& phân X trong môi trư ng axit ñư c ch t Y ( tham gia ph n ng tráng gương) và ch t Z (có s nguyên t cac bon b,ng m t n a s nguyên t cacbon trong X )
Phát bi%u không ñúng là :
C. ðun Z v i dung d ch H2SO4 ñ)c 1700C thu ñư c anken
HƯ NG D N GI I
fomic
ðÁP ÁN C
CÂU 15 (ðH B 2009): HDn h p X g m hai este no, ñơn ch c, m ch h ð t cháy hoàn toàn m t
dung d ch NaOH, thu ñư c m t mu i và hai ancol là ñ ng ñ2ng k3 ti3p Công th c phân t c a hai este trong X là
C C3H6O2 và C4H8O2 D C2H4O2 và C5H10O2
HƯ NG D N GI I
Nh$n xét:
cũng là ñ ng ñ2ng k3 ti3p → lo i ngay ñáp án B vì không có este C3H4O2 t o ra ancol
-→
Trang 8CÂU 16 (ðH B 2009): H p ch t h u cơ X tác d ng ñư c v i dung d ch NaOH ñun nóng và v i dung
CÂU 17 (ðH B 2012): ð t cháy hoàn toàn m gam hDn h p X g m hai este ñ ng phân c n dùng 27,44
dung d ch NaOH 1M, cô c n dung d ch sau ph n ng thì thu ñư c 27,9 gam ch t r=n khan, trong ñó có
Trang 9→ a : b = 4 : 3
ðÁP ÁN B
CÂU 18 (Cð 2010): ð t cháy hoàn toàn 2,76 gam hDn h p X g m CxHyCOOH , CxHyCOOCH3,
2,76g
CxHyCOOH CxHyCOOCH3
• B o toàn kh i lư ng : mZ + m(O2) = m(CO2) + m(H2O) → mZ = 6,7 (g) → Lo i B
CÂU 20 (ðH B 2009): Cho hDn h p X g m hai h p ch t h u cơ no, ñơn ch c tác d ng v1a ñ v i
100 ml dung d ch KOH 0,4M, thu ñư c m t mu i và 336 ml hơi m t ancol ( ñktc) N3u ñ t cháy
Trang 10hoàn toàn lư ng hDn h p X trên, sau ñó h p th h3t s n ph*m cháy vào bình ñ/ng dung d ch Ca(OH)2
(dư) thì kh i lư ng bình tăng 6,82 gam Công th c c a hai h p ch t h u cơ trong X là:
A HCOOH và HCOOC2H5 B. CH3COOH và CH3COOC2H5
CÂU 21 (ðH A 2010): ð t cháy hoàn toàn m t este ñơn ch c, m ch h X (phân t có s liên k3t π
ñi u ki+n) Cho m gam X tác d ng hoàn toàn v i 200 ml dung d ch KOH 0,7M thu ñư c dung d ch Y
Cô c n Y thu ñư c 12,88 gam ch t r=n khan Giá tr c a m là:
x x x mol KOH dư 0,14 – x (mol)
(R + 83)x + 56(0,14 – x) = 12,88
=>
27
04,5
+
=
R x
* R = 1 thì x = 0,18 > 0,14 lo i
* R = 15 thì x = 0,12 → m = 0,12.74 = 8,88g
ðÁP ÁN C
Trang 11PH N NG TH,Y PHÂN
CÂU 1 (Cð 2009): Cho 20 gam m t este X (có phân t kh i là 100 ñvC) tác d ng v i 300 ml dung
d ch NaOH 1M Sau ph n ng, cô c n dung d ch thu ñư c 23,2 gam ch t r=n khan Công th c c u t o
c a X là
HƯ NG D N GI I
CÂU 2 (ðH B 2008): H p ch t h u cơ no, ña ch c X có công th c phân t C7H12O4 Cho 0,1 mol
X tác d ng v1a ñ v i 100 gam dung d ch NaOH 8% thu ñư c ch t h u cơ Y và 17,8 gam hDn h p
và X là m t este ña ch c t o b i m t ancol nh ch c
• Theo ñ nh lu t b o toàn kh i lư ng:
mX + mNaOH = mY + mhh mu i
ðÁP ÁN C
CÂU 3 (Cð 2008): Este ñơn ch c X có t kh i hơi so v i CH4 là 6,25 Cho 20 gam X tác d ng v i
300 ml dung d ch KOH 1M (ñun nóng) Cô c n dung d ch sau ph n ng thu ñư c 28 gam ch t r=n khan Công th c c u t o c a X là:
A CH2=CH-CH2-COO-CH3 B CH2=CH-COO-CH2-CH3
HƯ NG D N GI I
Tó m t t:
Trang 12CÂU 4 (Cð 2008): Xà phòng hoá hoàn toàn 22,2 gam hDn h p g m hai este HCOOC2H5 và
CH3COOCH3 b,ng dung d ch NaOH 1M (ñun nóng) Th% tích dung d ch NaOH t i thi%u c n dùng là:
Nh'n th y 2 este này là ñ ng phân c a nhau, chúng là este ñơn ch c nên t l+ s mol ph n ng
ðÁP ÁN B
CÂU 5 (ðH A 2007): Xà phòng hóa 8,8 gam etyl axetat b,ng 200 ml dung d ch NaOH 0,2M Sau khi
ph n ng x y ra hoàn toàn, cô c n dung d ch thu ñư c ch t r=n khan có kh i lư ng là
A 8,56 gam B 3,28 gam C 10,4 gam D 8,2 gam
HƯ NG D N GI I
+
→
ðÁP ÁN B
Trang 13* Chú ý: Khi cô c n: ancol và este bay hơi h3t, ch t r=n là mu i N3u NaOH dư cũng sU t o ch t r=n
CÂU 6 (ðH B 2007): X là m t este no ñơn ch c, có t kh i hơi ñ i v i CH4 là 5,5 N3u ñem ñun
2,2 gam este X v i dung d ch NaOH (dư), thu ñư c 2,05 gam mu i Công th c c u t o thu g-n c a X
CÂU 7 (Cð 2011): Cho m gam ch t h u cơ ñơn ch c X tác d ng v1a ñ v i 50 gam dung d ch
NaOH 8%, sau khi ph n ng hoàn toàn thu ñư c 9,6 gam mu i c a m t axit h u cơ và 3,2 gam m t ancol Công th c c a X là:
HƯ NG D N GI I
nRCOONa = nR’OH = nNaOH = 0,1 (mol)
ðÁP ÁN B
CÂU 8 (Cð 2013): Este X có công th c phân t C4H8O2 Cho 2,2 gam X vào 20 gam dung d ch NaOH 8%, ñun nóng, sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn, thu ñư c dung d ch Y Cô c n Y thu ñư c 3 gam ch t r=n khan Công th c c u t o c a X là:
HƯ NG D N GI I
Ch t r=n bao g m: RCOONa (0,025 mol) và NaOH dư (0,015 mol):
Trang 14CÂU 10 (ðH B 2007): Th y phân este có công th c phân t C4H8O2 (v i xúc tác axit), thu ñư c 2
s n ph*m h u cơ X và Y T1 X có th% ñi u ch3 tr/c ti3p ra Y V'y ch t X là
A rư u metylic B etyl axetat C axit fomic D rư u etylic
CÂU 11 (ðH B 2010): H p ch t h u cơ m ch h X có công th c phân t C6H10O4 Th y phân X t o
ra hai ancol ñơn ch c có s nguyên t cacbon trong phân t g p ñôi nhau Công th c c a X là:
A. CH3OCO-CH2-COOC2H5 B. C2H5OCO-COOCH3
CÂU 12 (ðH B 2010): Thu& phân este Z trong môi trư ng axit thu ñư c hai ch t h u cơ X và Y (MX
CÂU 13 (Cð 2013): H p ch t X có công th c phân t C5H8O2, khi tham gia ph n ng xà phòng hóa thu ñư c m t anñehit và m t mu i c a axit cacboxylic S ñ ng phân c u t o th4a mãn tính ch t trên
c a X là
CÂU 14 (ðH B 2013) : Este nào sau ñây khi ph n ng v i dung d ch NaOH dư, ñun nóng không t o ra
hai mu i?
CÂU 15 (Cð 2010): Thu& phân ch t h u cơ X trong dung d ch NaOH (dư), ñun nóng, thu ñư c s n ph*m g m 2 mu i và ancol etylic Ch t X là:
CÂU 16 (ðH B 2012): Th y phân este X m ch h có công th c phân t C4H6O2, s n ph*m thu ñư c
có kh năng tráng b c S este X th4a mãn tính ch t trên là:
CÂU 17 (ðH A 2007): M t este có công th c phân t là C4H6O2, khi thu& phân trong môi
trư ng axit thu ñư c axetanñehit Công th c c u t o thu g-n c a este ñó là
D. CH2=CH-COONa, CH3-CH2-COONa và HCOONa
Trang 15• Mu i không có ñ ng phân hình h c → lo i B
ðÁP ÁN D
CÂU 19 (ðH A 2009): Ch t h u cơ X có công th c phân t C5H8O2 Cho 5 gam X tác d ng v1a h3t
v i dung d ch NaOH, thu ñư c m t h p ch t h u cơ không làm m t màu nư c brom và 3,4 gam m t
CÂU 20 (Cð 2007): Cho ch t X tác d ng v i m t lư ng v1a ñ dung d ch NaOH, sau ñó cô c n
dung d ch thu ñư c ch t r=n Y và ch t h u cơ Z Cho Z tác d ng v i AgNO3 (ho)c Ag2O) trong dung d ch NH3 thu ñư c ch t h u cơ T Cho ch t T tác d ng v i dung d ch NaOH l i thu ñư c ch t Y
T1 (1) ta th y X là este, Y là mu i và Z là anñehit (do tráng gương) → X có d ng là
T1 (2) → T là mu i amoni
T1 (3) → T và Z ph i có cùng s nguyên t cacbon
ðÁP ÁN B
CÂU 21 (Cð 2007): Este X không no, m ch h , có t kh i hơi so v i oxi b,ng 3,125 và khi tham gia
ph n ng xà phòng hoá t o ra m t anñehit và m t mu i c a axit h u cơ Có bao nhiêu công th c c u
Trang 16CÂU 22 (Cð 2008): Hai ch t h u cơ X1 và X2 ñ u có kh i lư ng phân t b,ng 60 ñvC X1 có kh
năng ph n ng v i: Na, NaOH, Na2CO3 X2 ph n ng v i NaOH (ñun nóng) nhưng không ph n
ng Na Công th c c u t o c a X1, X2 l n lư t là:
A CH3-COOH, CH3-COO-CH3 B (CH3)2CH-OH, H-COO-CH3
C H-COO-CH3, CH3-COOH D CH3-COOH, H-COO-CH3
CÂU 23 (Cð 2008): Ch t h u cơ X có công th c phân t C4H6O4 tác d ng v i dung d ch NaOH
(ñun nóng) theo phương trình ph n ng:
C4H6O4 + 2NaOH → 2Z + Y
ð% oxi hoá h3t a mol Y thì c n v1a ñ 2a mol CuO (ñun nóng), sau ph n ng t o thành a mol
ch t T (bi3t Y, Z, T là các h p ch t h u cơ) Kh i lư ng phân t c a T là
A 44 ñvC B 58 ñvC C 82 ñvC D 118 ñvC
HƯ NG D N GI I
ðÁP ÁN B
CÂU 24 (Cð 2009): Cho m gam hDn h p g m hai ch t h u cơ ñơn ch c, m ch h tác d ng v1a ñ v i dung d ch ch a 11,2 gam KOH, thu ñư c mu i c a m t axit cacboxylic và m t ancol X Cho toàn b
HƯ NG D N GI I
Trang 17• N3u 2 este → nancol = nKOH = 0,2 → = 0,1 # 0,15 → Lo i D
ðÁP ÁN B
CÂU 25 (Cð 2008): M t hDn h p X g m hai ch t h u cơ ñơn ch c Cho X ph n ng v1a ñ v i
500 ml dung d ch KOH 1M Sau ph n ng, thu ñư c hDn h p Y g m hai mu i c a hai axit cacboxylic
và m t rư u (ancol) Cho toàn b lư ng rư u thu ñư c trên tác d ng v i Na (dư), sinh ra 3,36 lít H2 ( ñktc) HDn h p X g m
n(ancol) = n(KOH) = 0,5 (mol) cho ancol tác d ng v i Na:
ðÁP ÁN A
CÂU 26 (ðH A 2009) : Xà phòng hóa hoàn toàn 66,6 gam hDn h p hai este HCOOC2H5 và
HƯ NG D N GI I
n hh este = =0,9 (mol) RCOOR’+ NaOH→ RCOONa + R’OH 0,9(mol) 0,9 (mol)
ðÁP ÁN B
CÂU 27 (ðH A 2009): Xà phòng hóa hoàn toàn 1,99 gam hDn h p hai este b,ng dung d ch NaOH thu
ñư c 2,05 gam mu i c a m t axit cacboxylic và 0,94 gam hDn h p hai ancol là ñ ng ñ2ng k3 ti3p nhau Công th c c a hai este ñó là
Trang 18C CH3COOC2H5 và CH3COOC3H7 D CH3COOCH3 và CH3COOC2H5
HƯ NG D N GI I
→ mNaOH = 0,94 + 2,05 - 1,99 = 1(g) → nNaOH = 0,025(mol)
< 88 (C4H8O2)
ðÁP ÁN D
CÂU 28 (ðH A 2010): Thu& phân hoàn toàn 0,2 mol m t este E c n dùng v1a ñ 100 gam dung d ch
NaOH 24%, thu ñư c m t ancol và 43,6 gam hDn h p mu i c a hai axit cacboxylic ñơn ch c Hai axit
ñó là
HƯ NG D N GI I
>
0,2(mol) 0,4 (mol) 0,2 mol
Trang 19CÂU 31 (ðH B 2011): Khi cho 0,15 mol este ñơn ch c X tác d ng v i dung d ch NaOH (dư), sau khi
ph n ng k3t thúc thì lư ng NaOH ph n ng là 12 gam và t ng kh i lư ng s n ph*m h u cơ thu ñư c
là 29,7 gam S ñ ng phân c u t o c a X th4a mãn các tính ch t trên là:
HƯ NG D N GI I
CÂU 32 (Cð 2011): ð% xà phòng hoá hoàn toàn 52,8 gam hDn h p hai este no, ñơn ch c , m ch h là
ñ ng phân c a nhau c n v1a ñ 600 ml dung d ch KOH 1M Bi3t c hai este này ñ u không tham gia
ph n ng tráng b c Công th c c a hai este là
d ch Y, nung nóng ch t r=n thu ñư c v i CaO cho ñ3n khí ph n ng x y ra hoàn toàn, thu ñư c 7,2 gam m t ch t khí Giá tr c a m là:
HƯ NG D N GI I
Nh$n th-y: X là este ñơn ch c nên ancol cũng ñơn ch c:
nancol = nRCOONa = nNaOH (pư) = 2 = 0,45 (mol) → nNaOH (dư) = 0,6.1,15 – 0,45 = 0,24 (mol)
0,45 0,24 0,24 (mol)